Library·Samkara: Upadesasahasri·1·1.13

Samkara: Upadesasahasri 1.13

अचक्षुष्ट्वान् न दृष्टिर् मे तथाश्रोत्रस्य का श्रुतिः । अवाक्त्वान् न तु वक्तिः स्याद् अमनस्त्वान् मतिः कुतः

acakṣuṣṭvān na dṛṣṭir me tathāśrotrasya kā śrutiḥ / avāktvān na tu vaktiḥ syād amanastvān matiḥ kutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्राणस्य न कर्मास्ति बुद्ध्यभावे न वेदिता । विद्याविद्ये ततो न स्तश् चिन्मात्रज्योतिषो मम

aprāṇasya na karmāsti buddhyabhāve na veditā / vidyāvidye tato na staś cinmātrajyotiṣo mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यमुक्तस्य शुद्धस्य कूटस्थस्याविचालिनः । अमृतस्याक्षरस्यैवम् अशरीरस्य सर्वदा

nityamuktasya śuddhasya kūṭasthasyāvicālinaḥ / amṛtasyākṣarasyaivam aśarīrasya sarvadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जिघत्सा वा पिपासा वा शोकमोहौ जरामृती । न विद्यन्ते ऽशरीरत्वाद् व्योमवद् व्यापिनो मम

jighatsā vā pipāsā vā śokamohau jarāmṛtī / na vidyante 'śarīratvād vyomavad vyāpino mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्पर्शत्वान् न मे स्पृष्टिर् नाजिह्वत्वाद् रसज्ञता । नित्यविज्ञानरूपस्य ज्ञानाज्ञाने न मे सदा

asparśatvān na me spṛṣṭir nājihvatvād rasajñatā / nityavijñānarūpasya jñānājñāne na me sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

या तु स्यान् मानसी वृत्तिश् चाक्षुष्का रूपरञ्जना । नित्यम् एवात्मनो दृष्ट्या नित्यया दृश्यते हि सा

yā tu syān mānasī vṛttiś cākṣuṣkā rūparañjanā / nityam evātmano dṛṣṭyā nityayā dṛśyate hi sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथान्येन्द्रिययुक्ता या वृत्तयो विषयाञ्जनाः । स्मृती रागादिरूप च केवलान्तर् मनस्य् अपि

tathānyendriyayuktā yā vṛttayo viṣayāñjanāḥ / smṛtī rāgādirūpa ca kevalāntar manasy api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मानस्यस् तद्वद् अन्यस्य दृश्यन्ते स्वप्नवृत्तयः । द्रष्टुर् दृष्टिस् ततो नित्या शुद्धानन्ता च केवला

mānasyas tadvad anyasya dṛśyante svapnavṛttayaḥ / draṣṭur dṛṣṭis tato nityā śuddhānantā ca kevalā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनित्या साविशुद्धेति गृह्यते ऽत्राविवेकतः । सुखी दुःखी तथा चाहं दृश्ययोपाधिभूतया

anityā sāviśuddheti gṛhyate 'trāvivekataḥ / sukhī duḥkhī tathā cāhaṃ dṛśyayopādhibhūtayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूढया मूढ इत्य् एवं शुद्धया शुद्ध इत्य् अपि । मन्यते सर्वलोको ऽयं येन संसारम् ऋच्छति

mūḍhayā mūḍha ity evaṃ śuddhayā śuddha ity api / manyate sarvaloko 'yaṃ yena saṃsāram ṛcchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अचक्षुष्ट्वादिशास्त्रोक्तं सबाह्याभ्यन्तरं ह्य् अजम् । नित्यमुक्तम् इहात्मानं मुमुक्षुश् चेत् सदा स्मरेत्

acakṣuṣṭvādiśāstroktaṃ sabāhyābhyantaraṃ hy ajam / nityamuktam ihātmānaṃ mumukṣuś cet sadā smaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अचक्षुष्ट्वादिशास्त्राच् च नेन्द्रियाणि सदा मम । अप्राणो ह्य् अमनाः शुभ्र इति चाथर्वणे वचः

acakṣuṣṭvādiśāstrāc ca nendriyāṇi sadā mama / aprāṇo hy amanāḥ śubhra iti cātharvaṇe vacaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शब्दादीनाम् अभावश् च श्रूयते मम काठके । अप्राणो ह्य् अमना यस्माद् अविकारी सदा ह्य् अहम्

śabdādīnām abhāvaś ca śrūyate mama kāṭhake / aprāṇo hy amanā yasmād avikārī sadā hy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विक्षेपो नास्ति तस्मान् मे न समाधिस् ततो मम । विक्षेपो वा समाधिर् वा मनसः स्याद् विकारिणः

vikṣepo nāsti tasmān me na samādhis tato mama / vikṣepo vā samādhir vā manasaḥ syād vikāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमनस्कस्य शुद्धस्य कथं तत् स्याद् द्वयं मम । अमनस्त्वाविकारित्वे विदेहव्यापिनो मम

amanaskasya śuddhasya kathaṃ tat syād dvayaṃ mama / amanastvāvikāritve videhavyāpino mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् एतद् यावद् अज्ञानं तावत् कार्यं ममाभवत् । नित्यमुक्तस्य शुद्धस्य बुद्धस्य च सदा मम

ity etad yāvad ajñānaṃ tāvat kāryaṃ mamābhavat / nityamuktasya śuddhasya buddhasya ca sadā mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाधिर् वासमाधिर् वा कार्यं वान्यत् कुतो भवेत् । मं हि ध्यात्वा च बुद्ध्वा च मन्यन्ते कृतकृत्यताम्

samādhir vāsamādhir vā kāryaṃ vānyat kuto bhavet / maṃ hi dhyātvā ca buddhvā ca manyante kṛtakṛtyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं ब्रह्मास्मि सर्वो ऽस्मि शुद्धो बुद्धो ऽसितः सदा । अजः सर्वग एवाहम् अजरश् चामृतो ऽक्षयः

ahaṃ brahmāsmi sarvo 'smi śuddho buddho 'sitaḥ sadā / ajaḥ sarvaga evāham ajaraś cāmṛto 'kṣayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मदन्यः सर्वभूतेषु बोद्धा कश्चिन् न विद्यते । कर्माध्यक्षश् च साक्षी च चेता नित्यो ऽगुणो ऽद्वयः

madanyaḥ sarvabhūteṣu boddhā kaścin na vidyate / karmādhyakṣaś ca sākṣī ca cetā nityo 'guṇo 'dvayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न सच् चाहं न चासच् च नोभयं केवलः शिवः । न मे संध्या न रात्रिर् वा नाहर् वा सर्वदा दृशेः

na sac cāhaṃ na cāsac ca nobhayaṃ kevalaḥ śivaḥ / na me saṃdhyā na rātrir vā nāhar vā sarvadā dṛśeḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वमूर्तिवियुक्तं यद् यथा खं सूक्ष्मम् अद्वयम् । तेनाप्य् अस्मि विनाभूतं ब्रह्मैवाहं तथाद्वयम्

sarvamūrtiviyuktaṃ yad yathā khaṃ sūkṣmam advayam / tenāpy asmi vinābhūtaṃ brahmaivāhaṃ tathādvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ममात्मास्य त आत्मेति भेदो व्योम्नो यथा भवेत् । एकस्य सुषिभेदेन तथा मम विकल्पितः

mamātmāsya ta ātmeti bhedo vyomno yathā bhavet / ekasya suṣibhedena tathā mama vikalpitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भेदो ऽभेदस् तथा चैको नाना चेति विकल्पितम् । ज्ञेयं ज्ञाता गतिर् गन्ता मय्य् एकस्मिन् कुतो भवेत्

bhedo 'bhedas tathā caiko nānā ceti vikalpitam / jñeyaṃ jñātā gatir gantā mayy ekasmin kuto bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न मे हेयं न चादेयम् अविकारी यतो ह्य् अहम् । सदा मुक्तस् तथा शुद्धः सदा बुद्धो ऽगुणो ऽद्वयः

na me heyaṃ na cādeyam avikārī yato hy aham / sadā muktas tathā śuddhaḥ sadā buddho 'guṇo 'dvayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् एवं सर्वदात्मानं विद्यात् सर्वं समाहितः । विदित्वा मां स्वदेहस्थम् ऋषिर् मुक्तो ध्रुवो भवेत्

ity evaṃ sarvadātmānaṃ vidyāt sarvaṃ samāhitaḥ / viditvā māṃ svadehastham ṛṣir mukto dhruvo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतकृत्यश् च सिद्धश् च योगी ब्राह्मण एव च । यदैवं वेद तत्त्वार्थम् अन्यथा ह्य् आत्महा भवेत्

kṛtakṛtyaś ca siddhaś ca yogī brāhmaṇa eva ca / yadaivaṃ veda tattvārtham anyathā hy ātmahā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदार्थो निश्चितो ह्य् एष समासेन मयोदितः । संन्यासिभ्यः प्रवक्तव्यः शान्तेभ्यः शिष्टबुद्धिना

vedārtho niścito hy eṣa samāsena mayoditaḥ / saṃnyāsibhyaḥ pravaktavyaḥ śāntebhyaḥ śiṣṭabuddhinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.