Library·Vasubandhu: Abhidharmakosabhasya·4

Vasubandhu: Abhidharmakosabhasya 4

तज्जं वाक्कायकर्मणी

tajjaṃ vākkāyakarmaṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्ययात्

vyayāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाग्विज्ञप्तिस्तु वाग्ध्वनिः

vāgvijñaptistu vāgdhvaniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षणादूर्ध्वमविज्ञप्तिः कामाप्तातीतभूतजा

kṣaṇādūrdhvamavijñaptiḥ kāmāptātītabhūtajā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविज्ञप्तिरनुपात्तिका

avijñaptiranupāttikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाधिजौपचयिकानुपाताभिन्नभूतजा

samādhijaupacayikānupātābhinnabhūtajā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विज्ञप्तिः सविचारयोः

vijñaptiḥ savicārayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वतो मूलह्यर् पत्रपाः

svato mūlahyar patrapāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परमाव्याकृते ध्रुवे

paramāvyākṛte dhruve

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवर्तकं तयोराद्यं द्वितीयमनुवर्तकम्

pravartakaṃ tayorādyaṃ dvitīyamanuvartakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चकं त्वनुवर्तकम्

pañcakaṃ tvanuvartakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नोभयं तु विपाप्कजम्

nobhayaṃ tu vipāpkajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संवरः प्रातिमोक्षाख्यो ध्यानजो ऽनास्रवस्तथा

saṃvaraḥ prātimokṣākhyo dhyānajo 'nāsravastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते चाविरोधिनः

te cāvirodhinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चाष्टदशसर्वेभ्यो वर्ज्येभ्यो विरतिग्रहात् । उपासकोपवासस्थश्रमणोद्देशभिक्षुता

pañcāṣṭadaśasarvebhyo varjyebhyo viratigrahāt / upāsakopavāsasthaśramaṇoddeśabhikṣutā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आद्ये विज्ञप्त्यविज्ञप्ती प्रातिमोक्षकियापथः

ādye vijñaptyavijñaptī prātimokṣakiyāpathaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्त्यौ चित्तानुवर्तिनौ

antyau cittānuvartinau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संप्रज्ञानस्मृती द्वे तु मनैन्द्रियसंवरौ

saṃprajñānasmṛtī dve tu manaindriyasaṃvarau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वात् क्षणादूर्ध्वमतीतया

pūrvāt kṣaṇādūrdhvamatītayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आर्यस्तु प्रथमे नाभ्यतीतया

āryastu prathame nābhyatītayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊर्ध्वं द्विकालया

ūrdhvaṃ dvikālayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असंवरस्थः शुभया ऽशुभया संवरे स्थितः । अविज्ञप्त्यान्वितो यावत् प्रसादक्लेशवेगवान्

asaṃvarasthaḥ śubhayā 'śubhayā saṃvare sthitaḥ / avijñaptyānvito yāvat prasādakleśavegavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नास्त्यजातया

nāstyajātayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असंवरो दुश्चरितं दौःशील्यं कर्मं तत्पथः

asaṃvaro duścaritaṃ dauḥśīlyaṃ karmaṃ tatpathaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्यक्तानुत्पन्नविज्ञप्तिरविज्ञप्त्यार्यपुद्गलः

tyaktānutpannavijñaptiravijñaptyāryapudgalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रातिमोक्षाख्यः परविज्ञपनादिभिः

prātimokṣākhyaḥ paravijñapanādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न किलैवं प्रगृह्यते

na kilaivaṃ pragṛhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काल्यं ग्राह्यो ऽन्यतो नीचैः स्थितेनोक्तानुवादिता । उपवासः समग्राङ्गो निर्भुषेणानिशाक्षयात्

kālyaṃ grāhyo 'nyato nīcaiḥ sthitenoktānuvāditā / upavāsaḥ samagrāṅgo nirbhuṣeṇāniśākṣayāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्मृतिनाशो मदश्च तैः

smṛtināśo madaśca taiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उक्तिस्तु भिक्षुवत्

uktistu bhikṣuvat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृद्वादित्वं यथा मनः

mṛdvāditvaṃ yathā manaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बुद्धसंघकरान्धर्मानशैक्षानुभयांश्च सः । निर्वाणं चेति शरणं यो याति शारणत्रयम्

buddhasaṃghakarāndharmānaśaikṣānubhayāṃśca saḥ / nirvāṇaṃ ceti śaraṇaṃ yo yāti śāraṇatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथाभ्युपगमं लाभः संवरस्य न संततेः

yathābhyupagamaṃ lābhaḥ saṃvarasya na saṃtateḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यगुप्तये

anyaguptaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मौलेभ्यः सर्वकालेभ्यो ध्यानानास्रवसंवरौ

maulebhyaḥ sarvakālebhyo dhyānānāsravasaṃvarau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असम्वरस्तु सर्वेभ्यः सर्वाङ्गेभ्यो न कारणैः

asamvarastu sarvebhyaḥ sarvāṅgebhyo na kāraṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शेषाविज्ञप्तिलाभस्तु क्षेत्रादानादरेहनात्

śeṣāvijñaptilābhastu kṣetrādānādarehanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रातिमोक्षदमत्यागः शिक्षानिक्षेपणाच्च्युतेः । उभयव्यञ्जनोत्पत्तेर्मूलच्छेदान्निशात्ययात्

prātimokṣadamatyāgaḥ śikṣānikṣepaṇāccyuteḥ / ubhayavyañjanotpattermūlacchedānniśātyayāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धनर्णवत्तु काद्मीरैरापन्नस्येष्यते द्वयम्

dhanarṇavattu kādmīrairāpannasyeṣyate dvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथारूप्याप्तमार्यं तु फलाप्त्युत्तप्तिहानिभिः

tathārūpyāptamāryaṃ tu phalāptyuttaptihānibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेगादानक्रियार्थायुर्मूलच्छेदैस्तु मध्यमा

vegādānakriyārthāyurmūlacchedaistu madhyamā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिपक्षोदयात् क्लिष्टमरूपं तु विहीयते

pratipakṣodayāt kliṣṭamarūpaṃ tu vihīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृणां त्रयः

nṛṇāṃ trayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्यानान्तरासंज्ञिसत्त्ववर्ज्यानामप्यरूपिणाम्

dhyānāntarāsaṃjñisattvavarjyānāmapyarūpiṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्यापुण्यमविञ्जं च सुखवेद्यादि च त्रयम्

puṇyāpuṇyamaviñjaṃ ca sukhavedyādi ca trayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्भूमिषु यतः कर्मविपाकं प्रति नेञ्जति

tadbhūmiṣu yataḥ karmavipākaṃ prati neñjati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुःखवेद्यमिहाशुभम्

duḥkhavedyamihāśubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपुर्वाचरमः पाकस्त्रयाणां चेष्यते यतः

apurvācaramaḥ pākastrayāṇāṃ ceṣyate yataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वभावसंप्रयोगाभ्यामालम्बनविपाकतः । संमुखीभावतश्चेति पञ्चधा वेदनीयता

svabhāvasaṃprayogābhyāmālambanavipākataḥ / saṃmukhībhāvataśceti pañcadhā vedanīyatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चधा कर्म केचन

pañcadhā karma kecana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुभस्य नरके त्रिधा

śubhasya narake tridhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कामे ऽग्रे वा ऽस्थिरो ऽपि न

kāme 'gre vā 'sthiro 'pi na

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निकायो ह्येक एव सः

nikāyo hyeka eva saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीव्रक्लेशप्रसादेन सातत्येन च यत्कृतम् । गुणक्षेत्रे च नियतं तत्पित्रोर्घातकं च यत्

tīvrakleśaprasādena sātatyena ca yatkṛtam / guṇakṣetre ca niyataṃ tatpitrorghātakaṃ ca yat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विपाके नियतं हि यत्

vipāke niyataṃ hi yat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये निरोधारणामैत्रीदर्शनार्हत्फलोत्थिताः । तेषु कारापकारस्य फलं सद्यो ऽनुभूयते

ye nirodhāraṇāmaitrīdarśanārhatphalotthitāḥ / teṣu kārāpakārasya phalaṃ sadyo 'nubhūyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कायिक्येवाशुभस्य तु

kāyikyevāśubhasya tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकुरुकामिनाम्

akurukāminām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णशुक्लादिभेदेन पुनःः कर्म चतुर्विधम्

kṛṣṇaśuklādibhedena punaḥḥ karma caturvidham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अशुभं रूपकामाप्तं शुभं चैव यथाक्रमम् । कृष्णशुक्लोभयं कर्म तत्क्षयाय निरास्रवम्

aśubhaṃ rūpakāmāptaṃ śubhaṃ caiva yathākramam / kṛṣṇaśuklobhayaṃ karma tatkṣayāya nirāsravam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मक्षान्तिषु वैराग्ये चानन्तर्यपथाष्टके । या चेतना द्वादशधा कर्म कृष्णक्षयाय तत्

dharmakṣāntiṣu vairāgye cānantaryapathāṣṭake / yā cetanā dvādaśadhā karma kṛṣṇakṣayāya tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुक्लस्य ध्यानवैराग्येष्वन्त्यानन्तर्यमार्गजा

śuklasya dhyānavairāgyeṣvantyānantaryamārgajā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यत्कृष्णशुक्लं तु कामजम्

anyatkṛṣṇaśuklaṃ tu kāmajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिधा शौचं सर्वं सुचरितत्रयम्

tridhā śaucaṃ sarvaṃ sucaritatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकर्मापि त्वभिध्यादिमनोदुश्चरितं त्रिधा

akarmāpi tvabhidhyādimanoduścaritaṃ tridhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदौदारिकसंग्रहात् । दश कर्मपथा उक्ता यथायोगं शुभाशुभाः

tadaudārikasaṃgrahāt / daśa karmapathā uktā yathāyogaṃ śubhāśubhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविज्ञप्तिः समाधिजाः

avijñaptiḥ samādhijāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रयोगस्तु त्रिमूलजः

prayogastu trimūlajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुशलाः सप्रयोगान्ता अलोभद्वेषमोहजाः

kuśalāḥ saprayogāntā alobhadveṣamohajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परस्त्रीगमनाभिध्या ऽदत्तादानसमापनम्

parastrīgamanābhidhyā 'dattādānasamāpanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्त्वभोगावधिष्ठानं नामरूपं च नाम च

sattvabhogāvadhiṣṭhānaṃ nāmarūpaṃ ca nāma ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सेनादिष्वेककार्यत्वात् सर्वे कत्तृवदन्विताः

senādiṣvekakāryatvāt sarve kattṛvadanvitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदत्तादानमन्यस्वस्वीक्रिया बलचौर्यतः

adattādānamanyasvasvīkriyā balacauryataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यथासंज्ञिनो वाक्यमर्थाभिज्ञे मृषावचः

anyathāsaṃjñino vākyamarthābhijñe mṛṣāvacaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्षुः श्रोत्रमनश्चित्तैरनुभूतं त्रिभिश्च यत् । तद्दृष्टश्रुतविज्ञातं मतं चोक्तं यथाक्रमम्

cakṣuḥ śrotramanaścittairanubhūtaṃ tribhiśca yat / taddṛṣṭaśrutavijñātaṃ mataṃ coktaṃ yathākramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वं क्लिष्टं भिन्न प्रलापिता

sarvaṃ kliṣṭaṃ bhinna pralāpitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिध्या तु परस्वविषमस्पृहा

abhidhyā tu parasvaviṣamaspṛhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रयो ह्यत्र पन्थानः सप्त कर्म च

trayo hyatra panthānaḥ sapta karma ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृषु

nṛṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नेहानन्तर्यकारिणः

nehānantaryakāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैकाष्टपञ्चभिः

naikāṣṭapañcabhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुरौ त्रयः

kurau trayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुभास्त्रयस्तु सर्वत्र संमुखीभाव लाभतः

śubhāstrayastu sarvatra saṃmukhībhāva lābhataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संमुखीभावतश्चापि हित्वा सनरकान् कुरुन्

saṃmukhībhāvataścāpi hitvā sanarakān kurun

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुःखनान्मारणादोजोनाशनात्त्रिविधं फलम्

duḥkhanānmāraṇādojonāśanāttrividhaṃ phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न सूत्रतः

na sūtrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यच्च सास्रवं यच्छुभाशुभम्

anyacca sāsravaṃ yacchubhāśubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चत्वारि द्वे तथा त्रीणि कुशलस्य शुभादयः

catvāri dve tathā trīṇi kuśalasya śubhādayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अव्याकृतस्य द्वे त्रीणि त्रीणि चैते शुभादयः

avyākṛtasya dve trīṇi trīṇi caite śubhādayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजातस्य फलानि त्रिण्यनागताः

ajātasya phalāni triṇyanāgatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अशैक्षस्य तु कर्मणः

aśaikṣasya tu karmaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताभ्यामन्यस्य शैक्षाद्या द्वे द्वे पञ्च फलानि च

tābhyāmanyasya śaikṣādyā dve dve pañca phalāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते द्वे चत्वार्यथ त्रीणि भावनाहेयकर्मणः

te dve catvāryatha trīṇi bhāvanāheyakarmaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयोगविहितं क्लिष्टं विधिभ्रष्टं च केचन

ayogavihitaṃ kliṣṭaṃ vidhibhraṣṭaṃ ca kecana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाक्षेपिके समापत्ती अचित्ते प्राप्तयो न च

nākṣepike samāpattī acitte prāptayo na ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आनन्तर्याणि कर्माणि तीव्रक्लेशो ऽथ दुर्गतिः । कौरवासंज्ञिसत्त्वाश्च मतमावरणत्रयम्

ānantaryāṇi karmāṇi tīvrakleśo 'tha durgatiḥ / kauravāsaṃjñisattvāśca matamāvaraṇatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शेषे गतिषु पञ्चसु

śeṣe gatiṣu pañcasu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संघस्तेन समन्वितः

saṃghastena samanvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अध्हिकैरधिका रुजः

adhhikairadhikā rujaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न विवसत्यसौ

na vivasatyasau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टाभिरधिकैश्च सः

aṣṭābhiradhikaiśca saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदावन्ते ऽर्बुदात् पूर्वं युगाच्चोपरते मुनौ । सीमायां चाप्यबद्धायां चक्रभेदो न जायते

ādāvante 'rbudāt pūrvaṃ yugāccoparate munau / sīmāyāṃ cāpyabaddhāyāṃ cakrabhedo na jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माता यच्छोणितोद्भवः

mātā yacchoṇitodbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानन्तर्यप्रयुक्तस्य वैराग्यफलसंभवः

nānantaryaprayuktasya vairāgyaphalasaṃbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवाग्रचेतना लोके महाफलतमा शुभे

bhavāgracetanā loke mahāphalatamā śubhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दूषणं मातुरर्हन्त्या नियतिस्थस्य मारणम् । बोधिसत्त्वस्य शैक्षस्य संघायद्वारहारिका

dūṣaṇaṃ māturarhantyā niyatisthasya māraṇam / bodhisattvasya śaikṣasya saṃghāyadvārahārikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षान्त्यनागामितार्हत्त्वप्राप्तौ कर्मातिविघ्नकृत्

kṣāntyanāgāmitārhattvaprāptau karmātivighnakṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुगतिः कुलजो ऽव्यक्षः पुमान् जातिस्मरो ऽनिवृत्

sugatiḥ kulajo 'vyakṣaḥ pumān jātismaro 'nivṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जम्बूद्वीपे पुमानेव संमुखं बुद्धचेतनः । चिन्तामयं कल्पशते शेष आक्षिपते हि तत्

jambūdvīpe pumāneva saṃmukhaṃ buddhacetanaḥ / cintāmayaṃ kalpaśate śeṣa ākṣipate hi tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शास्यमुनिः पुरा

śāsyamuniḥ purā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गच्छेदे ऽप्यकोपात्तु रागिणः क्षान्तिशीलयोः

aṅgacchede 'pyakopāttu rāgiṇaḥ kṣāntiśīlayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्यं क्रिया ऽथ तद्वस्तु त्रयं कर्मपथा यथा

puṇyaṃ kriyā 'tha tadvastu trayaṃ karmapathā yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाभोग्यफलं च तत्

mahābhogyaphalaṃ ca tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्विशेषः पुनर्दातृवस्तुक्षेत्रविशेषतः

tadviśeṣaḥ punardātṛvastukṣetraviśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्कारोदाररुचिता कालानाच्छेद्यलाभिता

satkārodārarucitā kālānācchedyalābhitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरूप्त्वं यशस्वि वा । प्रियता सुकुमारर्तुसुखस्पर्शाङ्ता ततः

surūptvaṃ yaśasvi vā / priyatā sukumārartusukhasparśāṅtā tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टमम्

aṣṭamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातृपितृग्लानधार्मकथिकेभ्यो ऽन्त्यजन्मने । बोधिसत्त्वाय चामेया अनार्येभ्यो ऽपि दक्षिणा

mātṛpitṛglānadhārmakathikebhyo 'ntyajanmane / bodhisattvāya cāmeyā anāryebhyo 'pi dakṣiṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृष्ठं क्षेत्रमधिष्ठानं प्रयिओगश्चेतनाशयः । एषां मृद्वधिमात्रत्वात् कर्ममृद्वधिमात्रता

pṛṣṭhaṃ kṣetramadhiṣṭhānaṃ prayiogaścetanāśayaḥ / eṣāṃ mṛdvadhimātratvāt karmamṛdvadhimātratā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संचेतनसमाप्तिभ्यां निष्कौकृत्य विपक्षतः । परिवाराद्विपाकाच्च कर्मोपचितमुच्यते

saṃcetanasamāptibhyāṃ niṣkaukṛtya vipakṣataḥ / parivārādvipākācca karmopacitamucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.