Library·Svacchandatantra·7

Svacchandatantra 7

इति स्वच्छन्दतन्त्रे पञ्चप्रणवाधिकारः षष्ठः पटलः सप्तमः पटलः क्रिया ज्ञाता मया देव त्वत्प्रसादान्महेश्वर । कालांशकं च देवेश कथयस्व प्रसारतः

iti svacchandatantre pañcapraṇavādhikāraḥ ṣaṣṭhaḥ paṭalaḥ saptamaḥ paṭalaḥ kriyā jñātā mayā deva tvatprasādānmaheśvara / kālāṃśakaṃ ca deveśa kathayasva prasārataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालो द्विधात्र विज्ञेयः सौरश्चाध्यात्मिकः प्रिये । सुवारकरणे लग्ने सुयोगे सुदिने प्रिये

kālo dvidhātra vijñeyaḥ sauraścādhyātmikaḥ priye / suvārakaraṇe lagne suyoge sudine priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेजो ऽपचयराशौ तु दक्षिणायनमुत्तरम् । ग्रहणं चन्द्रसूर्याभ्यां कालश्च ऋतवस्तथा

tejo 'pacayarāśau tu dakṣiṇāyanamuttaram / grahaṇaṃ candrasūryābhyāṃ kālaśca ṛtavastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पक्षो मासश्च वेला वि- षुवद्राश्यन्तरं तथा । पुण्यापुण्योदयो देवि सौर एष प्रकीर्तितः

pakṣo māsaśca velā vi- ṣuvadrāśyantaraṃ tathā / puṇyāpuṇyodayo devi saura eṣa prakīrtitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आध्यात्मिकं पुनर्देवि कथयामि निबोध मे । षाट्कोशिकस्तु यो देहो भूततन्मात्रसंयुतः

ādhyātmikaṃ punardevi kathayāmi nibodha me / ṣāṭkośikastu yo deho bhūtatanmātrasaṃyutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स मनोबुद्ध्यहङ्कार- बुद्धिकर्मेन्द्रियैर्गुणैः । सर्वतत्त्वैस्तथा देवैः समधिष्ठितविग्रहः

sa manobuddhyahaṅkāra- buddhikarmendriyairguṇaiḥ / sarvatattvaistathā devaiḥ samadhiṣṭhitavigrahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रात्मा प्रभुशक्तिश्च वायुर्वै नाडिभिश्चरन् । नाभ्यधोमेढ्रकन्दे च स्थिता वै नाभिमध्यतः

tatrātmā prabhuśaktiśca vāyurvai nāḍibhiścaran / nābhyadhomeḍhrakande ca sthitā vai nābhimadhyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद्विनिर्गता नाड्यस् तिर्यगूर्ध्वमधः प्रिये । चक्रवत् संस्थितास्तत्र प्रधाना दश नाडयः

tasmādvinirgatā nāḍyas tiryagūrdhvamadhaḥ priye / cakravat saṃsthitāstatra pradhānā daśa nāḍayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वासप्ततिसहस्राणि नाड्यस्ताभ्यो विनिर्गताः । पुनर्विनिर्गताश्चान्या आभ्यो ऽप्यन्याः पुनः पुनः

dvāsaptatisahasrāṇi nāḍyastābhyo vinirgatāḥ / punarvinirgatāścānyā ābhyo 'pyanyāḥ punaḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावत्यो रोमकोट्यस्तु तावत्यो नाडयः स्मृताः । यथा पर्ण पलाशस्य व्याप्तं सर्वत्र तन्तुभिः

yāvatyo romakoṭyastu tāvatyo nāḍayaḥ smṛtāḥ / yathā parṇa palāśasya vyāptaṃ sarvatra tantubhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरीरं सर्वजन्तूनां तद्वद्व्याप्तं तु नाडिभिः । मारुतापूरिताः सर्वा आत्मशक्तिचराः सदा

śarīraṃ sarvajantūnāṃ tadvadvyāptaṃ tu nāḍibhiḥ / mārutāpūritāḥ sarvā ātmaśakticarāḥ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथग्वृत्तिप्रभेदेन भिन्नाश्चारप्रभेदतः । चारवृत्तिप्रभेदेन संज्ञाभेदो वरानने

pṛthagvṛttiprabhedena bhinnāścāraprabhedataḥ / cāravṛttiprabhedena saṃjñābhedo varānane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाडिनां चैव वायूनां भेदो ज्ञेयः सहस्रशः । प्रधाना दश याः प्रोक्ता नाडयश्च वरानने

nāḍināṃ caiva vāyūnāṃ bhedo jñeyaḥ sahasraśaḥ / pradhānā daśa yāḥ proktā nāḍayaśca varānane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तासां मध्ये तु देवेशि वायवो ये व्यवस्थिताः । नाडीनां चैव वायूनां संज्ञावृत्तीर्निबोध मे

tāsāṃ madhye tu deveśi vāyavo ye vyavasthitāḥ / nāḍīnāṃ caiva vāyūnāṃ saṃjñāvṛttīrnibodha me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इडा च पिङ्गला चैव सुषुम्ना च तृतीयका । गान्धारी हस्तिजिह्वा च पूषा चैव यशस्विनी

iḍā ca piṅgalā caiva suṣumnā ca tṛtīyakā / gāndhārī hastijihvā ca pūṣā caiva yaśasvinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलम्बुसा कुहूश्चैव शंखिनी दशमी स्मृता । एताः प्राणवहाः प्रोक्ताः प्रधाना दश नाडयः

alambusā kuhūścaiva śaṃkhinī daśamī smṛtā / etāḥ prāṇavahāḥ proktāḥ pradhānā daśa nāḍayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राणो ऽपानः समानश्च उदानो व्यान एव च । नागः कूर्मो ऽथ कृकरो देवदत्तो धनञ्जयः

prāṇo 'pānaḥ samānaśca udāno vyāna eva ca / nāgaḥ kūrmo 'tha kṛkaro devadatto dhanañjayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायवो नाडयश्चैव चक्रवत्संस्थिताः प्रिये । तासु संचरतः सिद्धिं योगं चैव वरानने

vāyavo nāḍayaścaiva cakravatsaṃsthitāḥ priye / tāsu saṃcarataḥ siddhiṃ yogaṃ caiva varānane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जपतश्च वरारोहे जपसिद्धिमवाप्नुयात् । दशानां तु परं देवि नाडीत्रयमुदाहृतम्

japataśca varārohe japasiddhimavāpnuyāt / daśānāṃ tu paraṃ devi nāḍītrayamudāhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बिन्दुनादात्मके द्वे वै मध्ये शक्त्यात्मिका स्मृता । हृच्चक्रे तु समाख्याताः साधकानां हितावहाः

bindunādātmake dve vai madhye śaktyātmikā smṛtā / hṛccakre tu samākhyātāḥ sādhakānāṃ hitāvahāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राणो वै चरते तासु अहोरात्रविभागतः । तथा ते कथयिष्यामि प्रविभज्य यथास्फुटम्

prāṇo vai carate tāsu ahorātravibhāgataḥ / tathā te kathayiṣyāmi pravibhajya yathāsphuṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रभुशक्तिसमाकृष्टा मरुत्प्राणात्मसंस्थिताः । त्रय एते ऽविभागेन संचरन्ते समन्ततः

prabhuśaktisamākṛṣṭā marutprāṇātmasaṃsthitāḥ / traya ete 'vibhāgena saṃcarante samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अध ऊर्ध्वं वहेद्यस्मात् सर्वनाडीः प्रवाहयन् । वृत्तिसंज्ञाप्रभेदेन वर्णरूपाण्यनेकधा

adha ūrdhvaṃ vahedyasmāt sarvanāḍīḥ pravāhayan / vṛttisaṃjñāprabhedena varṇarūpāṇyanekadhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वासप्ततिसहस्रेभ्यो जायन्ते दश वै प्रिये । कोटिधातो वरारोहे स एकः संव्यवस्थितः

dvāsaptatisahasrebhyo jāyante daśa vai priye / koṭidhāto varārohe sa ekaḥ saṃvyavasthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राणापानमयः प्राणो विसर्गापूरणं प्रति । नित्यमापूरयन्नेव प्राणिनामुरसि स्थितः

prāṇāpānamayaḥ prāṇo visargāpūraṇaṃ prati / nityamāpūrayanneva prāṇināmurasi sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राणनं कुरुते यस्मात् तस्मात् प्राणः प्रकीर्तितः । अहोरात्रगतिं प्राणे अधुना कथयामि ते

prāṇanaṃ kurute yasmāt tasmāt prāṇaḥ prakīrtitaḥ / ahorātragatiṃ prāṇe adhunā kathayāmi te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुटयः षोडश प्राणे पूर्वं हि कथिता मया । बाह्ये नैव तु कालेन ते लवाः परिकीर्तिताः

tuṭayaḥ ṣoḍaśa prāṇe pūrvaṃ hi kathitā mayā / bāhye naiva tu kālena te lavāḥ parikīrtitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताभिश्चतसृभिर्देवि प्राणे यामो विधीयते । तैरेव प्रहरैर्देवि चतुर्भिस्तु दिनं भवेत्

tābhiścatasṛbhirdevi prāṇe yāmo vidhīyate / taireva praharairdevi caturbhistu dinaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रात्रिश्चतुर्भिर्विज्ञेया अहोरात्रस्त्वतो ऽष्टभिः । शिवो धर्मेण हंसस्तु सूर्या हंसः प्रभान्वितः

rātriścaturbhirvijñeyā ahorātrastvato 'ṣṭabhiḥ / śivo dharmeṇa haṃsastu sūryā haṃsaḥ prabhānvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मा वै हंस इत्युक्तः प्राणो हंससमन्वितः । तस्योदयात्कलेत्कालः ग्रहाणामुदयो भवेत्

ātmā vai haṃsa ityuktaḥ prāṇo haṃsasamanvitaḥ / tasyodayātkaletkālaḥ grahāṇāmudayo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋक्षाणि राशयश्चैव तारास्त्वंशास्तथैव च । प्राणे वै उदयन्त्येते अहोरात्रेण सुव्रते

ṛkṣāṇi rāśayaścaiva tārāstvaṃśāstathaiva ca / prāṇe vai udayantyete ahorātreṇa suvrate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहोरात्रोदयस्त्यैव विभागं कथयामि ते । हृदयोर्ध्वे तु कण्ठाधो यावद्वै प्रवहेत् प्रिये

ahorātrodayastyaiva vibhāgaṃ kathayāmi te / hṛdayordhve tu kaṇṭhādho yāvadvai pravahet priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गुलेन विहीने तु प्रथमः प्रहरः स्मृतः । द्वितीय ऊर्ध्वे विज्ञेयो मध्याह्नस्तालुमध्यतः

aṅgulena vihīne tu prathamaḥ praharaḥ smṛtaḥ / dvitīya ūrdhve vijñeyo madhyāhnastālumadhyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्र होमो जपो ध्यानं कृतं वै मोक्षदं भवेत् । नासाग्र्यत्र्यङ्गुलोर्ध्वे तु यावत्प्राप्तस्तु सुव्रते

atra homo japo dhyānaṃ kṛtaṃ vai mokṣadaṃ bhavet / nāsāgryatryaṅgulordhve tu yāvatprāptastu suvrate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रहरस्तु तृतीयो ऽसौ भवेद्वै वरवर्णिनि । शक्त्यन्ते च चतुर्थस्तु प्रहरो ऽहः प्रकीर्तितम्

praharastu tṛtīyo 'sau bhavedvai varavarṇini / śaktyante ca caturthastu praharo 'haḥ prakīrtitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्थान्ते तु देवेशि प्राणसूर्यः सदास्तगः । ततो ऽस्तमयसन्ध्यात्र तुट्यर्धं तु भवेत् प्रिये

caturthānte tu deveśi prāṇasūryaḥ sadāstagaḥ / tato 'stamayasandhyātra tuṭyardhaṃ tu bhavet priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्कालं तु विलम्ब्यैवं पुनश्चाधः प्रवर्तते । स च चन्द्रोदयो देवि रजनी च विधीयते

tatkālaṃ tu vilambyaivaṃ punaścādhaḥ pravartate / sa ca candrodayo devi rajanī ca vidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वोक्तक्रमयोगेन यामेष्वेवं चरत्यसौ । तालुके चार्धरात्रस्तु पुनरेवं विधीयते

pūrvoktakramayogena yāmeṣvevaṃ caratyasau / tāluke cārdharātrastu punarevaṃ vidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृत्पद्मं तु यदा प्राप्तः प्रभातसमयस्तदा । तुट्यर्धं तु वरारोहे पूर्वसंध्या भवेत्ततः

hṛtpadmaṃ tu yadā prāptaḥ prabhātasamayastadā / tuṭyardhaṃ tu varārohe pūrvasaṃdhyā bhavettataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात्समुदयश्चैव सूर्यस्य स भवेत्पुनः । पूर्ववत् क्रमयोगेन स चरेद्धि सदा शुभे

tasmātsamudayaścaiva sūryasya sa bhavetpunaḥ / pūrvavat kramayogena sa careddhi sadā śubhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासरे तु चरेत्सूर्यो धारायां संचरेच्छशी । चन्द्रसूर्योदयो ह्येष मया ते परिकीर्तितः

vāsare tu caretsūryo dhārāyāṃ saṃcarecchaśī / candrasūryodayo hyeṣa mayā te parikīrtitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भौमाद्याश्च ग्रहा ह्येवं चरन्ति प्रविभागशः । प्राणे चाप्युदयन्त्येते प्रहरे प्रहरे प्रिये

bhaumādyāśca grahā hyevaṃ caranti pravibhāgaśaḥ / prāṇe cāpyudayantyete prahare prahare priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेला वारो भवेद्यस्य स चरेत्प्रहरद्वयम् । राहुश्चरति सोमेन केतुश्चरति भास्वता

velā vāro bhavedyasya sa caretpraharadvayam / rāhuścarati somena ketuścarati bhāsvatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये ग्रहास्ते च वै नागा लोकपालाष्टकं च ते । मूर्तयश्चैव ते चाष्टाव् अष्टौ ते च गणेश्वराः

ye grahāste ca vai nāgā lokapālāṣṭakaṃ ca te / mūrtayaścaiva te cāṣṭāv aṣṭau te ca gaṇeśvarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते च पञ्चाष्टका रुद्रास् तथा योगाष्टकाः परे । अनन्तादिशिखण्ड्यन्तास् ते च विद्येश्वराष्टकाः

te ca pañcāṣṭakā rudrās tathā yogāṣṭakāḥ pare / anantādiśikhaṇḍyantās te ca vidyeśvarāṣṭakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सकलाद्यानि तत्त्वानि स्थितानि परतस्त्विह । पूर्वोक्ता भैरवाश्चाष्टौ सर्वे ते च व्यवस्थिताः

sakalādyāni tattvāni sthitāni paratastviha / pūrvoktā bhairavāścāṣṭau sarve te ca vyavasthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रहादीन्समधिष्ठाय सर्वेषूदयकारकाः । राशिभिः सह नक्षत्रैस् त उद्यन्ति अहर्निशम्

grahādīnsamadhiṣṭhāya sarveṣūdayakārakāḥ / rāśibhiḥ saha nakṣatrais ta udyanti aharniśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्याह्ने चार्धरात्रे च उदयो ऽभिजितो भवेत् । अभीप्सितं फलं तत्र साधकानां भवेदिह

madhyāhne cārdharātre ca udayo 'bhijito bhavet / abhīpsitaṃ phalaṃ tatra sādhakānāṃ bhavediha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहोरात्रविभागो ऽयम् एवं ते कथितो मया । अधुना पक्षमासांश्च वर्षाणि कथयामि ते

ahorātravibhāgo 'yam evaṃ te kathito mayā / adhunā pakṣamāsāṃśca varṣāṇi kathayāmi te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आध्यात्मिकाहोरात्रेण बाह्ये काष्ठा विधीयते । मासेनाध्यात्मिकेनैव बाह्ये चैव कला भवेत्

ādhyātmikāhorātreṇa bāhye kāṣṭhā vidhīyate / māsenādhyātmikenaiva bāhye caiva kalā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र त्रिंशदहोरात्रा मासस्तु वरवर्णिनि । मासैद्वदशभिश्चैव बाह्ये ऽथ घटिका भवेत्

tatra triṃśadahorātrā māsastu varavarṇini / māsaidvadaśabhiścaiva bāhye 'tha ghaṭikā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतानि त्रीण्यहोत्रात्राः षष्टिरेव तथाधिका । वर्षमेतत् समाख्यातं बाह्ये वै घटिका च सा

śatāni trīṇyahotrātrāḥ ṣaṣṭireva tathādhikā / varṣametat samākhyātaṃ bāhye vai ghaṭikā ca sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घटिकाः षष्टिस्त्वहोरात्रे बाह्ये तु प्रवहन्ति वै । ता एवान्तरचारेण षष्टिः संवत्सराः स्मृताः

ghaṭikāḥ ṣaṣṭistvahorātre bāhye tu pravahanti vai / tā evāntaracāreṇa ṣaṣṭiḥ saṃvatsarāḥ smṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राणसंख्यां पुनस्तेषु कथयाम्यधुना तव । षट् शतानि वरारोहे सहस्राण्येकविंशतिः

prāṇasaṃkhyāṃ punasteṣu kathayāmyadhunā tava / ṣaṭ śatāni varārohe sahasrāṇyekaviṃśatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहोरात्रेण बाह्येन अध्यात्मं तु सरधिपे । प्राणसंख्या समाख्याता ज्ञातव्या साधकेन तु

ahorātreṇa bāhyena adhyātmaṃ tu saradhipe / prāṇasaṃkhyā samākhyātā jñātavyā sādhakena tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रणहंसे सदा लीनः साधकः परतत्त्ववित् । तस्यायं जप उद्दिष्टः सिद्धिमुक्तिफलप्रदः

praṇahaṃse sadā līnaḥ sādhakaḥ paratattvavit / tasyāyaṃ japa uddiṣṭaḥ siddhimuktiphalapradaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधः प्रवहणे सिद्धिर् हृत्पद्मं यावदागतः । मुक्तिश्चैव भवेदूर्ध्वे परतत्त्वे तु सुव्रते

adhaḥ pravahaṇe siddhir hṛtpadmaṃ yāvadāgataḥ / muktiścaiva bhavedūrdhve paratattve tu suvrate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनो ऽप्यन्यत्र निक्षिप्तं चक्षुरन्यत्र पातितम् । यथा प्रवर्तते प्राणस् त्व् अयत्नादेव सर्वदा

mano 'pyanyatra nikṣiptaṃ cakṣuranyatra pātitam / yathā pravartate prāṇas tv ayatnādeva sarvadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नास्योच्चारयिता कश्चित् प्रतिहन्ता न विद्यते । स्वयमुच्चरते हंसः प्राणिनामुरसि स्थितः

nāsyoccārayitā kaścit pratihantā na vidyate / svayamuccarate haṃsaḥ prāṇināmurasi sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मासवत्सरसंख्या तु एषा ते कथिता मया । चन्द्रसूर्योपरागं तु कथयामि ततः परम्

māsavatsarasaṃkhyā tu eṣā te kathitā mayā / candrasūryoparāgaṃ tu kathayāmi tataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहोरात्रस्तु यः प्रोक्तः प्राणे ऽस्मिन्सुरसुन्दरि । स एव पक्षद्वितयं मासं च कथयामि ते

ahorātrastu yaḥ proktaḥ prāṇe 'sminsurasundari / sa eva pakṣadvitayaṃ māsaṃ ca kathayāmi te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुट्यर्धं चाप्यधश्चोर्ध्वं विश्रमः परिकीर्तितः । मध्ये पञ्चदशोक्ता यास् तिथयस्ताः प्रकीर्तिताः

tuṭyardhaṃ cāpyadhaścordhvaṃ viśramaḥ parikīrtitaḥ / madhye pañcadaśoktā yās tithayastāḥ prakīrtitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रथमोदये तु हृत्पद्मात् तुट्यर्धं तु दिनं भवेत् । द्वितीये चैव तुट्यर्धे यदा चरति शर्वरी

prathamodaye tu hṛtpadmāt tuṭyardhaṃ tu dinaṃ bhavet / dvitīye caiva tuṭyardhe yadā carati śarvarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राशयो ग्रहनक्षत्राण्य् उदयन्ति यथाक्रमम् । अस्मिन्नेवमहोरात्रे पूर्ववच्च वरानने

rāśayo grahanakṣatrāṇy udayanti yathākramam / asminnevamahorātre pūrvavacca varānane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुटिभिः पञ्चदशभिः पक्षः स तु विधीयते । तिथिच्छेदे ऋणं ज्ञेयं वृद्धौ चैव धनं भवेत्

tuṭibhiḥ pañcadaśabhiḥ pakṣaḥ sa tu vidhīyate / tithicchede ṛṇaṃ jñeyaṃ vṛddhau caiva dhanaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋणं चैव भवेत्कासो निःश्वासो धन उच्यते । कृष्णपक्षोर्ध्वचारेण संहारः संक्षयो भवेत्

ṛṇaṃ caiva bhavetkāso niḥśvāso dhana ucyate / kṛṣṇapakṣordhvacāreṇa saṃhāraḥ saṃkṣayo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रूरकर्माणि वै तत्र कुर्वन्सिद्धिमवाप्नुयात् । शुभकर्माणि कृष्णे च न च सिद्ध्यन्ति सुव्रते

krūrakarmāṇi vai tatra kurvansiddhimavāpnuyāt / śubhakarmāṇi kṛṣṇe ca na ca siddhyanti suvrate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्तिं वै विशति प्राणे या तुटिस्तु विधीयते । अमावस्या तु सा ज्ञेया कृष्णपक्षे वरानने

śaktiṃ vai viśati prāṇe yā tuṭistu vidhīyate / amāvasyā tu sā jñeyā kṛṣṇapakṣe varānane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्तेर्मध्योर्ध्वभागे तु तुट्यर्धं यत्प्रकीर्तितम् । पक्षसंधिस्त्वसौ ज्ञेयो ऽमावस्यार्धप्रतिपदा

śaktermadhyordhvabhāge tu tuṭyardhaṃ yatprakīrtitam / pakṣasaṃdhistvasau jñeyo 'māvasyārdhapratipadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिथिच्छेदेन वै तत्र सूर्यस्य ग्रहणं भवेत् । रविबिम्बान्तरे देवि चन्द्रबिम्बं तदा भवेत्

tithicchedena vai tatra sūryasya grahaṇaṃ bhavet / ravibimbāntare devi candrabimbaṃ tadā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदन्तरे भवेद्राहुर् अमृतार्थी वरानने । अमृतं स्रवते चन्द्रो राहुश्च ग्रसते तु तम्

tadantare bhavedrāhur amṛtārthī varānane / amṛtaṃ sravate candro rāhuśca grasate tu tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीत्वा त्यजति तद्लिम्बं तदा मुक्तः स उच्यते । आदित्यग्रहणं चैव लोके तदुपदिश्यते

pītvā tyajati tadlimbaṃ tadā muktaḥ sa ucyate / ādityagrahaṇaṃ caiva loke tadupadiśyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राहुरादित्यचन्द्रौ च त्रय एते ग्रहा यदा । दृश्यन्ते समवायेन तन्महाग्रहणं भवेत्

rāhurādityacandrau ca traya ete grahā yadā / dṛśyante samavāyena tanmahāgrahaṇaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स कालः सर्वलोकानां महापुण्यतमो भवेत् । तत्र स्नानं तथा दानं पूजाहोमजपादिकम्

sa kālaḥ sarvalokānāṃ mahāpuṇyatamo bhavet / tatra snānaṃ tathā dānaṃ pūjāhomajapādikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्कृतं साधकैर्देवि तदनन्तफलं भवेत् । तां चैवार्धतुटिं त्यक्त्वा शुक्लपक्षोदयो भवेत्

yatkṛtaṃ sādhakairdevi tadanantaphalaṃ bhavet / tāṃ caivārdhatuṭiṃ tyaktvā śuklapakṣodayo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्तिगर्भादधः सृष्टिस् तस्माद्वृद्धिः प्रजायते । तदारभ्य च कर्माणि शुभान्यभ्युदयानि च

śaktigarbhādadhaḥ sṛṣṭis tasmādvṛddhiḥ prajāyate / tadārabhya ca karmāṇi śubhānyabhyudayāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्यानमन्त्रादियुक्तस्य सिद्धिन्ते नात्र संशयः । प्राणहंसो यदा प्राप्तस् त्व् अधस्तां प्रथमां तुटिम्

dhyānamantrādiyuktasya siddhinte nātra saṃśayaḥ / prāṇahaṃso yadā prāptas tv adhastāṃ prathamāṃ tuṭim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वमर्धं त्वहः प्रोक्तं तुट्यर्धमपरं निशा । राशयो ग्रह ऋक्साणि योगाश्च करणानि च

pūrvamardhaṃ tvahaḥ proktaṃ tuṭyardhamaparaṃ niśā / rāśayo graha ṛksāṇi yogāśca karaṇāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्ववत्क्रमयोगेन तान्युद्यन्ति त्वहर्निशम् । प्रतिपत्सा तु विज्ञेया चन्द्रश्चैककलो भवेत्

pūrvavatkramayogena tānyudyanti tvaharniśam / pratipatsā tu vijñeyā candraścaikakalo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितीयायां द्वितीया तु वृद्धिमेति क्रमेण तु । तिथयश्चैवमारभ्य यावत्पञ्चदशी तुटि

dvitīyāyāṃ dvitīyā tu vṛddhimeti krameṇa tu / tithayaścaivamārabhya yāvatpañcadaśī tuṭi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पौर्णमासी तु विज्ञेया तिथिर्वै साधकेन तु । तत्र पूजा जपो ध्यानं संपूर्णं सफलं भवेत्

paurṇamāsī tu vijñeyā tithirvai sādhakena tu / tatra pūjā japo dhyānaṃ saṃpūrṇaṃ saphalaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संपूर्णश्च भवेत्तस्यां चन्द्रो वै चारुलोचने । तस्याश्चार्धतुटिर्या तु पक्षसंध्या तु सा स्मृता

saṃpūrṇaśca bhavettasyāṃ candro vai cārulocane / tasyāścārdhatuṭiryā tu pakṣasaṃdhyā tu sā smṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यार्धं पौर्णमासी तु प्रतिपदर्धेन संस्थिता । हृत्पद्मसंधिमध्ये तु सोमस्य ग्रहणं भवेत्

tasyārdhaṃ paurṇamāsī tu pratipadardhena saṃsthitā / hṛtpadmasaṃdhimadhye tu somasya grahaṇaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदित्येन विना लोके सोमग्रहणमुच्यते । तत्रैव च महत्पुण्यं ध्यानहोमजपादिभिः

ādityena vinā loke somagrahaṇamucyate / tatraiva ca mahatpuṇyaṃ dhyānahomajapādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पक्षद्वये ऽपि देवेशि ग्रहणं चन्द्रसूर्ययोः । नानादिद्धिप्रदं ह्येतत् साधकस्याभियोगिनः

pakṣadvaye 'pi deveśi grahaṇaṃ candrasūryayoḥ / nānādiddhipradaṃ hyetat sādhakasyābhiyoginaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मोक्षश्चैव पुनर्भद्रे पक्षद्वयसमुज्झितः । पक्षद्वयं परित्यज्य पूवोक्तकरणेन तु

mokṣaścaiva punarbhadre pakṣadvayasamujjhitaḥ / pakṣadvayaṃ parityajya pūvoktakaraṇena tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उन्मन्यन्ते स्थितो नित्यं परवृत्त्यवलम्बकः । परित्यज्य त्वधः सर्वं ध्यानमास्थाय योजयेत्

unmanyante sthito nityaṃ paravṛttyavalambakaḥ / parityajya tvadhaḥ sarvaṃ dhyānamāsthāya yojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य मुक्तिर्न संदेहस् त्व् अन्यथा सिद्धिभाग्भवेत् । पक्षद्वये ऽपि ग्रहणं भवेद्वै सर्वदेहिनाम्

tasya muktirna saṃdehas tv anyathā siddhibhāgbhavet / pakṣadvaye 'pi grahaṇaṃ bhavedvai sarvadehinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमेतत्समाख्यातं यावदायुर्वरानने । अत्रैवाध्यात्माहोरात्रे त्व् अथाब्दोदय उच्यते

evametatsamākhyātaṃ yāvadāyurvarānane / atraivādhyātmāhorātre tv athābdodaya ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृत्पद्मादूर्ध्वपर्यन्तं राशयः षड् व्यवस्थिताः । अङ्गुलैः षड्भिरेकैको हृत्पद्माद्याव शक्तितः

hṛtpadmādūrdhvaparyantaṃ rāśayaḥ ṣaḍ vyavasthitāḥ / aṅgulaiḥ ṣaḍbhirekaiko hṛtpadmādyāva śaktitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गुले अङ्गुले ह्यत्र तिथयः पञ्च संस्थिताः । तस्याप्यर्धं दिनं पूर्वम् अपरार्धं निशा भवेत्

aṅgule aṅgule hyatra tithayaḥ pañca saṃsthitāḥ / tasyāpyardhaṃ dinaṃ pūrvam aparārdhaṃ niśā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षट्पञ्चकास्तिथीनां ये ते ःओरात्रास्तु मासिकाः । त्रिंशता तैरहोरात्रैर् द्विपक्षो मास उच्यते

ṣaṭpañcakāstithīnāṃ ye te ḥorātrāstu māsikāḥ / triṃśatā tairahorātrair dvipakṣo māsa ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मासि राश्युदये ह्येष अधोर्ध्वप्राणसंचरे । हृदयादुदयस्थानात् संक्रान्तिर्मकरे स्थिता

māsi rāśyudaye hyeṣa adhordhvaprāṇasaṃcare / hṛdayādudayasthānāt saṃkrāntirmakare sthitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षडङ्गुलान्यधस्त्यक्त्वा कुम्भे संक्रमते पुनः । कण्ठोर्ध्वे द्व्यङ्गुलं त्यक्त्वा मीने संक्रमते पुनः

ṣaḍaṅgulānyadhastyaktvā kumbhe saṃkramate punaḥ / kaṇṭhordhve dvyaṅgulaṃ tyaktvā mīne saṃkramate punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गलोर्ध्वाद्यावत्ताल्वन्तं त्यक्त्वा मेषे ऽथ संक्रमेत् । नासान्तं यावत्संक्रान्तिर् अङ्गुलानि षडेव हि

galordhvādyāvattālvantaṃ tyaktvā meṣe 'tha saṃkramet / nāsāntaṃ yāvatsaṃkrāntir aṅgulāni ṣaḍeva hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एषा वै विषुसंक्रान्तिर् उत्तरे संव्यवस्थिता । जपहोमार्चनध्यानान् महाभ्युदयकारिका

eṣā vai viṣusaṃkrāntir uttare saṃvyavasthitā / japahomārcanadhyānān mahābhyudayakārikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नासाग्रं तु परित्यज्य प्राणहंसो वृषे चरेत् । षडङ्गुलानि संत्यज्य संक्रमेन्मिथुने पुनः

nāsāgraṃ tu parityajya prāṇahaṃso vṛṣe caret / ṣaḍaṅgulāni saṃtyajya saṃkramenmithune punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्त्यन्तं यावदध्वानं संक्रान्तिर्मिथुने स्मृता । मकराच्च समारभ्य मिथुनान्तं च सुव्रते

śaktyantaṃ yāvadadhvānaṃ saṃkrāntirmithune smṛtā / makarācca samārabhya mithunāntaṃ ca suvrate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तरयणमत्रैतद् ऐहिकीसिद्धिवर्जितम् । स्नानं ध्यानं तथा दानं पूजाहोमजपादिकम्

uttarayaṇamatraitad aihikīsiddhivarjitam / snānaṃ dhyānaṃ tathā dānaṃ pūjāhomajapādikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साधकाद्यैः कृतं यच्च सहस्त्रानेकधा भवेत् । इह जन्मनि नाप्नोति परत्रैवोपतिष्ठते

sādhakādyaiḥ kṛtaṃ yacca sahastrānekadhā bhavet / iha janmani nāpnoti paratraivopatiṣṭhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिनानि तत्र वर्धन्ते मकरान्मिथुनान्तिकम् । तत्काले संहरेद्वीर्यं जगत्यस्मिंश्चराचरे

dināni tatra vardhante makarānmithunāntikam / tatkāle saṃharedvīryaṃ jagatyasmiṃścarācare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हंसो रश्मिभिराकृष्य गर्भस्थं कारयेत्तु तम् । गर्भस्थानेकधारूपं यद्गृहीतं पुरातनम्

haṃso raśmibhirākṛṣya garbhasthaṃ kārayettu tam / garbhasthānekadhārūpaṃ yadgṛhītaṃ purātanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्कटादेः समारभ्य सर्वं वर्षति तत्पुनः । तस्मादारभ्य मकराद् ध्यानहोमजपादिकम्

karkaṭādeḥ samārabhya sarvaṃ varṣati tatpunaḥ / tasmādārabhya makarād dhyānahomajapādikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परलोकनिमित्ताय तदनन्तफलं भवेत् । पुरश्चर्यानिमित्ताय मन्त्रग्रहव्रतं च यत्

paralokanimittāya tadanantaphalaṃ bhavet / puraścaryānimittāya mantragrahavrataṃ ca yat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मीनादावारभेत्सर्वं मन्त्रसिद्ध्यर्थमात्मनः । बाह्ये ऽपि तरवो लोके ऋतुषट्कसमीरितम्

mīnādāvārabhetsarvaṃ mantrasiddhyarthamātmanaḥ / bāhye 'pi taravo loke ṛtuṣaṭkasamīritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुसुमानन्दमायान्ति कुसुमायुधदीपकम् । मन्त्राः कालानुरूपेण व्रतचर्यादिनेरिताः

kusumānandamāyānti kusumāyudhadīpakam / mantrāḥ kālānurūpeṇa vratacaryādineritāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञेयबोधप्रदीप्ताश्च सिद्धिमुक्तिप्रसाधकाः । अध्यात्मशब्दरूपात्मा षड्रसास्वादनेरितः

jñeyabodhapradīptāśca siddhimuktiprasādhakāḥ / adhyātmaśabdarūpātmā ṣaḍrasāsvādaneritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हंसबोधप्रदीप्तस्तु गलके मीनमाश्रितः । शब्दसंवेदनं तस्य स्फुटं तत्र भवेद्यतः

haṃsabodhapradīptastu galake mīnamāśritaḥ / śabdasaṃvedanaṃ tasya sphuṭaṃ tatra bhavedyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदारभ्य जपात्तस्य सर्वमेव प्रवर्तते । मिथुनान्तं च देवेशि ततः सिद्धिः प्रजायते

tadārabhya japāttasya sarvameva pravartate / mithunāntaṃ ca deveśi tataḥ siddhiḥ prajāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहंसो बिन्दुशक्तिस्थः सिद्धिद्वारैरधोमुखः । कर्कटादौ स वर्षेत्तु तुलान्तं तालुकान्तरे

sahaṃso binduśaktisthaḥ siddhidvārairadhomukhaḥ / karkaṭādau sa varṣettu tulāntaṃ tālukāntare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कण्ठादधस्ततो देही हृत्पद्मात्सर्वतो व्रजेत् । तस्मादिहात्मसिद्ध्यर्थं पुष्ट्यर्थं चैव साधयेत्

kaṇṭhādadhastato dehī hṛtpadmātsarvato vrajet / tasmādihātmasiddhyarthaṃ puṣṭyarthaṃ caiva sādhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षिणायनजे काले यस्मात्सृष्टिः प्रजायते । शक्त्यधो हृदये हंसः संक्रमेत्कर्कटे प्रिये

dakṣiṇāyanaje kāle yasmātsṛṣṭiḥ prajāyate / śaktyadho hṛdaye haṃsaḥ saṃkrametkarkaṭe priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षडङ्गुलानि संत्यज्य सिंहे वै संक्रमेत्पुनः । षडङ्गुलैः पुनस्त्यक्तैः कन्यां संक्रमते पुनः

ṣaḍaṅgulāni saṃtyajya siṃhe vai saṃkrametpunaḥ / ṣaḍaṅgulaiḥ punastyaktaiḥ kanyāṃ saṃkramate punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नासिकाग्रात्तु ताल्वन्तं त्यक्त्वैवं विषुवद्भवेत् । तुलासंक्रान्तिरेषोक्ता दक्षिणं विषुवद्भवेत्

nāsikāgrāttu tālvantaṃ tyaktvaivaṃ viṣuvadbhavet / tulāsaṃkrāntireṣoktā dakṣiṇaṃ viṣuvadbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साधनं यत् कृतं तत्र इह जन्मनि कामदम् । मृत्योर्जयं तथा शान्तिं पुष्टिं तस्मात्समारभेत्

sādhanaṃ yat kṛtaṃ tatra iha janmani kāmadam / mṛtyorjayaṃ tathā śāntiṃ puṣṭiṃ tasmātsamārabhet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात्स षड्रसाहारो गलाधः प्रीणयेत्तनुम् । षडङ्गुलानि त्यक्त्वा तु वृश्चिके क्रमते पुनः

tasmātsa ṣaḍrasāhāro galādhaḥ prīṇayettanum / ṣaḍaṅgulāni tyaktvā tu vṛścike kramate punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कण्ठोर्ध्वं द्व्यङ्गुलं त्यक्त्वा कण्ठाधश्चतुरङ्गुलम् । वृश्चिकं तु परित्यज्य धन्विसंक्रान्तिरुच्यते

kaṇṭhordhvaṃ dvyaṅgulaṃ tyaktvā kaṇṭhādhaścaturaṅgulam / vṛścikaṃ tu parityajya dhanvisaṃkrāntirucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षडङ्गुलादधस्तात्तु धन्विस्थश्चरते हृदि । हृत्पद्मान्तं तु वै हंसश् चरित्वा ऊर्ध्वगोदयः

ṣaḍaṅgulādadhastāttu dhanvisthaścarate hṛdi / hṛtpadmāntaṃ tu vai haṃsaś caritvā ūrdhvagodayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मकरादिषु संक्रान्तौ द्वादशैवं चरेत्सदा । अमुनोक्तक्रमेणैव आयुर्वै सर्वदेहिनाम्

makarādiṣu saṃkrāntau dvādaśaivaṃ caretsadā / amunoktakrameṇaiva āyurvai sarvadehinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऐहिकामुष्मिकी सिद्धिर् अधमा मध्यमोत्तमा । अयनद्वयमाख्यातं मोक्षसिद्धिर्द्वयोज्झिता

aihikāmuṣmikī siddhir adhamā madhyamottamā / ayanadvayamākhyātaṃ mokṣasiddhirdvayojjhitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.