अश्रोत्रियास् अननुवाक्यास् अनग्नयस् वा शूद्रसधर्माणस् भवन्ति ॥
aśrotriyās ananuvākyās anagnayas vā śūdra.sadharmāṇas bhavanti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Vāsiṣṭhadharmasūtra 3
मानवम् च अत्र श्लोकम् उदाहरन्ति । यस् अनधीत्य द्विजस् वेदम् अन्यत्र कुरुते श्रमम् (च्)। स जीवन् एव शूद्रत्वम् आशु गच्छति सअन्वयस् (च्)॥
mānavam ca atra ślokam udāharanti / yas anadhītya dvijas vedam anyatra kurute śramam (c)/ sa jīvan eva śūdratvam āśu gacchati sa.anvayas (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न अनृक् ब्राह्मणस् भवति न वणिक् न कुशीलवस् (च्)। न शूद्रप्रेषणम् कुर्वन् न स्तेनस् न चिकित्सकस् (च्)॥
na an.ṛk brāhmaṇas bhavati na vaṇik na kuśīlavas (c)/ na śūdra.preṣaṇam kurvan na stenas na cikitsakas (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अव्रतास् हि अनधीयानास् यत्र भैक्षचरास् द्विजास् (च्)। तम् ग्रामम् दण्डयेत् राजा चोरभक्तप्रदस् हि सस् (च्)॥
a.vratās hi anadhīyānās yatra bhaikṣa.carās dvijās (c)/ tam grāmam daṇḍayet rājā cora.bhakta.pradas hi sas (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अव्रतानाम् अमन्त्राणाम् जातिमात्रौपजीविनाम् (च्)। सहस्रशस् समेतानाम् परिषत्त्वम् न विद्यते (च्)॥
avratānām amantrāṇām jāti.mātra.upajīvinām (c)/ sahasraśas sametānām pariṣattvam na vidyate (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् वदन्ति तमस्मूढास् मूर्खास् धर्मम् अजानतस् (च्)। तत् पापम् शतधा भूत्वा तत्वक्तॄन् अधिगच्छति (च्)॥
yat vadanti tamas.mūḍhās mūrkhās dharmam ajānatas (c)/ tat pāpam śatadhā bhūtvā tat.vaktṝn adhigacchati (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चत्वारस् वा त्रयस् वा अपि यम् ब्रूयुर् वेदपारगास् (च्)। स धर्मस् इति विज्ञेयस् न इतरेषाम् सहस्रशस् (च्)॥
catvāras vā trayas vā api yam brūyur veda.pāragās (c)/ sa dharmas iti vijñeyas na itareṣām sahasraśas (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रोत्रियाय च देयानि हव्यकव्यानि नित्यशस् (च्)। अश्रोत्रियाय दत्तम् हि पितॄन् न एति न देवतास् (च्)॥
śrotriyāya ca deyāni havya.kavyāni nityaśas (c)/ a.śrotriyāya dattam hi pitṝn na eti na devatās (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य च एकगृहे मूर्खस् दूरे वा अपि बहुश्रुतस् (च्)। बहुश्रुताय दातव्यम् न अस्ति मूर्खे व्यतिक्रमस् (च्)॥
yasya ca eka.gṛhe mūrkhas dūre vā api bahu.śrutas (c)/ bahu.śrutāya dātavyam na asti mūrkhe vyatikramas (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणअतिक्रमस् न अस्ति विप्रे वेदविवर्जिते (च्)। ज्वलन्तम् अग्निम् उत्सृज्य न हि भस्मनि हूयते (च्)॥
brāhmaṇa.atikramas na asti vipre veda.vivarjite (c)/ jvalantam agnim utsṛjya na hi bhasmani hūyate (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस् च काष्ठमयस् हस्ती यस् च चर्ममयस् मृगस् (च्)। यस् च विप्रस् अनधीयानस् त्रयस् ते नामधारकास् (च्)॥
yas ca kāṣṭha.mayas hastī yas ca carma.mayas mṛgas (c)/ yas ca vipras anadhīyānas trayas te nāma.dhārakās (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्वत्भोज्यानि अविद्वांसस् येषु राष्ट्रेषु भुञ्जते (च्)। तानि अनावृष्टिम् ऋच्छन्ति महत् वा जायते भयम्(च्) इति ॥
vidvat.bhojyāni avidvāṃsas yeṣu rāṣṭreṣu bhuñjate (c)/ tāni an.āvṛṣṭim ṛcchanti mahat vā jāyate bhayam(c) iti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्रज्ञायमानम् वित्तम् यस् अधिगच्छेत् राजा तत् हरेत् अधिगन्त्रे षष्ठम् अंशम् प्रदाय ॥
aprajñāyamānam vittam yas adhigacchet rājā tat haret adhigantre ṣaṣṭham aṃśam pradāya //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणस् चेत् अधिगच्छेत् षट्सु कर्मसु वर्त्तमानस् न राजा हरेत् ॥ ब्ष्प्ष् वर्त्तमानस् फ़् वर्तमानस्
brāhmaṇas cet adhigacchet ṣaṭsu karmasu varttamānas na rājā haret // BṣPṣ varttamānas F vartamānas
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आततायिनम् हत्वा न अत्र प्राणछेत्तुस् किम्चित् किल्विषम् आहुर् ॥
ātatāyinam hatvā na atra prāṇa.chettus kim.cit kilviṣam āhur //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ अपि उदाहरन्ति । अग्निदस् गरदस् च एव शस्त्रपाणिस् धनअपहस् (च्)। क्षेत्रदारहरस् च एव षट् एते आततायिनस् (च्)॥
atha api udāharanti / agni.das gara.das ca eva śastra.pāṇis dhana.apahas (c)/ kṣetra.dāra.haras ca eva ṣaṭ ete ātatāyinas (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आततायिनम् आयान्तम् अपि वेदअन्तपारगम् (च्)। जिघांसन्तम् जिघांसीयात् न तेन ब्रह्महा भवेत् (च्)॥
ātatāyinam āyāntam api veda.anta.pāragam (c)/ jighāṃsantam jighāṃsīyāt na tena brahma.hā bhavet (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वाध्यायिनम् कुले जातम् यस् हन्यात् आततायिनम् (च्)। न तेन भ्रूणहा स स्यात् मन्युस् तत्मन्युम् ऋच्छति ।(च्) इति ॥
svādhyāyinam kule jātam yas hanyāt ātatāyinam (c)/ na tena bhrūṇahā sa syāt manyus tat.manyum ṛcchati .(c) iti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिणाचिकेतस् पञ्चअग्निस् त्रिसुपर्णस् चतुस्मेधा वाजसनेयी षटङ्गविद् ब्रह्मदेयअनुसन्तानस् छन्दोगस् ज्येष्ठसामगस् मन्त्रब्राह्मणविद्यस् च धर्मान् अधीते यस्य च दशपुरुषम् मातृपितृवंशस् श्रोत्रियस् विज्ञायते विद्वांसस् स्नातकास् च एते पङ्क्तिपावनास् भवन्ति ॥
triṇāciketas pañca.agnis tri.suparṇas catus.medhā vājasaneyī ṣaṭ.aṅga.vid brahma.deya.anusantānas chandogas jyeṣṭha.sāma.gas mantra.brāhmaṇa.vidyas ca dharmān adhīte yasya ca daśa.puruṣam mātṛ.pitṛ.vaṃśas śrotriyas vijñāyate vidvāṃsas snātakās ca ete paṅkti.pāvanās bhavanti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चातुर्विद्यम् विकल्पी च अङ्गविद् धर्मपाठकस् (च्)। आश्रमस्थास् त्रयस् मुख्यास् पर्षत् एषाम् दशअवरा (च्)॥
cāturvidyam vikalpī ca aṅga.vid dharma.pāṭhakas (c)/ āśrama.sthās trayas mukhyās parṣat eṣām daśa.avarā (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपनीय कृत्स्नम् वेदम् अध्यापयेत् स आचार्यस् (च्)॥
upanīya kṛtsnam vedam adhyāpayet sa ācāryas (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस् तु एकदेशम् स उपाध्यायस् ॥
yas tu eka.deśam sa upādhyāyas //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस् च वेदअङ्गानि ॥
yas ca veda.aṅgāni //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मत्राणे वर्णसंवर्गे ब्राह्मणवैश्यौ शस्त्रम् आददीयाताम् ॥
ātma.trāṇe varṇa.saṃvarge brāhmaṇa.vaiśyau śastram ādadīyātām //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षत्रियस्य तु तत् नित्यम् एव रक्षणअधिकारात् ॥
kṣatriyasya tu tat nityam eva rakṣaṇa.adhikārāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रक्षाल्य पादौ पाणी च आ मणिबन्धात् प्राक् वा उदक् वा आसीनस् अङ्गुष्ठमूलस्य उत्तररेखा ब्राह्मम् तीर्थम् तेन त्रिस् आचामेत् अशब्दवत् ॥
prakṣālya pādau pāṇī ca ā maṇi.bandhāt prāk vā udak vā āsīnas aṅguṣṭha.mūlasya uttara.rekhā brāhmam tīrtham tena tris ācāmet a.śabda.vat //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विस् परिमृजीत ॥
dvis parimṛjīta //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खानि अद्भिस् संस्पृशेत् ॥
khāni adbhis saṃspṛśet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूर्धनि अपस् निनयेत् सव्ये च पाणौ ॥
mūrdhani apas ninayet savye ca pāṇau //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रजन् तिष्ठन् शयानस् प्रणतस् वा न आचामेत् ॥
vrajan tiṣṭhan śayānas praṇatas vā na ācāmet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृदयङ्गमाभिस् अद्भिस् अबुद्बुदाभिस् अफेनाभिस् ब्राह्मणस् ॥
hṛdayaṅgamābhis adbhis abudbudābhis a.phenābhis brāhmaṇas //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कण्ठगाभिस् तु क्षत्रियस् ॥
kaṇṭhagābhis tu kṣatriyas //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैश्यस् अद्भिस् प्राशिताभिस् ॥
vaiśyas adbhis prāśitābhis //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रीशूद्रम् स्पृष्टाभिस् एव च ॥
strī.śūdram spṛṣṭābhis eva ca //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रदरात् अपि यास् गोस् तपर्णसमर्थास् स्युस् ॥ ब्ष्प्ष् तपर्ण फ़् तर्पण
pradarāt api yās gos taparṇa.samarthās syus // BṣPṣ taparṇa F tarpaṇa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न वर्णगन्धरसदुष्टाभिस् यास् च स्युस् अशुभागमास् ॥
na varṇa.gandha.rasa.duṣṭābhis yās ca syus aśubhāgamās //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न मुख्यास् विप्रुषस् उच्छिष्टम् कुर्वन्ति अनङ्गस्पृष्टास् ॥
na mukhyās vipruṣas ucchiṣṭam kurvanti anaṅga.spṛṣṭās //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुप्त्वा भुक्त्वा क्षुत्वा पीत्वा रुदित्वा स्नात्वा च अन्तस् पुनर् आचामेत् वासस् च परिधाय ॥
suptvā bhuktvā kṣutvā pītvā ruditvā snātvā ca antas punar ācāmet vāsas ca paridhāya //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ओष्ठौ संस्पृश्य यत्र अलोमकौ ॥
oṣṭhau saṃspṛśya yatra a.lomakau //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न श्मश्रुगतस् लेपस् ॥
na śmaśru.gatas lepas //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दन्तवत् दन्तसक्तेषु यत् च अन्तर्मूखे भवेत् निगिरन् एव तत् शुचिस् इति ॥
danta.vat danta.sakteṣu yat ca antar.mūkhe bhavet nigiran eva tat śucis iti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परान् अपि आचामयतस् पादौ यास् विप्रुषस् गतास् (च्)। ताभिस् न उच्छिष्टताम् यान्ति भूम्यास् तास् तु समास् स्मृतास् (च्)॥
parān api ācāmayatas pādau yās vipruṣas gatās (c)/ tābhis na ucchiṣṭatām yānti bhūmyās tās tu samās smṛtās (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चरन् अभ्यवहारेषु उच्छिष्टम् यदि संस्पृशेत् (च्)। भूमौ निधाय तत् द्रव्याम् आचम्य प्रचरेत् पुनस् (च्)॥
caran abhyavahāreṣu ucchiṣṭam yadi saṃspṛśet (c)/ bhūmau nidhāya tat dravyām ācamya pracaret punas (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् यत् मीमांस्यम् स्यात् अद्भिस् संस्पृशेत् ॥
yat yat mīmāṃsyam syāt adbhis saṃspṛśet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वहतास् च मृगास् वन्यास् पातितम् च खगैस् फलम् (च्)। बालैस् अनुपरिक्रान्तम् स्त्रीभिस् आचरितम् च यत् (च्)॥
śva.hatās ca mṛgās vanyās pātitam ca khagais phalam (c)/ bālais anuparikrāntam strībhis ācaritam ca yat (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसारितम् च यत् पण्यम् ये दोषास् स्त्रीमुखेषु च (च्)॥
prasāritam ca yat paṇyam ye doṣās strī.mukheṣu ca (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मशकैस् मक्षिकाभिस् च निलीनैस् न उपहन्यते (च्)। क्षितिस्थास् च एव यास् आपस् गवाम् तृप्तिकरास् च यास् (च्)। परिसंख्याय तान् सर्वान् शुचीन् आह प्रजापतिस्।(च्) इति ॥
maśakais makṣikābhis ca nilīnais na upahanyate (c)/ kṣiti.sthās ca eva yās āpas gavām tṛpti.karās ca yās (c)/ parisaṃkhyāya tān sarvān śucīn āha prajāpatis.(c) iti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लेपगन्धअपकर्षणे शौचम् अमेध्यलिप्तस्य अद्भिस् मृदा च ॥
lepa.gandha.apakarṣaṇe śaucam amedhya.liptasya adbhis mṛdā ca //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैजसमृद्मयदारवतान्तवानाम् भस्मपरिमार्जनप्रदाहनतक्षणधावनानि ॥
taijasa.mṛd.maya.dārava.tāntavānām bhasma.parimārjana.pradāhana.takṣaṇa.dhāvanāni //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैजसवत् उपलमणीनाम् ॥
taijasavat upala.maṇīnām //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मणिवत् शङ्खशुक्तीनाम् ॥
maṇivat śaṅkha.śuktīnām //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दारुवत् अस्थ्नाम् ॥
dāruvat asthnām //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रज्जुविदलचर्मणान् चैलवत् शौचम् ॥
rajju.vidala.carmaṇān cailavat śaucam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोवालैस् फलमयानाम् ॥
govālais phala.mayānām //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गौरसर्षपकल्केन क्षौमजानाम् ॥
gaura.sarṣapa.kalkena kṣaumajānām //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूमेस् तु संमार्जनौपलेनौल्लेखनप्रोक्षणौपकर्णैस् यथास्थानम् दोषविशेषात् प्रायत्यम् उपैति ॥ ब्ष्प्ष् उपलेन ए उपलेपन
bhūmes tu saṃmārjana.upalena.ullekhana.prokṣaṇa.upakarṇais yathā.sthānam doṣa.viśeṣāt prāyatyam upaiti // BṣPṣ upalena E upalepana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ अपि उदाहरन्ति । खननात् दहनात् धर्षात् गोभिस् आक्रमणात् अपि (च्)। चतुर्भिस् शुध्यते भूमिस् पञ्चमात् च उपलेपनात् (च्)॥
atha api udāharanti / khananāt dahanāt dharṣāt gobhis ākramaṇāt api (c)/ caturbhis śudhyate bhūmis pañcamāt ca upalepanāt (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रजसा शुध्यते नारी नदी वेगेन शुध्यते (च्)। भस्मना शुध्यते कांस्यम् पुनःपाकेन मृद्मयम् (च्)॥
rajasā śudhyate nārī nadī vegena śudhyate (c)/ bhasmanā śudhyate kāṃsyam punaḥpākena mṛd.mayam (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्यैस् मूत्रैस् पुरीषैस् वा श्लेष्मपूयअश्रुशोणितैस् (च्)। संस्पृष्टम् न एव शुध्येत पुनःपाकेन मृद्मयम् (च्)॥
madyais mūtrais purīṣais vā śleṣma.pūya.aśru.śoṇitais (c)/ saṃspṛṣṭam na eva śudhyeta punaḥpākena mṛd.mayam (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्भिस् गात्राणि शुध्यन्ति मनस् सत्येन शुध्यति (च्)। विद्यातपस्भ्याम् भूतआत्मा बुद्धिस् ज्ञानेन शुध्यति ।(च्) इति ॥
adbhis gātrāṇi śudhyanti manas satyena śudhyati (c)/ vidyā.tapas.bhyām bhūta.ātmā buddhis jñānena śudhyati .(c) iti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्भिस् एव काञ्चनम् पूयते ॥
adbhis eva kāñcanam pūyate //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा रजतम् ॥
tathā rajatam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताम्रम् अम्लेन शुध्यति ॥
tāmram amlena śudhyati //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्गुलिकनिष्ठिकामूले दैवम् तीर्थम् ॥
aṅguli.kaniṣṭhikā.mūle daivam tīrtham //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्गुल्यम् ऋषीणाम् ॥
aṅgulyam ṛṣīṇām //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्गुलिअग्रेषु मानुषम् ॥
aṅguli.agreṣu mānuṣam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाणिमध्य आग्नेयम् ॥
pāṇi.madhya āgneyam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रदेशिनीअङ्गुष्ठयोस् अन्तरा पित्र्यम् ॥
pradeśinī.aṅguṣṭhayos antarā pitryam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रोचते इति सायम्प्रातरशनानि अभिपूजयेत् ॥
rocate iti sāyam.prātar.aśanāni abhipūjayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वदितम् इति पित्र्ये ॥
svaditam iti pitrye //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संपन्नम् इति आभ्युदयिकेषु आभ्युदयिकेषु एति ॥ ब्ष्प्ष् एति फ़् इति
saṃpannam iti ābhyudayikeṣu ābhyudayikeṣu eti // BṣPṣ eti F iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.