Udanavarga 1

: सिद्धम्

: siddham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तीनमिद्धम्विनोद्यैहसम्प्रहर्ष्यचमानसम् ।[।स्तीनमिद्धम्।] शृणुतैमम्प्रवक्ष्यामि उदानम्जिनभाषितम् ॥

stīnam.iddham.vinodya.iha.sampraharṣya.ca.mānasam /[.stīnamiddham.] śṛṇuta.imam.pravakṣyāmi udānam.jina.bhāṣitam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमुक्तम्भगवतासर्वअभिज्ञेनतायिना । अनुकम्पकेनऋषिणा शरीरअन्तिमधारिणा ॥

evam.uktam.bhagavatā.sarva.abhijñena.tāyinā / anukampakena.ṛṣiṇā śarīra.antima.dhāriṇā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनित्याबतसंस्काराउत्पादव्ययधर्मिणः । उत्पद्यहिनिरुध्यन्तेतेषाम्व्युपशमःसुखम् ॥

anityā.bata.saṃskārā.utpāda.vyaya.dharmiṇaḥ / utpadya.hi.nirudhyante.teṣām.vyupaśamaḥ.sukham //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोनुहर्षःक;आनन्द;एवम्प्रज्वलितेसति । अन्धकारम्प्रविष्टाःस्थप्रदीपम्नगवेषथ ॥

ko.nu.harṣaḥ.ka;ānanda;evam.prajvalite.sati / andha.kāram.praviṣṭāḥ.stha.pradīpam.na.gaveṣatha //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यानिइमान्यपविद्धानिविक्षिप्तानिदिशोदिशम् । कपोतवर्णान्यस्थीनितानिद्र्ष्ट्वाइहकारतिः ॥

yāni.imāny.apaviddhāni.vikṣiptāni.diśo.diśam / kapota.varṇāny.asthīni.tāni.drṣṭvā.iha.kā.ratiḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यामेवप्रथमाम्रात्रिम्गर्भेवसतिमानवः । अविष्ठितःसव्रजतिगतश्चननिवर्तते ॥

yām.eva.prathamām.rātrim.garbhe.vasati.mānavaḥ / aviṣṭhitaḥ.sa.vrajati.gataś.ca.na.nivartate //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सायमेकेनदृश्यन्तेकाल्यम्दृष्टामहाजनाः । काल्यम्चएकेनदृष्यन्तेसायम्दृष्टामहाजनाः ॥

sāyam.eke.na.dṛśyante.kālyam.dṛṣṭā.mahā.janāḥ / kālyam.ca.eke.na.dṛṣyante.sāyam.dṛṣṭā.mahā.janāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रकोविश्वसेन्मर्त्योदहरोअस्मिइतिजीविते । दहराअपिंरियन्तेहिनरानार्यश्चनेकशः ॥[।अनेकशः।]

tatra.ko.viśvasen.martyo.daharo.asmi.iti.jīvite / daharā.api.ṃriyante.hi.narā.nāryaś.ca.n.ekaśaḥ //[.anekaśaḥ.]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गर्भ;एकेविनश्यन्तेतथाएकेसूतिकाकुले । परिसृप्तास्तथाह्येकेतथाएकेपरिधाविनः ॥

garbha;eke.vinaśyante.tathā.eke.sūtikā.kule / parisṛptās.tathā.hy.eke.tathā.eke.paridhāvinaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येचवृद्धायेचदह्रायेचमध्यमपुरुषाः ।[।पूरुषाः।] अनुपूर्वम्प्रव्रजन्तिफलम्पक्वम्वबन्धनात् ॥

ye.ca.vṛddhā.ye.ca.dahrā.ye.ca.madhyama.puruṣāḥ /[.pūruṣāḥ.] anupūrvam.pravrajanti.phalam.pakvam.va.bandhanāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथाफलानाम्पक्वानाम्नित्यम्पतनतोभयम् । एवम्जातस्यमर्त्यस्यनित्यम्मरणतोभयम् ॥

yathā.phalānām.pakvānām.nityam.patanato.bhayam / evam.jātasya.martyasya.nityam.maraṇato.bhayam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथाअपिकुम्भकारेणमृत्तिकाभाजनम्कृतम् । सर्वम्भेदनपर्यन्तमेवम्मर्त्यस्यजीवितम् ॥

yathā.api.kumbha.kāreṇa.mṛttikā.bhājanam.kṛtam / sarvam.bhedana.paryantam.evam.martyasya.jīvitam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथाअपितन्त्रेविततेयद्यदुक्तम्समुप्यते । अल्पम्भवतिवातव्यमेवम्मर्त्यस्यजीवितम् ॥

yathā.api.tantre.vitate.yad.yad.uktam.samupyate / alpam.bhavati.vātavyam.evam.martyasya.jīvitam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथाअपिव - - - - - - - - - - - - - - - - - । - - - घतनोभवति;एवम्मर्त्यस्यजीवितम् ॥

yathā.api.va - - - - - - - - - - - - - - - - - / - - - ghatano.bhavati;evam.martyasya.jīvitam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथानदीपार्वतीयागच्छतेननिवर्तते । एवमायुर्मनुष्याणाम्गच्छतेननिवर्तते ॥

yathā.nadī.pārvatīyā.gacchate.na.nivartate / evam.āyur.manuṣyāṇām.gacchate.na.nivartate //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किसरम्चपरित्तम्चतच्चदुह्खेनसम्युतम् । उदकेदण्डराजीइवक्षिप्रमेवविनश्यति ॥

kisaram.ca.parittam.ca.tac.ca.duhkhena.samyutam / udake.daṇḍa.rājī.iva.kṣipram.eva.vinaśyati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथादण्डेनगोपालोगाःप्रापयतिगोचरम् । एवम्रोगैर्जरामृत्युःआयुःप्रापयतेनृणाम् ॥

yathā.daṇḍena.gopālo.gāḥ.prāpayati.gocaram / evam.rogair.jarā.mṛtyuḥ.āyuḥ.prāpayate.nṛṇām //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतियान्तिह्यहोरात्राजीवितम्चौपरुध्यते । आयुःक्षीयतिमर्त्यानाम्कुनदीषुयथाओदकम् ॥

atiyānti.hy.aho.rātrā.jīvitam.ca.uparudhyate / āyuḥ.kṣīyati.martyānām.kunadīṣu.yathā.odakam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीर्घाजागरतोरात्रिर्दीर्घम्श्रान्तस्ययोजनम् । दीर्घोबालस्यसंसारःसद्धर्ममविजानतः ॥

dīrghā.jāgarato.rātrir.dīrgham.śrāntasya.yojanam / dīrgho.bālasya.saṃsāraḥ.saddharmam.avijānataḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्रोमेअस्तिधनम्मेअस्तिइत्येवम्बालोविहन्यते । आत्माएवह्यात्मनोनअस्तिकस्यपुत्रःकुतोधनम् ॥

putro.me.asti.dhanam.me.asti.ity.evam.bālo.vihanyate / ātmā.eva.hy.ātmano.na.asti.kasya.putraḥ.kuto.dhanam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेकानिसहस्राणिनरनारीशतानिच । भोगान्वैसमुदानीयवशम्गच्छन्तिमृत्युनः ॥

anekāni.sahasrāṇi.nara.nārī.śatāni.ca / bhogān.vai.samudānīya.vaśam.gacchanti.mṛtyunaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वेक्षयअन्तानिचयाःपतनअन्ताःसमुच्छ्रयाः । सम्योगाविप्रयोगअन्तामरणअन्तम्हिजीवितम् ॥

sarve.kṣaya.antā.nicayāḥ.patana.antāḥ.samucchrayāḥ / samyogā.viprayoga.antā.maraṇa.antam.hi.jīvitam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वेसत्त्वामरिष्यन्तिमरणअन्तम्हिजीवितम् ।[।सत्वा।] यथाकर्मगमिष्यन्तिपुण्यपापफलौपगाः ॥

sarve.sattvā.mariṣyanti.maraṇa.antam.hi.jīvitam /[.satvā.] yathā.karma.gamiṣyanti.puṇya.pāpa.phala.upagāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरकम्पापकर्माणःकृतपुण्यास्तुसद्गतिम् । अन्येतुमार्गम्भाव्यैहनिर्वास्यन्तिनिरास्रवाः ॥[।भाव्येह।]

narakam.pāpa.karmāṇaḥ.kṛta.puṇyās.tu.sad.gatim / anye.tu.mārgam.bhāvya.iha.nirvāsyanti.nirāsravāḥ //[.bhāvyeha.]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नएवअन्तरीक्सेनसमुद्रमध्येनपर्वतानाम्विवरम्प्रविश्य । नविद्यतेअसौपृथिवीप्रदेशोयत्रस्थितम्नप्रसहेतमृत्युह् ॥

na.eva.antarīk.se.na.samudra.madhye.na.parvatānām.vivaram.praviśya / na.vidyate.asau.pṛthivī.pradeśo.yatra.sthitam.na.prasaheta.mṛtyuH //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येचैहभूताभविष्यन्तिवापुनःसर्वेगमिष्यन्तिप्रहायदेहम् । ताम्सर्वहानिम्कुशलोविदित्वाधर्मेस्थितोब्रह्मचर्यम्चरेत ॥

ye.ca.iha.bhūtā.bhaviṣyanti.vā.punaḥ.sarve.gamiṣyanti.prahāya.deham / tām.sarva.hānim.kuśalo.viditvā.dharme.sthito.brahmacaryam.careta //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीर्णम्चदृष्ट्वाइहतथाएवरोगिणम्मृतम्चदृष्ट्वाव्यपयातचेतसम् । जहौसधीरोगृहबन्धनानिकामाहिलोकस्यनसुप्रहेयाः ॥

jīrṇam.ca.dṛṣṭvā.iha.tathā.eva.rogiṇam.mṛtam.ca.dṛṣṭvā.vyapayāta.cetasam / jahau.sa.dhīro.gṛha.bandhanāni.kāmā.hi.lokasya.na.supraheyāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीर्यन्तिवैराजरथाःसुचित्राह्यथोशरीरमपिजरामुपैति । सताम्तुधर्मोनजरामुपैतिसन्तोहितम्सत्सुनिवेदयन्ति ॥

jīryanti.vai.rāja.rathāḥ.sucitrā.hy.atho.śarīram.api.jarām.upaiti / satām.tu.dharmo.na.jarām.upaiti.santo.hi.tam.satsu.nivedayanti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धिक्त्वामस्तुजरेग्राम्येविरूपकरणीह्यसि । तथामनोरमम्बिम्बम्जरयाह्यभिमर्दितम् ॥

dhik.tvām.astu.jare.grāmye.virūpa.karaṇī.hy.asi / tathā.mano.ramam.bimbam.jarayā.hy.abhimarditam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योअपिवर्षशतम्जीवेत्सोअपिमृत्युपरायणः । अनुह्येनम्जराहन्तिव्याधिर्वायदिवाअन्तकः ॥

yo.api.varṣa.śatam.jīvet.so.api.mṛtyu.parāyaṇaḥ / anu.hy.enam.jarā.hanti.vyādhir.vā.yadi.vā.antakaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सदाव्रजन्तिह्यनिवर्तमानादिवाचरात्रौचविलुज्यमानाः । मत्स्या;इवअतीवहितप्यमानादुह्खेनजातिमरणेनयुक्ताः ॥

sadā.vrajanti.hy.anivartamānā.divā.ca.rātrau.ca.vilujyamānāḥ / matsyā;iva.atīva.hi.tapyamānā.duhkhena.jāti.maraṇena.yuktāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयुर्दिवाचरात्रौचचरतस्तिष्ठतस्तथा । नदीनाम्वायथास्रोतोगच्छतेननिवर्तते ॥

āyur.divā.ca.rātrau.ca.caratas.tiṣṭhatas.tathā / nadīnām.vā.yathā.sroto.gacchate.na.nivartate //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येषाम्रात्रिदिवअपायेह्यायुरल्पतरम्भवेत् । अल्पौदकेवमत्स्यानाम्कानुतेषाम्रतिर्भवेत् ॥

yeṣām.rātri.diva.apāye.hy.āyur.alpataram.bhavet / alpa.udake.va.matsyānām.kā.nu.teṣām.ratir.bhavet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिजीर्णमिदम्रूपम्रोगनीडम्प्रभङ्गुरम् । भेत्स्यतेपूत्यसंदेहम्मरणअन्तम्हिजीवितम् ॥

parijīrṇam.idam.rūpam.roga.nīḍam.prabhaṅguram / bhetsyate.pūty.asaṃdeham.maraṇa.antam.hi.jīvitam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अचिरम्बतकायोअयम्पृथिवीमधिशेष्यते । शुन्योव्यपेतविज्ञानोनिरस्तम्वाकडङ्गरम् ॥[।शून्यो।]

aciram.bata.kāyo.ayam.pṛthivīm.adhiśeṣyate / śunyo.vyapeta.vijñāno.nirastam.vā.kaḍaṅgaram //[.śūnyo.]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किमनेनशरीरेणस्रवतापूउतिनासदा । नित्यम्रोगअभिभूतेनजरामरणभीरुणा ॥

kim.anena.śarīreṇa.sravatā.pūutinā.sadā / nityam.roga.abhibhūtena.jarā.maraṇa.bhīruṇā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेनपूतिकायेनह्यातुरेणप्रभङ्गुणा । निगच्छथपराम्शान्तिम्योगक्षेममनुत्तरम् ॥

anena.pūti.kāyena.hy.ātureṇa.prabhaṅguṇā / nigacchatha.parām.śāntim.yoga.kṣemam.anuttaram //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इहवर्षम्करिष्यामिहेमन्तम्ग्रीष्ममेवच । बालोविचिन्तयत्येवमन्तरायम्नपश्यति ॥

iha.varṣam.kariṣyāmi.hemantam.grīṣmam.eva.ca / bālo.vicintayaty.evam.antarāyam.na.paśyati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तम्पुत्रपशुसम्मत्तम्व्यासक्तमनसम्नरम् । सुत्पम्ग्रामम्महौघएवमृत्युरादायगच्छति ॥[।महौघैव।]

tam.putra.paśu.sammattam.vyāsakta.manasam.naram / sutpam.grāmam.mahaugha.eva.mṛtyur.ādāya.gacchati //[.mahaughaiva.]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नसन्तिपुत्रास्त्राणायनपितानअपिबान्धवाः । अन्तकेनअभिभूतस्यनहित्राणाभवन्तिते ॥

na.santi.putrās.trāṇāya.na.pitā.na.api.bāndhavāḥ / antakena.abhibhūtasya.na.hi.trāṇā.bhavanti.te //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदम्कृतम्मेकर्तव्यमिदम्कृत्वाभविष्यति । इत्येवम्स्पन्दतोमर्त्यान्जरामृत्युश्चमर्दति ॥

idam.kṛtam.me.kartavyam.idam.kṛtvā.bhaviṣyati / ity.evam.spandato.martyān.jarā.mṛtyuś.ca.mardati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात्सदाध्यानरताःसमाहिताह्यातापिनोजातिजराअन्तदर्शिनः । मारम्ससैन्यम्ह्यभिभूयभिक्षवोभवेतजातीमरणस्यपारगाः ॥

tasmāt.sadā.dhyāna.ratāḥ.samāhitā.hy.ātāpino.jāti.jarā.anta.darśinaḥ / māram.sasainyam.hy.abhibhūya.bhikṣavo.bhaveta.jātī.maraṇasya.pāragāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.