Library·Sūryasiddhānta·6

Sūryasiddhānta 6

न छेद्यकम् ऋते यस्माद् भेदा ग्रहणयोः स्फुटाः। ज्ञायन्ते तत् प्रवक्ष्यामि छेद्यकज्ञानम् उत्तमम्॥

na chedyakam ṛte yasmād bhedā grahaṇayoḥ sphuṭāḥ/ jñāyante tat pravakṣyāmi chedyakajñānam uttamam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुसाधितायाम् अवनौ बिन्दुं कृत्वा ततो लिखेत्। सप्तवर्गाङ्गुलेनादौ मण्डलं वलनाश्रितम्॥

susādhitāyām avanau binduṃ kṛtvā tato likhet/ saptavargāṅgulenādau maṇḍalaṃ valanāśritam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्राह्यग्राहकयोगार्धसम्मितेन द्वितीयकम्। मण्डलं तत् समासाख्यं ग्राह्यार्धेन तृतीयकम्॥

grāhyagrāhakayogārdhasammitena dvitīyakam/ maṇḍalaṃ tat samāsākhyaṃ grāhyārdhena tṛtīyakam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

याम्योत्तराप्राच्यपरासाधनं पूर्ववद् दिशाम्। प्राग् इन्दोर् ग्रहणं पश्चान् मोक्षो +अर्कस्य विपर्ययात्॥

yāmyottarāprācyaparāsādhanaṃ pūrvavad diśām/ prāg indor grahaṇaṃ paścān mokṣo +arkasya viparyayāt//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथादिशं प्राग्रहणं वलनं हिमदीधितेः। मौक्षिकं तु विपर्यस्तं विपरीतम् इदं रवेः॥

yathādiśaṃ prāgrahaṇaṃ valanaṃ himadīdhiteḥ/ maukṣikaṃ tu viparyastaṃ viparītam idaṃ raveḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वलनाग्रान् नयेन् मध्यं सूत्रं यद्य् अत्र संस्पृशेत्। तत्समासे ततो देयौ विक्षेपौ ग्रासमौक्षिकौ॥

valanāgrān nayen madhyaṃ sūtraṃ yady atra saṃspṛśet/ tatsamāse tato deyau vikṣepau grāsamaukṣikau//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विक्षेपाग्रात् पुनः सूत्रं मध्यबिन्दुं प्रवेशयेत्। तद्ग्राह्यबिन्दुसंस्पर्शाद् ग्रासमोक्षौ विनिर्दिशेत्॥

vikṣepāgrāt punaḥ sūtraṃ madhyabinduṃ praveśayet/ tadgrāhyabindusaṃsparśād grāsamokṣau vinirdiśet//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यशो +अर्कस्य विक्षेपाः परिलेखे यथादिशम्। विपरीताः शशाङ्कस्य तद्वशाद् अथ मध्यमम्॥

nityaśo +arkasya vikṣepāḥ parilekhe yathādiśam/ viparītāḥ śaśāṅkasya tadvaśād atha madhyamam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वलनं प्राङ्मुखं देयं तद्विक्षेपैकता यदि। भेदे पश्चान् मुखं देयम् इन्दोर् भानोर् विपर्ययात्॥

valanaṃ prāṅmukhaṃ deyaṃ tadvikṣepaikatā yadi/ bhede paścān mukhaṃ deyam indor bhānor viparyayāt//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वलनाग्रात् पुनः सूत्रं मध्यबिन्दुं प्रवेशयेत्। मध्यसूत्रेण विक्षेपं वलनाभिमुखं नयेत्॥

valanāgrāt punaḥ sūtraṃ madhyabinduṃ praveśayet/ madhyasūtreṇa vikṣepaṃ valanābhimukhaṃ nayet//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विक्षेपाग्राल् लिखेद् वृत्तं ग्राहकार्धेन तेन यत्। ग्राह्यवृत्तं समाक्रान्तं तद्ग्रस्तं तमसा भवेत्॥

vikṣepāgrāl likhed vṛttaṃ grāhakārdhena tena yat/ grāhyavṛttaṃ samākrāntaṃ tadgrastaṃ tamasā bhavet//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छेद्यकं लिखता भूमौ फलके वा विपश्चिता। विपर्ययो दिशां कार्यः पूर्वापरकपालयोः॥

chedyakaṃ likhatā bhūmau phalake vā vipaścitā/ viparyayo diśāṃ kāryaḥ pūrvāparakapālayoḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वच्छत्वाद् द्वादशांशो +अपि ग्रस्तश् चन्द्रस्य दृश्यते। लिप्तात्रयम् अपि ग्रस्तं तीक्ष्णत्वान् न विवस्वतः॥

svacchatvād dvādaśāṃśo +api grastaś candrasya dṛśyate/ liptātrayam api grastaṃ tīkṣṇatvān na vivasvataḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वसंज्ञितास् त्रयः कार्या विक्षेपाग्रेषु बिन्दवः। तत्र प्राङ्मध्ययोर् मध्ये तथा मौक्षिकमध्ययोः॥

svasaṃjñitās trayaḥ kāryā vikṣepāgreṣu bindavaḥ/ tatra prāṅmadhyayor madhye tathā maukṣikamadhyayoḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लिखेन् मत्स्यौ तयोर् मध्यान् मुखपुच्छविनिह्सृतम्। प्रसार्य सूत्रद्वितयं तयोर् यत्र युतिर् भवेत्॥

likhen matsyau tayor madhyān mukhapucchaviniHsṛtam/ prasārya sūtradvitayaṃ tayor yatra yutir bhavet//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र सूत्रेण विलिखेच् चापं बिन्दुत्रयस्पृशा। स पन्था ग्राहकस्योक्ता येनासौ सम्प्रयास्यति॥

tatra sūtreṇa vilikhec cāpaṃ bindutrayaspṛśā/ sa panthā grāhakasyoktā yenāsau samprayāsyati//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्राह्यग्राहकयोगार्धात् प्रोज्झ्येष्टग्रासम् आगतम्। अवशिष्टाङ्गुलसमां शलाकां मध्यबिन्दुतः॥

grāhyagrāhakayogārdhāt projjhyeṣṭagrāsam āgatam/ avaśiṣṭāṅgulasamāṃ śalākāṃ madhyabindutaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयोर् मार्गोन्मुखीं दद्याद् ग्रासतः प्राग्ग्रहाश्रिताम्। विमुञ्चतो मोक्षदिशि ग्राहकाध्वानम् एव सा॥

tayor mārgonmukhīṃ dadyād grāsataḥ prāggrahāśritām/ vimuñcato mokṣadiśi grāhakādhvānam eva sā//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पृशेद् यत्र ततो वृत्तं ग्राहकार्धेन संलिखेत्। तेन ग्राह्यं यदाक्रान्तं तत् तमोग्रस्तम् आदिशेत्॥

spṛśed yatra tato vṛttaṃ grāhakārdhena saṃlikhet/ tena grāhyaṃ yadākrāntaṃ tat tamograstam ādiśet//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मानान्तरार्धेन मितां शलाकां ग्रासदिङ्मुखीम्। निमीलनाख्यां दद्यात् सा तन्मार्गे यत्र संस्पृशेत्॥

mānāntarārdhena mitāṃ śalākāṃ grāsadiṅmukhīm/ nimīlanākhyāṃ dadyāt sā tanmārge yatra saṃspṛśet//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ग्राहकखण्डेन प्राग्वन् मण्डलम् आलिखेत्। तद्ग्राह्यमण्डलयुतिर् यत्र तत्र निमीलनम्॥

tato grāhakakhaṇḍena prāgvan maṇḍalam ālikhet/ tadgrāhyamaṇḍalayutir yatra tatra nimīlanam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् उन्मीलने मोक्षदिङ्मुखीं सम्प्रसारयेत्। विलिखेन् मण्डलं प्राग्वद् उन्मीलनम् अथोक्तवत्॥

evam unmīlane mokṣadiṅmukhīṃ samprasārayet/ vilikhen maṇḍalaṃ prāgvad unmīlanam athoktavat//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्धाद् ऊने सधूंरं स्यात् कृष्णम् अर्धाधिकं भवेत्। विमुञ्चतः कृष्णतांरं कपिलं सकलग्रहे॥

ardhād ūne sadhūṃraṃ syāt kṛṣṇam ardhādhikaṃ bhavet/ vimuñcataḥ kṛṣṇatāṃraṃ kapilaṃ sakalagrahe//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रहस्यम् एतद् देवानां न देयं यस्य कस्यचित्। सुपरीक्षितशिष्याय देयं वत्सरवासिने॥

rahasyam etad devānāṃ na deyaṃ yasya kasyacit/ suparīkṣitaśiṣyāya deyaṃ vatsaravāsine//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.