अथार्कांशसमुद्भूतं प्रणिपत्य कृताञ्जलिः। भक्त्या परमयाभ्यर्च्य पप्रच्छेदं मयासुरः॥
athārkāṃśasamudbhūtaṃ praṇipatya kṛtāñjaliḥ/ bhaktyā paramayābhyarcya papracchedaṃ mayāsuraḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Sūryasiddhānta 12
भगवन् किम्प्रमाणा भूः किम् आकारा किम् आश्रया। किंविभागा कथं चात्र सप्तपातालभूमयः॥
bhagavan kimpramāṇā bhūḥ kim ākārā kim āśrayā/ kiṃvibhāgā kathaṃ cātra saptapātālabhūmayaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहोरात्रव्यवस्थां च विदधाति कथं रविः। कथं पर्येति वसुधां भुवनानि विभावयन्॥
ahorātravyavasthāṃ ca vidadhāti kathaṃ raviḥ/ kathaṃ paryeti vasudhāṃ bhuvanāni vibhāvayan//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवासुराणाम् अन्योन्यम् अहोरात्रं विपर्ययात्। किम् अथ तत् कथं वा स्याद् भानोर् भगणपूरणात्॥
devāsurāṇām anyonyam ahorātraṃ viparyayāt/ kim atha tat kathaṃ vā syād bhānor bhagaṇapūraṇāt//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पित्र्यं मासेन भवति नाडीषष्ट्या तु मानुषम्। तद् एव किल सर्वत्र न भवेत् केन हेतुना॥
pitryaṃ māsena bhavati nāḍīṣaṣṭyā tu mānuṣam/ tad eva kila sarvatra na bhavet kena hetunā//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिनाब्दमासहोराणाम् अधिपा न समाः कुतः। कथं पर्येति भगणः सग्रहो +अयं किम् आश्रयः॥
dinābdamāsahorāṇām adhipā na samāḥ kutaḥ/ kathaṃ paryeti bhagaṇaḥ sagraho +ayaṃ kim āśrayaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूमेर् उपर्युपर्यूर्ध्वाः किम् उत्सेधाः किम् अन्तराः। ग्रहर्क्षकक्षाः किंमात्राः स्थिताः केन क्रमेण ताः॥
bhūmer uparyuparyūrdhvāḥ kim utsedhāḥ kim antarāḥ/ graharkṣakakṣāḥ kiṃmātrāḥ sthitāḥ kena krameṇa tāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रीष्मे तीव्रकरो भानुर् न हेमन्ते तथाविधः। कियती तत्करप्राप्तिर् मानानि कति किं च तैः॥
grīṣme tīvrakaro bhānur na hemante tathāvidhaḥ/ kiyatī tatkaraprāptir mānāni kati kiṃ ca taiḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं मे संशयं छिन्धि भगवन् भूतभावन। अन्यो न त्वाम् ऋते छेत्ता विद्यते सर्वदर्शिवान्॥
evaṃ me saṃśayaṃ chindhi bhagavan bhūtabhāvana/ anyo na tvām ṛte chettā vidyate sarvadarśivān//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति भक्त्योदितं श्रुत्वा मयोक्तं वाक्यम् अस्य हि। रहस्यं परम् अध्यायं ततः प्राह पुनः स तम्॥
iti bhaktyoditaṃ śrutvā mayoktaṃ vākyam asya hi/ rahasyaṃ param adhyāyaṃ tataḥ prāha punaḥ sa tam//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणुष्वैकमना भूत्वा गुह्यम् अध्यात्म संज्ञितम्। प्रवक्ष्याम्य् अतिभक्तानां नादेयं विद्यते मम॥
śṛṇuṣvaikamanā bhūtvā guhyam adhyātma saṃjñitam/ pravakṣyāmy atibhaktānāṃ nādeyaṃ vidyate mama//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वासुदेवः परं ब्रह्म तन्मूर्तिः पुरुषः परः। अव्यक्तो निर्गुणः शान्तः पञ्चविंशात् परो +अव्ययः॥
vāsudevaḥ paraṃ brahma tanmūrtiḥ puruṣaḥ paraḥ/ avyakto nirguṇaḥ śāntaḥ pañcaviṃśāt paro +avyayaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रकृत्यन्तर्गतो देवो बहिर् अन्तश् च सर्वगः। सङ्कर्षणो +अपः सृष्ट्वादौ तासु वीर्यम् अवासृजत्॥
prakṛtyantargato devo bahir antaś ca sarvagaḥ/ saṅkarṣaṇo +apaḥ sṛṣṭvādau tāsu vīryam avāsṛjat//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदण्डम् अभवद् धैमं सर्वत्र तमसावृतम्। तत्रानिरुद्धः प्रथमं व्यक्तीभूतः सनातनः॥
tadaṇḍam abhavad dhaimaṃ sarvatra tamasāvṛtam/ tatrāniruddhaḥ prathamaṃ vyaktībhūtaḥ sanātanaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिरण्यगर्भो भगवान् एष छन्दसि पठ्यते। आदित्यो ह्य् आदिभूतत्वात् प्रसूत्या सूर्य उच्यते॥
hiraṇyagarbho bhagavān eṣa chandasi paṭhyate/ ādityo hy ādibhūtatvāt prasūtyā sūrya ucyate//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परं ज्योतिस् तमः पारे सूर्यो +अयं सवितेति च। पर्येति भुवनान् एष भावयन् भूतभावनः॥
paraṃ jyotis tamaḥ pāre sūryo +ayaṃ saviteti ca/ paryeti bhuvanān eṣa bhāvayan bhūtabhāvanaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रकाशात्मा तमोहन्ता महान् इत्य् एष विश्रुतः। ऋचो +अस्य मण्डलं सामान्युस्त्रामूर्तिर् यजूंषि च॥
prakāśātmā tamohantā mahān ity eṣa viśrutaḥ/ ṛco +asya maṇḍalaṃ sāmānyustrāmūrtir yajūṃṣi ca//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रयीमहो +अयं भगवाण् कालात्मा कालकृद् विभुः। सर्वात्मा सर्वगः सूक्ष्मः सर्वम् अस्मिन् प्रतिष्ठितम्॥
trayīmaho +ayaṃ bhagavāṇ kālātmā kālakṛd vibhuḥ/ sarvātmā sarvagaḥ sūkṣmaḥ sarvam asmin pratiṣṭhitam//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रथे विश्वमये चक्रं कृत्वा संवत्सरात्मकम्। छन्दांस्य् अश्वाः सप्त युक्ताः पर्यटत्य् एष सर्वदा॥
rathe viśvamaye cakraṃ kṛtvā saṃvatsarātmakam/ chandāṃsy aśvāḥ sapta yuktāḥ paryaṭaty eṣa sarvadā//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिपादम् अमृतं गुह्यं पादो +अयं प्रकटो +अभवत्। सो +अहङ्कारं जगत्सृष्ट्यै ब्रह्माणम् असृजत् प्रभुः॥
tripādam amṛtaṃ guhyaṃ pādo +ayaṃ prakaṭo +abhavat/ so +ahaṅkāraṃ jagatsṛṣṭyai brahmāṇam asṛjat prabhuḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मै वेदान् वरान् दत्त्वा सर्वलोकपितामहम्। प्रतिष्ठाप्याण्डमध्ये +अथ स्वयं पर्येति भावयन्॥
tasmai vedān varān dattvā sarvalokapitāmaham/ pratiṣṭhāpyāṇḍamadhye +atha svayaṃ paryeti bhāvayan//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ सृष्ट्यां मनश् चक्रे ब्रह्माहङ्कारमूर्तिभृत्। मनसश् चन्द्रमा जज्ञे सूर्यो +अक्ष्णोस् तेजसां निधिः॥
atha sṛṣṭyāṃ manaś cakre brahmāhaṅkāramūrtibhṛt/ manasaś candramā jajñe sūryo +akṣṇos tejasāṃ nidhiḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनसः खं ततो वायुर् अग्निर् आपो धरा क्रमात्। गुणैकवृद्ध्या पञ्चैव महाभूतानि जज्ञिरे॥
manasaḥ khaṃ tato vāyur agnir āpo dharā kramāt/ guṇaikavṛddhyā pañcaiva mahābhūtāni jajñire//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्नीषोमौ भानुचन्द्रौ ततस् त्व् अङ्गारकादयः। तेजोभूखाम्बुवातेभ्यः क्रमशः पञ्च जज्ञिरे॥
agnīṣomau bhānucandrau tatas tv aṅgārakādayaḥ/ tejobhūkhāmbuvātebhyaḥ kramaśaḥ pañca jajñire//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनर् द्वादशधात्मानं व्यभजद् राशिसञ्ज्ञकम्। नक्षत्ररूपिणं भूयः सप्तविंशात्मकं वशी॥
punar dvādaśadhātmānaṃ vyabhajad rāśisañjñakam/ nakṣatrarūpiṇaṃ bhūyaḥ saptaviṃśātmakaṃ vaśī//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश् चराचरं विश्वं निर्ममे देवपूर्वकम्। ऊर्ध्वमध्याधरेभ्यो +अथ स्रोतोभ्यः प्रकृतीः सृजन्॥
tataś carācaraṃ viśvaṃ nirmame devapūrvakam/ ūrdhvamadhyādharebhyo +atha srotobhyaḥ prakṛtīḥ sṛjan//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुणकर्मविभागेन सृष्ट्वा प्राग्वद् अनुक्रमात्। विभागं कल्पयामास यथास्वं वेददर्शनात्॥
guṇakarmavibhāgena sṛṣṭvā prāgvad anukramāt/ vibhāgaṃ kalpayāmāsa yathāsvaṃ vedadarśanāt//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रहनक्षत्रतारानां भूमेर् विश्वस्य वा विभुः। देवासुरमनुष्याणां सिद्धानां च यथाक्रमम्॥
grahanakṣatratārānāṃ bhūmer viśvasya vā vibhuḥ/ devāsuramanuṣyāṇāṃ siddhānāṃ ca yathākramam//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्माण्डम् एतत् सुषिरं तत्रेदं भूर्भुवादिकम्। कटाहद्वितयस्येव सम्पुटं गोलकाकृति॥
brahmāṇḍam etat suṣiraṃ tatredaṃ bhūrbhuvādikam/ kaṭāhadvitayasyeva sampuṭaṃ golakākṛti//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्माण्डमध्ये परिधिर् व्योमकक्षाभिधीयते। तन्मध्ये भ्रमणं भानाम् अधो +अधः क्रमशस् तथा॥
brahmāṇḍamadhye paridhir vyomakakṣābhidhīyate/ tanmadhye bhramaṇaṃ bhānām adho +adhaḥ kramaśas tathā//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्दामरेज्यभूपुत्रसूर्यशुक्रेन्दुजेन्दवः। परिभ्रमन्त्य् अधो+अधह्स्थाः सिद्ध्हविद्याधरा घनाः॥
mandāmarejyabhūputrasūryaśukrendujendavaḥ/ paribhramanty adho+adhaHsthāḥ siddhhavidyādharā ghanāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्ये समन्ताद् अण्डस्य भूगोलो व्योम्नि तिष्ठति। बिभ्रानः परमां शक्तिं ब्रह्मणो धारणात्मकाम्॥
madhye samantād aṇḍasya bhūgolo vyomni tiṣṭhati/ bibhrānaḥ paramāṃ śaktiṃ brahmaṇo dhāraṇātmakām//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदन्तरपुटाः सप्त नागासुरसमाश्रयाः। दिव्यौषधिरसोपेता रम्याः पातालभूमयः॥
tadantarapuṭāḥ sapta nāgāsurasamāśrayāḥ/ divyauṣadhirasopetā ramyāḥ pātālabhūmayaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेकरत्ननिचयो जाम्बूनदमयो गिरिः। भूगोलमध्यगो मेरुर् उभयत्र विनिर्गतः॥
anekaratnanicayo jāmbūnadamayo giriḥ/ bhūgolamadhyago merur ubhayatra vinirgataḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपरिष्टात् स्थितास् तस्य सेन्द्रा देवा महर्षयः। अधस्ताद् असुरास् तद्वद् द्विषन्तो +अन्योन्यम् आश्रिताः॥
upariṣṭāt sthitās tasya sendrā devā maharṣayaḥ/ adhastād asurās tadvad dviṣanto +anyonyam āśritāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः समन्तात् परिधिः क्रमेणायं महार्णवः। मेखलेव स्थितो धात्र्या देवासुरविभागकृत्॥
tataḥ samantāt paridhiḥ krameṇāyaṃ mahārṇavaḥ/ mekhaleva sthito dhātryā devāsuravibhāgakṛt//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समन्तान् मेरुमध्यात् तु तुल्यभागेषु तोयधेः। द्वीपिषु दिक्षु पूर्वादिनगर्यो देवनिर्मिताः॥
samantān merumadhyāt tu tulyabhāgeṣu toyadheḥ/ dvīpiṣu dikṣu pūrvādinagaryo devanirmitāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूवृत्तपादे पूर्वस्यां यमकोटीति विश्रुता। भद्राश्ववर्षे नगरी स्वर्णप्राकारतोरणा॥
bhūvṛttapāde pūrvasyāṃ yamakoṭīti viśrutā/ bhadrāśvavarṣe nagarī svarṇaprākāratoraṇā//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
याम्यायां भारते वर्षे लङ्का तद्वन् महापुरी। पश्चिमे केतुमालाख्ये रोमकाख्या प्रकीर्तिता॥
yāmyāyāṃ bhārate varṣe laṅkā tadvan mahāpurī/ paścime ketumālākhye romakākhyā prakīrtitā//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उदक् सिद्धपुरी नाम कुरुवर्षे प्रकीर्तिता। तस्यां सिद्धा महात्मानो निवसन्ति गतव्यथाः॥
udak siddhapurī nāma kuruvarṣe prakīrtitā/ tasyāṃ siddhā mahātmāno nivasanti gatavyathāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूवृत्तपादविवरास् ताश् चान्योन्यं प्रतिष्ठिताः। ताभ्यश् चोत्तरगो मेरुस् तावान् एव सुराश्रयः॥
bhūvṛttapādavivarās tāś cānyonyaṃ pratiṣṭhitāḥ/ tābhyaś cottarago merus tāvān eva surāśrayaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तासाम् उपरिगो याति विषुवस्थो दिवाकरः। न तासु विषुवच्छाया नाक्षस्योन्नतिर् इष्यते॥
tāsām uparigo yāti viṣuvastho divākaraḥ/ na tāsu viṣuvacchāyā nākṣasyonnatir iṣyate//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेरोर् उभयतो मध्ये ध्रुवतारे नभः स्थिते। निरक्षदेशसंस्थानाम् उभये क्षितिजाश्रये॥
meror ubhayato madhye dhruvatāre nabhaḥ sthite/ nirakṣadeśasaṃsthānām ubhaye kṣitijāśraye//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतो नाक्षत्रोच्छ्रयस् तासु ध्रुवयोः क्षितिजस्थयोः। नवतिर् लम्बकांशास् तु मेरावक्षांशकास् तथा।
ato nākṣatrocchrayas tāsu dhruvayoḥ kṣitijasthayoḥ/ navatir lambakāṃśās tu merāvakṣāṃśakās tathā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेषादौ देवभागस्थे देवानां याति दर्शनम्। असुराणां तुलादौ तु सूर्यस् तद्भागसञ्चरः॥
meṣādau devabhāgasthe devānāṃ yāti darśanam/ asurāṇāṃ tulādau tu sūryas tadbhāgasañcaraḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्यासन्नतया तेन ग्रीष्मे तीव्रकरा रवेः। देवभागे सुराणां तु हेमन्ते मन्दतान्यथा॥
atyāsannatayā tena grīṣme tīvrakarā raveḥ/ devabhāge surāṇāṃ tu hemante mandatānyathā//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवासुरा विषुवति क्षितिजस्थं दिवाकरम्। पश्यन्त्य् अन्योन्यम् एतेषां वामसव्ये दिनक्षपे॥
devāsurā viṣuvati kṣitijasthaṃ divākaram/ paśyanty anyonyam eteṣāṃ vāmasavye dinakṣape//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेषादाव् उदितः सूर्यस् त्रीन् राशीन् उदगुत्तरम्। सञ्चरन् प्रागहर्मध्यं पूरयेन् मेरुवासिनाम्॥
meṣādāv uditaḥ sūryas trīn rāśīn udaguttaram/ sañcaran prāgaharmadhyaṃ pūrayen meruvāsinām//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्क्यादीन् सञ्चरंश् तद्वद् अह्नः पश्चार्धम् एव सः। तुलादींस् त्रीन् मृगादींश् च तद्वद् एव सुरद्विषाम्॥
karkyādīn sañcaraṃś tadvad ahnaḥ paścārdham eva saḥ/ tulādīṃs trīn mṛgādīṃś ca tadvad eva suradviṣām//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतो दिनक्षपे तेषाम् अन्योन्यं हि विपर्ययात्। अहोरात्रप्रमाणं च भानोर् भगणपूरणात्॥
ato dinakṣape teṣām anyonyaṃ hi viparyayāt/ ahorātrapramāṇaṃ ca bhānor bhagaṇapūraṇāt//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिनक्षपार्धम् एतेषाम् अयनान्ते विपर्ययात्। उपर्यात्मानम् अन्योन्यं कल्पयन्ति सुरासुराः॥
dinakṣapārdham eteṣām ayanānte viparyayāt/ uparyātmānam anyonyaṃ kalpayanti surāsurāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्ये +अपि समसूत्रस्था मन्यन्ते +अधः परस्परम्। भद्राश्वकेतुमालस्था लङ्कासिद्धपुराश्रिताः॥
anye +api samasūtrasthā manyante +adhaḥ parasparam/ bhadrāśvaketumālasthā laṅkāsiddhapurāśritāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वत्रैव महीगोले स्वस्थानम् उपरि स्थितम्। मन्यन्ते खे यतो गोलस् तस्य क्वोर्धवं क्व वाधः॥
sarvatraiva mahīgole svasthānam upari sthitam/ manyante khe yato golas tasya kvordhavaṃ kva vādhaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अल्पकायतया लोकाः स्वस्थानात् सर्वतो मुखम्। पश्यन्ति वृत्ताम् अप्य् एतां चक्राकारां वसुन्धराम्॥
alpakāyatayā lokāḥ svasthānāt sarvato mukham/ paśyanti vṛttām apy etāṃ cakrākārāṃ vasundharām//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सव्यं भ्रमति देवानाम् अपसव्यं सुरद्विषाम्। उपरिष्टाद् भगोलो +अयं व्यक्षे पश्चान् मुखः सदा॥
savyaṃ bhramati devānām apasavyaṃ suradviṣām/ upariṣṭād bhagolo +ayaṃ vyakṣe paścān mukhaḥ sadā//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतस् तत्र दिनं त्रिंशन्नाडिकं शर्वदी तथा। हानिवृद्धी सदा वामं सुरासुरविभागयोः॥
atas tatra dinaṃ triṃśannāḍikaṃ śarvadī tathā/ hānivṛddhī sadā vāmaṃ surāsuravibhāgayoḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेषादौ तु सदा वृद्धिर् उदगुत्तरतो +अधिका। देवांशे च क्षपाहानिर् विपरीतं तथासुरे॥
meṣādau tu sadā vṛddhir udaguttarato +adhikā/ devāṃśe ca kṣapāhānir viparītaṃ tathāsure//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलादौ द्युनिशोर् वामं क्षयवृद्धी तयोर् उभे। देशक्रान्तिवशान् नित्यं तद्विज्ञानं पुरोदितम्॥
tulādau dyuniśor vāmaṃ kṣayavṛddhī tayor ubhe/ deśakrāntivaśān nityaṃ tadvijñānaṃ puroditam//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूवृत्तं क्रान्तिभागघ्नं भगणांशविभाजितम्। अवाप्तयोजनैर् अर्को व्यक्षाद् यात्य् उपरिस्थितः॥
bhūvṛttaṃ krāntibhāgaghnaṃ bhagaṇāṃśavibhājitam/ avāptayojanair arko vyakṣād yāty uparisthitaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परमापक्रमाद् एवं योजनानि विशोधयेत्। भूवृत्तपादाच् छेषाणि यानि स्युर् योजनानि तैः॥
paramāpakramād evaṃ yojanāni viśodhayet/ bhūvṛttapādāc cheṣāṇi yāni syur yojanāni taiḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयनान्ते विलोमेन देवासुरविभागयोः। नाडीषष्ट्या सकृद् अहर्निशाप्य् अस्मिन् सकृत् तथा॥
ayanānte vilomena devāsuravibhāgayoḥ/ nāḍīṣaṣṭyā sakṛd aharniśāpy asmin sakṛt tathā//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदन्तरे +अपि षष्ट्यन्ते क्षयवृद्धी अहर्निशोः। परतो विपरीतो +अयं भगोलः परिवर्तते॥
tadantare +api ṣaṣṭyante kṣayavṛddhī aharniśoḥ/ parato viparīto +ayaṃ bhagolaḥ parivartate//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊने भूवृत्तपादे तु द्विज्यापक्रमयोजनैः। धनुर् मृगस्थः सविता देवभागे न दृश्यते॥
ūne bhūvṛttapāde tu dvijyāpakramayojanaiḥ/ dhanur mṛgasthaḥ savitā devabhāge na dṛśyate//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा चासुरभागे तु मिथुने कर्कटे स्थितः। नष्टच्छाया महीवृत्तपादे दर्शनम् आदिशेत्॥
tathā cāsurabhāge tu mithune karkaṭe sthitaḥ/ naṣṭacchāyā mahīvṛttapāde darśanam ādiśet//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकज्यापक्रमानीतैर् योजनैः परिवर्जिते। भूमिकक्षाचतुर्थांशे व्यक्षाच् छेषैस् तु योजनैः॥
ekajyāpakramānītair yojanaiḥ parivarjite/ bhūmikakṣācaturthāṃśe vyakṣāc cheṣais tu yojanaiḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनुर् मृगालिकुम्भेषु संस्थितो +अर्को न दृश्यते। देवभागे +असुराणां तु वृषाद्ये भचतुष्टये॥
dhanur mṛgālikumbheṣu saṃsthito +arko na dṛśyate/ devabhāge +asurāṇāṃ tu vṛṣādye bhacatuṣṭaye//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेरौ मेषादिचक्रार्धे देवाः पश्यन्ति भास्करम्।(ड् -चकार्धे) सकृद् एवोदितं तद्वद् असुराश् च तुलादिगम्॥
merau meṣādicakrārdhe devāḥ paśyanti bhāskaram/(ḍ -cakārdhe) sakṛd evoditaṃ tadvad asurāś ca tulādigam//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूमण्डलात् पञ्चदशे भागे देवे +अथ वासुरे। उपरिष्टाद् व्रजत्य् अर्कः सौम्ययाम्यायनान्तगः॥
bhūmaṇḍalāt pañcadaśe bhāge deve +atha vāsure/ upariṣṭād vrajaty arkaḥ saumyayāmyāyanāntagaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदन्तरालयोश् च्छाया याम्योदक् सम्भवत्य् अपि। मेरोर् अभिमुखं याति परतः स्वविभागयोः॥
tadantarālayoś cchāyā yāmyodak sambhavaty api/ meror abhimukhaṃ yāti parataḥ svavibhāgayoḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भद्राश्वोपरिगः कुर्याद् भारते तूदयं रविः। रात्र्यर्धं केतुमाले तु कुराव् अस्तमयं तदा॥
bhadrāśvoparigaḥ kuryād bhārate tūdayaṃ raviḥ/ rātryardhaṃ ketumāle tu kurāv astamayaṃ tadā//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भारतादिषु वर्षेषु तद्वद् एव परिभ्रमन्। मध्योदयार्धरात्र्यस्तकालान् कुर्यात् प्रदक्षिणम्॥
bhāratādiṣu varṣeṣu tadvad eva paribhraman/ madhyodayārdharātryastakālān kuryāt pradakṣiṇam//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्रुवोन्नतिर् भचक्रस्य नतिर् मेरुं प्रयास्यतः। निरक्षाभिमुखं यातुर् विपरीते नतोन्नते॥
dhruvonnatir bhacakrasya natir meruṃ prayāsyataḥ/ nirakṣābhimukhaṃ yātur viparīte natonnate//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भचक्रं ध्रुवयोर् बद्धम् आक्षिप्तं प्रवहानिलैः। पर्येत्य् अजस्रं तन्नद्धा ग्रहकक्षा यथाक्रमम्॥
bhacakraṃ dhruvayor baddham ākṣiptaṃ pravahānilaiḥ/ paryety ajasraṃ tannaddhā grahakakṣā yathākramam//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सकृद् उद्गतम् अब्दार्धं पश्यन्त्य् अर्कं सुरासुराः। पितरः शशिगाः पक्षं स्वदिनं च नरा भुवि॥
sakṛd udgatam abdārdhaṃ paśyanty arkaṃ surāsurāḥ/ pitaraḥ śaśigāḥ pakṣaṃ svadinaṃ ca narā bhuvi//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपरिष्टस्य महती कक्षाल्पाधह्स्थितस्य च। महत्या कक्षया भागा महान्तो +अल्पास् तथाल्पया॥
upariṣṭasya mahatī kakṣālpādhaHsthitasya ca/ mahatyā kakṣayā bhāgā mahānto +alpās tathālpayā//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालेनाल्पेन भगणं भुङ्क्ते +अल्पभ्रमणाश्रितः। ग्रहः कालेन महता मण्डले महति भ्रमन्॥
kālenālpena bhagaṇaṃ bhuṅkte +alpabhramaṇāśritaḥ/ grahaḥ kālena mahatā maṇḍale mahati bhraman//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वल्पयातो बहून् भुङ्क्ते भगणान् शीतदीधितिः। महत्या कक्षया गच्छन् ततः स्वल्पं शनैश्चरः॥
svalpayāto bahūn bhuṅkte bhagaṇān śītadīdhitiḥ/ mahatyā kakṣayā gacchan tataḥ svalpaṃ śanaiścaraḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्दाद् अधः क्रमेण स्युश् चतुर्था दिवसाधिपाः। वर्षाधिपतयस् तद्वत् तृतीयाश् च प्रकीर्तिताः॥
mandād adhaḥ krameṇa syuś caturthā divasādhipāḥ/ varṣādhipatayas tadvat tṛtīyāś ca prakīrtitāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊर्ध्वक्रमेण शशिनो मासानाम् अधिपाः स्मृताः।(ड् मसानाम्) होरेशाः सूर्यतनयाद् अधो+अधः क्रमशस् तथा॥
ūrdhvakrameṇa śaśino māsānām adhipāḥ smṛtāḥ/(ḍ masānām) horeśāḥ sūryatanayād adho+adhaḥ kramaśas tathā//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवेद् भकक्षा तीक्ष्णांशोर् भ्रमणं षष्टिताडितम्। सर्वोपरिष्टाद् भ्रमति योजनैस् तैर् भमण्डलम्॥
bhaved bhakakṣā tīkṣṇāṃśor bhramaṇaṃ ṣaṣṭitāḍitam/ sarvopariṣṭād bhramati yojanais tair bhamaṇḍalam//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कल्पोक्तचन्द्रभगणा गुणिताः शशिकक्षया। आकाशकक्षा सा ज्ञेया करव्याप्तिस् तथा रवेः॥
kalpoktacandrabhagaṇā guṇitāḥ śaśikakṣayā/ ākāśakakṣā sā jñeyā karavyāptis tathā raveḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सैव यत्कल्पभगणैर् भक्ता तद्भ्रमणं भवेत्। कुवासरैर् विभज्याह्नः सर्वेषां प्राग्गतिः स्मृता॥
saiva yatkalpabhagaṇair bhaktā tadbhramaṇaṃ bhavet/ kuvāsarair vibhajyāhnaḥ sarveṣāṃ prāggatiḥ smṛtā//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुक्तियोजनजा सङ्ख्या सेन्दोर् भ्रमणसङ्गुणा। स्वकक्षाप्ता तु सा तस्य तिथ्याप्ता गतिलिप्तिका॥
bhuktiyojanajā saṅkhyā sendor bhramaṇasaṅguṇā/ svakakṣāptā tu sā tasya tithyāptā gatiliptikā//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कक्षा भूकर्णगुणिता महीमण्डलभाजिता। तत्कर्णा भूमिकर्णोना ग्रहोच्च्यं स्वं दलीकृताः॥
kakṣā bhūkarṇaguṇitā mahīmaṇḍalabhājitā/ tatkarṇā bhūmikarṇonā grahoccyaṃ svaṃ dalīkṛtāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खत्रयाब्धिद्विदहनाः कक्षा तु हिमदीधितेः।(३२४३० ज्ञशीघ्रस्याङ्कखद्वित्रित्कृतशून्येन्दवस् तथा॥(१०४३२०९)
khatrayābdhidvidahanāḥ kakṣā tu himadīdhiteḥ/(32430 jñaśīghrasyāṅkakhadvitritkṛtaśūnyendavas tathā//(1043209)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुक्रशीघ्रस्य सप्ताग्निरसाब्धिरसषड्यमाः।(२६६४६३७) ततो +अर्कबुधशुक्राणां खखार्थैकसुरार्णवाः॥(४३३१५००)
śukraśīghrasya saptāgnirasābdhirasaṣaḍyamāḥ/(2664637) tato +arkabudhaśukrāṇāṃ khakhārthaikasurārṇavāḥ//(4331500)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुजस्याप्य् अङ्कशून्याङ्कषड्वेदैकभुजङ्गमाः।(८१४६९०९) चन्द्रोच्चस्य कृताष्टाब्धिवसुद्वित्र्यष्टवह्नयः॥(३८३२८४८४)
kujasyāpy aṅkaśūnyāṅkaṣaḍvedaikabhujaṅgamāḥ/(8146909) candroccasya kṛtāṣṭābdhivasudvitryaṣṭavahnayaḥ//(38328484)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतर्तुमुनिपञ्चाद्रिगुणेन्दुविषया गुरोः।(५१३७५७६४) स्वर्भानोर् वेदतर्काष्टद्विशैलार्थखकुञ्जराः॥(८०५७२८६४)
kṛtartumunipañcādriguṇenduviṣayā guroḥ/(51375764) svarbhānor vedatarkāṣṭadviśailārthakhakuñjarāḥ//(80572864)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चवाणाक्षिनागर्तुरसाद्र्यर्काः शनेस् ततः।(१२७६६८२५५) भानां रविखशून्याङ्कवसुरन्ध्रशराश्विनः॥(२५९८००१२)
pañcavāṇākṣināgarturasādryarkāḥ śanes tataḥ/(127668255) bhānāṃ ravikhaśūnyāṅkavasurandhraśarāśvinaḥ//(25980012)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खव्योमखत्रयखसाग्रषट्कनागव्योमाष्टशून्ययमरूपनगाष्टचन्द्राः।(१८७१२०८०८६४००००००) ब्रह्माण्डसम्पुटपरिभ्रमणं समन्ताद् अभ्यन्तरे दिनकरस्य करप्रसारः॥
khavyomakhatrayakhasāgraṣaṭkanāgavyomāṣṭaśūnyayamarūpanagāṣṭacandrāḥ/(18712080864000000) brahmāṇḍasampuṭaparibhramaṇaṃ samantād abhyantare dinakarasya karaprasāraḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.