Library·Udanavarga·2

Udanavarga 2

कामजानामितेमूलम्संकल्पात्कामजायसे । नत्वाम्संकल्पयिष्यामिततोमेनभविष्यसि ॥

kāma.jānāmi.te.mūlam.saṃkalpāt.kāma.jāyase / na.tvām.saṃkalpayiṣyāmi.tato.me.na.bhaviṣyasi //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कामेभ्योजायतेशोकःकामेभ्योजायतेभयम् । कामेभ्योविप्रमुक्तानाम्नअस्तिशोकःकुतोभयम् ॥

kāmebhyo.jāyate.śokaḥ.kāmebhyo.jāyate.bhayam / kāmebhyo.vipramuktānām.na.asti.śokaḥ.kuto.bhayam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रतिभ्योजायतेशोकोरतिभ्योजायतेभयम् । रतिभ्ह्योविप्रमुक्तानाम्नअस्तिशोकःकुतोभयम् ॥

ratibhyo.jāyate.śoko.ratibhyo.jāyate.bhayam / ratibhhyo.vipramuktānām.na.asti.śokaḥ.kuto.bhayam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुरअग्राविपाकेतुकटुकाह्यभिनन्दिताः । कामादहन्तिवैबालानुल्काइवअमुञ्चतःकरम् ॥

madhura.agrā.vipāke.tu.kaṭukā.hy.abhinanditāḥ / kāmā.dahanti.vai.bālān.ulkā.iva.amuñcataḥ.karam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नतद्दृढम्बन्धनमाहुरार्यायदायसम्दारवम्बल्बजम्वा । संरक्तचित्तस्यहिमन्दबुद्धेःपुत्रेषुदारेषुचया;अवेक्षा ॥

na.tad.dṛḍham.bandhanam.āhur.āryā.yad.āyasam.dāravam.balbajam.vā / saṃrakta.cittasya.hi.manda.buddheḥ.putreṣu.dāreṣu.ca.yā;avekṣā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद् दृढम्बन्धनमाहुरार्याःसमन्ततःसुस्थिरम्दुष्प्रमोक्षम् । एतदपिछित्त्वातुपरिव्रजन्तिह्यनपेक्षिणःकामसुखम्प्रहाय ॥

etad dṛḍham.bandhanam.āhur.āryāḥ.samantataḥ.susthiram.duṣpramokṣam / etad.api.chittvā.tu.parivrajanti.hy.anapekṣiṇaḥ.kāma.sukham.prahāya //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नतेकामायानिचित्राणिलोकेसंकल्परागःपुरुषस्यकामः । तिष्ठन्तिचित्राणितथाएवलोके;अथअत्रधीराविनयन्तिछन्दम् ॥[।च्छन्दम्।]

na.te.kāmā.yāni.citrāṇi.loke.saṃkalpa.rāgaḥ.puruṣasya.kāmaḥ / tiṣṭhanti.citrāṇi.tathā.eva.loke;atha.atra.dhīrā.vinayanti.chandam //[.cchandam.]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नसन्तिनित्यामनुजेषुकामाःसन्तित्वनित्याःकामिनोयत्रबद्धाः । तांस्तुप्रहायह्यपुनर्भवायह्यनागतम्मृत्युधेयम्वदामि ॥

na.santi.nityā.manujeṣu.kāmāḥ.santi.tv.anityāḥ.kāmino.yatra.baddhāḥ / tāṃs.tu.prahāya.hy.apunar.bhavāya.hy.anāgatam.mṛtyu.dheyam.vadāmi //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छन्दजातोह्यवस्रावीमनसाअनाविलोभवेत् । कामेषुत्वप्रतिबद्धचित्त;ऊर्ध्वस्रोतोनिरुच्यते ॥

chanda.jāto.hy.avasrāvī.manasā.anāvilo.bhavet / kāmeṣu.tv.apratibaddha.citta;ūrdhva.sroto.nirucyate //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुपूर्वेणमेधावीस्तोकम्स्तोकम्क्षणेक्षणे । कर्मारोरजतस्यएवनिर्धमेन्मलमात्मनः ॥

anupūrveṇa.medhāvī.stokam.stokam.kṣaṇe.kṣaṇe / karmāro.rajatasya.eva.nirdhamen.malam.ātmanaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रथकार;इवचर्मणःपरिकर्तन्नुपानहम् । यद्यज्जहातिकामानाम्तत्तत्सम्पद्यतेसुखम् ॥

ratha.kāra;iva.carmaṇaḥ.parikartann.upānaham / yad.yaj.jahāti.kāmānām.tat.tat.sampadyate.sukham //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वम्चेत्सुखमिच्छेतसर्वकामान्परित्यजेत् ।[।कामाम्।] सर्वकामपरित्यागीह्यत्यन्तम्सुखमेधते ॥

sarvam.cet.sukham.iccheta.sarva.kāmān.parityajet /[.kāmām.] sarva.kāma.parityāgī.hy.atyantam.sukham.edhate //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावत्कामाननुसरन्नतृप्तिम्मनसोअध्यगात् । ततोनिवृत्तिम्प्रतिपश्यमानास्तेवैतृप्ताःप्रज्ञयायेसुतृप्ताः ॥

yāvat.kāmān.anusaran.na.tṛptim.manaso.adhyagāt / tato.nivṛttim.pratipaśyamānās.te.vai.tṛptāḥ.prajñayā.ye.sutṛptāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रेयसीप्रज्ञयातृप्तिर्नहिकामैर्वितृप्यते । प्रज्ञयापुरुषम्तृप्तम्तृष्णानकुरुतेवशम् ॥

śreyasī.prajñayā.tṛptir.na.hi.kāmair.vitṛpyate / prajñayā.puruṣam.tṛptam.tṛṣṇā.na.kurute.vaśam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृद्धाहिकामेषुनराःप्रमत्ताह्यधर्मेबततेरताः । अन्तरायम्नतेपश्यन्त्यल्पकेजीवितेसति ।

gṛddhā.hi.kāmeṣu.narāḥ.pramattā.hy.adharme.bata.te.ratāḥ / antarāyam.na.te.paśyanty.alpake.jīvite.sati /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्मेधसम्हन्तिभोगोनत्विहआत्मगवेषिणम् । दुर्मेधाभोगतृष्णाभिर्हन्त्यात्मानमथोपरान् ॥

durmedhasam.hanti.bhogo.na.tv.iha.ātma.gaveṣiṇam / durmedhā.bhoga.tṛṣṇābhir.hanty.ātmānam.atho.parān //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नकर्षापणवर्षेणतृप्तिःकामैर्हिविद्यते । अल्पआस्वादसुखाःकामा;इतिविज्ञायपण्डितः ॥

na.karṣāpaṇa.varṣeṇa.tṛptiḥ.kāmair.hi.vidyate / alpa.āsvāda.sukhāḥ.kāmā;iti.vijñāya.paṇḍitaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपिदिव्येषुकामेषुसरतिम्नअधिगच्छति । तृष्णाक्षयरतोभवतिबुद्धानाम्श्रावकःसदा ॥

api.divyeṣu.kāmeṣu.sa.ratim.na.adhigacchati / tṛṣṇā.kṣaya.rato.bhavati.buddhānām.śrāvakaḥ.sadā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पर्वतोअपिसुवर्णस्यसमोहिमवताभवेत् । वित्तम्तम्नालमेकस्यएतज्ज्ञात्वासमम्चरेत् ॥[।वित्तम्तम्नअलमेकस्य।]

parvato.api.suvarṇasya.samo.himavatā.bhavet / vittam.tam.nālam.ekasya.etaj.jñātvā.samam.caret //[.vittam.tam.na.alam.ekasya.]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुह्खम्हियोवेदयतोनिदानम्कामेषुजन्तुसकथम्रमेत । उपधिम्हिलोकेशल्यमितिमत्वातस्यएवधीरोविनयायशिक्षेत् ॥

duhkham.hi.yo.veda.yato.nidānam.kāmeṣu.jantu.sa.katham.rameta / upadhim.hi.loke.śalyam.iti.matvā.tasya.eva.dhīro.vinayāya.śikṣet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.