जयाद्वैरम्प्रसवतेदुह्खम्शेतेपराजितः । उपशान्तःसुखम्शेतेहित्वाजयपराजयौ ॥
jayād.vairam.prasavate.duhkham.śete.parājitaḥ / upaśāntaḥ.sukham.śete.hitvā.jaya.parājayau //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Udanavarga 30
परदुह्खौपधानेनय;इच्छेत्सुखमात्मनः । वैरसंसर्गसंसक्तोदुह्खान्नपरिमुच्यते ॥
para.duhkha.upadhānena.ya;icchet.sukham.ātmanaḥ / vaira.saṃsarga.saṃsakto.duhkhān.na.parimucyate //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखकामानिभूतानियोदण्डेनविहिंषति । आत्मनःसुखमेषाणःसवैनलभतेसुखम् ॥
sukha.kāmāni.bhūtāni.yo.daṇḍena.vihiṃṣati / ātmanaḥ.sukham.eṣāṇaḥ.sa.vai.na.labhate.sukham //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखकामानिभूतानियोदण्डेननहिंसति । आत्मनःसुखमेषाणःसप्रेत्यलभतेसुखम् ॥
sukha.kāmāni.bhūtāni.yo.daṇḍena.na.hiṃsati / ātmanaḥ.sukham.eṣāṇaḥ.sa.pretya.labhate.sukham //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मम्चरेत्सुचरितम्नएनम्दुश्चरितम्चरेत् । धर्मचारीसुखम्शेतेह्यस्मिन्लोकेपरत्रच ॥
dharmam.caret.sucaritam.na.enam.duścaritam.caret / dharma.cārī.sukham.śete.hy.asmin.loke.paratra.ca //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मःसदारक्षतिधर्मचारिणम्छत्रम्महद्वर्षकालेयथैव । एषअनुशंसोधर्मेसुचीर्णेनदुर्गतिम्गच्छतिधर्मचारी ॥
dharmaḥ.sadā.rakṣati.dharma.cāriṇam.chatram.mahad.varṣa.kāle.yathaiva / eṣa.anuśaṃso.dharme.sucīrṇe.na.durgatim.gacchati.dharma.cārī //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मःसदारक्षतिधर्मचारिणम्धर्मःसुचीर्णःसुखमादधाति । एषअनुशंसोधर्मेसुचीर्णेनदुर्गतिम्गच्छतिधर्मचारी ॥
dharmaḥ.sadā.rakṣati.dharma.cāriṇam.dharmaḥ.sucīrṇaḥ.sukham.ādadhāti / eṣa.anuśaṃso.dharme.sucīrṇe.na.durgatim.gacchati.dharma.cārī //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अल्पाअपिसन्तोबहवोजयन्तिसुसंविधानेनसंविधानम् । अल्पमपिचेत्श्रद्दधानोददातितेनएवअसौभवतिसुखीपरत्र ॥
alpā.api.santo.bahavo.jayanti.susaṃvidhāne.na.saṃvidhānam / alpam.api.cet.śraddadhāno.dadāti.tena.eva.asau.bhavati.sukhī.paratra //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दानम्चयुद्धम्चसमानमाहुर्नएतेगुणाःकापुरुषाइवसन्ति । संग्रामवेलाइवहिदानवेलातुल्यम्भवेत्कारणसंग्रहेण ॥
dānam.ca.yuddham.ca.samānam.āhur.na.ete.guṇāḥ.kāpuruṣā.iva.santi / saṃgrāma.velā.iva.hi.dāna.velā.tulyam.bhavet.kāraṇa.saṃgraheṇa //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयम्हिप्रत्यूहशतानिजित्वामात्सर्यमाक्रम्यचशत्रुभूतम् । शुराद्धितम्शूरतरम्वदामिददातियोदानमसक्तचित्तः ।[।शूराद्।]
ayam.hi.pratyūha.śatāni.jitvā.mātsaryam.ākramya.ca.śatru.bhūtam / śurādd.hi.tam.śūrataram.vadāmi.dadāti.yo.dānam.asakta.cittaḥ /[.śūrād.]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखोविपाकःपुण्यानामभिप्रायःसमृध्यते । क्षिप्रम्चपरमाम्शान्तिम्निर्वृतिम्सोअधिगच्छति ॥
sukho.vipākaḥ.puṇyānām.abhiprāyaḥ.samṛdhyate / kṣipram.ca.paramām.śāntim.nirvṛtim.so.adhigacchati //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परतोह्युपसर्गांश्चदेवतामारकायिकाः । अन्तरायम्नशक्तिष्ठाःकृतपुण्यस्यकर्तुवै ॥
parato.hy.upasargāṃś.ca.devatā.māra.kāyikāḥ / antarāyam.na.śaktiṣṭhāḥ.kṛta.puṇyasya.kartu.vai //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मप्रीतिःसुखम्शेतेविप्रसन्नेनचेतसा । आर्यप्रवेदितेधर्मेरमतेपण्डितःस्मृतः ॥
dharma.prītiḥ.sukham.śete.viprasannena.cetasā / ārya.pravedite.dharme.ramate.paṇḍitaḥ.smṛtaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येषाम्धर्मरतम्चित्तमनुपादायनिर्वृतिम् । स्मृत्युपस्थाननिरतम्बोध्यङ्गेषुचसप्तसु ॥
yeṣām.dharma.ratam.cittam.anupādāya.nirvṛtim / smṛty.upasthāna.niratam.bodhy.aṅgeṣu.ca.saptasu //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येषाम्धर्मरत्म्चित्तमनुपादायनिर्वृतिम् । ऋद्धिपादरतम्चैवमार्गेचअष्टअङ्गिकेरतम् ॥
yeṣām.dharma.ratm.cittam.anupādāya.nirvṛtim / ṛddhi.pāda.ratam.caiva.mārge.ca.aṣṭa.aṅgike.ratam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखम्तेभुञ्जतेपिण्डम्धारयन्तिचचीवरम् । सुखम्चङ्क्रमणम्तेषाम्पर्वतेषुगुहासुच ॥
sukham.te.bhuñjate.piṇḍam.dhārayanti.ca.cīvaram / sukham.caṅkramaṇam.teṣām.parvateṣu.guhāsu.ca //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षेमप्राप्ताहिसुखितादृष्टधर्मअभिनिर्वृताः । सर्ववैरभयअतीतास्तीर्णालोकेविषक्तिकाम् ॥
kṣema.prāptā.hi.sukhitā.dṛṣṭa.dharma.abhinirvṛtāḥ / sarva.vaira.bhaya.atītās.tīrṇā.loke.viṣaktikām //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखोविवेकस्तुष्टस्यश्रुतधर्मस्यपश्यतः । अव्यावध्यःसुखम्लोकेप्राणभूतेषुसम्यमः ॥
sukho.vivekas.tuṣṭasya.śruta.dharmasya.paśyataḥ / avyāvadhyaḥ.sukham.loke.prāṇa.bhūteṣu.samyamaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखम्विरागतालोकेकामानाम्समतिक्रमः । अस्मिमानस्यविनय;एतद्वैपरमम्सुखम् ॥
sukham.virāgatā.loke.kāmānām.samatikramaḥ / asmi.mānasya.vinaya;etad.vai.paramam.sukham //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखम्यावज्जराशीलम्सुखम्श्रद्धाप्रतिष्ठिता । सुखम्चअर्थरतावाचापापस्यअकरणम्सुखम् ॥
sukham.yāvaj.jarā.śīlam.sukham.śraddhā.pratiṣṭhitā / sukham.ca.artha.ratā.vācā.pāpasya.akaraṇam.sukham //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखम्मातृव्यतालोकेसुखम्चैवपितृव्यता । सुखम्श्रामण्यतालोकेतथाब्राह्मण्यतासुखम् ॥
sukham.mātṛvyatā.loke.sukham.caiva.pitṛvyatā / sukham.śrāmaṇyatā.loke.tathā.brāhmaṇyatā.sukham //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखम्बुद्धस्यचौत्पादःसुखम्धर्मस्यदेशना । सुखम्संघस्यसामग्रीसमग्राणाम्तपःसुखम् ॥
sukham.buddhasya.ca.utpādaḥ.sukham.dharmasya.deśanā / sukham.saṃghasya.sāmagrī.samagrāṇām.tapaḥ.sukham //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शीलवन्तःसुखम्दृष्टुम्सुखम्दृष्टुम्बहुश्रुताः ।[।द्रष्टुम्।] अर्हन्तश्चसुखम्दृष्टुम्विप्रमुक्तपुनर्भवाः ॥
śīlavantaḥ.sukham.dṛṣṭum.sukham.dṛṣṭum.bahu.śrutāḥ /[.draṣṭum.] arhantaś.ca.sukham.dṛṣṭum.vipramukta.punar.bhavāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखानदीसूपतीर्थासुखम्धर्मजिनोजिनः । प्रज्ञालाभःसुखोनित्यमस्मिमानक्षयःसुखम् ॥
sukhā.nadī.sūpatīrthā.sukham.dharmajino.jinaḥ / prajñā.lābhaḥ.sukho.nityam.asmi.māna.kṣayaḥ.sukham //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखम्दर्शनमार्याणाम्संवासोअपिसदासुखम् । अदर्शनेनबालानाम्नित्यमेवसुखीभवेत् ॥
sukham.darśanam.āryāṇām.saṃvāso.api.sadā.sukham / adarśanena.bālānām.nityam.eva.sukhī.bhavet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बालसंसर्गचारीहिदीर्घअध्वानम्प्रशोचति । दुह्खोबालैर्हिसंवासोह्यमित्रैरिवसर्वशः । धीरैस्तुसुखसंवासोज्ञातीनामिवसंगमः ॥
bāla.saṃsarga.cārī.hi.dīrgha.adhvānam.praśocati / duhkho.bālair.hi.saṃvāso.hy.amitrair.iva.sarvaśaḥ / dhīrais.tu.sukha.saṃvāso.jñātīnām.iva.saṃgamaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्लभःपुरुषोजात्योनअसौसर्वत्रजायते । यत्रअसौजायतेवीरस्तुकुलम्सुखमेधते ॥
durlabhaḥ.puruṣo.jātyo.na.asau.sarvatra.jāyate / yatra.asau.jāyate.vīras.tu.kulam.sukham.edhate //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वथावैसुखम्शेतेब्राह्मणःपरिनिर्वृतः । योनलिप्यतेकामेभिर्विप्रमुक्तोनिरास्रवः ॥
sarvathā.vai.sukham.śete.brāhmaṇaḥ.parinirvṛtaḥ / yo.na.lipyate.kāmebhir.vipramukto.nirāsravaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वाह्याशास्तयश्छित्त्वाविनीयहृदयज्वरम् । उपशान्तःसुखम्शेतेशान्तिम्प्राप्यैहचेतसः ॥
sarvā.hy.āśāstayaś.chittvā.vinīya.hṛdaya.jvaram / upaśāntaḥ.sukham.śete.śāntim.prāpya.iha.cetasaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मात्रासुखपरित्यागाद्यःपश्येद्विपुलम्सुखम् । त्यजेन्मात्रासुखम्धीरःसम्पश्यन्विपुलम्सुखम् ॥
mātrā.sukha.parityāgād.yaḥ.paśyed.vipulam.sukham / tyajen.mātrā.sukham.dhīraḥ.sampaśyan.vipulam.sukham //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यच्चकामसुखम्लोकेयच्चअपिदिविजम्सुखम् । तृष्णाक्षयसुखस्यएतत्कलाम्नअर्घतिषोडशीम् ॥
yac.ca.kāma.sukham.loke.yac.ca.api.divijam.sukham / tṛṣṇā.kṣaya.sukhasya.etat.kalām.na.arghati.ṣoḍaśīm //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निक्षिप्यहिगुरुम्भारम्नआदद्याद्भारमेवतु । भारआदानम्परम्दुह्खम्भारनिक्षेपणम्सुखम् ॥
nikṣipya.hi.gurum.bhāram.na.ādadyād.bhāram.eva.tu / bhāra.ādānam.param.duhkham.bhāra.nikṣepaṇam.sukham //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वतृष्णाम्विप्रहायसर्वसम्योजनक्षयात् । सर्वौपधिम्परिज्ञायनआगच्छन्तिपुनर्भवम् ॥
sarva.tṛṣṇām.viprahāya.sarva.samyojana.kṣayāt / sarva.upadhim.parijñāya.na.āgacchanti.punar.bhavam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्थेषुजातेषुसुखम्सहायाःपुण्यम्सुखम्जीवितसंक्षयेषु । तुष्टिःसुखायात्वितरेतरेणसर्वस्यदुह्खस्यसुखोनिरोधः ॥
artheṣu.jāteṣu.sukham.sahāyāḥ.puṇyam.sukham.jīvita.saṃkṣayeṣu / tuṣṭiḥ.sukhā.yā.tv.itaretareṇa.sarvasya.duhkhasya.sukho.nirodhaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयोघनहतस्यएवज्वलतोजातवेदसः । अनुपूर्वौपशान्तस्ययथानज्ञायतेगतिः ॥
ayoghana.hatasya.eva.jvalato.jāta.vedasaḥ / anupūrva.upaśāntasya.yathā.na.jñāyate.gatiḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम्सम्यग्विमुक्तानाम्कामपङ्कओघतारिणाम् । प्रज्ञापयितुम्गतिर्नअस्तिप्राप्तानामचलम्सुखम् ॥
evam.samyag.vimuktānām.kāma.paṅka.ogha.tāriṇām / prajñāpayitum.gatir.na.asti.prāptānām.acalam.sukham //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्यअन्तरतोनसन्तिकोपा;इत्थम्भावगतम्चयोनिवृत्तः । अखिलम्तम्सुखिनम्सदाविशोकम्देवानअनुभवन्तिदर्शनेन ॥
yasya.antarato.na.santi.kopā;ittham.bhāva.gatam.ca.yo.nivṛttaḥ / akhilam.tam.sukhinam.sadā.viśokam.devā.na.anubhavanti.darśanena //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखम्हियस्यैहनकिंचनम्स्यात्स्वाख्यातधर्मस्यबहुश्रुतस्य ।[।किंचन।] सकिंचनम्पश्यविहन्यमानम्जनम्जनेषुप्रतिबद्धचित्तम् ॥
sukham.hi.yasya.iha.na.kiṃcanam.syāt.svākhyāta.dharmasya.bahu.śrutasya /[.kiṃcana.] sakiṃcanam.paśya.vihanyamānam.janam.janeṣu.pratibaddha.cittam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखम्हियस्यैहनकिंचनम्स्यात्स्वाख्यातधर्मस्यबहुश्रुतस्य ।[।किंचन।] सकिंचनम्पश्यविहन्यमानम्जनम्जनेषुप्रतिबद्धरूपम् ॥[इदेन्तिचल् ऋइह् ३८]
sukham.hi.yasya.iha.na.kiṃcanam.syāt.svākhyāta.dharmasya.bahu.śrutasya /[.kiṃcana.] sakiṃcanam.paśya.vihanyamānam.janam.janeṣu.pratibaddha.rūpam //[identical ṛih 38]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखिनोहिजनाह्यकिंचनावेदगुणाहिजनाह्यकिंचनाः । सकिंचनम्पश्यविहन्यमानम्जनम्जनेषुबद्धचित्तम् ॥
sukhino.hi.janā.hy.akiṃcanā.veda.guṇā.hi.janā.hy.akiṃcanāḥ / sakiṃcanam.paśya.vihanyamānam.janam.janeṣu.baddha.cittam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखिनोहिजना;अकिंचनावेदगुणाहिजनाह्यकिंचनाः । सकिंचनम्पश्यविहन्यमानम्जनम्जनेषुप्रतिबद्धरूपम् ॥
sukhino.hi.janā;akiṃcanā.veda.guṇā.hi.janā.hy.akiṃcanāḥ / sakiṃcanam.paśya.vihanyamānam.janam.janeṣu.pratibaddha.rūpam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वम्परवशम्दुह्खम्सर्वमात्मवशम्सुखम् । साधारणेविहन्यन्तेयोगाहिदुरतिक्रमाः ॥
sarvam.para.vaśam.duhkham.sarvam.ātma.vaśam.sukham / sādhāraṇe.vihanyante.yogā.hi.duratikramāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुसुखम्बतजीवामोह्युत्सुकेषुत्वनुत्सुकाः । उत्सुकेषुमनुष्येषुविहरामोह्यनुत्सुकाः ॥
susukham.bata.jīvāmo.hy.utsukeṣu.tv.anutsukāḥ / utsukeṣu.manuṣyeṣu.viharāmo.hy.anutsukāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुसुखम्बतजीवामोयेषाम्नोनअस्तिकिंचनम् ।[।किंचन।] मिथिलायाम्दह्यमानायाम्ननोदह्यतिकिंचनम् ॥
susukham.bata.jīvāmo.yeṣām.no.na.asti.kiṃcanam /[.kiṃcana.] mithilāyām.dahyamānāyām.na.no.dahyati.kiṃcanam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुसुखम्बतजीवामोह्यातुरेषुत्वनातुराः । आतुरेषुमनुष्येषुविहरामोह्यनातुराः ॥
susukham.bata.jīvāmo.hy.ātureṣu.tv.anāturāḥ / ātureṣu.manuṣyeṣu.viharāmo.hy.anāturāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुसुखम्बतजीवामोहिंसकेषुत्वहिंसकाः । हिंसकेषुमनुष्येषुविहरामोह्यहिंसकाः ॥
susukham.bata.jīvāmo.hiṃsakeṣu.tv.ahiṃsakāḥ / hiṃsakeṣu.manuṣyeṣu.viharāmo.hy.ahiṃsakāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुसुखम्बतजीवामोवैरिकेषुत्ववैरिकाः । वैरिकेषुमनुष्येषुविहरामोह्यवैरिकाः ॥
susukham.bata.jīvāmo.vairikeṣu.tv.avairikāḥ / vairikeṣu.manuṣyeṣu.viharāmo.hy.avairikāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुसुखम्बतजीवामोहेठकेषुत्वहेठकाः । हेठकेषुमनुष्येषुविहरामोह्यहेठकः ॥
susukham.bata.jīvāmo.heṭhakeṣu.tv.aheṭhakāḥ / heṭhakeṣu.manuṣyeṣu.viharāmo.hy.aheṭhakaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुसुखम्बतजीवामोयेषाम्नोनअस्तिकिंचनम् ।[।किंचन।] प्रीतिभक्षाभविष्यामोदेवाह्याभस्वरायथा ॥[।आभास्वरा।]
susukham.bata.jīvāmo.yeṣām.no.na.asti.kiṃcanam /[.kiṃcana.] prīti.bhakṣā.bhaviṣyāmo.devā.hy.ābhasvarā.yathā //[.ābhāsvarā.]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुसुखम्बतजीवामोयेषाम्नोनअस्तिकिंचनम् ।[।किंचन।] प्रीतिभक्षाभविष्यामोसत्कायेनौपनिह्श्रिताः ॥
susukham.bata.jīvāmo.yeṣām.no.na.asti.kiṃcanam /[.kiṃcana.] prīti.bhakṣā.bhaviṣyāmo.satkāyena.upanihśritāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रामे;अरण्येसुखदुह्खस्पृष्टोनएवआत्मनोनपरतोदधाति । स्पर्शाःस्पृशन्तिह्युपधिम्प्रतीत्यनिरौपधिम्किम्स्पर्शाःस्पृशेयुः ॥
grāme;araṇye.sukha.duhkha.spṛṣṭo.na.eva.ātmano.na.parato.dadhāti / sparśāḥ.spṛśanti.hy.upadhim.pratītya.niraupadhim.kim.sparśāḥ.spṛśeyuḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सापत्रपाःसत्पुरुषाभवन्तिनकामहेतोर्लपयन्तिसन्तः । स्पृष्टाहिदुह्खेनतथासुखेननौच्चअवचाःसत्पुरुषाभवन्ति ॥
sāpatrapāḥ.sat.puruṣā.bhavanti.na.kāma.hetor.lapayanti.santaḥ / spṛṣṭā.hi.duhkhena.tathā.sukhena.na.ucca.avacāḥ.sat.puruṣā.bhavanti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.