Library·Svayambhupurana·1

Svayambhupurana 1

दैत्येन्द्रा राक्षसेन्द्राच नागेन्द्रा गरुडा अपि । एवमन्येपि लोकेन्द्राः सर्वे तत्र मुदागताः

daityendrā rākṣasendrāca nāgendrā garuḍā api / evamanyepi lokendrāḥ sarve tatra mudāgatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं मुनीन्द्रं समभ्यर्च्य नत्वा तत्र समाश्रयन् । हारिती यक्षिणी चापि बोधिसत्त्वानुपालिनी

taṃ munīndraṃ samabhyarcya natvā tatra samāśrayan / hāritī yakṣiṇī cāpi bodhisattvānupālinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा भवन्तं तमानस्य तत्सभायां समाश्रित । अथ स भगवानञ्छास्ता दृष्ट्वा सर्वान् समाश्रितान्

sā bhavantaṃ tamānasya tatsabhāyāṃ samāśrita / atha sa bhagavānañchāstā dṛṣṭvā sarvān samāśritān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मैत्रेयं समुपामन्त्र्य सम्पश्यन्नेवमादिशत् । मैत्रेयेमं जगन्नाथं स्वयम्भूवं जिनालयं

maitreyaṃ samupāmantrya sampaśyannevamādiśat / maitreyemaṃ jagannāthaṃ svayambhūvaṃ jinālayaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मधातुं त्रिरत्नायं पश्यध्वं यूयमादरात् । भजध्वं श्रद्धया नित्यं गत्वात्र शरणं मुदा

dharmadhātuṃ triratnāyaṃ paśyadhvaṃ yūyamādarāt / bhajadhvaṃ śraddhayā nityaṃ gatvātra śaraṇaṃ mudā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बोधिचर्याव्रतं धृत्वा संचरन्ते जगद्धिते । श्रद्धया ये भजन्त्यत्र शरणं समुपाश्रिताः

bodhicaryāvrataṃ dhṛtvā saṃcarante jagaddhite / śraddhayā ye bhajantyatra śaraṇaṃ samupāśritāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बोधिचर्याव्रतं धृत्वा संचरन्ते जगद्धिते । सर्वे विमुक्तपापास्ते परिशुद्ध त्रिमण्डलाः

bodhicaryāvrataṃ dhṛtvā saṃcarante jagaddhite / sarve vimuktapāpāste pariśuddha trimaṇḍalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बोधिसत्त्वा महाभिज्ञाः भवेयुः सद्गुणाश्रयाः । भद्रश्रीसुखसम्पन्नश्चतुर्ब्रह्मविहारिकाः

bodhisattvā mahābhijñāḥ bhaveyuḥ sadguṇāśrayāḥ / bhadraśrīsukhasampannaścaturbrahmavihārikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वसत्त्व हितोद्युक्ताः संबोधिव्रतचारिणः । न क्वापि दुर्गतिंयायुः सदा सद्गतिसंभवाः

sarvasattva hitodyuktāḥ saṃbodhivratacāriṇaḥ / na kvāpi durgatiṃyāyuḥ sadā sadgatisaṃbhavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिरत्नभजनोत्साहाः सद्धर्म्मसाधनोद्यमाः । ततः प्रव्रज्या संबुद्धशासने शरणं गताः

triratnabhajanotsāhāḥ saddharmmasādhanodyamāḥ / tataḥ pravrajyā saṃbuddhaśāsane śaraṇaṃ gatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मचर्यां व्रतं धृत्वा संचरेरन् समाहिताः । ततस्ते निर्मलात्मानो निःक्लेशाः विजितेन्द्रियाः

brahmacaryāṃ vrataṃ dhṛtvā saṃcareran samāhitāḥ / tataste nirmalātmāno niḥkleśāḥ vijitendriyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिविधां बोधिमासाध सम्बुद्धपद्माप्नुयुः । एवं विज्ञाय ये मर्त्या वाञ्छन्ति सौगतं पदं

trividhāṃ bodhimāsādha sambuddhapadmāpnuyuḥ / evaṃ vijñāya ye martyā vāñchanti saugataṃ padaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते भजन्तु सदात्रैव श्रद्धया शरणाश्रिताः । इत्यादिष्टं मुनीन्द्रेण निशम्य ते सभाश्रिताः

te bhajantu sadātraiva śraddhayā śaraṇāśritāḥ / ityādiṣṭaṃ munīndreṇa niśamya te sabhāśritāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वे लोकाः प्रमोदन्तस्तथा भजितुमीच्छीरे । मैत्रेयः स ततो धीमान् बोधिसत्त्व हि मोदितः

sarve lokāḥ pramodantastathā bhajitumīcchīre / maitreyaḥ sa tato dhīmān bodhisattva hi moditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुत्थाय मुनीन्द्रस्य पुरतः समुपाचरन् । उद्वहन्नुक्तरासंगं प्रणत्वा तं मुनीश्वरं

samutthāya munīndrasya purataḥ samupācaran / udvahannuktarāsaṃgaṃ praṇatvā taṃ munīśvaraṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जानुभ्यां भुवि संघाय साञ्जलिरेतमव्रवीत । भगवान् नाथः सर्वज्ञ धर्मधातुजिनालयः

jānubhyāṃ bhuvi saṃghāya sāñjaliretamavravīta / bhagavān nāthaḥ sarvajña dharmadhātujinālayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदायं स्वयंमुत्पन्न स्तन्समादेष्टुमर्हति । इति संप्रार्थिते तेन मैत्रेयेण महात्मना

kadāyaṃ svayaṃmutpanna stansamādeṣṭumarhati / iti saṃprārthite tena maitreyeṇa mahātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवन्तं महाविज्ञं संपश्यन्नेवमादिशत । साधु शृणु समाधाय मैत्रेयो ऽस्य स्वयम्भूवः

bhagavantaṃ mahāvijñaṃ saṃpaśyannevamādiśata / sādhu śṛṇu samādhāya maitreyo 'sya svayambhūvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुत्पत्तिकथां वक्षे सर्वलोकाभिबोधने । पुरास्मिन् भद्रकल्पे ऽभूद् विपश्वी नाम सर्ववित्

samutpattikathāṃ vakṣe sarvalokābhibodhane / purāsmin bhadrakalpe 'bhūd vipaśvī nāma sarvavit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगछास्ता मुनीन्द्रो ऽर्हन् धर्म्मराजस्तथागतः । अशीति वर्ष साहस्र परमायूंषि यदा नृणां

jagachāstā munīndro 'rhan dharmmarājastathāgataḥ / aśīti varṣa sāhasra paramāyūṃṣi yadā nṛṇāṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदाहं सत्य धर्म्माख्या बोधिसत्त्वाभवंत् किल । यदा स भगवाञ्छास्ता वन्धुमत्याः पुरो ऽन्तिके

tadāhaṃ satya dharmmākhyā bodhisattvābhavaṃt kila / yadā sa bhagavāñchāstā vandhumatyāḥ puro 'ntike

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विहारे धर्म्ममादिश्च विजहार ससांधिकः । तदाहं तं जगन्नाथमाराध्य समुपस्थितः

vihāre dharmmamādiśca vijahāra sasāṃdhikaḥ / tadāhaṃ taṃ jagannāthamārādhya samupasthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदात्रा भूत्सप्तकोश व्यायामविस्तरो ह्रदः । तदनुशासनां धृत्वा प्राचरं बोधि सम्वरं

tadātrā bhūtsaptakośa vyāyāmavistaro hradaḥ / tadanuśāsanāṃ dhṛtvā prācaraṃ bodhi samvaraṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टांग गुण सम्पन्नः जलाश्रयो नगावृतः । पद्मोत्पलादि सौगन्धि नाना पुष्प प्रशोभितः

aṣṭāṃga guṇa sampannaḥ jalāśrayo nagāvṛtaḥ / padmotpalādi saugandhi nānā puṣpa praśobhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हंस सारस काडम्ब प्रमुख पक्षिमण्डितः । तीरोपान्तनगारुह सर्वर्त्तु पुष्पितैर्द्रुमैः

haṃsa sārasa kāḍamba pramukha pakṣimaṇḍitaḥ / tīropāntanagāruha sarvarttu puṣpitairdrumaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फलौषधादि बृक्षैश्च समन्तात् परिमण्डितः । मीनकच्छपमण्डूकप्रमुख जलवासिनां

phalauṣadhādi bṛkṣaiśca samantāt parimaṇḍitaḥ / mīnakacchapamaṇḍūkapramukha jalavāsināṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जन्तूनां निलयो ऽगाधः सर्वनागाधिपालयः । तत्र सर्वाहिराजेन्द्रः कर्क्कोटकाभिधो महान्

jantūnāṃ nilayo 'gādhaḥ sarvanāgādhipālayaḥ / tatra sarvāhirājendraḥ karkkoṭakābhidho mahān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं तदा महा तीर्थः पुण्यामृताश्रयो वभौ । सदा त्रत्रिदशाः सद्धर्मप्सरोभिः प्रमोदिताः

evaṃ tadā mahā tīrthaḥ puṇyāmṛtāśrayo vabhau / sadā tratridaśāḥ saddharmapsarobhiḥ pramoditāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नात्वा संक्रीडमानाः सत्सौख्यं भुक्त्वा दिवं ययुः । तथा ब्रह्मादयः सर्वे महर्षयस्तपश्विनः

snātvā saṃkrīḍamānāḥ satsaukhyaṃ bhuktvā divaṃ yayuḥ / tathā brahmādayaḥ sarve maharṣayastapaśvinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नान संध्यादिकं कर्म्म कृत्वा संसेविरे सदा । एवं लोकाधिपाश्चापि स्नात्वात्र सर्वदा मुदा

snāna saṃdhyādikaṃ karmma kṛtvā saṃsevire sadā / evaṃ lokādhipāścāpi snātvātra sarvadā mudā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वस्व कुले समभ्यर्च्य महोत्साहैर्निसेविरे । एवंमन्येपि लोकाश्च व्रतिनो ब्रह्मचारिणः

svasva kule samabhyarcya mahotsāhairnisevire / evaṃmanyepi lokāśca vratino brahmacāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नात्वात्र संवरं धृत्वाः पूतात्मानो दिवं ययुः । बोधिसत्त्वा तथानैके स्नानदानव्रतं मुदा

snātvātra saṃvaraṃ dhṛtvāḥ pūtātmāno divaṃ yayuḥ / bodhisattvā tathānaike snānadānavrataṃ mudā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वात्र विमलात्मानः समाचारञ्जगद्धिते । एवं सर्वे मुनीन्द्रैश्च स्नान व्रतादि बीजंफलं

kṛtvātra vimalātmānaḥ samācārañjagaddhite / evaṃ sarve munīndraiśca snāna vratādi bījaṃphalaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महत्पुण्यतरं श्रेष्ठमाख्यातं बोधिसाधनं । यत्र स्नात्वा त्रिरत्नानां शरणे समुपाश्रिताः

mahatpuṇyataraṃ śreṣṭhamākhyātaṃ bodhisādhanaṃ / yatra snātvā triratnānāṃ śaraṇe samupāśritāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बोधिचर्या व्रतं धृत्वा प्राचरन्त जगद्धिते । ते आशु विमलात्मानो भद्रश्रीसत्गुणान्विताः

bodhicaryā vrataṃ dhṛtvā prācaranta jagaddhite / te āśu vimalātmāno bhadraśrīsatguṇānvitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बोधिसत्त्वाः महासत्त्वा वभूवुः सुगतात्मजाः । केचिन्निः क्लेशितात्मानो भवसंचारे निस्पृहाः

bodhisattvāḥ mahāsattvā vabhūvuḥ sugatātmajāḥ / kecinniḥ kleśitātmāno bhavasaṃcāre nispṛhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रावकबोधिसत्त्वमासाद्य बभूवु ब्रह्मचारिणः । केचिच्च निर्मलात्मानो संसारे विरताश्रयाः

śrāvakabodhisattvamāsādya babhūvu brahmacāriṇaḥ / kecicca nirmalātmāno saṃsāre viratāśrayāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्येकबोधिमासाद्य सुनिर्वृतिं समाययुः । केचित् संबोधिचित्तं च प्राप्य सद्धर्मलालसाः

pratyekabodhimāsādya sunirvṛtiṃ samāyayuḥ / kecit saṃbodhicittaṃ ca prāpya saddharmalālasāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बोधिचर्याव्रतं धृत्वा समाचरञ्जगद्धिते । केचित् सर्वे भुक्त्वा दिव्यकामसुखान्यपि

bodhicaryāvrataṃ dhṛtvā samācarañjagaddhite / kecit sarve bhuktvā divyakāmasukhānyapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सद्धर्मगुणसंरक्ताः प्राचरन् सर्वदा शुभे । केचित् सर्वे महीपालाः सुनीति धर्मचारिणः

saddharmaguṇasaṃraktāḥ prācaran sarvadā śubhe / kecit sarve mahīpālāḥ sunīti dharmacāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्पुण्यविशुद्धात्मा द्रुतं सम्बोधिमाप्तवान् । यैश्चाप्यस्य जलं पीतं ते ऽपि निर्मुक्तपातकाः

etatpuṇyaviśuddhātmā drutaṃ sambodhimāptavān / yaiścāpyasya jalaṃ pītaṃ te 'pi nirmuktapātakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिशुद्धाशया भद्रा बभूवु बोधिभागिनः । एवमसौ महातीर्थः सर्वैरपि मुनीश्वरैः

pariśuddhāśayā bhadrā babhūvu bodhibhāginaḥ / evamasau mahātīrthaḥ sarvairapi munīśvaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समधिष्ठापितो ऽद्यापि प्रशंसितो महीतले । तत्र पश्चात् स्वयं धर्मधातुरुत्पत्स्यते ध्रुवं

samadhiṣṭhāpito 'dyāpi praśaṃsito mahītale / tatra paścāt svayaṃ dharmadhāturutpatsyate dhruvaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्यादिश्य मुनीन्द्रौ ऽसौ भूया एरेवं समादिशत् । तदा तत्र समुपन्ने धर्मधातौ जिनालये

ityādiśya munīndrau 'sau bhūyā erevaṃ samādiśat / tadā tatra samupanne dharmadhātau jinālaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निरुत्पातं शुभोत्साहं प्रवर्तिष्यति सर्वदा । सर्वे लोकाश्च तं दृष्ट्वा धर्मधातुं स्वयम्भूवं

nirutpātaṃ śubhotsāhaṃ pravartiṣyati sarvadā / sarve lokāśca taṃ dṛṣṭvā dharmadhātuṃ svayambhūvaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रद्धया शरणं गत्वा प्रभजिष्यन्ति सर्वदा । तदेतत्पुण्यलिप्तास्ते सर्वे लोकाः शुभेन्द्रियाः

śraddhayā śaraṇaṃ gatvā prabhajiṣyanti sarvadā / tadetatpuṇyaliptāste sarve lokāḥ śubhendriyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भद्रश्री सत्सुखं भुक्त्वा यास्यन्त्यन्ते जिनालयं । इत्यादिष्टं मुनीन्द्रेण विपश्विना निशम्यते

bhadraśrī satsukhaṃ bhuktvā yāsyantyante jinālayaṃ / ityādiṣṭaṃ munīndreṇa vipaśvinā niśamyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वे सभाश्रिता लोकाः प्राभ्यनन्दन् प्रवोधिताः । इति विपश्विना शास्ता समादिष्टं श्रुतं मया

sarve sabhāśritā lokāḥ prābhyanandan pravodhitāḥ / iti vipaśvinā śāstā samādiṣṭaṃ śrutaṃ mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा युष्मत्प्रोधार्थ समाख्यातं प्रवुद्ध्यतां । इत्यादिष्टं मुनीन्द्रेण श्रीघनेन निशम्यते

tathā yuṣmatprodhārtha samākhyātaṃ pravuddhyatāṃ / ityādiṣṭaṃ munīndreṇa śrīghanena niśamyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वा सत्त्वहितार्थानि ययुरन्ते जिनालयं । अहमपि तदा तत्र स्नात्वाचरं व्रतं सदा

kṛtvā sattvahitārthāni yayurante jinālayaṃ / ahamapi tadā tatra snātvācaraṃ vrataṃ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.