Suśruta-saṃhitā 6.27

अथातो नवग्रहाकृतिविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः

athāto navagrahākṛtivijñānīyamadhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बालग्रहाणां विज्ञानं साधनं चाप्यनन्तरम् उत्पत्तिं कारणं चैव सुश्रुतैकमनाः शृणु

bālagrahāṇāṃ vijñānaṃ sādhanaṃ cāpyanantaram utpattiṃ kāraṇaṃ caiva suśrutaikamanāḥ śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्कन्दग्रहस्तु प्रथमः स्कन्दापस्मार एव च शकुनी रेवती चैव पूतना चान्धपूतना

skandagrahastu prathamaḥ skandāpasmāra eva ca śakunī revatī caiva pūtanā cāndhapūtanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूतना शीतनामा च तथैव मुखमण्डिका नवमो नैगमेषश्च यः पितृग्रहसंज्ञितः

pūtanā śītanāmā ca tathaiva mukhamaṇḍikā navamo naigameṣaśca yaḥ pitṛgrahasaṃjñitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धात्रीमात्रोः प्राक्प्रदिष्टापचाराच्छौचभ्रष्टान्मङ्गलाचारहीनान् त्रस्तान् हृष्टांस्तर्जितान् ताडितान् वा पूजाहेतोर्हिंस्युरेते कुमारान्

dhātrīmātroḥ prākpradiṣṭāpacārācchaucabhraṣṭānmaṅgalācārahīnān trastān hṛṣṭāṃstarjitān tāḍitān vā pūjāhetorhiṃsyurete kumārān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एश्वर्यस्थास्ते न शक्या विशन्तो देहं द्र ष्टुं मानुषैर्विश्वरूपाः आप्तं वाक्यं तत्समीक्ष्याभिधास्ये लिङ्गान्येषां यानि देहे भवन्ति

eśvaryasthāste na śakyā viśanto dehaṃ dra ṣṭuṃ mānuṣairviśvarūpāḥ āptaṃ vākyaṃ tatsamīkṣyābhidhāsye liṅgānyeṣāṃ yāni dehe bhavanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूनाक्षः क्षतजसगन्धिकः स्तनद्विड् वक्रास्यो हतचलितैकपक्ष्मनेत्रः उद्विग्नः सुलुलितचक्षुरल्परोदी स्कन्दार्तो भवति च गाढमुष्टिवर्चाः

śūnākṣaḥ kṣatajasagandhikaḥ stanadviḍ vakrāsyo hatacalitaikapakṣmanetraḥ udvignaḥ sululitacakṣuralparodī skandārto bhavati ca gāḍhamuṣṭivarcāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निःसंज्ञो भवति पुनर्भवेत्ससंज्ञः संरब्धः करचरणैश्च नृत्यतीव विण्मूत्रे सृजति विनद्य जृम्भमाणः फेनं च प्रसृजति तत्सखाभिपन्नः

niḥsaṃjño bhavati punarbhavetsasaṃjñaḥ saṃrabdhaḥ karacaraṇaiśca nṛtyatīva viṇmūtre sṛjati vinadya jṛmbhamāṇaḥ phenaṃ ca prasṛjati tatsakhābhipannaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्रस्ताङ्गो भयचकितो विहङ्गगन्धिः संस्राविव्रणपरिपीडितः समन्तात् स्फोटैश्च प्रचिततनुः सदाहपाकैर्विज्ञेयो भवति शिशुः क्षतः शकुन्या

srastāṅgo bhayacakito vihaṅgagandhiḥ saṃsrāvivraṇaparipīḍitaḥ samantāt sphoṭaiśca pracitatanuḥ sadāhapākairvijñeyo bhavati śiśuḥ kṣataḥ śakunyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तास्यो हरितमलोऽतिपाण्डुदेहः श्यावो वा ज्वरमुखपाकवेदनार्तः रेवत्या व्यथिततनुश्च कर्णनासं मृद्नाति ध्रुवमभिपीडितः कुमारः

raktāsyo haritamalo'tipāṇḍudehaḥ śyāvo vā jvaramukhapākavedanārtaḥ revatyā vyathitatanuśca karṇanāsaṃ mṛdnāti dhruvamabhipīḍitaḥ kumāraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्रस्ताङ्गः स्वपिति सुखं दिवा न रात्रौ विड् भिन्नं सृजति च काकतुल्यगन्धिः छर्द्याऽतो हृषिततनूरुहः कुमारस्तृष्णालुर्भवति च पूतनागृहीतः

srastāṅgaḥ svapiti sukhaṃ divā na rātrau viḍ bhinnaṃ sṛjati ca kākatulyagandhiḥ chardyā'to hṛṣitatanūruhaḥ kumārastṛṣṇālurbhavati ca pūtanāgṛhītaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो द्वेष्टि स्तनमतिसारकासहिक्कच्छर्दीभिर्ज्वरसहिताभिरर्द्यमानः दुर्वर्णः सततमधःशयोऽम्लगन्धिस्तं ब्रूयुर्भिषज इहान्धपूतनार्तम्

yo dveṣṭi stanamatisārakāsahikkacchardībhirjvarasahitābhirardyamānaḥ durvarṇaḥ satatamadhaḥśayo'mlagandhistaṃ brūyurbhiṣaja ihāndhapūtanārtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्विग्नो भृशमतिवेपते प्ररुद्यात् संलीनः स्वपिति च यस्य चान्त्रकूजः विस्राङ्गो भृशमतिसार्यते च यस्तं जानीयाद्भिषगिह शीतपूतनार्तम्

udvigno bhṛśamativepate prarudyāt saṃlīnaḥ svapiti ca yasya cāntrakūjaḥ visrāṅgo bhṛśamatisāryate ca yastaṃ jānīyādbhiṣagiha śītapūtanārtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

म्लानाङ्गः सुरुचिरपाणिपादवक्त्रो बह्वाशी कलुषसिरावृतोदरो यः सोद्वेगो भवति च मूत्रतुल्यगन्धिः स ज्ञेयः शिशुरिह वक्त्रमण्डिकार्तः

mlānāṅgaḥ surucirapāṇipādavaktro bahvāśī kaluṣasirāvṛtodaro yaḥ sodvego bhavati ca mūtratulyagandhiḥ sa jñeyaḥ śiśuriha vaktramaṇḍikārtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः फेनं वमति विनम्यते च मध्ये सोद्वेगं विलपति चोर्ध्वमीक्षमाणः ज्वर्येत प्रततमथो वसासगन्धिर्निःसंज्ञो भवति हि नैगमेषजुष्टः

yaḥ phenaṃ vamati vinamyate ca madhye sodvegaṃ vilapati cordhvamīkṣamāṇaḥ jvaryeta pratatamatho vasāsagandhirniḥsaṃjño bhavati hi naigameṣajuṣṭaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रस्तब्धो यः स्तनद्वेषी मुह्यते चाविशन्मुहुः तं बालमचिराद्धन्ति ग्रहः संपूर्णलक्षणः

prastabdho yaḥ stanadveṣī muhyate cāviśanmuhuḥ taṃ bālamacirāddhanti grahaḥ saṃpūrṇalakṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विपरीतमतः साध्यं चिकित्सेदचिरार्दितम् गृहे पुराणहविषाऽभ्यज्य बालं शुचौ शुचिः

viparītamataḥ sādhyaṃ cikitsedacirārditam gṛhe purāṇahaviṣā'bhyajya bālaṃ śucau śuciḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्षपान् प्रकिरेत्तेषां तैलैर्दीपं च कारयेत् सदा सन्निहितं चापि जुहुयाद्धव्यवाहनम्

sarṣapān prakiretteṣāṃ tailairdīpaṃ ca kārayet sadā sannihitaṃ cāpi juhuyāddhavyavāhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वगन्धौषधीबीजैर्गन्धमाल्यैरलङ्कृतम् अग्नये कृत्तिकाभ्यश्च स्वाहा स्वाहेति संततम्

sarvagandhauṣadhībījairgandhamālyairalaṅkṛtam agnaye kṛttikābhyaśca svāhā svāheti saṃtatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमः स्कन्दाय देवाय ग्रहाधिपतये नमः शिरसा त्वाऽभिवन्देऽह प्रतिगृह्णीष्व मे बलिम् नीरुजो निर्विकारश्च शिशुर्मे जायतां द्रुतम्

namaḥ skandāya devāya grahādhipataye namaḥ śirasā tvā'bhivande'ha pratigṛhṇīṣva me balim nīrujo nirvikāraśca śiśurme jāyatāṃ drutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कुमारतन्त्रेनवग्रहाकृतिविज्ञानीयो नाम प्रिथमोऽध्यायः आदितःइ! सप्तविंशोऽध्यायः

iti suśrutasaṃhitāyāmuttaratantrāntargate kumāratantrenavagrahākṛtivijñānīyo nāma prithamo'dhyāyaḥ āditaḥi! saptaviṃśo'dhyāyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.