Śvetāśvatara Upaniṣad 6

षष्ठो ऽध्यायः स्वभावम् एके कवयो वदन्ति कालं तथान्ये परिमुह्यमानाः । देवस्यैष महिमा तु लोके येनेदं भ्राम्यते ब्रह्मचक्रम्

ṣaṣṭho 'dhyāyaḥ svabhāvam eke kavayo vadanti kālaṃ tathānye parimuhyamānāḥ / devasyaiṣa mahimā tu loke yenedaṃ bhrāmyate brahmacakram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येनावृतं नित्यम् इदं हि सर्वं ज्ञः कालकालो गुणी सर्वविद्यः । तेनेशितं कर्म विवर्तते ह पृथिव्याप्तेजोऽनिलखानि चिन्त्यम्

yenāvṛtaṃ nityam idaṃ hi sarvaṃ jñaḥ kālakālo guṇī sarvavidyaḥ / teneśitaṃ karma vivartate ha pṛthivyāptejo'nilakhāni cintyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् कर्म कृत्वा विनिवर्त्य भूयस् तत्त्वस्य तत्त्वेन समेत्य योगम् । एकेन द्वाभ्यां त्रिभिर् अष्टभिर् वा कालेन चैवात्मगुणैश् च सूक्ष्मैः

tat karma kṛtvā vinivartya bhūyas tattvasya tattvena sametya yogam / ekena dvābhyāṃ tribhir aṣṭabhir vā kālena caivātmaguṇaiś ca sūkṣmaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरभ्य कर्माणि गुणान्वितानि भावांश् च सर्वान् विनियोजयेद् यः । तेषाम् अभावे कृतकर्मनाशः कर्मक्षये याति स तत्त्वतो ऽन्यः

ārabhya karmāṇi guṇānvitāni bhāvāṃś ca sarvān viniyojayed yaḥ / teṣām abhāve kṛtakarmanāśaḥ karmakṣaye yāti sa tattvato 'nyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदिः स संयोगनिमित्तहेतुः परस् त्रिकालाद् अकलो ऽपि दृष्टः । तं विश्वरूपं भवभूतम् ईड्यं देवं स्वचित्तस्थम् उपास्य पूर्वम्

ādiḥ sa saṃyoganimittahetuḥ paras trikālād akalo 'pi dṛṣṭaḥ / taṃ viśvarūpaṃ bhavabhūtam īḍyaṃ devaṃ svacittastham upāsya pūrvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स वृक्षकालाकृतिभिः परो ऽन्यो यस्मात् प्रपञ्चः परिवर्तते ऽयं । धर्मावहं पापनुदं भगेशं ज्ञात्वात्मस्थम् अमृतं विश्वधाम

sa vṛkṣakālākṛtibhiḥ paro 'nyo yasmāt prapañcaḥ parivartate 'yaṃ / dharmāvahaṃ pāpanudaṃ bhageśaṃ jñātvātmastham amṛtaṃ viśvadhāma

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तम् ईश्वराणां परमं महेश्वरं तं देवतानां परमं च दैवतं । पतिं पतीनां परमं परस्ताद् विदाम देवं भुवनेशम् ईड्यम्

tam īśvarāṇāṃ paramaṃ maheśvaraṃ taṃ devatānāṃ paramaṃ ca daivataṃ / patiṃ patīnāṃ paramaṃ parastād vidāma devaṃ bhuvaneśam īḍyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तस्य कार्यं करणं च विद्यते न तत्समश् चाभ्यधिकश् च दृश्यते । परास्य शक्तिर् विविधैव श्रूयते स्वाभाविकी ज्ञानबलक्रिया च

na tasya kāryaṃ karaṇaṃ ca vidyate na tatsamaś cābhyadhikaś ca dṛśyate / parāsya śaktir vividhaiva śrūyate svābhāvikī jñānabalakriyā ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तस्य कश्चित् पतिर् अस्ति लोके न चेशिता नैव च तस्य लिङ्गं । स कारणं करणाधिपाधिपो न चास्य कश्चिज् जनिता न चाधिपः

na tasya kaścit patir asti loke na ceśitā naiva ca tasya liṅgaṃ / sa kāraṇaṃ karaṇādhipādhipo na cāsya kaścij janitā na cādhipaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस् तन्तुनाभ इव तन्तुभिः प्रधानजैः स्वभावतः । देव एकः स्वम् आवृणोति स नो दधाद् ब्रह्माप्ययम्

yas tantunābha iva tantubhiḥ pradhānajaiḥ svabhāvataḥ / deva ekaḥ svam āvṛṇoti sa no dadhād brahmāpyayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एको देवः सर्वभूतेषु गूढः सर्वव्यापी सर्वभूतान्तरात्मा । कर्माध्यक्षः सर्वभूताधिवासः साक्षी चेता केवलो निर्गुणश् च

eko devaḥ sarvabhūteṣu gūḍhaḥ sarvavyāpī sarvabhūtāntarātmā / karmādhyakṣaḥ sarvabhūtādhivāsaḥ sākṣī cetā kevalo nirguṇaś ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एको वशी निष्क्रियाणां बहूणाम् एकं बीजं बहुधा यः करोति । तम् आत्मस्थं ये ऽनुपश्यन्ति धीरास् तेषां सुखं शाश्वतं नेतरेषां

eko vaśī niṣkriyāṇāṃ bahūṇām ekaṃ bījaṃ bahudhā yaḥ karoti / tam ātmasthaṃ ye 'nupaśyanti dhīrās teṣāṃ sukhaṃ śāśvataṃ netareṣāṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यो नित्यानां चेतनश् चेतनानाम् एको बहूनां यो विदधाति कामान् । तत् कारणं सांख्ययोगाधिगम्यं ज्ञात्वा देवं मुच्यते सर्वपाशैः

nityo nityānāṃ cetanaś cetanānām eko bahūnāṃ yo vidadhāti kāmān / tat kāraṇaṃ sāṃkhyayogādhigamyaṃ jñātvā devaṃ mucyate sarvapāśaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तत्र सूर्यो भाति न चन्द्रतारकं नेमा विद्युतो भान्ति कुतो ऽयम् अग्निः । तम् एव भान्तम् अनुभाति सर्वं तस्य भासा सर्वम् इदं विभाति

na tatra sūryo bhāti na candratārakaṃ nemā vidyuto bhānti kuto 'yam agniḥ / tam eva bhāntam anubhāti sarvaṃ tasya bhāsā sarvam idaṃ vibhāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एको हंसो भुवनस्यास्य मध्ये स एवाग्निः सलिले संनिविष्टः । तम् एव विदित्वाति मृत्युम् एति नान्यः पन्था विद्यते ऽयनाय

eko haṃso bhuvanasyāsya madhye sa evāgniḥ salile saṃniviṣṭaḥ / tam eva viditvāti mṛtyum eti nānyaḥ panthā vidyate 'yanāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स विश्वकृद् विश्वविद् आत्मयोनिर् ज्ञः कालकालो गुणी सर्वविद्यः । प्रधानक्षेत्रज्ञपतिर् गुणेशः संसारमोक्षस्थितिबन्धहेतुः

sa viśvakṛd viśvavid ātmayonir jñaḥ kālakālo guṇī sarvavidyaḥ / pradhānakṣetrajñapatir guṇeśaḥ saṃsāramokṣasthitibandhahetuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तन्मयो ह्य् अमृत ईशसंस्थो ज्ञः सर्वगो भुवनस्यास्य गोप्ता । स ईशे अस्य जगतो नित्यम् एव नान्यो हेतुर् विद्यत ईशनाय

sa tanmayo hy amṛta īśasaṃstho jñaḥ sarvago bhuvanasyāsya goptā / sa īśe asya jagato nityam eva nānyo hetur vidyata īśanāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो ब्रह्माणं विदधाति पूर्वं यो वै वेदांश् च प्रहिणोति तस्मै । तं ह देवम् आत्मबुद्धिप्रकाशं मुमुक्षुर् वै शरणम् अहं प्रपद्ये

yo brahmāṇaṃ vidadhāti pūrvaṃ yo vai vedāṃś ca prahiṇoti tasmai / taṃ ha devam ātmabuddhiprakāśaṃ mumukṣur vai śaraṇam ahaṃ prapadye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निष्कलं निष्क्रियं शान्तं निरवद्यं निरञ्जनम् । अमृतस्य परं सेतुं दग्धेन्धनम् इवानलम्

niṣkalaṃ niṣkriyaṃ śāntaṃ niravadyaṃ nirañjanam / amṛtasya paraṃ setuṃ dagdhendhanam ivānalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा चर्मवद् आकाशं वेष्टयिष्यन्ति मानवाः । तदा देवम् अविज्ञाय दुःखस्यान्तो भविष्यति

yadā carmavad ākāśaṃ veṣṭayiṣyanti mānavāḥ / tadā devam avijñāya duḥkhasyānto bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपःप्रभावाद् देवप्रसादात् ब्रह्म ह श्वेताश्वतरो ऽथ विद्वान् । अत्याश्रमिभ्यः परमं पवित्रं प्रोवाच सम्यग् ऋषिसङ्घजुष्टम्

tapaḥprabhāvād devaprasādāt brahma ha śvetāśvataro 'tha vidvān / atyāśramibhyaḥ paramaṃ pavitraṃ provāca samyag ṛṣisaṅghajuṣṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदान्ते परमं गुह्यं पुराकल्पे प्रचोदितम् । नाप्रशान्ताय दातव्यं नापुत्रायाशिष्याय वा पुनः

vedānte paramaṃ guhyaṃ purākalpe pracoditam / nāpraśāntāya dātavyaṃ nāputrāyāśiṣyāya vā punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य देवे परा भक्तिर् यथा देवे तथा गुरौ । तस्यैते कथिता ह्य् अर्थाः प्रकाशन्ते महात्मनः प्रकाशन्ते महात्मनः

yasya deve parā bhaktir yathā deve tathā gurau / tasyaite kathitā hy arthāḥ prakāśante mahātmanaḥ prakāśante mahātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.