Library·Udanavarga·4

Udanavarga 4

अप्रमादोह्यमृतपदम्प्रमादोमृत्युनःपदम् । अप्रमत्तानंरियन्तेयेप्रमत्ताःसदामृताः ॥

apramādo.hy.amṛta.padam.pramādo.mṛtyunaḥ.padam / apramattā.na.ṃriyante.ye.pramattāḥ.sadā.mṛtāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एताम्विशेषताम्ज्ञात्वाह्यप्रमादस्यपण्डितः । अप्रमादम्प्रमुद्येतनित्यमार्यःस्वगोचरम् ॥

etām.viśeṣatām.jñātvā.hy.apramādasya.paṇḍitaḥ / apramādam.pramudyeta.nityam.āryaḥ.sva.gocaram //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्रमत्ताःसाततिकानित्यम्दृढपराक्रमाः । स्पृशन्तिधीरानिर्वाणम्योगक्षेममनुत्तरम् ॥

apramattāḥ.sātatikā.nityam.dṛḍha.parākramāḥ / spṛśanti.dhīrā.nirvāṇam.yoga.kṣemam.anuttaram //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमादमप्रमादेनयदानुदतिपण्डितः । प्रज्ञाप्रसादमारुह्यत्वशोकःशोकिनीम्प्रजाम् । पर्वतस्थाएवभूमिस्थान्धीरोबालानवेक्षते ॥

pramādam.apramādena.yadā.nudati.paṇḍitaḥ / prajñā.prasādam.āruhya.tv.aśokaḥ.śokinīm.prajām / parvatasthā.eva.bhūmisthān.dhīro.bālān.avekṣate //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तानेनअप्रमादेनसम्यमेनदमेनच । द्वीपम्करोतिमेधावीतमोघोनअभिमर्दति ॥

uttānena.apramādena.samyamena.damena.ca / dvīpam.karoti.medhāvī.tam.ogho.na.abhimardati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्थानवतःस्मृतआत्मनःशुभचित्तस्यनिशाम्यचारिणः । सम्यतस्यहिधर्मजीविनोह्यप्रमत्तस्ययशोअभिवर्धते ॥

utthānavataḥ.smṛta.ātmanaḥ.śubha.cittasya.niśāmya.cāriṇaḥ / samyatasya.hi.dharma.jīvino.hy.apramattasya.yaśo.abhivardhate //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधिचेतसिमाप्रमद्यतप्रततम्मौनपदेषुशिक्षत । शोकानभवन्तितायिनोह्युपशान्तस्यसदास्मृतआत्मनः ॥

adhicetasi.mā.pramadyata.pratatam.mauna.padeṣu.śikṣata / śokā.na.bhavanti.tāyino.hy.upaśāntasya.sadā.smṛta.ātmanaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हीनाम्धर्माम्नसेवेतप्रमादेननसंवसेत् । मिथ्यादृष्टिम्नरोचेतनभवेल्लोकवर्धनः ॥

hīnām.dharmām.na.seveta.pramādena.na.saṃvaset / mithyā.dṛṣṭim.na.roceta.na.bhavel.loka.vardhanaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सम्यग्दृष्टिरधीमात्रालौकिकीयस्यविद्यते । अपिजातिसहस्राणिनअसौगच्छतिदुर्गतिम् ॥

samyag.dṛṣṭir.adhīmātrā.laukikī.yasya.vidyate / api.jāti.sahasrāṇi.na.asau.gacchati.durgatim //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमादमनुवर्तन्तेबालादुर्मेधसोजनाः । अप्रमादम्तुमेधावीधनम्श्रेष्ठीइवरक्षति ॥

pramādam.anuvartante.bālā.durmedhaso.janāḥ / apramādam.tu.medhāvī.dhanam.śreṣṭhī.iva.rakṣati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमादमनुवर्तन्तेबालादुर्मेधसोजनाः । अप्रमत्तःसदाध्यायीप्राप्नुतेह्यास्रवक्षयम् ॥

pramādam.anuvartante.bālā.durmedhaso.janāḥ / apramattaḥ.sadā.dhyāyī.prāpnute.hy.āsrava.kṣayam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमादम्नअनुयुज्येतनकामरतिसंस्तवम् । अप्रमत्तःसदाध्यायीप्राप्नुतेह्यचलम्सुखम् ॥

pramādam.na.anuyujyeta.na.kāma.rati.saṃstavam / apramattaḥ.sadā.dhyāyī.prāpnute.hy.acalam.sukham //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नअयम्प्रमादकालःस्यादप्राप्तेह्यास्रवक्षये । मारःप्रमत्तमन्वेतिसिंहम्वामृगमातृका ॥

na.ayam.pramāda.kālaḥ.syād.aprāpte.hy.āsrava.kṣaye / māraḥ.pramattam.anveti.siṃham.vā.mṛga.mātṛkā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थानानिचत्वारिनरःप्रमत्त;आपद्यतेयःपरदारसेवी । अपुण्यलाभम्ह्यनिकामशय्याम्निन्दाम्तृतीयम्नरकम्चतुर्थम् ॥

sthānāni.catvāri.naraḥ.pramatta;āpadyate.yaḥ.para.dāra.sevī / apuṇya.lābham.hy.anikāma.śayyām.nindām.tṛtīyam.narakam.caturtham //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपुण्यलाभम्चगतिम्चपापिकाम्भीतस्यभीताभिरथअल्पिकाम्रतिम्। निन्दाम्चपश्यन्न्wपतेश्चदण्डम्परस्यदाराणिविवर्जयेत ॥

apuṇya.lābham.ca.gatim.ca.pāpikām.bhītasya.bhītābhir.atha.alpikām.ratim/ nindām.ca.paśyan.nwpateś.ca.daṇḍam.parasya.dārāṇi.vivarjayeta //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतियत्याइवतत्कुर्याद्यज्जानेद्धितमात्मनः । नशाकटिकचिन्ताभिर्मन्दम्धीरःपराक्रमेत् ॥

pratiyatyā.iva.tat.kuryād.yaj.jānedd.hitam.ātmanaḥ / na.śākaṭika.cintābhir.mandam.dhīraḥ.parākramet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथाशाकटिकोमार्गम्समम्हित्वामहापथम् । विषमम्मार्गमागम्यछिन्नअक्षःशोचतेभृशम् ॥

yathā.śākaṭiko.mārgam.samam.hitvā.mahā.patham / viṣamam.mārgam.āgamya.chinna.akṣaḥ.śocate.bhṛśam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम्धर्मादपक्रम्यह्यधर्ममनुवर्त्यच । बालोमृत्युवशम्प्राप्तश्छिन्नअक्ष;इवशोचते ॥

evam.dharmād.apakramya.hy.adharmam.anuvartya.ca / bālo.mṛtyu.vaśam.prāptaś.chinna.akṣa;iva.śocate //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्कृत्यम्तदपविद्धमकृत्यम्क्रियतेपुनः । उद्धतानाम्प्रमत्तानाम्तेषाम्वर्धन्ति;आस्रवाः । आस्रवास्तेषुवर्धन्ते;आरात्तेह्यास्रवक्षयात् ॥

yat.kṛtyam.tad.apaviddham.akṛtyam.kriyate.punaḥ / uddhatānām.pramattānām.teṣām.vardhanti;āsravāḥ / āsravās.teṣu.vardhante;ārāt.te.hy.āsrava.kṣayāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येषाम्तुसुसमारब्धानित्यम्कायगतास्मृतिः । अकृत्यम्तेनकुर्वन्तिकृत्येसातत्यकारिणः । स्मृतानाम्सम्प्रजानानामस्तम्गच्छन्तिआस्रवाः ॥

yeṣām.tu.susamārabdhā.nityam.kāya.gatā.smṛtiḥ / akṛtyam.te.na.kurvanti.kṛtye.sātatya.kāriṇaḥ / smṛtānām.samprajānānām.astam.gacchanti.āsravāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नतावताधर्मधरोयावताबहुभाषते । यस्त्विहअल्पमपिश्रुत्वाधर्मम्कायेनवैस्पृशेत् । सवैधर्मधरोभवतियोधर्मेनप्रमाद्यते ॥

na.tāvatā.dharma.dharo.yāvatā.bahu.bhāṣate / yas.tv.iha.alpam.api.śrutvā.dharmam.kāyena.vai.spṛśet / sa.vai.dharma.dharo.bhavati.yo.dharme.na.pramādyate //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुबह्वपिइहसहितम्भाषमाणोनतत्करोभवतिनरःप्रमत्तः । गोपाएवगाःसंगणयन्परेषाम्नभागवान्श्रामण्यअर्थस्यभवति ॥[भागवान्श्रामण्यअर्थस्य।]

subahv.api.iha.sahitam.bhāṣamāṇo.na.tat.karo.bhavati.naraḥ.pramattaḥ / gopā.eva.gāḥ.saṃgaṇayan.pareṣām.na.bhāgavān.śrāmaṇya.arthasya.bhavati //[bhāgavān.śrāmaṇya.arthasya.]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अल्पमपिचेत्सहितम्भाषमाणोधर्मस्यभवतिह्यनुधर्मचारी । रागम्चदोषम्चतथैवमोहम्प्रहायभागीश्रामण्यअर्थस्यभवति ॥

alpam.api.cet.sahitam.bhāṣamāṇo.dharmasya.bhavati.hy.anudharma.cārī / rāgam.ca.doṣam.ca.tathaiva.moham.prahāya.bhāgī.śrāmaṇya.arthasya.bhavati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्रमादम्प्रशंसन्तिप्रमादोगर्हितःसदा । अप्रमादेनमघवान्देवानाम्श्रेष्ठताम्गतः ॥

apramādam.praśaṃsanti.pramādo.garhitaḥ.sadā / apramādena.maghavān.devānām.śreṣṭhatām.gataḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्रमादम्प्रशंसन्तिसदाकृत्येषुपण्डिताः । अप्रमत्तोह्युभावर्थावतिगृह्णातिपण्डितः ॥

apramādam.praśaṃsanti.sadā.kṛtyeṣu.paṇḍitāḥ / apramatto.hy.ubhāv.arthāv.atigṛhṇāti.paṇḍitaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्टधार्मिक;एकोअर्थस्तथाअन्यःसाम्परायिकः । अर्थअभिसमयाद्धीरःपण्डितोहिनिरुच्यते ॥

dṛṣṭa.dhārmika;eko.arthas.tathā.anyaḥ.sāmparāyikaḥ / artha.abhisamayād.dhīraḥ.paṇḍito.hi.nirucyate //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्रमादरतोभिक्षुःप्रमादेभयदर्शकः । दुर्गादुद्धरतेत्मानम्पङ्कसन्नैवकुञ्जरः ॥[।आत्मानम्।][।पङ्कसन्नैव।]

apramāda.rato.bhikṣuḥ.pramāde.bhaya.darśakaḥ / durgād.uddharate.tmānam.paṅka.sannaiva.kuñjaraḥ //[.ātmānam.][.paṅkasannaiva.]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्रमादरतोभिक्षुःप्रमादेभयदर्शकः । धुनातिपापकाम्धर्माम्पत्त्राणिइवहिमारुतः ॥

apramāda.rato.bhikṣuḥ.pramāde.bhaya.darśakaḥ / dhunāti.pāpakām.dharmām.pattrāṇi.iva.hi.mārutaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्रमादरतोभिक्षुःप्रमादेभयदर्शकः । सम्योजनमणुस्थूलम्दहन्नग्निरिवगच्छति ॥

apramāda.rato.bhikṣuḥ.pramāde.bhaya.darśakaḥ / samyojanam.aṇu.sthūlam.dahann.agnir.iva.gacchati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्रमादरतोभिक्षुःप्रमादेभयदर्शकः । स्पृशतिह्यनुपूर्वेणसर्वसम्योजनक्षयम् ॥

apramāda.rato.bhikṣuḥ.pramāde.bhaya.darśakaḥ / spṛśati.hy.anupūrveṇa.sarva.samyojana.kṣayam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्रमादरतोभिक्षुःप्रमादेभयदर्शकः । प्रतिविध्यतेपदम्शान्तम्संस्कारौपशमम्सुखम् ॥

apramāda.rato.bhikṣuḥ.pramāde.bhaya.darśakaḥ / pratividhyate.padam.śāntam.saṃskāra.upaśamam.sukham //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्रमादरतोभिक्षुःप्रमादेभयदर्शकः । अभव्यःपरिहाणायनिर्वाणस्यएवसोअन्तिके ॥

apramāda.rato.bhikṣuḥ.pramāde.bhaya.darśakaḥ / abhavyaḥ.parihāṇāya.nirvāṇasya.eva.so.antike //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तिष्ठतव्यायमतदृढम्शिक्षत शान्तये । अस्मृतिश्चप्रमादश्चैवअनुत्थानमसम्यमः ॥

uttiṣṭhata.vyāyamata.dṛḍham.śikṣata śāntaye / asmṛtiś.ca.pramādaś.caiva.anutthānam.asamyamaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निद्रातन्द्रीरनायोग;एतेशिक्षाअन्तरायिकाः । तदङ्गम्परिबुध्यध्वम्स्मृतिर्माअन्तरधीयत ॥

nidrā.tandrīr.anāyoga;ete.śikṣā.antarāyikāḥ / tad.aṅgam.paribudhyadhvam.smṛtir.mā.antar.adhīyata //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तिष्ठेन्नप्रमाद्येतधर्मम्सुचरितम्चरेत् । धर्मचारीसुखम्शेतेह्यस्मिंल्लोकेपरत्रच ।[।अस्मिम्लोके।]

uttiṣṭhen.na.pramādyeta.dharmam.sucaritam.caret / dharma.cārī.sukham.śete.hy.asmiṃl.loke.paratra.ca /[.asmim.loke.]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्रमादरताभवतसुशीलाभवतभिक्षवः । सुसमाहितसंकल्पाःस्वचित्तमनुरक्षत ॥

apramāda.ratā.bhavata.suśīlā.bhavata.bhikṣavaḥ / susamāhita.saṃkalpāḥ.sva.cittam.anurakṣata //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरभध्वम्निष्क्रमध्वम्युज्यध्वम्बुद्धशासने । धुनिध्वम्मृत्युनःसैन्यम्नडागारमिवकुञ्जरः ॥[।नडअगारम्।]

ārabhadhvam.niṣkramadhvam.yujyadhvam.buddha.śāsane / dhunidhvam.mṛtyunaḥ.sainyam.naḍāgāram.iva.kuñjaraḥ //[.naḍa.agāram.]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योह्यस्मिन्धर्मविनयेत्वप्रमत्तोभविष्यति । प्रहायजातिसंसारम्दुह्खस्यअन्तम्सयास्यति ॥

yo.hy.asmin.dharma.vinaye.tv.apramatto.bhaviṣyati / prahāya.jāti.saṃsāram.duhkhasya.antam.sa.yāsyati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.