Svayambhupurana 8

लोकानपि तथा सर्वान् बोधयित्वा प्रयत्नतः । सर्वेष्वेतेषु तीर्थेषु स्नापयित्वा यथाविधिं

lokānapi tathā sarvān bodhayitvā prayatnataḥ / sarveṣveteṣu tīrtheṣu snāpayitvā yathāvidhiṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिरत्नशरणे स्थाप्य संबोधिज्ञानसाधनं । भद्श्रीसत्गुणाधारं चारय पोषधं व्रतं

triratnaśaraṇe sthāpya saṃbodhijñānasādhanaṃ / bhadśrīsatguṇādhāraṃ cāraya poṣadhaṃ vrataṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेषामपि देवानां कारयित्वा सदार्चनं । बोधिमार्गे प्रतिष्ठाप्य चारय पालयञ्छुभे

eteṣāmapi devānāṃ kārayitvā sadārcanaṃ / bodhimārge pratiṣṭhāpya cāraya pālayañchubhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं कृत्वा महत्पुण्यं प्राप्य श्रीसद्गुणाश्रयः । बोधिसत्त्व महासत्त्व महाभिज्ञा भवेद्ध्रुवं

evaṃ kṛtvā mahatpuṇyaṃ prāpya śrīsadguṇāśrayaḥ / bodhisattva mahāsattva mahābhijñā bhaveddhruvaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः संबोधिसंभारं पूरयित्वा यथाक्रमं । अर्हन् बोधिं समासाद्य संबुद्धपदमाप्नुयाः

tataḥ saṃbodhisaṃbhāraṃ pūrayitvā yathākramaṃ / arhan bodhiṃ samāsādya saṃbuddhapadamāpnuyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति शान्तश्रिया शास्ता समादिष्टं निशम्य सः । नृपस्तथेति विज्ञप्य कर्तुमेवं समैच्छत

iti śāntaśriyā śāstā samādiṣṭaṃ niśamya saḥ / nṛpastatheti vijñapya kartumevaṃ samaicchata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स नृपतिः सर्वान् मन्त्रिणस्सचिवाञ्जनान् । पौरान् महाजनाश्चापि समामन्त्रयैवमादिशत्

tataḥ sa nṛpatiḥ sarvān mantriṇassacivāñjanān / paurān mahājanāścāpi samāmantrayaivamādiśat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भो मन्त्रिणो जनाः सर्वे ऽमात्याः पौरा महाजनाः । आचार्येन यथादिष्टं तथा चरितुमर्हथ

bho mantriṇo janāḥ sarve 'mātyāḥ paurā mahājanāḥ / ācāryena yathādiṣṭaṃ tathā caritumarhatha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहमपि तथा धृत्वा सर्वदा भद्रकारणं । त्रिरत्नशरणं कृत्वा व्रतं चरितुमुत्सहे

ahamapi tathā dhṛtvā sarvadā bhadrakāraṇaṃ / triratnaśaraṇaṃ kṛtvā vrataṃ caritumutsahe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्यादिष्टं नरेन्द्रेण श्रुत्वा ते मन्त्रिणो जनाः । पौरा महाजनाः सर्व तथेति प्रतिशुश्रुवुः

ityādiṣṭaṃ narendreṇa śrutvā te mantriṇo janāḥ / paurā mahājanāḥ sarva tatheti pratiśuśruvuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स नृपतिः सर्वेः सपुरोहितमन्त्रिभिः । अमात्यैःसचिवैः पौरैर्महाजनैः समन्वितः

tataḥ sa nṛpatiḥ sarveḥ sapurohitamantribhiḥ / amātyaiḥsacivaiḥ paurairmahājanaiḥ samanvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वेष्वेतेषु तीर्थेषु स्नात्वा यथाविधि क्रमात् । शुद्धशीलः समाधाय प्राचरत् पोषधं व्रतं

sarveṣveteṣu tīrtheṣu snātvā yathāvidhi kramāt / śuddhaśīlaḥ samādhāya prācarat poṣadhaṃ vrataṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्स विमलात्मान त्रिरत्नशरणं गताः । धर्मधातुं समाराध्य समभ्यर्च्यभिजन्मुदा

tatassa vimalātmāna triratnaśaraṇaṃ gatāḥ / dharmadhātuṃ samārādhya samabhyarcyabhijanmudā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा वायुपुरे वायुदेवतांश्च यथाविधि । अग्निपुरे ऽग्निदेवं च नागपुरे फणेश्वरान्

tathā vāyupure vāyudevatāṃśca yathāvidhi / agnipure 'gnidevaṃ ca nāgapure phaṇeśvarān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसुपुरे वसुन्धारां सद्धर्म्मश्रीगुणप्रदां । शान्तपुरे महेशानं सम्बरं सगणं क्रमात्

vasupure vasundhārāṃ saddharmmaśrīguṇapradāṃ / śāntapure maheśānaṃ sambaraṃ sagaṇaṃ kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथाविधि समभ्यर्च्य श्रद्धया समुपाश्रितः । तथा मञ्जुश्री यश्चैत्यं समभ्यर्च्याभजन् सदा

yathāvidhi samabhyarcya śraddhayā samupāśritaḥ / tathā mañjuśrī yaścaityaṃ samabhyarcyābhajan sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथाष्टौ वीतरागांश्च श्रीदेवींश्च खगाननां । यथाविधि समाराध्य समभ्यर्च्याभजत् सदा

tathāṣṭau vītarāgāṃśca śrīdevīṃśca khagānanāṃ / yathāvidhi samārādhya samabhyarcyābhajat sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा सर्वे ऽपि लोकास्ते नृपवृत्तानुचारिणः । स्नात्वा सर्वेषु तीर्थेषु शुद्धशीला समादरात्

tathā sarve 'pi lokāste nṛpavṛttānucāriṇaḥ / snātvā sarveṣu tīrtheṣu śuddhaśīlā samādarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिरत्नशरणं कृत्वा चरन्तः पोषधं व्रतं । धर्म्मधातुमुखान् सर्वान् देवांश्चाभ्यर्च्य प्राभजन्

triratnaśaraṇaṃ kṛtvā carantaḥ poṣadhaṃ vrataṃ / dharmmadhātumukhān sarvān devāṃścābhyarcya prābhajan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदैतत्पुण्यभावेन सर्वत्र शुभमाचरत् । ततः सर्व महोत्पातं क्रमेण प्रशमं ययौ

tadaitatpuṇyabhāvena sarvatra śubhamācarat / tataḥ sarva mahotpātaṃ krameṇa praśamaṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा सर्वे ऽपि ते लोका नीरोगाः पुष्टितेन्द्रियाः । महानन्दं सुखं प्राप्य बभूवु धर्म्मलालसाः

tadā sarve 'pi te lokā nīrogāḥ puṣṭitendriyāḥ / mahānandaṃ sukhaṃ prāpya babhūvu dharmmalālasāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् दृष्ट्वा न नृपो राजा प्रत्यक्षं धर्मसत्फलं । अहो सद्धर्ममाहात्म्यमित्युक्त्वा नन्दिताचरत्

tad dṛṣṭvā na nṛpo rājā pratyakṣaṃ dharmasatphalaṃ / aho saddharmamāhātmyamityuktvā nanditācarat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा सुवृष्टिरेवात्र न बभूव कथंचन । तद् दृष्ट्वा न नृपश्चासीद् दुर्भिक्षशंकिताशयः

tadā suvṛṣṭirevātra na babhūva kathaṃcana / tad dṛṣṭvā na nṛpaścāsīd durbhikṣaśaṃkitāśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स करुणाविष्टहृदयः स नृपः पुनः । शान्तश्रियं तमाचार्य नत्वैव प्राह साञ्जलिः

tataḥ sa karuṇāviṣṭahṛdayaḥ sa nṛpaḥ punaḥ / śāntaśriyaṃ tamācārya natvaiva prāha sāñjaliḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आचार्य कृपया ते ऽत्र चरते शुभताधुना । सर्वदापि महोत्पातं संशाम्यत समन्ततः

ācārya kṛpayā te 'tra carate śubhatādhunā / sarvadāpi mahotpātaṃ saṃśāmyata samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवृष्टिरेव नाद्यापि प्रवर्त्तते कथंचन । सुवृष्टिकरणोपायं तत् समादेष्टुमर्हति

suvṛṣṭireva nādyāpi pravarttate kathaṃcana / suvṛṣṭikaraṇopāyaṃ tat samādeṣṭumarhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति संप्रार्थितं राज्ञा श्रुत्वाचार्यः स सत्मतिः । नृपतिं तं महासत्त्वं संपश्यन्नेवमब्रवीत्

iti saṃprārthitaṃ rājñā śrutvācāryaḥ sa satmatiḥ / nṛpatiṃ taṃ mahāsattvaṃ saṃpaśyannevamabravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साधु राजञ्छृणुष्वात्र सदा सुभिक्षकारणं । सुवृष्टिकरणोपायमुपदेक्ष्यामि सांप्रतं

sādhu rājañchṛṇuṣvātra sadā subhikṣakāraṇaṃ / suvṛṣṭikaraṇopāyamupadekṣyāmi sāṃprataṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लिखित्वा मण्डलं नागराजानां यद्यथाविधि । तत्र नागाधिपान् सर्वानावाह्याराधयेवहि

likhitvā maṇḍalaṃ nāgarājānāṃ yadyathāvidhi / tatra nāgādhipān sarvānāvāhyārādhayevahi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदत्र त्वं महावीरा भवस्वात्तरः साधकः । यथा मायोपदिष्टानि तथा सर्वाणि साधय

tadatra tvaṃ mahāvīrā bhavasvāttaraḥ sādhakaḥ / yathā māyopadiṣṭāni tathā sarvāṇi sādhaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्याचार्य समादिष्टं श्रुत्वा स नृपतिर्मुदा । तथेति प्रतिविज्ञप्य तथा भवितुमैच्छत

ityācārya samādiṣṭaṃ śrutvā sa nṛpatirmudā / tatheti prativijñapya tathā bhavitumaicchata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स वज्रधृग् वारा नागपुरं यथाविधि । लिखित्वा मण्डलं रम्यं प्रतिष्ठाप्य समार्च्चयत्

tataḥ sa vajradhṛg vārā nāgapuraṃ yathāvidhi / likhitvā maṇḍalaṃ ramyaṃ pratiṣṭhāpya samārccayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र नागाधिपान् सर्वानाचार्यः स यथाक्रमं । समाराध्य समावाह्य पूजयितुं समालभत्

tatra nāgādhipān sarvānācāryaḥ sa yathākramaṃ / samārādhya samāvāhya pūjayituṃ samālabhat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र नागाधिपाः सर्वे समागत्य यथाक्रमं । स्वस्वासनं समाश्रित्य संतस्थिरे प्रसादिताः

tatra nāgādhipāḥ sarve samāgatya yathākramaṃ / svasvāsanaṃ samāśritya saṃtasthire prasāditāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्कोटको ऽहिराडेक एव न लज्जयागतः । तत्समीक्ष्य स शान्तश्रीर्महाचार्या महर्द्धिमान्

karkoṭako 'hirāḍeka eva na lajjayāgataḥ / tatsamīkṣya sa śāntaśrīrmahācāryā maharddhimān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृपतिं तं महावीरं महासत्त्वं महर्द्धिकं । महाभिज्ञं समालोक्य समामन्त्रयैवमादिशत्

nṛpatiṃ taṃ mahāvīraṃ mahāsattvaṃ maharddhikaṃ / mahābhijñaṃ samālokya samāmantrayaivamādiśat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजन् नागाधिपाः सर्वे समागता इहाधुना । एक कर्क्कोटको नागराज एवेह नागतः

rājan nāgādhipāḥ sarve samāgatā ihādhunā / eka karkkoṭako nāgarāja eveha nāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विरूपो ऽहं कथं नागराज महासभासने । गत्वा तिष्ठेयमित्येवं ध्यात्वा नायाति लज्जया

virūpo 'haṃ kathaṃ nāgarāja mahāsabhāsane / gatvā tiṣṭheyamityevaṃ dhyātvā nāyāti lajjayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतस्तं सहसा राजन् गत्वा तत्र महाह्रदे । कर्क्कोटकं तमामन्त्रय संप्रार्थ्येह समानय

atastaṃ sahasā rājan gatvā tatra mahāhrade / karkkoṭakaṃ tamāmantraya saṃprārthyeha samānaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि संप्रार्थ्यमानापि नागछेदिह सो ऽहिराट् । तदा बलेन धृत्वापि सर्वथा तं समानय

yadi saṃprārthyamānāpi nāgachediha so 'hirāṭ / tadā balena dhṛtvāpi sarvathā taṃ samānaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्याचार्य समादिष्टं शृत्वा स नृपतिः सुधीः । शान्तश्रियं तमाचार्य पश्यन्नेवं न्यवेदयत्

ityācārya samādiṣṭaṃ śṛtvā sa nṛpatiḥ sudhīḥ / śāntaśriyaṃ tamācārya paśyannevaṃ nyavedayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आचार्य कथमको ऽहं तत्रागाढमहाह्रदे । गत्वा बलेन नागेन्द्रं धृत्वा नेतुं प्रशक्नुयां

ācārya kathamako 'haṃ tatrāgāḍhamahāhrade / gatvā balena nāgendraṃ dhṛtvā netuṃ praśaknuyāṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति निवेद्य तं राज्ञा श्रुत्वाचार्यः स मन्त्रवित् । नृपतिं तं महावीरं सम्पश्यन्नेवमब्रवीत्

iti nivedya taṃ rājñā śrutvācāryaḥ sa mantravit / nṛpatiṃ taṃ mahāvīraṃ sampaśyannevamabravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिदश्वं समारुह्य पुष्पमत्मन्त्रशोधितं । धृत्वा ब्रज प्रशक्नोषि मम मन्त्रानुभावतः

haridaśvaṃ samāruhya puṣpamatmantraśodhitaṃ / dhṛtvā braja praśaknoṣi mama mantrānubhāvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्वाकुण्डमिदं पुष्पं तत्रादौ क्षिप मां स्मरन् । भ्रमन् यत्र चरेन् पुष्पं तत् यथानुसरन् बज

durvākuṇḍamidaṃ puṣpaṃ tatrādau kṣipa māṃ smaran / bhraman yatra caren puṣpaṃ tat yathānusaran baja

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युपदेश्य दुवीकं कुण्डं मन्त्राभिशोधितं । पुष्पं दत्वा नरेन्द्राय पुनरेवमुपादिशत्

ityupadeśya duvīkaṃ kuṇḍaṃ mantrābhiśodhitaṃ / puṣpaṃ datvā narendrāya punarevamupādiśat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गत्वैवं नृपते तत्र नागपुरे समेत्य तं । कर्कोटकं समामन्त्रय मद्गिरैवं निवेदय

gatvaivaṃ nṛpate tatra nāgapure sametya taṃ / karkoṭakaṃ samāmantraya madgiraivaṃ nivedaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भो कर्क्कोटक नागेन्द्र यदर्थेदमिहाव्रज । तद्भवानपि जानीयात् तथापि वक्ष्यते मया

bho karkkoṭaka nāgendra yadarthedamihāvraja / tadbhavānapi jānīyāt tathāpi vakṣyate mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोशृङ्गे महाचार्यः शान्तश्री र्वज्रभृत् कृती । दुर्भिक्षशमनं कर्त्तुं सुवृष्टिचारणे सदा

gośṛṅge mahācāryaḥ śāntaśrī rvajrabhṛt kṛtī / durbhikṣaśamanaṃ karttuṃ suvṛṣṭicāraṇe sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र नागपुरे सर्वान् नागाधिपान् यथाविधि । समाराध्य समावाह्य पूजयितुं समारभत्

tatra nāgapure sarvān nāgādhipān yathāvidhi / samārādhya samāvāhya pūjayituṃ samārabhat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वे नागाधिपास्तत्र वरुणाद्याः समागताः । त्वमेव नागतः कस्मात् सहसा गन्तुमर्हति

sarve nāgādhipāstatra varuṇādyāḥ samāgatāḥ / tvameva nāgataḥ kasmāt sahasā gantumarhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं संप्रार्थ्यमानो ऽपि नागछेत् सो ऽहिराड् यदि । वलेनापि समाकृष्य सहसा नीयतां त्वया

evaṃ saṃprārthyamāno 'pi nāgachet so 'hirāḍ yadi / valenāpi samākṛṣya sahasā nīyatāṃ tvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति शान्तश्रिया शास्ता समादिश्य समादरात् । प्रेषितो ऽहं तदर्थेत्र तत् समगन्तुमर्हति

iti śāntaśriyā śāstā samādiśya samādarāt / preṣito 'haṃ tadarthetra tat samagantumarhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्यादिश्य स आचार्यः पुष्पं मन्त्राभिशोधितं । दत्वा तं नृपतिं वीरं प्रेषयत् तत्र सत्वरं

ityādiśya sa ācāryaḥ puṣpaṃ mantrābhiśodhitaṃ / datvā taṃ nṛpatiṃ vīraṃ preṣayat tatra satvaraṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्याचार्य समादिष्टं निशम्य स महामतिः । दुर्वामुण्डं समादाय तथेत्युक्त्वा ततो ऽचरत्

ityācārya samādiṣṭaṃ niśamya sa mahāmatiḥ / durvāmuṇḍaṃ samādāya tathetyuktvā tato 'carat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स नृपतिर्वीरः शास्तु राज्ञां शिरावहन् । हरिदश्वं समारुह्य संचरन्स्तद् हदं ययौ

tataḥ sa nṛpatirvīraḥ śāstu rājñāṃ śirāvahan / haridaśvaṃ samāruhya saṃcaranstad hadaṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र तीरं समासाद्य पश्यं नृपः स तं हदं । नत्वाचार्यमनुस्मृत्वा दुर्व्वाकुण्डं जले ऽक्षिपत्

tatra tīraṃ samāsādya paśyaṃ nṛpaḥ sa taṃ hadaṃ / natvācāryamanusmṛtvā durvvākuṇḍaṃ jale 'kṣipat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन्प्रक्षिप्तं जले ऽगाढे भ्रमन् नागपुरे ऽचरत् । राजाप्यश्वं समारुह्य तत्पुष्पानुसरन् ययौ

tanprakṣiptaṃ jale 'gāḍhe bhraman nāgapure 'carat / rājāpyaśvaṃ samāruhya tatpuṣpānusaran yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं नागपुरे गत्वा नृपतिः स विलोकयन् । कर्कोटक महीन्द्रं तं सहसा समुपाचरत्

evaṃ nāgapure gatvā nṛpatiḥ sa vilokayan / karkoṭaka mahīndraṃ taṃ sahasā samupācarat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र समेत्य स वीरस्तं कर्कोटकमहीश्वरं । यथाचार्याय संदिप्टं तथा सर्वं न्यवेदयत्

tatra sametya sa vīrastaṃ karkoṭakamahīśvaraṃ / yathācāryāya saṃdipṭaṃ tathā sarvaṃ nyavedayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् सन्निवेदितं सर्व श्रुत्वा नागाधिपापि सः । किञ्चिदप्युत्तरं नैव ददौ तस्मै महीभुजे

tat sanniveditaṃ sarva śrutvā nāgādhipāpi saḥ / kiñcidapyuttaraṃ naiva dadau tasmai mahībhuje

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स नृपतिश्चैवं निवेद्य तं महीश्वरं । संपश्यन् समुपामन्त्रय प्रार्थयदमादरात्

tataḥ sa nṛpatiścaivaṃ nivedya taṃ mahīśvaraṃ / saṃpaśyan samupāmantraya prārthayadamādarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागेन्द्रो ऽत्र प्रसीद त्वं शास्तुराज्ञां शिरोवहं । त्वदामन्त्र न एवाहं प्रागतस्तत् समाव्रज

nāgendro 'tra prasīda tvaṃ śāsturājñāṃ śirovahaṃ / tvadāmantra na evāhaṃ prāgatastat samāvraja

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति संप्रार्थ्यमानो ऽपि राजा स भुजगाधिपः । किञ्चित्प्राप्युत्तरं नैव ददौ तस्मै महीभुजे

iti saṃprārthyamāno 'pi rājā sa bhujagādhipaḥ / kiñcitprāpyuttaraṃ naiva dadau tasmai mahībhuje

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽसौ नृपतिवीरः शास्त्रादिष्टं यथा तथा । सर्व निवेद्य तस्याग्रे पुनरेवमभाषत

tato 'sau nṛpativīraḥ śāstrādiṣṭaṃ yathā tathā / sarva nivedya tasyāgre punarevamabhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागेन्द्र नापराधं मे यत्त्वया न श्रुतं वचः । तन्मे शास्त्रा यथादिष्टं तथा नूनं चरेय हि

nāgendra nāparādhaṃ me yattvayā na śrutaṃ vacaḥ / tanme śāstrā yathādiṣṭaṃ tathā nūnaṃ careya hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्तेपि नरेन्द्रेण कर्कोटको हि यो ऽपि सः । किञ्चिदप्युत्तरं नैव ददौ राज्ञे महीभृते

ityuktepi narendreṇa karkoṭako hi yo 'pi saḥ / kiñcidapyuttaraṃ naiva dadau rājñe mahībhṛte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स नृपतिवीरः शास्तुराज्ञां शिरोवहन् । धृत्वा तमहिमाकृष्य गुरुत्मानिव प्राचरत्

tataḥ sa nṛpativīraḥ śāsturājñāṃ śirovahan / dhṛtvā tamahimākṛṣya gurutmāniva prācarat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो हयात् समानीताः गुणकामदेवेन सः । आनीते तेन मार्गेण वशिकाचल उच्यते

tato hayāt samānītāḥ guṇakāmadevena saḥ / ānīte tena mārgeṇa vaśikācala ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं धृत्वा समाकृष्य स वीरस्तं महीश्वरं । सहसा नागपुरे नीत्वा शास्तुरग्रे समाचरत्

evaṃ dhṛtvā samākṛṣya sa vīrastaṃ mahīśvaraṃ / sahasā nāgapure nītvā śāsturagre samācarat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आचार्य भवदादेशात् तथा कर्क्कोटको ऽहिराट् । धृत्वाकृष्य मयानीतस्तं समीक्ष्य प्रसीदतु

ācārya bhavadādeśāt tathā karkkoṭako 'hirāṭ / dhṛtvākṛṣya mayānītastaṃ samīkṣya prasīdatu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति निवेदितं राज्ञा श्रुत्वाचार्यः समादितः । नृपतिं तं महावीरं सम्पश्यन्नेवमादिशत्

iti niveditaṃ rājñā śrutvācāryaḥ samāditaḥ / nṛpatiṃ taṃ mahāvīraṃ sampaśyannevamādiśat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साधु राजन् महावीर यदानीतस्त्वयाहिरात् । तदेनमासने नीत्वा संस्थापय यथाक्रमं

sādhu rājan mahāvīra yadānītastvayāhirāt / tadenamāsane nītvā saṃsthāpaya yathākramaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्याचार्य समादिष्टं श्रुत्वा स नृपतिस्तथा । नागराजं तमामन्त्रय स्वासने संन्यवेशयत्

ityācārya samādiṣṭaṃ śrutvā sa nṛpatistathā / nāgarājaṃ tamāmantraya svāsane saṃnyaveśayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं दृष्ट्वा स्वासनासीनांमाचार्यः स यथाविधिं । नागेन्द्रान् स्तान् समावाह्य समाराध्य समार्चयत्

taṃ dṛṣṭvā svāsanāsīnāṃmācāryaḥ sa yathāvidhiṃ / nāgendrān stān samāvāhya samārādhya samārcayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स व्रजधृकाज्ञ आचार्यः स महीपतिः । सर्वान् नागाधिपान् स्तुत्वा प्रार्थयुच्चैवमादरात्

tataḥ sa vrajadhṛkājña ācāryaḥ sa mahīpatiḥ / sarvān nāgādhipān stutvā prārthayuccaivamādarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भो भवन्तो महानागराजाः सर्वे मयाग्रतः । समाराध्य समावाह्य यथाविधि समर्चिताः

bho bhavanto mahānāgarājāḥ sarve mayāgrataḥ / samārādhya samāvāhya yathāvidhi samarcitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन्मे सदा प्रसीदन्तु दातुमर्हन्ति वाञ्छितं । सर्वलोक हितार्थेव आराध्ययामि नान्यथा

tanme sadā prasīdantu dātumarhanti vāñchitaṃ / sarvaloka hitārtheva ārādhyayāmi nānyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदत्र पापसंचाराद् दुर्भिक्षं वर्त्तते ऽधुना । तेन सर्वे ऽपि दुःखार्त्ता लोकश्चरन्ति पातकं

yadatra pāpasaṃcārād durbhikṣaṃ varttate 'dhunā / tena sarve 'pi duḥkhārttā lokaścaranti pātakaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्दुर्भिक्षाभिशान्त्यर्थ सुभिक्षकारणं सदा । सुवृष्टिचरणोपायं करोमीदं जगद्धिते

taddurbhikṣābhiśāntyartha subhikṣakāraṇaṃ sadā / suvṛṣṭicaraṇopāyaṃ karomīdaṃ jagaddhite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते भवन्तो ऽत्र सर्वे ऽपि सर्वसत्त्वाभिरक्षणे । चारयितुं समर्हन्ति सुवृष्टिमत्र सर्वदा

te bhavanto 'tra sarve 'pi sarvasattvābhirakṣaṇe / cārayituṃ samarhanti suvṛṣṭimatra sarvadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति संप्रार्थितं तेन शान्तश्रिया निशम्यत । सर्वे नागाधिपास्तस्य तथेति प्रतिशुश्रुवुः

iti saṃprārthitaṃ tena śāntaśriyā niśamyata / sarve nāgādhipāstasya tatheti pratiśuśruvuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैस्तथेति प्रतिज्ञातं नागराजैर्निशम्य सः । शान्तश्री नागराजान् स्तान् प्रार्थयदेवमादरात्

taistatheti pratijñātaṃ nāgarājairniśamya saḥ / śāntaśrī nāgarājān stān prārthayadevamādarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवन्तो मे प्रसीदन्तु यदहं प्रार्थये पुनः । सर्वसत्त्वहिते दातुं तदप्यर्हन्ति वाञ्छितं

bhavanto me prasīdantu yadahaṃ prārthaye punaḥ / sarvasattvahite dātuṃ tadapyarhanti vāñchitaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति संप्रार्थिते तेन शान्तश्रिया निशम्यते । सर्व्वनागाधिपा तस्मै तथेति प्रतिशुश्रुवुः

iti saṃprārthite tena śāntaśriyā niśamyate / sarvvanāgādhipā tasmai tatheti pratiśuśruvuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वे नागाधिपैस्तैः सम्प्रतिज्ञातं निश्म्य सः । आचार्यस्तानहीन्द्रांश्च प्रार्थयेदेवमादरात्

sarve nāgādhipaistaiḥ sampratijñātaṃ niśmya saḥ / ācāryastānahīndrāṃśca prārthayedevamādarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवन्तः श्रूयतां वाक्यं यत् मया प्रार्थ्यते पुनः । तद्भवद्भिः प्रतिज्ञातं संधातव्यं तथा सदा

bhavantaḥ śrūyatāṃ vākyaṃ yat mayā prārthyate punaḥ / tadbhavadbhiḥ pratijñātaṃ saṃdhātavyaṃ tathā sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदात्र पापसंचाराद् दुर्वष्टिश्च भवेद् ध्रुवं । तदा सुवृष्टिसंसिद्धिर्साधनं तत् प्रनीयतां

yadātra pāpasaṃcārād durvaṣṭiśca bhaved dhruvaṃ / tadā suvṛṣṭisaṃsiddhirsādhanaṃ tat pranīyatāṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्यथा भवतां पट्टे लिखित्वा मण्डलं शुभं । यथाविधि प्रतिष्ठाप्य संस्थापितुं समुत्सहे

tadyathā bhavatāṃ paṭṭe likhitvā maṇḍalaṃ śubhaṃ / yathāvidhi pratiṣṭhāpya saṃsthāpituṃ samutsahe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्वृष्टिः स्याद्यदाप्यत्र तदेवं पट्टमण्डलं । प्रसार्य विधिनाराध्य समावाह्य समर्चयत्

durvṛṣṭiḥ syādyadāpyatra tadevaṃ paṭṭamaṇḍalaṃ / prasārya vidhinārādhya samāvāhya samarcayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं प्रसार्य पट्टेस्मिन् संपूजिते यथाविधि । सुवृष्टिरत्र युष्माभिः संभर्त्तव्या जगद्धिते

evaṃ prasārya paṭṭesmin saṃpūjite yathāvidhi / suvṛṣṭiratra yuṣmābhiḥ saṃbharttavyā jagaddhite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति संप्रार्थिते तेन शान्तश्रिया निशम्यते । सर्वनागाधिपास्तस्मै तथेति प्रतिशुश्रुवुः

iti saṃprārthite tena śāntaśriyā niśamyate / sarvanāgādhipāstasmai tatheti pratiśuśruvuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स मन्त्रवित् प्राज्ञः सर्वनागाधिपाज्ञया । लिखित्वा मण्डलं पट्टे प्रतिष्ठाप्य यथाविधि

tataḥ sa mantravit prājñaḥ sarvanāgādhipājñayā / likhitvā maṇḍalaṃ paṭṭe pratiṣṭhāpya yathāvidhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्चात् काले ऽत्र दुर्वृष्टिवृत्ते सुवृष्टिसाधने । नागपुरे ऽत्र संस्थाप्य निर्दग्ध संप्रगोपितं

paścāt kāle 'tra durvṛṣṭivṛtte suvṛṣṭisādhane / nāgapure 'tra saṃsthāpya nirdagdha saṃpragopitaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो वज्री स आचार्यः सर्वान् स्तान् भुजगाधिपान् । संप्रार्थ्य विनयं कृत्वा विससर्ज्ज विनोदयन्

tato vajrī sa ācāryaḥ sarvān stān bhujagādhipān / saṃprārthya vinayaṃ kṛtvā visasarjja vinodayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सर्वे ऽपि ते नागराजाः स्वस्वालयं गताः । मेघमालां समुत्थाप्य सर्वत्र समवर्षयन्

tataḥ sarve 'pi te nāgarājāḥ svasvālayaṃ gatāḥ / meghamālāṃ samutthāpya sarvatra samavarṣayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा सुवृष्टिसंचाराद् दुर्भिक्षं विलयं ययौ । सुभिक्षमंगलोत्साहं प्रावर्त्तत समन्ततः

tadā suvṛṣṭisaṃcārād durbhikṣaṃ vilayaṃ yayau / subhikṣamaṃgalotsāhaṃ prāvarttata samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा सर्वे ऽपि लोकास्ते महानन्दप्रमोदितः । त्रिरत्नभजनं कृत्वा प्राचरन्त सदा शुभे

tadā sarve 'pi lokāste mahānandapramoditaḥ / triratnabhajanaṃ kṛtvā prācaranta sadā śubhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स नृपति राजा दृष्टसत्यः प्रसादितः । शान्तिश्रियं तमाचार्यं समभ्यर्च्य यथाविधि

tataḥ sa nṛpati rājā dṛṣṭasatyaḥ prasāditaḥ / śāntiśriyaṃ tamācāryaṃ samabhyarcya yathāvidhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नत्वाष्टाङ्गैः प्रसन्नात्मा कृत्वा प्रदक्षिणानि च । कृताञ्जलिपुटः पश्यन् प्रार्थयच्चैवमादरात्

natvāṣṭāṅgaiḥ prasannātmā kṛtvā pradakṣiṇāni ca / kṛtāñjalipuṭaḥ paśyan prārthayaccaivamādarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भो भगवन् महाचार्य भवद्धर्म्मानुभावतः । सर्वोत्पातं शमीभूत सुवृष्टिः संप्रवर्त्तते

bho bhagavan mahācārya bhavaddharmmānubhāvataḥ / sarvotpātaṃ śamībhūta suvṛṣṭiḥ saṃpravarttate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदत्र सर्वदा नूनं निरुत्पातं समन्ततः । धर्मश्रीमंगलोत्साहं भवदेव निरन्तरं

tadatra sarvadā nūnaṃ nirutpātaṃ samantataḥ / dharmaśrīmaṃgalotsāhaṃ bhavadeva nirantaraṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं सदा कृपा दृष्टया संपश्यन् विषये मम । निरुत्पातं शुभोत्साहं कर्तुमर्हति सर्वथा

evaṃ sadā kṛpā dṛṣṭayā saṃpaśyan viṣaye mama / nirutpātaṃ śubhotsāhaṃ kartumarhati sarvathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साम्प्रतं सफलं जन्म संसारजीवितं च मे । यल्लोकाश्च सुखीभूताः संचरन्त सदा शुभे

sāmprataṃ saphalaṃ janma saṃsārajīvitaṃ ca me / yallokāśca sukhībhūtāḥ saṃcaranta sadā śubhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदहं साम्प्रतं शास्तर्भवदाज्ञां शिरावहन् । स्वराज्याश्रममाश्रित्य चरेयं पालयञ्जगत्

tadahaṃ sāmprataṃ śāstarbhavadājñāṃ śirāvahan / svarājyāśramamāśritya careyaṃ pālayañjagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन्मेनुग्रहमाधाय कृपया संप्रसादितः । संबोधिसाधने चित्तं स स्थितिं कर्त्तुमर्हति

tanmenugrahamādhāya kṛpayā saṃprasāditaḥ / saṃbodhisādhane cittaṃ sa sthitiṃ karttumarhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति विज्ञप्य भूपालस्त स्य शास्तुः पदाम्बुजे । नत्वानुज्ञां समासाद्य महोत्साहैः पुरं ययौ

iti vijñapya bhūpālasta sya śāstuḥ padāmbuje / natvānujñāṃ samāsādya mahotsāhaiḥ puraṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र स नृप आश्रित्य समन्त्रि सचिवो मुदा । बोधिचर्याव्रतं धृत्वा तस्थौ कुर्वन् सदा शुभं

tatra sa nṛpa āśritya samantri sacivo mudā / bodhicaryāvrataṃ dhṛtvā tasthau kurvan sadā śubhaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.