॥ तथागतायुःप्रमाणनिर्देशपरिवर्तः ॥ तेन खलु पुनः कालेन तेन समयेन राजगृहे महानगरे रुचिरकेतुर्नाम बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रतिवसति पूर्वजिनकृताधिकारो ऽवरोपितकुशलमूलो बहुबुद्धकोटिनियुतशतसहस्रपर्युपासितः । तस्यैतदभवत्, को हेतु कः प्रत्ययो यद्भगवतः शाक्यमुनेरेवं परीत्तमायुः प्रमाणं यदुताशीतिवर्षाणीति । पुनस्तस्यैतदभवत्, उक्तं चैव भगवता द्वौ हेतू द्वौ च प्रत्ययौ दीर्घायुष्कतायाम् । कतमौ द्वौ प्राणातिपातविरमणं भोजनप्रदानं च । अथ बहुन्यसंख्येयकल्पकोटिनियुतशतसहस्राणि भगवाञ्छाक्यमुनिः प्राणातिपातविरतो बभूव । यावद्दशकुशलकर्मपथं समादापयेत्, तावद्भगवता भोजनमाध्यात्मिकं बाह्यानि च वस्तूनि सत्त्वानां परित्यक्तानि । अन्तशः स्वशरीरमांसरुधिरास्थिमज्जया बुभुक्षिताः सत्त्वाः संतर्पिताः प्रागेवान्येन भोजनेन । अथ तस्य पुरुषस्य बुद्धानुस्मृतिमनसिकारस्येमामेवंरूपां चिन्तां चिन्तयमानस्य गृहं विपुलं विस्तीर्णं संप्रवृत्तमभवत् । वैडूर्यमयमनेकदिव्यरत्नप्रत्युप्तं तथागतविग्रहं दिव्यातिक्रान्तेन गन्धेन स्फुटम् । तस्मिंश्च गृहे चतुर्दिशि चत्वारि दिव्यरत्नमयान्यासनानि प्रादुर्भुतान्यभूवन् । तेषु चासनेषु दिव्यानि पर्यङ्कानि दिव्यरत्नपुष्पपत्रैः प्रज्ञप्तानि प्रादुर्भूतानि बभूवः । तेषु पर्यङ्केषु दिव्यान्यनेकरत्नप्रत्युप्तानि तथागतविग्रहाणि पद्मानि प्रादुर्भूतानि । तेषु च पद्मेषु चत्वारो बुद्धा भगवन्तः प्रादुर्भूताः बभुवुः । पुरान्तिकेन त्वक्षोभ्यस्तथागतः प्रादुर्भूतो दक्षिणेन रत्नकेतुस्तथागतः प्रादुर्भूतः पश्चिमेनामितायुस्तथागतः प्रादुर्भूत उत्तरेण दुन्दुभिस्वरस्तथागतः प्रादुर्भूतः । समनन्तरप्रादुर्भूताश्च ते बुद्धा भगवन्तस्तेषु सिंहासनेषु । अथ तावदेव राजगृहं महानगरं महतावभासेनावभासितं स्फुटं बभूवु । यावत्रिसाहस्रमहासाहस्रलोकधातुर्यावत्समन्ताद्दशसु दिक्षु गङ्गानदीवालुकासमा लोकधातवस्तेनावभासेन स्फुटा बभूवः । दिव्यानि च पुष्पाणि प्रावर्षुर्दिव्यानि च तूर्याणि प्रवादयामासुः । सर्वे चास्मिंस्त्रिसाहस्रमहासाहस्रलोकधातौ सत्त्वा बुद्धानुभावेन दिव्यसुखेन समन्वागता बभूवुः । जात्यन्धाश्च सत्त्वा रूपाणि पश्यन्ति स्म । वधिराश्च सत्त्वाः सत्त्वेभ्यः शब्दानि शृण्वन्ति । उन्मत्ताश्च सत्त्वाः स्मृतिं प्रतिलभन्ते ऽविक्षिप्तचित्ताश्च स्मृतिमन्तो बभूवुः । नग्नाश्च सत्त्वाश्चीवरप्रावृता (बग्छि ५) बभूवुः । जिघत्सिताश्च सत्त्वाः परिपूर्णगात्रा बभूवुः । तृषिताश्च सत्त्वा विगततृष्णा बभूवः । रोगस्पृष्टाश्च सत्त्वा विगतरोगा बभूवुः । हीनकायाश्च सत्त्वाः परिपूर्णेन्द्रिया बभूवुः । विस्तरेण बहूनामाश्चर्याद्भुतधर्माणां लोके प्रादुर्भावो ऽभूत् । अथ खलु रुचिरकेतुर्बोधिओसत्त्वो महासत्त्वस्तान्बुद्धान्भगवतो दृष्ट्वाश्चर्यप्राप्तो बभूव । कथमेतदिति सन्तुष्ट उदग्र आत्तमनाः प्रमुदितः प्रीतिसौमनस्यजातो येन ते बुद्धा भगवन्तस्तेनाञ्जालिं प्रणाम्यकारतस्तान्बुद्धान्भगवतो ऽनुस्मरमाणो भगवतः शाक्यमुनेर्गुणाननुस्मरमाणो भगवतः शाक्यमुनेरायुःप्रमाणसंशयप्राप्तस्तां चिन्तां चिन्तयमानः स्थितो बभुव । कथमेतत्,किमेतद् यद्भगवतः शाक्यमुनेरेवं परीत्तमायुःप्रमाणं यदुताशीति वर्षाणि । अथ खलु ते बुद्धा भगवन्तः स्मृताः संप्रजानास्तं रुचिरकेतुं बोधिसत्त्वमेतदवोचन् । मा त्वं कुलपुत्रैवं चिन्तय एवं परीत्तं भगवतः शाक्यमुनेरायुःप्रमाणम् । तत्कस्य हेतोः । न च वै कुलपुत्र तं समनुपश्यामः सदेवके लोके समारके सब्रह्मके सश्रमणब्राह्मणिकायां प्रजायां सदेवमानुषासुरायां यः समर्थः स्याद्भगवतः शाक्यमुनेस्तथागतस्यायुःप्रमाणपर्यन्तमधिगन्तुं यावदपरान्तकोटिभिः स्थापयित्वा तथागतैरर्हद्भिः सम्यक्सम्बुद्धैः । समनन्तरोदाहृते तैर्बुद्धैर्भगवद्भिस्तथागतायुःप्रमाणनिर्देशे । अथ तावद्बुद्धानुभावेन कामावचरा रूपावचराश्च देवपुत्राः संनिपतिता यावन्नागयक्षगन्धर्वासुरगरुडकिन्नरमहोरगा अनेकानि च बोधिसत्त्वकोटिनियुतशतसहस्राणि तस्मिन् रुचिरकेतुबोधिसत्त्वस्य गृहे समागता आसन् । अथ ते तथागताः सर्वपर्षदो भगवतः शाक्यमुनेरायुःप्रमाणनिर्देशं गाथाभिरभ्यभाषन् । जलार्णवेषु सर्वेषु शक्यन्ते बिन्दुभिर्गणयितुम् । न तु शाक्यमुनेरायुः शक्यं गणयितुं क्वचित्
// Tathāgatāyuḥpramāṇanirdeśaparivartaḥ // tena khalu punaḥ kālena tena samayena rājagṛhe mahānagare ruciraketurnāma bodhisattvo mahāsattvaḥ prativasati pūrvajinakṛtādhikāro 'varopitakuśalamūlo bahubuddhakoṭiniyutaśatasahasraparyupāsitaḥ / tasyaitadabhavat, ko hetu kaḥ pratyayo yadbhagavataḥ śākyamunerevaṃ parīttamāyuḥ pramāṇaṃ yadutāśītivarṣāṇīti / punastasyaitadabhavat, uktaṃ caiva bhagavatā dvau hetū dvau ca pratyayau dīrghāyuṣkatāyām / katamau dvau prāṇātipātaviramaṇaṃ bhojanapradānaṃ ca / atha bahunyasaṃkhyeyakalpakoṭiniyutaśatasahasrāṇi bhagavāñchākyamuniḥ prāṇātipātavirato babhūva / yāvaddaśakuśalakarmapathaṃ samādāpayet, tāvadbhagavatā bhojanamādhyātmikaṃ bāhyāni ca vastūni sattvānāṃ parityaktāni / antaśaḥ svaśarīramāṃsarudhirāsthimajjayā bubhukṣitāḥ sattvāḥ saṃtarpitāḥ prāgevānyena bhojanena / atha tasya puruṣasya buddhānusmṛtimanasikārasyemāmevaṃrūpāṃ cintāṃ cintayamānasya gṛhaṃ vipulaṃ vistīrṇaṃ saṃpravṛttamabhavat / vaiḍūryamayamanekadivyaratnapratyuptaṃ tathāgatavigrahaṃ divyātikrāntena gandhena sphuṭam / tasmiṃśca gṛhe caturdiśi catvāri divyaratnamayānyāsanāni prādurbhutānyabhūvan / teṣu cāsaneṣu divyāni paryaṅkāni divyaratnapuṣpapatraiḥ prajñaptāni prādurbhūtāni babhūvaḥ / teṣu paryaṅkeṣu divyānyanekaratnapratyuptāni tathāgatavigrahāṇi padmāni prādurbhūtāni / teṣu ca padmeṣu catvāro buddhā bhagavantaḥ prādurbhūtāḥ babhuvuḥ / purāntikena tvakṣobhyastathāgataḥ prādurbhūto dakṣiṇena ratnaketustathāgataḥ prādurbhūtaḥ paścimenāmitāyustathāgataḥ prādurbhūta uttareṇa dundubhisvarastathāgataḥ prādurbhūtaḥ / samanantaraprādurbhūtāśca te buddhā bhagavantasteṣu siṃhāsaneṣu / atha tāvadeva rājagṛhaṃ mahānagaraṃ mahatāvabhāsenāvabhāsitaṃ sphuṭaṃ babhūvu / yāvatrisāhasramahāsāhasralokadhāturyāvatsamantāddaśasu dikṣu gaṅgānadīvālukāsamā lokadhātavastenāvabhāsena sphuṭā babhūvaḥ / divyāni ca puṣpāṇi prāvarṣurdivyāni ca tūryāṇi pravādayāmāsuḥ / sarve cāsmiṃstrisāhasramahāsāhasralokadhātau sattvā buddhānubhāvena divyasukhena samanvāgatā babhūvuḥ / jātyandhāśca sattvā rūpāṇi paśyanti sma / vadhirāśca sattvāḥ sattvebhyaḥ śabdāni śṛṇvanti / unmattāśca sattvāḥ smṛtiṃ pratilabhante 'vikṣiptacittāśca smṛtimanto babhūvuḥ / nagnāśca sattvāścīvaraprāvṛtā (Bagchi 5) babhūvuḥ / jighatsitāśca sattvāḥ paripūrṇagātrā babhūvuḥ / tṛṣitāśca sattvā vigatatṛṣṇā babhūvaḥ / rogaspṛṣṭāśca sattvā vigatarogā babhūvuḥ / hīnakāyāśca sattvāḥ paripūrṇendriyā babhūvuḥ / vistareṇa bahūnāmāścaryādbhutadharmāṇāṃ loke prādurbhāvo 'bhūt / atha khalu ruciraketurbodhiosattvo mahāsattvastānbuddhānbhagavato dṛṣṭvāścaryaprāpto babhūva / kathametaditi santuṣṭa udagra āttamanāḥ pramuditaḥ prītisaumanasyajāto yena te buddhā bhagavantastenāñjāliṃ praṇāmyakāratastānbuddhānbhagavato 'nusmaramāṇo bhagavataḥ śākyamunerguṇānanusmaramāṇo bhagavataḥ śākyamunerāyuḥpramāṇasaṃśayaprāptastāṃ cintāṃ cintayamānaḥ sthito babhuva / kathametat,kimetad yadbhagavataḥ śākyamunerevaṃ parīttamāyuḥpramāṇaṃ yadutāśīti varṣāṇi / atha khalu te buddhā bhagavantaḥ smṛtāḥ saṃprajānāstaṃ ruciraketuṃ bodhisattvametadavocan / mā tvaṃ kulaputraivaṃ cintaya evaṃ parīttaṃ bhagavataḥ śākyamunerāyuḥpramāṇam / tatkasya hetoḥ / na ca vai kulaputra taṃ samanupaśyāmaḥ sadevake loke samārake sabrahmake saśramaṇabrāhmaṇikāyāṃ prajāyāṃ sadevamānuṣāsurāyāṃ yaḥ samarthaḥ syādbhagavataḥ śākyamunestathāgatasyāyuḥpramāṇaparyantamadhigantuṃ yāvadaparāntakoṭibhiḥ sthāpayitvā tathāgatairarhadbhiḥ samyaksambuddhaiḥ / samanantarodāhṛte tairbuddhairbhagavadbhistathāgatāyuḥpramāṇanirdeśe / atha tāvadbuddhānubhāvena kāmāvacarā rūpāvacarāśca devaputrāḥ saṃnipatitā yāvannāgayakṣagandharvāsuragaruḍakinnaramahoragā anekāni ca bodhisattvakoṭiniyutaśatasahasrāṇi tasmin ruciraketubodhisattvasya gṛhe samāgatā āsan / atha te tathāgatāḥ sarvaparṣado bhagavataḥ śākyamunerāyuḥpramāṇanirdeśaṃ gāthābhirabhyabhāṣan / jalārṇaveṣu sarveṣu śakyante bindubhirgaṇayitum / na tu śākyamunerāyuḥ śakyaṃ gaṇayituṃ kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुमेरुं परमाणवः कृत्वा शक्यं च संख्यया । न तु शाक्यमुनेरायुः शक्यं गणयितुं क्वचित्
sumeruṃ paramāṇavaḥ kṛtvā śakyaṃ ca saṃkhyayā / na tu śākyamunerāyuḥ śakyaṃ gaṇayituṃ kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
याः काश्चित् पृथिवीः सन्ति यावन्तः परमाणवः । शक्यं गणयितुं सर्वा न तु चायुर्जिनस्य वै
yāḥ kāścit pṛthivīḥ santi yāvantaḥ paramāṇavaḥ / śakyaṃ gaṇayituṃ sarvā na tu cāyurjinasya vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकाशं यदि वा कश्चिदिच्छेत्प्रमितुं केनचित् । न तु शाक्यमुनेरायुः शक्यं गणयितुं क्वचित्
ākāśaṃ yadi vā kaścidicchetpramituṃ kenacit / na tu śākyamunerāyuḥ śakyaṃ gaṇayituṃ kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्तानि च कल्पानि कल्पकोटिशतानि च । एष तिष्ठेच्च संबुद्धः संख्यातो न हि लभ्यते
ityuktāni ca kalpāni kalpakoṭiśatāni ca / eṣa tiṣṭhecca saṃbuddhaḥ saṃkhyāto na hi labhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्माद् द्वे कारणे तस्य तथैव द्वौ च प्रत्ययौ । विरतः परहिंसाया बहु दत्तं च भोजनम्
yasmād dve kāraṇe tasya tathaiva dvau ca pratyayau / virataḥ parahiṃsāyā bahu dattaṃ ca bhojanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्मात्तस्य महात्मस्य ह्यायुःसंख्या न लभ्यते । इत्युक्तानि च कल्पानि संख्यायां न तथैव च
yasmāttasya mahātmasya hyāyuḥsaṃkhyā na labhyate / ityuktāni ca kalpāni saṃkhyāyāṃ na tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मान्न संशयो भो हि मा किञ्चित् कुरु संशयम् । न जिनस्यायुःपर्यन्तं काचित्संख्योपलभ्यते
tasmānna saṃśayo bho hi mā kiñcit kuru saṃśayam / na jinasyāyuḥparyantaṃ kācitsaṃkhyopalabhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ खलु तस्मिन्समये तत्र पर्षद्याचार्यव्याकरणप्राप्तः कौण्डिन्यो नाम ब्राह्मणो ऽनेकैर्ब्राह्मणसहस्रैः सार्धं भगवतः पूजाकर्म कृत्वा तथागतस्य महापरिनिर्वाणशब्दं श्रुत्वा सहसोत्थाय भगवतश्चरणयोर्निपत्य भगवन्तमेवमाह । सचेत्किल भगवन्सर्वसत्त्वानुकम्पको महाकारुणिको हितैषी सर्वसत्त्वानां मातापितृभूतो ऽसमसमभूतश्चन्द्रभूत आलोककरो महाप्रज्ञाज्ञानसूर्यसमुद्गतः । यदि त्वं सर्वसत्त्वान् राहुलं स्वं संपश्यसि मह्यमेकं वरं देहि । भगवांस्तूष्णीम्भूतो ऽभूत् । अथ बुद्धानुभावेन तस्यां पर्षदि सर्वसत्त्वप्रियदर्शनो नाम लित्सविकुमारः । तस्य प्रतिभानमुत्पन्नम् । स आचार्यव्याकरणप्राप्तं कौण्डिन्यं ब्राह्मणमेवमाह । किं नु त्वं महाब्राह्मण भगवन्तमेकं वरं याचसे । अहं ते वरं ददामि । ब्राह्मण आह । अहमस्मिंल्लित्सविकुमार (बग्छि ७) भगवतः पूजोपस्थानाय भगवतः सर्षपफलमात्रं धातुमिच्छामि निक्षेपितुं चूर्णं धातुमभिप्रयोजनायैनं सर्षपफलमात्रं धातुमभिपूजयित्वा त्रिदशाधिपत्यं लभ्यत इत्येवं श्रूऊयते । शृणु त्वं लित्सविकुमार सुवर्णप्रभासोत्तमसूत्रं दुर्विज्ञेयं सर्वश्रावकप्रत्येकबुद्धानां तादृशैर्लक्षणगुणैः समन्वागतं किल सुवर्णप्रभासोत्तमसूत्रं भावयिष्यति । एवं भो लित्सविकुमार दुर्विज्ञेयं दुरनुबोधं सुवर्णप्रभासोत्तमसूत्रम् । अस्माकमेव प्रत्यन्तद्वीपिकानां ब्राह्मणानां सर्षपफलमात्रं धातुं करण्डके निक्षिप्य धारणमुचितम् । अहं ते वरं याचे येन सत्त्वाः क्षिप्रमेव त्रिदशाधिपत्यं प्रतिलम्भिनो भविष्यन्ति । त्वं किल भो लित्सविकुमार सर्षपफलमात्रं धातुं तथागतस्य याचितुम् । धातुं रत्नकरण्डके निक्षिप्य धारणात् सर्वसत्त्वानां त्रिदशाधिपत्येश्वरलाभ इतीच्छसे । एवं मया च लित्सविकुमार इष्टं वरम् । अथ सर्वसत्त्वप्रियदर्शनो नाम लित्सविकुमार आचार्यव्याकरणप्राप्तं कौण्डिन्यब्राह्मणं गाथाभिरभ्यभाषत । यदा स्त्रोतःसु गङ्गाया रोहेयुः कुमुदानि च । रक्ताः काका भविष्यन्ति शङ्खवर्णाश्च कोकिलाः
atha khalu tasminsamaye tatra parṣadyācāryavyākaraṇaprāptaḥ kauṇḍinyo nāma brāhmaṇo 'nekairbrāhmaṇasahasraiḥ sārdhaṃ bhagavataḥ pūjākarma kṛtvā tathāgatasya mahāparinirvāṇaśabdaṃ śrutvā sahasotthāya bhagavataścaraṇayornipatya bhagavantamevamāha / sacetkila bhagavansarvasattvānukampako mahākāruṇiko hitaiṣī sarvasattvānāṃ mātāpitṛbhūto 'samasamabhūtaścandrabhūta ālokakaro mahāprajñājñānasūryasamudgataḥ / yadi tvaṃ sarvasattvān rāhulaṃ svaṃ saṃpaśyasi mahyamekaṃ varaṃ dehi / bhagavāṃstūṣṇīmbhūto 'bhūt / atha buddhānubhāvena tasyāṃ parṣadi sarvasattvapriyadarśano nāma litsavikumāraḥ / tasya pratibhānamutpannam / sa ācāryavyākaraṇaprāptaṃ kauṇḍinyaṃ brāhmaṇamevamāha / kiṃ nu tvaṃ mahābrāhmaṇa bhagavantamekaṃ varaṃ yācase / ahaṃ te varaṃ dadāmi / brāhmaṇa āha / ahamasmiṃllitsavikumāra (Bagchi 7) bhagavataḥ pūjopasthānāya bhagavataḥ sarṣapaphalamātraṃ dhātumicchāmi nikṣepituṃ cūrṇaṃ dhātumabhiprayojanāyainaṃ sarṣapaphalamātraṃ dhātumabhipūjayitvā tridaśādhipatyaṃ labhyata ityevaṃ śrūūyate / śṛṇu tvaṃ litsavikumāra suvarṇaprabhāsottamasūtraṃ durvijñeyaṃ sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ tādṛśairlakṣaṇaguṇaiḥ samanvāgataṃ kila suvarṇaprabhāsottamasūtraṃ bhāvayiṣyati / evaṃ bho litsavikumāra durvijñeyaṃ duranubodhaṃ suvarṇaprabhāsottamasūtram / asmākameva pratyantadvīpikānāṃ brāhmaṇānāṃ sarṣapaphalamātraṃ dhātuṃ karaṇḍake nikṣipya dhāraṇamucitam / ahaṃ te varaṃ yāce yena sattvāḥ kṣiprameva tridaśādhipatyaṃ pratilambhino bhaviṣyanti / tvaṃ kila bho litsavikumāra sarṣapaphalamātraṃ dhātuṃ tathāgatasya yācitum / dhātuṃ ratnakaraṇḍake nikṣipya dhāraṇāt sarvasattvānāṃ tridaśādhipatyeśvaralābha itīcchase / evaṃ mayā ca litsavikumāra iṣṭaṃ varam / atha sarvasattvapriyadarśano nāma litsavikumāra ācāryavyākaraṇaprāptaṃ kauṇḍinyabrāhmaṇaṃ gāthābhirabhyabhāṣata / yadā strotaḥsu gaṅgāyā roheyuḥ kumudāni ca / raktāḥ kākā bhaviṣyanti śaṅkhavarṇāśca kokilāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जम्बुस्तालफलं दद्यात् खर्जूरश्चाम्रमञ्जरीम् । तदा सर्षपमात्रं च व्यक्तं धातुर्भविष्यति
jambustālaphalaṃ dadyāt kharjūraścāmramañjarīm / tadā sarṣapamātraṃ ca vyaktaṃ dhāturbhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा कच्छपलोमानां प्रावारैः सुवृतो भवेत् । हेमन्ते शीतहरणो तदा धातुर्भविष्यति
yadā kacchapalomānāṃ prāvāraiḥ suvṛto bhavet / hemante śītaharaṇo tadā dhāturbhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा मशकपादानामट्टकालम्बनं भवेत् । दृढं चाप्यप्रकम्पि च तदा धातुर्भविष्यति
yadā maśakapādānāmaṭṭakālambanaṃ bhavet / dṛḍhaṃ cāpyaprakampi ca tadā dhāturbhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा तीक्ष्णा महान्तश्च दन्ता जायन्ति पाण्डुराः । जलौकानां हि सर्वेषां तदा धातुर्भविष्यति
yadā tīkṣṇā mahāntaśca dantā jāyanti pāṇḍurāḥ / jalaukānāṃ hi sarveṣāṃ tadā dhāturbhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा शशविषाणेन निःश्रेणी सुदृढा भवेत् । स्वर्गस्यारोहणार्थाय तदा धातुर्भविष्यति
yadā śaśaviṣāṇena niḥśreṇī sudṛḍhā bhavet / svargasyārohaṇārthāya tadā dhāturbhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां निश्रेणीं यदारुह्य चन्द्रं भक्षति मूषिकः । राहुं च परिधावेत तदा धातुर्भविष्यति
tāṃ niśreṇīṃ yadāruhya candraṃ bhakṣati mūṣikaḥ / rāhuṃ ca paridhāveta tadā dhāturbhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा मद्यघटं पीत्वा मक्षिका ग्रामचारिण्यः । अगारे वासं कल्पेयुस्तदा धातुर्भविष्यति
yadā madyaghaṭaṃ pītvā makṣikā grāmacāriṇyaḥ / agāre vāsaṃ kalpeyustadā dhāturbhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा बिम्बोष्ठसम्पन्नो गर्दभः सुखितो भवेत् । कुशलं नृत्यगीतेषु तदा धातुर्भविष्यति
yadā bimboṣṭhasampanno gardabhaḥ sukhito bhavet / kuśalaṃ nṛtyagīteṣu tadā dhāturbhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा ह्युलूककाकाश्च रमयेयुः सहागताः । अन्योन्यमनुकूलेन तदा धातुर्भविष्यति
yadā hyulūkakākāśca ramayeyuḥ sahāgatāḥ / anyonyamanukūlena tadā dhāturbhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा पलाशपत्राणां छत्रं हि विपुलं भवेत् । वर्षस्य प्रतिपाताय तदा धातुर्भविष्यति
yadā palāśapatrāṇāṃ chatraṃ hi vipulaṃ bhavet / varṣasya pratipātāya tadā dhāturbhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा सामुद्रिका नावः सयन्त्राः सपताकिकाः । स्थलमारुह्य गच्छेयुस्तदा धातुर्भविष्यति
yadā sāmudrikā nāvaḥ sayantrāḥ sapatākikāḥ / sthalamāruhya gaccheyustadā dhāturbhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा ह्युलूकशकुनाः पर्वतं गन्धमादनम् । तुण्डेनादाय गच्छेयुस्तदा धातुर्भविष्यति
yadā hyulūkaśakunāḥ parvataṃ gandhamādanam / tuṇḍenādāya gaccheyustadā dhāturbhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एताश्च गाथाः श्रुत्वाचार्यव्याकरणप्राप्तः कौण्डिन्यो ब्राह्मणः सर्वलोकप्रियदर्शनं लित्सविकुमारं गाथाभिः प्रत्यभाषत । साधु साधु कुमाराग्र जिनपुत्र महागिर । उपायकुशलो वीरः प्राप्तव्याकरणोत्तमः
etāśca gāthāḥ śrutvācāryavyākaraṇaprāptaḥ kauṇḍinyo brāhmaṇaḥ sarvalokapriyadarśanaṃ litsavikumāraṃ gāthābhiḥ pratyabhāṣata / sādhu sādhu kumārāgra jinaputra mahāgira / upāyakuśalo vīraḥ prāptavyākaraṇottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मम कुमार शृणोहि लोकनाथस्य तायिनः । तथागतस्य माहात्म्यं यथाक्रममचिन्तितम्
mama kumāra śṛṇohi lokanāthasya tāyinaḥ / tathāgatasya māhātmyaṃ yathākramamacintitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अचिन्त्यं बुद्धविषयमसमाश्च तथागताः । सर्वबुद्धाः शिवा नित्यं सर्वबुद्धाः समाचराः
acintyaṃ buddhaviṣayamasamāśca tathāgatāḥ / sarvabuddhāḥ śivā nityaṃ sarvabuddhāḥ samācarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वबुद्धाः समवणा एषा बुद्धेषु धर्मता । न कृत्रिमो ऽसौ भगवान्नोत्पन्नश्च तथागतः
sarvabuddhāḥ samavaṇā eṣā buddheṣu dharmatā / na kṛtrimo 'sau bhagavānnotpannaśca tathāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्रसंहननकायो निर्मितकायदर्शकः । नापि सर्षपमात्रं च धातुर्नाम महर्षिणाम्
vajrasaṃhananakāyo nirmitakāyadarśakaḥ / nāpi sarṣapamātraṃ ca dhāturnāma maharṣiṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनस्थिरुधिरे काये कुतो धातुर्भविष्यति । उपायधातुनिक्षेपःसत्त्वानां हितकारणम्
anasthirudhire kāye kuto dhāturbhaviṣyati / upāyadhātunikṣepaḥsattvānāṃ hitakāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मकायो हि सम्बुद्धो धर्मधातुस्तथागतः । इदृशो भगवत्काय ईदृशी धर्मदेशना
dharmakāyo hi sambuddho dharmadhātustathāgataḥ / idṛśo bhagavatkāya īdṛśī dharmadeśanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतच्छ्रुतं मया ज्ञात्वाभियाचितं वरं मया । तत्त्वव्याकरणार्थाय वरोत्पादं मुनेः कृतम्
etacchrutaṃ mayā jñātvābhiyācitaṃ varaṃ mayā / tattvavyākaraṇārthāya varotpādaṃ muneḥ kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ खलु द्वात्रिंशद्देवपुत्रसहस्राणि तथागतस्य यं गम्भीरमायुःप्रमाणनिर्देशं श्रुत्वा सर्वैरनुत्तरायां सम्यक्सम्बोधौ चित्तान्युत्पादितानि ते प्रहृष्टमनःसंकल्पा एकस्वरनिर्घोषेण गाथामभाषन् । न बुद्धः परिनिर्वाति न धर्म परिहीयते । सत्त्वानां परिपाकाय परिनिर्वाणं निदर्शयेत्
atha khalu dvātriṃśaddevaputrasahasrāṇi tathāgatasya yaṃ gambhīramāyuḥpramāṇanirdeśaṃ śrutvā sarvairanuttarāyāṃ samyaksambodhau cittānyutpāditāni te prahṛṣṭamanaḥsaṃkalpā ekasvaranirghoṣeṇa gāthāmabhāṣan / na buddhaḥ parinirvāti na dharma parihīyate / sattvānāṃ paripākāya parinirvāṇaṃ nidarśayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अचिन्त्यो भगवान्बुद्धो नित्यकायस्तथागतः । देशेति विविधान्व्यूहान्सत्त्वानां हितकारणात्
acintyo bhagavānbuddho nityakāyastathāgataḥ / deśeti vividhānvyūhānsattvānāṃ hitakāraṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.