Samkara: Upadesasahasri 1.12

प्रकाशस्थं यथा देहं सालोकम् अभिमन्यते । द्रष्ट्राभासं तथा चित्तं द्रष्टाहम् इति मन्यते

prakāśasthaṃ yathā dehaṃ sālokam abhimanyate / draṣṭrābhāsaṃ tathā cittaṃ draṣṭāham iti manyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् एव दृष्यते लोके तेनाभिन्नत्वम् आत्मनः । प्रपद्यते ततो मूढस् तेनात्मानं न विन्दति

yad eva dṛṣyate loke tenābhinnatvam ātmanaḥ / prapadyate tato mūḍhas tenātmānaṃ na vindati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशमस्य नवात्मत्वप्रतिपत्तिवद् आत्मनः । दृश्येषु तद्वद् एवायं मूढो लोको न चान्यथा

daśamasya navātmatvapratipattivad ātmanaḥ / dṛśyeṣu tadvad evāyaṃ mūḍho loko na cānyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं कुरु त्वं तद् एवेति प्रत्ययाव् एककालिकौ । एकनीडौ कथं स्यातां विरुद्धौ न्यायतो वद

tvaṃ kuru tvaṃ tad eveti pratyayāv ekakālikau / ekanīḍau kathaṃ syātāṃ viruddhau nyāyato vada

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देहाभिमानिनो दुःखं नादेहस्य स्वभावतः । स्वापवत् तत्प्रहाणाय तत् त्वम् इत्य् उच्यते दृशेः

dehābhimānino duḥkhaṃ nādehasya svabhāvataḥ / svāpavat tatprahāṇāya tat tvam ity ucyate dṛśeḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृशेश् छाया यदारूढा मुखच्छायेव दर्शने । पश्यंस् तं प्रत्ययं योगी दृष्ट अत्मेति मन्यते

dṛśeś chāyā yadārūḍhā mukhacchāyeva darśane / paśyaṃs taṃ pratyayaṃ yogī dṛṣṭa atmeti manyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं च मूढं च यद्य् अन्यं प्रत्ययं वेत्ति नो दृशेः । स एव योगिनां श्रेष्ठो नेतरः स्यान् न संशयः

taṃ ca mūḍhaṃ ca yady anyaṃ pratyayaṃ vetti no dṛśeḥ / sa eva yogināṃ śreṣṭho netaraḥ syān na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विज्ञातेर् यस् तु विज्ञाता स त्वम् इत्य् उच्यते यतः । स स्याद् अनुभवस् तस्य ततो ऽन्यो ऽनुभवो मृषा

vijñāter yas tu vijñātā sa tvam ity ucyate yataḥ / sa syād anubhavas tasya tato 'nyo 'nubhavo mṛṣā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृशिरूपे सदा नित्ये दर्शनादर्शने मयि । कथं स्यातां ततो नान्य इष्यते ऽनुभवस् ततः

dṛśirūpe sadā nitye darśanādarśane mayi / kathaṃ syātāṃ tato nānya iṣyate 'nubhavas tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्स्थस् तापो रवेर् देहे दृशेः स विषयो यथा । सत्त्वस्थस् तद्वद् एवेह दृशेः स विषयस् तथा

yatsthas tāpo raver dehe dṛśeḥ sa viṣayo yathā / sattvasthas tadvad eveha dṛśeḥ sa viṣayas tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिषिद्धेदमंशो ज्ञः खम् इवैकरसो ऽद्वयः । नित्यमुक्तस् तथा शुद्धः सो ऽहं ब्रह्मास्मि केवलः

pratiṣiddhedamaṃśo jñaḥ kham ivaikaraso 'dvayaḥ / nityamuktas tathā śuddhaḥ so 'haṃ brahmāsmi kevalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विज्ञातुर् नैव विज्ञाता परो ऽन्यः संभवत्य् अतः । विज्ञाताहं परो मुक्तः सर्वभूतेषु सर्वदा

vijñātur naiva vijñātā paro 'nyaḥ saṃbhavaty ataḥ / vijñātāhaṃ paro muktaḥ sarvabhūteṣu sarvadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो वेदालुप्तदृष्टित्वम् आत्मनो ऽकर्तृतां तथा । ब्रह्मवित्त्वं तथा मुक्त्वा स आत्मज्ञो न चेतरः

yo vedāluptadṛṣṭitvam ātmano 'kartṛtāṃ tathā / brahmavittvaṃ tathā muktvā sa ātmajño na cetaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञातैवाहम् अविज्ञेयः शुद्धो मुक्तः सदेत्य् अपि । विवेकी प्रत्ययो बुद्धेर् दृश्यत्वान् नाशवत्त्वतः

jñātaivāham avijñeyaḥ śuddho muktaḥ sadety api / vivekī pratyayo buddher dṛśyatvān nāśavattvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलुप्ता त्व् आत्मनो दृष्टिर् नोत्पाद्या कारकैर् यतः । दृश्यया चान्यया दृष्ट्या जन्यतास्याः प्रकल्पिता

aluptā tv ātmano dṛṣṭir notpādyā kārakair yataḥ / dṛśyayā cānyayā dṛṣṭyā janyatāsyāḥ prakalpitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देहात्मबुद्ध्यपेक्षत्वाद् आत्मनः कर्तृता मृषा । नैव किंचित् करोमीति सत्या बुद्धिः प्रमाणजा

dehātmabuddhyapekṣatvād ātmanaḥ kartṛtā mṛṣā / naiva kiṃcit karomīti satyā buddhiḥ pramāṇajā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्तृत्वं कारकापेक्षम् अकर्तृत्वं स्वभावतः । कर्ता भोक्तेति विज्ञानं मृषैवेति सुनिश्चितम्

kartṛtvaṃ kārakāpekṣam akartṛtvaṃ svabhāvataḥ / kartā bhokteti vijñānaṃ mṛṣaiveti suniścitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं शास्त्रानुमानाभ्यां स्वरूपे ऽवगते सति । नियोज्यो ऽहम् इति ह्य् एषा सत्या बुद्धिः कथं भवेत्

evaṃ śāstrānumānābhyāṃ svarūpe 'vagate sati / niyojyo 'ham iti hy eṣā satyā buddhiḥ kathaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा सर्वान्तरं व्योम व्योम्नो ऽप्य् अभ्यन्तरो ह्य् अहम् । निर्विकारो ऽचलः शुद्धो ऽजरो मुक्तः सदाद्वयः

yathā sarvāntaraṃ vyoma vyomno 'py abhyantaro hy aham / nirvikāro 'calaḥ śuddho 'jaro muktaḥ sadādvayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.