बुद्ध्याहङ्कारमनसी श्रोत्रं त्वक् चक्षुषी तथा । जिह्वा घ्राणं पादपायूपस्थमध्यात्मसञ्ज्ञितम् ॥ यत्तु मोक्षधर्मे आदौ मन अहङ्कारात् जायते वृत्तयस्चताः ॥ शब्दरागात् श्रोत्रमस्य जायते भावितात्मनः । रूपरागात् तथा चक्षुर्घ्राणं गन्धजिधृक्षया ॥ इत्यादिनेन्द्रियाणां मनोवृत्तिरागादिकार्यत्वं तद्वेदान्तरीत्यैवेति मन्तव्यम् । अधिभूतम् । यथाक्रमेण बोद्धव्यमभिमन्तव्यमेव च । सङ्कल्पितव्यं श्रोतव्यं स्प्रष्टव्यं द्रष्टव्यमेव च ॥ रसयितव्यं घ्रातव्यं गन्तव्यमुत्स्रष्टव्यं च । आनन्दयितव्यमित्येवमधिभूतं प्रकीर्तितम् ॥ अधिदैवतं च । ब्रह्मा रुद्रश्चन्द्रमाश्च आकाशो वायुरेव च । सूर्यो वरुण इन्द्रश्च विष्णुमित्रं तथैव च ॥ अनेनैव क्रमेणेदं संप्रोक्तमधिदैवतम् । चत्वारि यो वेदयते यथा च क्षुषा स्वरूपाण्यधिदैवतं वा । विमुक्तयाथागतदोषसङ्गो गुणांस्तु भुङ्क्ते न गुणैः स युज्यते ॥ पञ्चाभिबुद्धयः
buddhyāhaṅkāramanasī śrotraṃ tvak cakṣuṣī tathā / jihvā ghrāṇaṃ pādapāyūpasthamadhyātmasañjñitam // yattu mokṣadharme ādau mana ahaṅkārāt jāyate vṛttayascatāḥ // śabdarāgāt śrotramasya jāyate bhāvitātmanaḥ / rūparāgāt tathā cakṣurghrāṇaṃ gandhajidhṛkṣayā // ityādinendriyāṇāṃ manovṛttirāgādikāryatvaṃ tadvedāntarītyaiveti mantavyam | adhibhūtam | yathākrameṇa boddhavyamabhimantavyameva ca / saṅkalpitavyaṃ śrotavyaṃ spraṣṭavyaṃ draṣṭavyameva ca // rasayitavyaṃ ghrātavyaṃ gantavyamutsraṣṭavyaṃ ca / ānandayitavyamityevamadhibhūtaṃ prakīrtitam // adhidaivataṃ ca / brahmā rudraścandramāśca ākāśo vāyureva ca / sūryo varuṇa indraśca viṣṇumitraṃ tathaiva ca // anenaiva krameṇedaṃ saṃproktamadhidaivatam / catvāri yo vedayate yathā ca kṣuṣā svarūpāṇyadhidaivataṃ vā / vimuktayāthāgatadoṣasaṅgo guṇāṃstu bhuṅkte na guṇaiḥ sa yujyate // pañcābhibuddhayaḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.