कन्दरो गुहा । गरिष्ठा गुरुतमाः । ऽप्रियस्थिर-ऽ(पाअ।६।४।१५७) इतीष्ठनि गुरुशब्दस्य गरादेशः । गोष्ठी विदग्धानामासनबन्धः । प्रथमैः प्रधानैः । प्रमथैर्गणैः । पर्युपासितः सेवितः । अत्र सदेवदिवसशब्दौ इन्द्रकन्दरशब्दौ गरिष्ठगोष्ठीशब्दौ प्रथमप्रमथशब्दौ परिउपासशब्दौ च द्वौ द्वौ अज्झल्समुदायौ सुसदृशावृच्चारितौ तेन छेकानुप्रासता । क्वचित्तु ऽनिन्ये तस्मिन्ऽइत्यत्र ऽनिन्ये ऽन्यस्मिन्ऽइति पाठः । तदा चैतदप्युदाहरणे ऽन्तर्भवतीति । अनुप्रासः । स च त्रिविधो वृत्तिसंश्रयात् । यद्वक्ष्यति----- "सरूपव्यञ्जनन्यासं तिसृष्वेतासु वृत्तिषु । पृथक्पृथगनुप्रासमुशन्ति कवयः सदा"इति । अस्यार्थः---- त्रिष्वेतेषु यथायोगं रसाद्यभिव्यक्त्यनुगुणेषु वर्णव्यवहारेषुयः सरूपाणां व्यञ्जनानां पृथक् पृथगुपनिबन्धस्तमनुप्रासं कवयः सदेच्छन्तीति । अतस्तास्तावद्वृत्त्यो रसाद्यभिव्यक्त्यनुगुणवर्णव्यवहारात्मिकाः प्रथममभिधीयन्ते । ताश्च तिस्रः, परुषोपनागरिकाग्राम्यत्वभेदात् । तत्र परुषा---- शषाभ्यां रेफसंयोगैष्टवर्गेण च योजिता । परषा नाम वृत्तिः स्यात् ह्लह्वह्याद्यैश्च संयुता
kandaro guhā / gariṣṭhā gurutamāḥ / 'priyasthira-'(pā.a.6.4.157) itīṣṭhani guruśabdasya garādeśaḥ / goṣṭhī vidagdhānāmāsanabandhaḥ / prathamaiḥ pradhānaiḥ / pramathairgaṇaiḥ / paryupāsitaḥ sevitaḥ / atra sadevadivasaśabdau indrakandaraśabdau gariṣṭhagoṣṭhīśabdau prathamapramathaśabdau pariupāsaśabdau ca dvau dvau ajjhalsamudāyau susadṛśāvṛccāritau tena chekānuprāsatā / kvacittu 'ninye tasmin'ityatra 'ninye 'nyasmin'iti pāṭhaḥ / tadā caitadapyudāharaṇe 'ntarbhavatīti / anuprāsaḥ / sa ca trividho vṛttisaṃśrayāt / yadvakṣyati----- "sarūpavyañjananyāsaṃ tisṛṣvetāsu vṛttiṣu / pṛthakpṛthaganuprāsamuśanti kavayaḥ sadā"iti / asyārthaḥ---- triṣveteṣu yathāyogaṃ rasādyabhivyaktyanuguṇeṣu varṇavyavahāreṣuyaḥ sarūpāṇāṃ vyañjanānāṃ pṛthak pṛthagupanibandhastamanuprāsaṃ kavayaḥ sadecchantīti / atastāstāvadvṛttyo rasādyabhivyaktyanuguṇavarṇavyavahārātmikāḥ prathamamabhidhīyante / tāśca tisraḥ, paruṣopanāgarikāgrāmyatvabhedāt / tatra paruṣā---- śaṣābhyāṃ rephasaṃyogaiṣṭavargeṇa ca yojitā / paraṣā nāma vṛttiḥ syāt hlahvahyādyaiśca saṃyutā
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.