Suśruta-saṃhitā 6.37

अथातो ग्रहोत्पत्तिमध्यायं व्याख्यास्यामः

athāto grahotpattimadhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नव स्कन्दादयः प्रोक्ता बालानां य इमे ग्रहाः श्रीमन्तो दिव्यवपुषो नारीपुरुषविग्रहाः

nava skandādayaḥ proktā bālānāṃ ya ime grahāḥ śrīmanto divyavapuṣo nārīpuruṣavigrahāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते गुहस्य रक्षार्थं कृत्तिकोमाग्निशूलिभिः सृष्टाः शरवणस्थस्य रक्षितस्यात्मतेजसा

ete guhasya rakṣārthaṃ kṛttikomāgniśūlibhiḥ sṛṣṭāḥ śaravaṇasthasya rakṣitasyātmatejasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीविग्रहा ग्रहा ये तु नानारूपा मयेरिताः गङ्गोमाकृत्तिकानां ते भागा राजसतामसाः

strīvigrahā grahā ye tu nānārūpā mayeritāḥ gaṅgomākṛttikānāṃ te bhāgā rājasatāmasāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैगमेषस्तु पार्वत्या सृष्टो मेषाननो ग्रहः कुमारधारी देवस्य गुहस्यात्मसमः सखा

naigameṣastu pārvatyā sṛṣṭo meṣānano grahaḥ kumāradhārī devasya guhasyātmasamaḥ sakhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्कन्दापस्मारसंज्ञो यः सोऽग्निनाऽग्निसमद्युतिः स च स्कन्दसखा नाम विशाख इति चोच्यते

skandāpasmārasaṃjño yaḥ so'gninā'gnisamadyutiḥ sa ca skandasakhā nāma viśākha iti cocyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्कन्दः सृष्टो भगवता देवेन त्रिपुरारिणा बिभर्ति चापरां संज्ञां कुमार इति स ग्रहः

skandaḥ sṛṣṭo bhagavatā devena tripurāriṇā bibharti cāparāṃ saṃjñāṃ kumāra iti sa grahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाललीलाधरो योऽय देवो रुद्रा ग्निसंभवः मिथ्याचारेषु भगवान् स्वयं नैष प्रवर्तते

bālalīlādharo yo'ya devo rudrā gnisaṃbhavaḥ mithyācāreṣu bhagavān svayaṃ naiṣa pravartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुमारः स्कन्दसामान्यादत्र केचिदपण्डिताः गृह्णातीत्यल्पविज्ञाना ब्रुवते देहचिन्तकाः

kumāraḥ skandasāmānyādatra kecidapaṇḍitāḥ gṛhṇātītyalpavijñānā bruvate dehacintakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो भगवति स्कन्दे सुरसेनापतौ कृते उपतस्थुर्ग्रहाः सर्वे दीप्तशक्तिधरं गुहम्

tato bhagavati skande surasenāpatau kṛte upatasthurgrahāḥ sarve dīptaśaktidharaṃ guham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊचुः प्राञ्जलयश्चैनं वृत्तिं नः संविधत्स्व वै तेषामर्थे ततः स्कन्दः शिवं देवमचोदयत्

ūcuḥ prāñjalayaścainaṃ vṛttiṃ naḥ saṃvidhatsva vai teṣāmarthe tataḥ skandaḥ śivaṃ devamacodayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ग्रहांस्तानुवाच भगवान् भगनेत्रहृत् तिर्यग्योनिं मानुषं च दैवं च त्रितयं जगत्

tato grahāṃstānuvāca bhagavān bhaganetrahṛt tiryagyoniṃ mānuṣaṃ ca daivaṃ ca tritayaṃ jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परस्परोपकारेण वर्तते धार्यतेऽपि च देवा मनुष्यान् प्रीणन्ति तैर्यग्योनींस्तथैव च

parasparopakāreṇa vartate dhāryate'pi ca devā manuṣyān prīṇanti tairyagyonīṃstathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्तमानैर्यथाकालं शीतवर्षोष्णमारुतैः इज्याञ्जलिनमस्कारजपहोमव्रतादिभिः

vartamānairyathākālaṃ śītavarṣoṣṇamārutaiḥ ijyāñjalinamaskārajapahomavratādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नराः सम्यक् प्रयुक्तैश्च प्रीणन्ति त्रिदिवेश्वरान् भागधेयं विभक्तं च शेषं किञ्चिन्न विद्यते

narāḥ samyak prayuktaiśca prīṇanti tridiveśvarān bhāgadheyaṃ vibhaktaṃ ca śeṣaṃ kiñcinna vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्युष्माकं शुभा वृत्तिर्बालेष्वेव भविष्यति कुलेषु येषु नेज्यन्ते देवाः पितर एव च

tadyuṣmākaṃ śubhā vṛttirbāleṣveva bhaviṣyati kuleṣu yeṣu nejyante devāḥ pitara eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणाः साधवश्चैव गुरवोऽतिथयस्तथा निवृत्ताचारशौचेषु परमाकोपजीविषु

brāhmaṇāḥ sādhavaścaiva guravo'tithayastathā nivṛttācāraśauceṣu paramākopajīviṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्सन्नबलिभिक्षेषु भिन्नकांस्योपभोजिषु गृहेषु तेषु ये बालास्तान् गृह्णीध्वमशङ्किताः

utsannabalibhikṣeṣu bhinnakāṃsyopabhojiṣu gṛheṣu teṣu ye bālāstān gṛhṇīdhvamaśaṅkitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र वो विपुला वृत्तिः पूजा चैव भविष्यति एवं ग्रहाः समुत्पन्ना बालान् गृह्णन्ति चाप्यतः

tatra vo vipulā vṛttiḥ pūjā caiva bhaviṣyati evaṃ grahāḥ samutpannā bālān gṛhṇanti cāpyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रहोपसृष्टा बालास्तु दुश्चिकित्स्यतमा मताः वैकल्यं मरणं चापि ध्रुवं स्कन्दग्रहे मतम्

grahopasṛṣṭā bālāstu duścikitsyatamā matāḥ vaikalyaṃ maraṇaṃ cāpi dhruvaṃ skandagrahe matam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्कन्दग्रहोऽत्युग्रतमः सर्वेष्वेव यतः स्मृतः अन्यो वा सर्वरूपस्तु न साध्यो ग्रह उच्यते

skandagraho'tyugratamaḥ sarveṣveva yataḥ smṛtaḥ anyo vā sarvarūpastu na sādhyo graha ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कुमारतन्त्रे ग्रहोत्पत्त्यध्यायो नाम एकादशोऽध्यायः आदितः सप्तत्रिंशत्तमोऽध्यायः

iti suśrutasaṃhitāyāmuttaratantrāntargate kumāratantre grahotpattyadhyāyo nāma ekādaśo'dhyāyaḥ āditaḥ saptatriṃśattamo'dhyāyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.