Vāsiṣṭhadharmasūtra 21

शूद्रस् चेत् ब्राह्मणीम् अभिगच्छेत् वीरणैस् वेष्टयित्वा शूद्रम् अग्नौ प्रास्येत् ब्राह्मण्यास् शिरसि वपनम् कारयित्वा सर्पिषा समभ्यज्य नग्नाम् कृष्णखरम् आरोप्य महापथम् अनुसंव्राजयेत् पूता भवति इति विज्ञायते ॥

śūdras cet brāhmaṇīm abhigacchet vīraṇais veṣṭayitvā śūdram agnau prāsyet brāhmaṇyās śirasi vapanam kārayitvā sarpiṣā samabhyajya nagnām kṛṣṇa.kharam āropya mahā.patham anusaṃvrājayet pūtā bhavati iti vijñāyate //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैश्यस् चेत् ब्राह्मणीम् अभिगच्छेत् लोहितदर्भैस् वेष्टयित्वा वैश्यम् अग्नौ प्रास्येत् ब्राह्मण्यास् शिरसि वपनम् कारयित्वा सर्पिषा समभ्यज्य नग्नाम् गौरखरम् आरोप्य महापथम् अनुसंव्राजयेत् पूता भवति इति विज्ञायते ॥

vaiśyas cet brāhmaṇīm abhigacchet lohita.darbhais veṣṭayitvā vaiśyam agnau prāsyet brāhmaṇyās śirasi vapanam kārayitvā sarpiṣā samabhyajya nagnām gaura.kharam āropya mahā.patham anusaṃvrājayet pūtā bhavati iti vijñāyate //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजन्यस् चेत् ब्राह्मणीम् अभिगच्छेत् शरपत्रैस् वेष्टयित्वा राजन्यम् अग्नौ प्रास्येत्(प्र-अस्) ब्राह्मण्यास् शिरसि वपनम् कारयित्वा सर्पिषा समभ्यज्य नग्नाम् श्वेतखरम् आरोप्य महापथम् अनुसंव्राजयेत् पूता भवति इति विज्ञायते ॥

rājanyas cet brāhmaṇīm abhigacchet śara.patrais veṣṭayitvā rājanyam agnau prāsyet(pra-as) brāhmaṇyās śirasi vapanam kārayitvā sarpiṣā samabhyajya nagnām śveta.kharam āropya mahā.patham anusaṃvrājayet pūtā bhavati iti vijñāyate //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् वैश्यस् राजन्यायाम् ॥

evam vaiśyas rājanyāyām //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूद्रस् च राजन्यावैश्ययोस् ॥

śūdras ca rājanyā.vaiśyayos //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनसा भर्तुस् अतिचारे त्रिरात्रम् यावकम् क्षीरोदनम् वा भुञ्जाना अधस् शयीत ऊर्ध्वम् त्रिरात्रात् अप्सु निमग्नायास् सावित्र्या अष्टशतेन शिरोभिस् जुहुयात् पूता भवति इति विज्ञायते ॥ ब्ष्प्ष् क्षीरोदनम् फ़् क्षीरओदनम्

manasā bhartus aticāre tri.rātram yāvakam kṣīrodanam vā bhuñjānā adhas śayīta ūrdhvam tri.rātrāt apsu nimagnāyās sāvitryā aṣṭa.śatena śirobhis juhuyāt pūtā bhavati iti vijñāyate // BṣPṣ kṣīrodanam F kṣīra.odanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाच्संबन्धे एतत् एव मासम् चरित्वा ऊर्ध्वम् मासात् अप्सु निमग्नायास् सावित्र्यास् चतुर्भिस् अष्टशतैस् शिरोभिस् जुहुयात् पूता भवति इति विज्ञायते ॥

vāc.saṃbandhe etat eva māsam caritvā ūrdhvam māsāt apsu nimagnāyās sāvitryās caturbhis aṣṭa.śatais śirobhis juhuyāt pūtā bhavati iti vijñāyate //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यवाये तु संवत्सरम् घृतपटम् धारयेत् गोमयगर्ते कुशप्रस्तरे वा शयीत ऊर्ध्वम् संवत्सरात् अप्सु निमग्नायास् सावित्रीअष्टशतेन शिरोभिस् जुहुयात् पूता भवति इति विज्ञायते ॥

vyavāye tu saṃvatsaram ghṛta.paṭam dhārayet go.maya.garte kuśa.prastare vā śayīta ūrdhvam saṃvatsarāt apsu nimagnāyās sāvitrī.aṣṭa.śatena śirobhis juhuyāt pūtā bhavati iti vijñāyate //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यवाये तीर्थगमने धर्मेभ्यस् तु निवर्तते (च्)॥

vyavāye tīrtha.gamane dharmebhyas tu nivartate (c)//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतस्रस् तु परित्याज्यास् शिष्यगा गुरुगा च या (च्)। पतिघ्नी च विशेषेण जुङ्गितौपगता च या (च्)॥

catasras tu parityājyās śiṣya.gā guru.gā ca yā (c)/ pati.ghnī ca viśeṣeṇa juṅgita.upagatā ca yā (c)//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

या ब्राह्मणी च सुरापी न ताम् देवास् पतिलोकम् नयन्ति इह एव सा चरति क्षीणपुण्या अप्सु लुक् भवति शुक्तिका वा ॥

yā brāhmaṇī ca surā.pī na tām devās patilokam nayanti iha eva sā carati kṣīṇa.puṇyā apsu luk bhavati śuktikā vā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणक्षत्रियविशाम् स्त्रियस् शुद्रेण सङ्गतास् (च्)। ब्ष्प्ष् शुद्रेण फ़् शूद्रेण अप्रजातास् विशुध्यन्ति प्रायश्चित्तेन न इतरास् (च्)॥

brāhmaṇa.kṣatriya.viśām striyas śudreṇa saṅgatās (c)/ BṣPṣ śudreṇa F śūdreṇa aprajātās viśudhyanti prāyaścittena na itarās (c)//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिलोमम् चरेयुस् तास् कृच्छ्रम् चान्द्रायणौत्तरम् (च्)॥

pratilomam careyus tās kṛcchram cāndrāyaṇa.uttaram (c)//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पतिव्रतानाम् गृहमेधिनीनाम् सत्यव्रतानाम् च शुचिव्रतानाम् (च्)। तासाम् तु लोकास् पतिभिस् समानास् गोमायुलोका व्यभिचारिणीनाम् (च्)॥

pati.vratānām gṛha.medhinīnām satya.vratānām ca śuci.vratānām (c)/ tāsām tu lokās patibhis samānās gomāyu.lokā vyabhicāriṇīnām (c)//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पतति अर्धम् शरीरस्य यस्य भार्या सुराम् पिबेत् (च्)। पतितअर्धशरीरस्य निष्कृतिस् न विधीयते (च्)॥

patati ardham śarīrasya yasya bhāryā surām pibet (c)/ patita.ardha.śarīrasya niṣkṛtis na vidhīyate (c)//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणस् चेत् अप्रेक्षापूर्वम् ब्राह्मणदारान् अभिगच्छेत् अनिवृत्तधर्मकर्मणस् कृच्छ्रस् निवृत्तधर्मकर्मणस् अतिकृच्छ्रस् ॥

brāhmaṇas cet aprekṣā.pūrvam brāhmaṇa.dārān abhigacchet a.nivṛtta.dharma.karmaṇas kṛcchras nivṛtta.dharma.karmaṇas atikṛcchras //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् राजन्यवैश्ययोस् ॥

evam rājanya.vaiśyayos //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गाम् चेत् हन्यात् तस्यास् चर्मणा अर्द्रेण परिवेष्टितस् षट्मासान् कृच्छ्रम् तप्तकृच्छ्रम् वा आतिष्ठेत् ॥

gām cet hanyāt tasyās carmaṇā ardreṇa pariveṣṭitas ṣaṭ.māsān kṛcchram tapta.kṛcchram vā ātiṣṭhet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयोस् विधिस् ॥

tayos vidhis //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिअहम् दिवा भुङ्के नक्तम् अश्नाति वै त्रिअहम् अपि (च्)। त्रिअहम् अयाचितव्रतस् त्रिअहम् न भुज् इति कृच्छ्रस् (च्)॥

tri.aham divā bhuṅke naktam aśnāti vai tri.aham api (c)/ tri.aham ayācita.vratas tri.aham na bhuj iti kṛcchras (c)//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिअहम् उष्णास् पिबेत् आपस् त्रिअहम् उष्णम् पयस् पिबेत् (च्)। त्रिअहम् उष्णम् घृतम् पीत्वा वायुभक्षस् परम् त्रिअहम् (च्)॥ इति तप्तकृच्छ्रस् ॥

tri.aham uṣṇās pibet āpas tri.aham uṣṇam payas pibet (c)/ tri.aham uṣṇam ghṛtam pītvā vāyu.bhakṣas param tri.aham (c)// iti tapta.kṛcchras //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋषभवेहतौ च दद्यात् ॥

ṛṣabha.vehatau ca dadyāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ अपि उदाहरन्ति । त्रयस् एव पुरा रोगास् ईर्ष्यास् अनशनम् जरा (च्)। पृषत्बस्तवयम् हत्वा अष्टानवतिम् आहरेत् ।(च्) इति ॥

atha api udāharanti / trayas eva purā rogās īrṣyās an.aśanam jarā (c)/ pṛṣat.basta.vayam hatvā aṣṭānavatim āharet .(c) iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वमार्जारनकुलसर्पदर्दुरमूष्कान् हत्वा कृच्छ्रम् द्वादशरात्रम् चरेत् किम्चित् दद्यात् ॥

śva.mārjāra.nakula.sarpa.dardura.mūṣkān hatvā kṛcchram dvādaśa.rātram caret kim.cit dadyāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनस्थिमताम् तु सत्त्वानाम् गोमात्रम् राशिम् हत्वा कृच्छ्रम् द्वादशरात्रम् चरेत् किम्चित् दद्यात् ॥

an.asthimatām tu sattvānām go.mātram rāśim hatvā kṛcchram dvādaśa.rātram caret kim.cit dadyāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्थिमताम् तु एकैकम् ॥

asthimatām tu ekaikam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस् अग्नीन् अपविध्येत् कृच्छ्रम् द्वादशरात्रम् चरित्वा पुनर् आधानम् कारयेत् ॥

yas agnīn apavidhyet kṛcchram dvādaśa.rātram caritvā punar ādhānam kārayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरोस् च अलीकनिर्बन्धे सचैलम् स्नातस् गुरुम् प्रसादयेत् प्रसादात् पूतस् भवति इति विज्ञायते ॥

guros ca alīka.nirbandhe sa.cailam snātas gurum prasādayet prasādāt pūtas bhavati iti vijñāyate //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नास्तिकस् कृच्छ्रम् द्वादशरात्रम् चरित्वा विरमेत् नास्तिक्यात् ॥

nāstikas kṛcchram dvādaśa.rātram caritvā viramet nāstikyāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नास्तिकवृत्तिस् तु अतिकृच्छ्रम् ॥

nāstika.vṛttis tu atikṛcchram //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेन सोमविक्रयी व्याख्यातस् ॥

etena soma.vikrayī vyākhyātas //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वानप्रस्थस् दीक्षाभेदे कृच्छ्रम् द्वादशरात्रम् चरित्वा महाकक्षे वर्धयेत् ॥

vānaprasthas dīkṣā.bhede kṛcchram dvādaśa.rātram caritvā mahākakṣe vardhayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भिक्षुकैस् वानप्रस्थवत् सोमवृद्धिवर्धनम् स्वशास्त्रसंस्कारस् च स्वशास्त्रसंस्कारस् च इति ॥

bhikṣukais vānaprasthavat soma.vṛddhi.vardhanam sva.śāstra.saṃskāras ca sva.śāstra.saṃskāras ca iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.