Suśruta-saṃhitā 6.20

अथातः कर्णगतरोगविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः

athātaḥ karṇagatarogavijñānīyamadhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्णशूलं प्रणादश्च बाधिर्यं क्ष्वेड एव च कर्णस्रावः कर्णकण्डूः कर्णवर्चस्तथैव च

karṇaśūlaṃ praṇādaśca bādhiryaṃ kṣveḍa eva ca karṇasrāvaḥ karṇakaṇḍūḥ karṇavarcastathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृमिकर्णप्रतिनाहौ विद्र धिर्द्विविधस्तथा कर्णपाकः पूतिकर्णस्तथैवार्शश्चतुर्विधम्

kṛmikarṇapratināhau vidra dhirdvividhastathā karṇapākaḥ pūtikarṇastathaivārśaścaturvidham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्णार्बुदं सप्तविधं शोफश्चापि चतुर्विधः एते कर्णगता रोगा अष्टाविंशतिरीरिताः

karṇārbudaṃ saptavidhaṃ śophaścāpi caturvidhaḥ ete karṇagatā rogā aṣṭāviṃśatirīritāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समीरणः श्रोत्रगतोऽन्यथाचरः समन्ततः शूलमतीव कर्णयोः करोति दोषैश्च यथास्वमावृतः स कर्णशूलः कथितो दुराचरः

samīraṇaḥ śrotragato'nyathācaraḥ samantataḥ śūlamatīva karṇayoḥ karoti doṣaiśca yathāsvamāvṛtaḥ sa karṇaśūlaḥ kathito durācaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा तु नाडीषु विमार्गमागतः स एव शब्दाभिवहासु तिष्ठति शृणोति शब्दान् विविधांस्तदा नरः प्रणादमेनं कथयन्ति चामयम्

yadā tu nāḍīṣu vimārgamāgataḥ sa eva śabdābhivahāsu tiṣṭhati śṛṇoti śabdān vividhāṃstadā naraḥ praṇādamenaṃ kathayanti cāmayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स एव शब्दानुवहा यदा सिराः कफानुयातो व्यनुसृत्य तिष्ठति तदा नरस्याप्रतिकारसेविनो भवेत्तु बाधिर्यमसंशयं खलु

sa eva śabdānuvahā yadā sirāḥ kaphānuyāto vyanusṛtya tiṣṭhati tadā narasyāpratikārasevino bhavettu bādhiryamasaṃśayaṃ khalu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रमात् क्षयाद्रू क्षकषायभोजनात् समीरणः शब्दपथे प्रतिष्ठितः विरक्तशीर्षस्य च शीतसेविनः करोति हि क्ष्वेडमतीव कर्णयोः

śramāt kṣayādrū kṣakaṣāyabhojanāt samīraṇaḥ śabdapathe pratiṣṭhitaḥ viraktaśīrṣasya ca śītasevinaḥ karoti hi kṣveḍamatīva karṇayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिरोभिघातादथवा निमज्जतो जले प्रपाकादथवाऽपि विद्र धेः स्रवेत्तु पूयं श्रवणोऽनिलावृतः स कर्णसंस्राव इति प्रकीर्तितः

śirobhighātādathavā nimajjato jale prapākādathavā'pi vidra dheḥ sravettu pūyaṃ śravaṇo'nilāvṛtaḥ sa karṇasaṃsrāva iti prakīrtitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कफेन कण्डूः प्रचितेन कर्णयोर्भृशं भवेत् स्रोतसि कर्णसंज्ञिते विशोषिते श्लेष्मणि पित्ततेजसा नृणां भवेत् स्रोतसि कर्णगूथकः

kaphena kaṇḍūḥ pracitena karṇayorbhṛśaṃ bhavet srotasi karṇasaṃjñite viśoṣite śleṣmaṇi pittatejasā nṛṇāṃ bhavet srotasi karṇagūthakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स कर्णविट्को द्र वतां यदा गतो विलायितो घ्राणमुखं प्रपद्यते तदा स कर्णप्रतिनाहसंज्ञितो भवेद्विकारः शिरसोऽभितापनः

sa karṇaviṭko dra vatāṃ yadā gato vilāyito ghrāṇamukhaṃ prapadyate tadā sa karṇapratināhasaṃjñito bhavedvikāraḥ śiraso'bhitāpanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा तु मूर्च्छन्त्यथवाऽपि जन्तवः सृजन्त्यपत्यान्यथवाऽपि मक्षिकाः तदञ्जनत्वाच्छ्रवणो निरुच्यते भिषग्भिराद्यैः कृमिकर्णको गदः

yadā tu mūrcchantyathavā'pi jantavaḥ sṛjantyapatyānyathavā'pi makṣikāḥ tadañjanatvācchravaṇo nirucyate bhiṣagbhirādyaiḥ kṛmikarṇako gadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षताभिघातप्रभवस्तु विद्र धिर्भवेत्तथा दोषकृतोऽपरः पुनः सरक्तपीतारुणमस्रमास्रवेत् प्रतोदधूमायनदाहचोषवान्

kṣatābhighātaprabhavastu vidra dhirbhavettathā doṣakṛto'paraḥ punaḥ saraktapītāruṇamasramāsravet pratodadhūmāyanadāhacoṣavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवेत् प्रपाकः खलु पित्तकोपतो विकोथविक्लेदकरश्च कर्णयोः स्थिते कफे स्रोतसि पित्ततेजसा विलाय्यमाने भृशसंप्रतापवान्

bhavet prapākaḥ khalu pittakopato vikothavikledakaraśca karṇayoḥ sthite kaphe srotasi pittatejasā vilāyyamāne bhṛśasaṃpratāpavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवेदनो वाऽप्यथवा सवेदनो घनं स्रवेत् पूति च पूतिकर्णकः प्रदिष्टलिङ्गान्यरशांसि तत्त्वतस्तथैव शोफार्बुदलिङ्गमीरितम् मया पुरस्तात् प्रसमीक्ष्य योजयेदिहैव तावत् प्रयतो भिषग्वरः

avedano vā'pyathavā savedano ghanaṃ sravet pūti ca pūtikarṇakaḥ pradiṣṭaliṅgānyaraśāṃsi tattvatastathaiva śophārbudaliṅgamīritam mayā purastāt prasamīkṣya yojayedihaiva tāvat prayato bhiṣagvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते शालाक्यतन्त्रे कर्णगतरोगविज्ञानीयो नाम विंशतितमोऽध्यायः

iti suśrutasaṃhitāyāmuttaratantrāntargate śālākyatantre karṇagatarogavijñānīyo nāma viṃśatitamo'dhyāyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.