Library·Suśruta-saṃhitā·6·6.9

Suśruta-saṃhitā 6.9

अथातो वाताभिष्यन्दप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः

athāto vātābhiṣyandapratiṣedhaṃ vyākhyāsyāmaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुराणसर्पिषा स्निग्धौ स्यन्दाधीमन्थपीडितौ स्वेदयित्वा यथान्यायं सिरामोक्षेण योजयेत्

purāṇasarpiṣā snigdhau syandādhīmanthapīḍitau svedayitvā yathānyāyaṃ sirāmokṣeṇa yojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संपादयेद्बस्तिभिस्तु सम्यक् स्नेहविरेचितौ तर्पणैः पुटपाकैश्च धूमैराश्च्योतनैस्तथा

saṃpādayedbastibhistu samyak snehavirecitau tarpaṇaiḥ puṭapākaiśca dhūmairāścyotanaistathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नस्यस्नेहपरीषेकैः शिरोबस्तिभिरेव च वातघ्नानूपजलजमांसाम्लक्वाथसेचनैः

nasyasnehaparīṣekaiḥ śirobastibhireva ca vātaghnānūpajalajamāṃsāmlakvāthasecanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नेहैश्चतुर्भिरुष्णैश्च तत्पीताम्बरधारणैः पयोभिर्वेसवारैश्च साल्वणैः पायसैस्तथा

snehaiścaturbhiruṣṇaiśca tatpītāmbaradhāraṇaiḥ payobhirvesavāraiśca sālvaṇaiḥ pāyasaistathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भिषक् संपादयेदेतावुपनाहैश्च पूजितैः ग्राम्यानूपौदकरसैः स्निग्धैः फलरसान्वितैः

bhiṣak saṃpādayedetāvupanāhaiśca pūjitaiḥ grāmyānūpaudakarasaiḥ snigdhaiḥ phalarasānvitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुसंस्कृतैः पयोभिश्च तयोराहार इष्यते तथा चोपरि भक्तस्य सर्पिःपानंनिए!प्रिशस्यते

susaṃskṛtaiḥ payobhiśca tayorāhāra iṣyate tathā copari bhaktasya sarpiḥpānaṃnie!priśasyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिफलाक्वाथसंसिद्धं केवलं जीर्णमेव वा सिद्धं वातहरैः क्षीरं प्रथमेन गणेन वा

triphalākvāthasaṃsiddhaṃ kevalaṃ jīrṇameva vā siddhaṃ vātaharaiḥ kṣīraṃ prathamena gaṇena vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नेहास्तैलाद्विना सिद्धा वातघ्नैस्तर्पणे हिताः स्नैहिकः पुटपाकश्च धूमो नस्यं च तद्विधम्

snehāstailādvinā siddhā vātaghnaistarpaṇe hitāḥ snaihikaḥ puṭapākaśca dhūmo nasyaṃ ca tadvidham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नस्यादिषु स्थिराक्षीरमधुरैस्तैलमिष्यते एरण्डपल्लवे मूले त्वचि वाऽज पयः शृतम्

nasyādiṣu sthirākṣīramadhuraistailamiṣyate eraṇḍapallave mūle tvaci vā'ja payaḥ śṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कण्टकार्याश्च मूलेषु सुखोष्णं सेचने हितम् सैन्धवोदीच्ययष्ट्याह्वपिप्पलीभिः शृतं पयः

kaṇṭakāryāśca mūleṣu sukhoṣṇaṃ secane hitam saindhavodīcyayaṣṭyāhvapippalībhiḥ śṛtaṃ payaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हितमर्धोदकं सेके तथाऽश्च्योतनमेव च ह्रीबेरवक्रमञ्जिष्ठोदुम्बरत्वक्षु साधितम्

hitamardhodakaṃ seke tathā'ścyotanameva ca hrīberavakramañjiṣṭhodumbaratvakṣu sādhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साम्भश्छागं पयो वाऽपि शूलाश्च्योतनमुत्तमम् मधुकं रजनीं पथ्यां देवदारुं च पेषयेत्

sāmbhaśchāgaṃ payo vā'pi śūlāścyotanamuttamam madhukaṃ rajanīṃ pathyāṃ devadāruṃ ca peṣayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आजेन पयसा श्रेष्ठमभिष्यन्दे तदञ्जनम् गैरिकं सैन्धवं कृष्णां नागरं च यथोत्तरम्

ājena payasā śreṣṭhamabhiṣyande tadañjanam gairikaṃ saindhavaṃ kṛṣṇāṃ nāgaraṃ ca yathottaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विगुणं पिष्टमद्भिस्तु गुटिकाञ्जनमिष्यते स्नेहाञ्जनं हितं चात्र वक्ष्यते तद्यथाविधि

dviguṇaṃ piṣṭamadbhistu guṭikāñjanamiṣyate snehāñjanaṃ hitaṃ cātra vakṣyate tadyathāvidhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रोगो यश्चान्यतोवातो यश्च मारुतपर्ययः अनेनैव विधानेन भिषक् तावपि साधयेत्

rogo yaścānyatovāto yaśca mārutaparyayaḥ anenaiva vidhānena bhiṣak tāvapi sādhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वभक्तं हितं सर्पिः क्षीरं वाऽप्यथ भोजने वृक्षादन्यां कपित्थे च पञ्चमूले महत्यपि

pūrvabhaktaṃ hitaṃ sarpiḥ kṣīraṃ vā'pyatha bhojane vṛkṣādanyāṃ kapitthe ca pañcamūle mahatyapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सक्षीरं कर्कटरसे सिद्धं चात्र घृतं पिबेत् सिद्धं वा हितमत्राहुः पत्तूरार्तगलाग्निकैः

sakṣīraṃ karkaṭarase siddhaṃ cātra ghṛtaṃ pibet siddhaṃ vā hitamatrāhuḥ pattūrārtagalāgnikaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सक्षीरं मेषशृङ्ग्या वा सर्पिर्वीरतरेण वा सैन्धवं दारु शुण्ठी च मातुलुङ्गरसो घृतम्

sakṣīraṃ meṣaśṛṅgyā vā sarpirvīratareṇa vā saindhavaṃ dāru śuṇṭhī ca mātuluṅgaraso ghṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तन्योदकाभ्यां कर्तव्यं शुष्कपाके तदञ्जनम् पूजितं सर्पिषश्चात्र पानमक्ष्णोश्च तर्पणम्

stanyodakābhyāṃ kartavyaṃ śuṣkapāke tadañjanam pūjitaṃ sarpiṣaścātra pānamakṣṇośca tarpaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घृतेन जीवनीयेन नस्यं तैलेन चाणुना परिषेके हितं चात्र पयः शीतं ससैन्धवम्

ghṛtena jīvanīyena nasyaṃ tailena cāṇunā pariṣeke hitaṃ cātra payaḥ śītaṃ sasaindhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रजनीदारुसिद्धं वा सैन्धवेन समायुतम् सर्पिर्युतं स्तन्यघृष्टमञ्जनं वा महौषधम्

rajanīdārusiddhaṃ vā saindhavena samāyutam sarpiryutaṃ stanyaghṛṣṭamañjanaṃ vā mahauṣadham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसा वाऽनूपजलजा सैन्धवेन समायुता नागरोन्मिश्रिता किञ्चिच्छुष्कपाके तदञ्जनम्

vasā vā'nūpajalajā saindhavena samāyutā nāgaronmiśritā kiñcicchuṣkapāke tadañjanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पवनप्रभवा रोगा ये केचिद्दृष्टिनाशनाः बीजेनानेन मतिमान् तेषु कर्म प्रयोजयेत्

pavanaprabhavā rogā ye keciddṛṣṭināśanāḥ bījenānena matimān teṣu karma prayojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.