गर्भाष्टमेषु ब्राह्मणमुपनयेत् । षष्ठे सप्तमे पञ्चमे वा
garbhāṣṭameṣu brāhmaṇamupanayet / ṣaṣṭhe saptame pañcame vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Varahagrhyasutra 5
ततो गर्भैकादशेषु क्षत्रियं गर्भद्वादशेषु वैश्यम्
tato garbhaikādaśeṣu kṣatriyaṃ garbhadvādaśeṣu vaiśyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राक्षोडशाद् वर्षाद् ब्राह्मणस्यापतिता सावित्री द्वाविंशात् क्षत्रियस्य चतुर्विंशाद् वैश्यस्य । अत ऊर्ध्वं पतितसावित्रिका भवन्ति । नैनान् याजयेयुर् नाध्यापयेयुर् न विवहेयुर् न विवाहयेयुः
prākṣoḍaśād varṣād brāhmaṇasyāpatitā sāvitrī dvāviṃśāt kṣatriyasya caturviṃśād vaiśyasya / ata ūrdhvaṃ patitasāvitrikā bhavanti / nainān yājayeyur nādhyāpayeyur na vivaheyur na vivāhayeyuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्यन्तरं जटाकरणं बहिर् उपनयनम्
abhyantaraṃ jaṭākaraṇaṃ bahir upanayanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उक्तो ऽग्निसंस्कारो ब्रह्मणश्च
ukto 'gnisaṃskāro brahmaṇaśca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुमारं पर्युप्तिनं स्नातम् अभ्यक्तशिरसम् उपस्पर्शनकल्पे नोपस्पृष्टम् अग्नेर्दक्षिणतो ऽवस्थाप्य दधिक्राव्णो अकारिषम् इति दध्नः कुमारं त्रिः प्राशयेत्
kumāraṃ paryuptinaṃ snātam abhyaktaśirasam upasparśanakalpe nopaspṛṣṭam agnerdakṣiṇato 'vasthāpya dadhikrāvṇo akāriṣam iti dadhnaḥ kumāraṃ triḥ prāśayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इयं दुरुक्तात् परिबाधमाना वर्णं पवित्रं पुनती न आगात् । प्राणापानाभ्यां बलम् आभजन्ती शिवा देवी सुभगा मेखलेयम् । ऋतस्य गोप्त्री तपसस् तरुत्री घ्नती रक्षः सहमाना अरातीः । सा मा समन्तम् अनुपर्येहि भद्रे धर्तारस् ते सुभगे मेखले मा रिषाम । इति मौञ्जीं त्रिगुणां त्रिः परिवीतां मेखलाम् आबध्नीते । मौर्वीं धनुर्ज्यां क्षत्रियस्य शाणीं वैश्यस्य
iyaṃ duruktāt paribādhamānā varṇaṃ pavitraṃ punatī na āgāt / prāṇāpānābhyāṃ balam ābhajantī śivā devī subhagā mekhaleyam / ṛtasya goptrī tapasas tarutrī ghnatī rakṣaḥ sahamānā arātīḥ / sā mā samantam anuparyehi bhadre dhartāras te subhage mekhale mā riṣāma / iti mauñjīṃ triguṇāṃ triḥ parivītāṃ mekhalām ābadhnīte / maurvīṃ dhanurjyāṃ kṣatriyasya śāṇīṃ vaiśyasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपवीतम् असि यज्ञस्य त्वोपवीतेनोपव्ययामीति यज्ञोपवीतम्
upavītam asi yajñasya tvopavītenopavyayāmīti yajñopavītam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या अकृतन् या अतन्वन् या अवायन् या अवाहरन् । याश् चाग्ना देवीर् अन्तान् अभितो ऽतन्वत तास्त्वा देवीर् जरसे संव्ययन्ताम् । आयुष्मान् अयं परिधत्त वासः परिधत्त वर्चः । शतायुषं कृणुहि दीर्घमायुः । शतं च जीव शरदः पुरूचीर् वसूनि चाय्यो विभजाय जीयान् । इत्य् अहतं वास आच्छाद्य मित्रस्य चक्षुर्धरणं बलीयस्तेजो यशस्वि स्थविरं च धृष्णु । अनाहनस्यं वसनं चरिष्णु परीदं वाज्यं वाजिनं दधे ऽहम् । इति कृष्णाजिनं च
yā akṛtan yā atanvan yā avāyan yā avāharan / yāś cāgnā devīr antān abhito 'tanvata tāstvā devīr jarase saṃvyayantām / āyuṣmān ayaṃ paridhatta vāsaḥ paridhatta varcaḥ / śatāyuṣaṃ kṛṇuhi dīrghamāyuḥ / śataṃ ca jīva śaradaḥ purūcīr vasūni cāyyo vibhajāya jīyān / ity ahataṃ vāsa ācchādya mitrasya cakṣurdharaṇaṃ balīyastejo yaśasvi sthaviraṃ ca dhṛṣṇu / anāhanasyaṃ vasanaṃ cariṣṇu parīdaṃ vājyaṃ vājinaṃ dadhe 'ham / iti kṛṣṇājinaṃ ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आज्यं संस्कृत्य ब्रह्माणम् आमन्त्र्य समिधम् आधायाघाराव् आघार्याज्यभागौ हुत्वाष्टौ जटाकरणीयान् जुहुयात्
ājyaṃ saṃskṛtya brahmāṇam āmantrya samidham ādhāyāghārāv āghāryājyabhāgau hutvāṣṭau jaṭākaraṇīyān juhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्याहृतिभिश्च
vyāhṛtibhiśca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उक्तः कर्मान्तः पूर्वेण
uktaḥ karmāntaḥ pūrveṇa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालाय वां गोत्राय वां जैत्राय वाम् औद्भेत्राय वाम् अन्नाद्याय वाम् अवनेनिजेद् इत्य् उदकेनाञ्जलिं पूरयित्वा सुकृताय वामिति पाणी प्रक्षाल्य इदमहं दुर्यमन्या निष्प्लावयामीत्य् आचम्य निष्ठीवति
kālāya vāṃ gotrāya vāṃ jaitrāya vām audbhetrāya vām annādyāya vām avanenijed ity udakenāñjaliṃ pūrayitvā sukṛtāya vāmiti pāṇī prakṣālya idamahaṃ duryamanyā niṣplāvayāmīty ācamya niṣṭhīvati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रातृव्याणां सपत्नानाम् अहं भूयासम् उत्तम इति द्वितीयम्
bhrātṛvyāṇāṃ sapatnānām ahaṃ bhūyāsam uttama iti dvitīyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रातर् जितं भगमुग्रं हुवेम वयं पुत्रम् अदितेर्यो विधर्ता । आध्रश् चिद्यं मन्तमानस्तुरश् चिद्राजा चिद्यं भगं भक्षीमहीत्य् आह । इत्य् आदित्यम् उपतिष्ठेत
prātar jitaṃ bhagamugraṃ huvema vayaṃ putram aditeryo vidhartā / ādhraś cidyaṃ mantamānasturaś cidrājā cidyaṃ bhagaṃ bhakṣīmahīty āha / ity ādityam upatiṣṭheta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मचर्यम् उपागामुप मा ह्वयस्वेति ब्रूयात्
brahmacaryam upāgāmupa mā hvayasveti brūyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एहि ब्रह्मोपेहि ब्रह्म ब्रह्म त्वा स ब्रह्मसन्तम् उपनयाम्य् अहम् असाव् इति
ehi brahmopehi brahma brahma tvā sa brahmasantam upanayāmy aham asāv iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथास्याभिवादनीयं नाम गृह्णाति
athāsyābhivādanīyaṃ nāma gṛhṇāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवस्य ते सवितुः प्रसवे ऽश्विनोर्बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्यां हस्तं गृह्णाम्य् अहम् असाव् इत्य् अस्य हस्तं दक्षिणेन दक्षिणम् उत्तानम् अभीवाङ्गुष्ठम् अभीव लोमानि गृह्णीयात्
devasya te savituḥ prasave 'śvinorbāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyāṃ hastaṃ gṛhṇāmy aham asāv ity asya hastaṃ dakṣiṇena dakṣiṇam uttānam abhīvāṅguṣṭham abhīva lomāni gṛhṇīyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माम् एवान्वेतु ते मनो मामेवापि त्वम् अन्विहि । अग्नौ धृतमिव दीप्यतां हृदयं तव यन् मयि । इत्येनं प्रेक्षमाणं समीक्षते
mām evānvetu te mano māmevāpi tvam anvihi / agnau dhṛtamiva dīpyatāṃ hṛdayaṃ tava yan mayi / ityenaṃ prekṣamāṇaṃ samīkṣate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृष्ठतो ऽस्य पाणिम् अन्ववहृत्य हृदयदेशम् अन्वारभ्य जपेत् प्राणानां ग्रन्थिर् असि स मा विस्रसद् इति । ब्रह्मणो ग्रन्थिरसीति नाभिदेशम्
pṛṣṭhato 'sya pāṇim anvavahṛtya hṛdayadeśam anvārabhya japet prāṇānāṃ granthir asi sa mā visrasad iti / brahmaṇo granthirasīti nābhideśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गणानां त्वा गणपतिं हवामहे कविं कवीनाम् उपमश्रवस्तमम् । ज्येष्ठराजं ब्रह्माणं ब्रह्मणस्पत आ नः कृण्वन्न् ऊतिभिः सीद सादनम् । इति प्रदक्षिणमग्निं परिणयेत्
gaṇānāṃ tvā gaṇapatiṃ havāmahe kaviṃ kavīnām upamaśravastamam / jyeṣṭharājaṃ brahmāṇaṃ brahmaṇaspata ā naḥ kṛṇvann ūtibhiḥ sīda sādanam / iti pradakṣiṇamagniṃ pariṇayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चादग्नेर् दर्भेषूपविशति दक्षिणतश्च ब्रह्मचारी
paścādagner darbheṣūpaviśati dakṣiṇataśca brahmacārī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधीहि भो इत्य् उपविश्य जपति
adhīhi bho ity upaviśya japati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रभुज्य दक्षिणं जानुं पाणी संधाय दर्भहस्ताव् ॐ इत्य् उक्त्वा व्याहृतीः सावित्रीं चानुब्रूयात् । एवं काण्डानुवचनेषु
prabhujya dakṣiṇaṃ jānuṃ pāṇī saṃdhāya darbhahastāv oṃ ity uktvā vyāhṛtīḥ sāvitrīṃ cānubrūyāt / evaṃ kāṇḍānuvacaneṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्सवितुर्वरेण्यम् इति गायत्रीं ब्राह्मणाय । आ देवो यातु सविता सुरत्न इति त्रिष्टुभं क्षत्रियाय । युञ्जते मन इति जगतीं वैश्याय । पच्छो ऽर्धर्चशः सर्वाम् अन्ततः
tatsaviturvareṇyam iti gāyatrīṃ brāhmaṇāya / ā devo yātu savitā suratna iti triṣṭubhaṃ kṣatriyāya / yuñjate mana iti jagatīṃ vaiśyāya / paccho 'rdharcaśaḥ sarvām antataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पालाशं दण्डं ब्राह्मणाय प्रयच्छति नैयग्रोधं क्षत्रियायाश्वत्थं वैश्याय । सुश्रवः सुश्रवसं मां कुरु । यथा त्वं सुश्रवः सुश्रवा अस्य् एवम् अहं सुश्रवः सुश्रवा भूयासम् । यथा त्वं देवानां वेदस्य निधिगोपो ऽस्येवमहं मनुष्याणां ब्रह्मणो निधिगोपो भूयासमिति प्रतिगृह्णाति
pālāśaṃ daṇḍaṃ brāhmaṇāya prayacchati naiyagrodhaṃ kṣatriyāyāśvatthaṃ vaiśyāya / suśravaḥ suśravasaṃ māṃ kuru / yathā tvaṃ suśravaḥ suśravā asy evam ahaṃ suśravaḥ suśravā bhūyāsam / yathā tvaṃ devānāṃ vedasya nidhigopo 'syevamahaṃ manuṣyāṇāṃ brahmaṇo nidhigopo bhūyāsamiti pratigṛhṇāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊर्ध्वकपालो ब्राह्मणस्य कमण्डलुः परिमण्डलः क्षत्रियस्य निचल्कलो वैश्यस्य । इमा आपः प्रभराम्य् अयक्ष्मा यक्ष्मचातनीः । ऋतेनापः प्रभराम्य् अमृतेन सहायुषा । इति प्रतिगृह्णामीति प्रतिगृह्य भैक्ष्यचर्यं चरेत् भवति भिक्षां देहीति ब्राह्मणः भवति मध्यां क्षत्रियः भवत्य् अन्त्यां वैश्यः । चतस्रः षडष्टौ वाविधवा अप्रत्याख्यायिन्यः । मातरं प्रथममेके
ūrdhvakapālo brāhmaṇasya kamaṇḍaluḥ parimaṇḍalaḥ kṣatriyasya nicalkalo vaiśyasya / imā āpaḥ prabharāmy ayakṣmā yakṣmacātanīḥ / ṛtenāpaḥ prabharāmy amṛtena sahāyuṣā / iti pratigṛhṇāmīti pratigṛhya bhaikṣyacaryaṃ caret bhavati bhikṣāṃ dehīti brāhmaṇaḥ bhavati madhyāṃ kṣatriyaḥ bhavaty antyāṃ vaiśyaḥ / catasraḥ ṣaḍaṣṭau vāvidhavā apratyākhyāyinyaḥ / mātaraṃ prathamameke
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरवे निवेद्य
gurave nivedya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाग्यतः प्राग् ग्रामात् संध्याम् आसेत् । तिष्ठन्पूर्वाम् । सावित्रीं त्रिर् अधीत्य अध्वनाम् अध्वपते स्वस्त्यस्याध्वनः पारमशीय । या मेधा अप्सरःसु गन्धर्वेषु च यन्मनः । या मेधा दैवी मानुषी सा माम् आविशताम् इह । इति
vāgyataḥ prāg grāmāt saṃdhyām āset / tiṣṭhanpūrvām / sāvitrīṃ trir adhītya adhvanām adhvapate svastyasyādhvanaḥ pāramaśīya / yā medhā apsaraḥsu gandharveṣu ca yanmanaḥ / yā medhā daivī mānuṣī sā mām āviśatām iha / iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्येत्याग्निं परिचरेत् । इमं स्तोममर्हत इति परिसमूहेत् । एधो ऽस्य् एधिषीमहीति समिधम् आदधाति । समिद् असि समेधिषीमहीति द्वितीयाम्
pratyetyāgniṃ paricaret / imaṃ stomamarhata iti parisamūhet / edho 'sy edhiṣīmahīti samidham ādadhāti / samid asi samedhiṣīmahīti dvitīyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपो ऽद्यान्वचारिषम् इत्युपतिष्ठते
apo 'dyānvacāriṣam ityupatiṣṭhate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं मा संसृज वर्चसेति मुखं परिमृजीत
taṃ mā saṃsṛja varcaseti mukhaṃ parimṛjīta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदग्ने तपसा तपो ब्रह्मचर्यम् उपेमसि । प्रियाः श्रुतस्य भूयस्मायुष्मन्तः सुमेधसः । अग्ने समिधम् अहारिषं बृहते जातवेदसे । स मे श्रद्धां च मेधां च जातवेदाः प्रयच्छतु । स्वाहा । इति समिधम् आदधाति
yadagne tapasā tapo brahmacaryam upemasi / priyāḥ śrutasya bhūyasmāyuṣmantaḥ sumedhasaḥ / agne samidham ahāriṣaṃ bṛhate jātavedase / sa me śraddhāṃ ca medhāṃ ca jātavedāḥ prayacchatu / svāhā / iti samidham ādadhāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेजसा मा समङ्ग्धि वर्चसा मा समङ्ग्धि ब्रह्मवर्चसेन मा समङ्ग्धीति मुखं परिमृजीत
tejasā mā samaṅgdhi varcasā mā samaṅgdhi brahmavarcasena mā samaṅgdhīti mukhaṃ parimṛjīta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयुर्धा अग्ने ऽसीति यथारूपं गात्राणि संमृशति
āyurdhā agne 'sīti yathārūpaṃ gātrāṇi saṃmṛśati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इह धृतिरिति पर्यायैर् अंसं ग्रीवाश्चार्चिरालभ्य रुचं नो धेहीति ललाटम् अभिमृशेत्
iha dhṛtiriti paryāyair aṃsaṃ grīvāścārcirālabhya rucaṃ no dhehīti lalāṭam abhimṛśet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आद्यन्तयोः पर्युक्षणम्
ādyantayoḥ paryukṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरवे ब्रह्मणे च वरम् उत्तरासङ्गं च ददाति
gurave brahmaṇe ca varam uttarāsaṅgaṃ ca dadāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वादशरात्रम् अक्षारलवणम् आशेत्
dvādaśarātram akṣāralavaṇam āśet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अक्षारमेके
akṣārameke
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्युष्टे द्वादशरात्रे षड्रात्रे वा ग्रामात् प्राचीं वोदीचीं वा दिशम् उपनिष्क्रम्य पश्चात् पलाशस्य यज्ञीयस्य वा वृक्षस्य सावित्रेण स्थालीपाकेनेष्ट्वा जयप्रभृतिभिश्चाज्यस्य पुरस्तात् स्विष्टकृतो मेखलां दण्डं चाप्सु प्रास्येत्
vyuṣṭe dvādaśarātre ṣaḍrātre vā grāmāt prācīṃ vodīcīṃ vā diśam upaniṣkramya paścāt palāśasya yajñīyasya vā vṛkṣasya sāvitreṇa sthālīpākeneṣṭvā jayaprabhṛtibhiścājyasya purastāt sviṣṭakṛto mekhalāṃ daṇḍaṃ cāpsu prāsyet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रैव हविःशेषं भुञ्जीतेति श्रुतिः
tatraiva haviḥśeṣaṃ bhuñjīteti śrutiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.