आचारस् परमस् धर्मस् सर्वेषाम् इति निश्चयस् (च्)। हीनआचारपरीतआत्मा प्रेत्य च इह च नश्यति (च्)॥
ācāras paramas dharmas sarveṣām iti niścayas (c)/ hīna.ācāra.parīta.ātmā pretya ca iha ca naśyati (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न एनम् तपांसि न ब्रह्म न अग्निहोत्रम् न दक्षिणास् (च्)। हीनआचारम् इतस् भ्रष्टम् तारयन्ति कथम्चन (च्)॥
na enam tapāṃsi na brahma na agnihotram na dakṣiṇās (c)/ hīna.ācāram itas bhraṣṭam tārayanti katham.cana (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचारहीनम् न पुनन्ति वेदास् यदि अपि अधीतास् सह षड्भिस् अङ्गैस् (च्)। छन्दांसि एनम् मृत्युकाले त्यजन्ति नीडम् शकुन्तास् इव जातपक्षास् (च्)॥
ācāra.hīnam na punanti vedās yadi api adhītās saha ṣaḍbhis aṅgais (c)/ chandāṃsi enam mṛtyu.kāle tyajanti nīḍam śakuntās iva jāta.pakṣās (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचारहीनस्य तु ब्राह्मणस्य वेदास् षटङ्गास् तु अखिलास् सयज्ञास् (च्)। काम् प्रीतिम् उत्पादयितुम् समर्थास् अन्धस्य दारास् इव दर्शनीयास् (च्)॥
ācāra.hīnasya tu brāhmaṇasya vedās ṣaṭ.aṅgās tu akhilās sa.yajñās (c)/ kām prītim utpādayitum samarthās andhasya dārās iva darśanīyās (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न एनम् छन्दांसि वृजिनात् तारयन्ति मायाविनम् मायया वर्तमानम् (च्)। द्वे अपि अक्षरे सम्यक् अधीयमाने पुनाति तत् ब्रह्म यथा इषे अब्दास् (च्)॥
na enam chandāṃsi vṛjināt tārayanti māyāvinam māyayā vartamānam (c)/ dve api akṣare samyak adhīyamāne punāti tat brahma yathā iṣe abdās (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुसाचारस् हि पुरुषस् लोके भवति निन्दितस् (च्)। दुःखभागी च सततम् व्याधितस् अल्पआयुस् एव च (च्)॥
dus.ācāras hi puruṣas loke bhavati ninditas (c)/ duḥkha.bhāgī ca satatam vyādhitas alpa.āyus eva ca (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचारात् फलते धर्मस् आचारात् फलते धनम् (च्)। आचारात् श्रियम् आप्नोति आचारस् हन्ति अलक्षणम् (च्)॥
ācārāt phalate dharmas ācārāt phalate dhanam (c)/ ācārāt śriyam āpnoti ācāras hanti a.lakṣaṇam (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वलक्षणहीनस् अपि यस् सताचारवान् नरस् (च्)। श्रद्दधानस् अनसूयस् च शतम् वर्षाणि जीवति (च्)॥
sarva.lakṣaṇa.hīnas api yas sat.ācāra.vān naras (c)/ śraddadhānas anasūyas ca śatam varṣāṇi jīvati (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आहारनिर्हारविहारयोगास् सुसंवृतास् धर्मविदा तु कार्यास् (च्)। वाच्बुद्धिकार्याणि तपस् तथा एव धनआयुषी गुप्ततमे तु कार्ये (च्)॥
āhāra.nirhāra.vihāra.yogās su.saṃvṛtās dharma.vidā tu kāryās (c)/ vāc.buddhi.kāryāṇi tapas tathā eva dhana.āyuṣī guptatame tu kārye (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उभे मूत्रपुरीषे दिवा कुर्यात् उदङ्मुखस् (च्)। रात्रौ तु दक्षिणा कुर्यात् एवम् हि आयुस् न रिष्यति (च्)॥
ubhe mūtra.purīṣe divā kuryāt udaṅ.mukhas (c)/ rātrau tu dakṣiṇā kuryāt evam hi āyus na riṣyati (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रति अग्निम् प्रति सूर्यम् च प्रति गाम् प्रति ब्राह्मणम् (च्)। प्रति सोमौदकम् सन्ध्याम् प्रज्ञा नश्यति मेहतस् (च्)॥
prati agnim prati sūryam ca prati gām prati brāhmaṇam (c)/ prati soma.udakam sandhyām prajñā naśyati mehatas (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न नद्याम् मेहनम् कुर्यात् न पथि न च भस्मनि (च्)। न गोमये न कृष्टे न उप्ते न शाद्वलौपजीव्यछायासु ॥
na nadyām mehanam kuryāt na pathi na ca bhasmani (c)/ na go.maye na kṛṣṭe na upte na śādvala.upajīvya.chāyāsu //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छायायाम् अन्धकारे वा रात्रौ अहनि वा द्विजस् (च्)। यथासुखमुखस् कुर्यात् प्राणबाधाभयेषु च (च्)॥
chāyāyām andhakāre vā rātrau ahani vā dvijas (c)/ yathāsukha.mukhas kuryāt prāṇa.bādhābhayeṣu ca (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्धृताभिस् अद्भिस् कार्यम् कुर्यात् ॥
uddhṛtābhis adbhis kāryam kuryāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नानम् अनुद्धृताभिस् अपि ॥
snānam an.uddhṛtābhis api //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आहरेत् मृत्तिकाम् विप्रस् कूलात् ससिकता तु या (च्)॥
āharet mṛttikām vipras kūlāt sasikatā tu yā (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तर्जले देवगृहे वल्मीके मूषकस्थले (च्)। कृतशौचअवशिष्टास् वा न ग्राह्यास् पञ्च मृत्तिकास् (च्)॥
antarjale deva.gṛhe valmīke mūṣaka.sthale (c)/ kṛta.śauca.avaśiṣṭās vā na grāhyās pañca mṛttikās (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एका लिङ्गे करे तिस्रस् उभयोस् मृद्द्वयम् स्मृतम् (च्)। पञ्च अपाने दश एकस्मिन् उभयोस् सप्त मृत्तिकास् (च्)॥
ekā liṅge kare tisras ubhayos mṛd.dvayam smṛtam (c)/ pañca apāne daśa ekasmin ubhayos sapta mṛttikās (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत् शौचम् गृहस्थानाम् द्विगुणम् ब्रह्मचारिणाम् (च्)। त्रिगुणम् वानप्रस्थानाम् यतीनाम् तत् चतुस्गुणम्(च्) इति ॥
etat śaucam gṛhasthānām dvi.guṇam brahmacāriṇām (c)/ tri.guṇam vānaprasthānām yatīnām tat catus.guṇam(c) iti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टौ ग्रासास् मुनेस् भक्तम् वानप्रस्थस्य षोडश (च्)। द्वात्रिंशत् तु गृहस्थस्य अपरिमितम् ब्रह्मचारिणस् ॥
aṣṭau grāsās munes bhaktam vānaprasthasya ṣoḍaśa (c)/ dvātriṃśat tu gṛhasthasya a.parimitam brahmacāriṇas //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आहिताग्निस् अनड्वान् च ब्रह्मचारी च ते त्रयस् (च्)। अश्नन्तस् एव सिध्यन्ति न एषाम् सिद्धिस् अनश्नताम् (च्)॥
āhitāgnis anaḍvān ca brahmacārī ca te trayas (c)/ aśnantas eva sidhyanti na eṣām siddhis an.aśnatām (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रतेषु नियमेषु चैज्याअध्ययनधर्मेषु (च्)॥
vrateṣu niyameṣu ca.ijyā.adhyayana.dharmeṣu (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगस् तपस् दमस् दानम् सत्यम् शौचम् श्रुतम् घृणा (च्)। विद्या विज्ञानम् आस्तिक्यम् एतत् ब्राह्मणलक्षणम् (च्)॥
yogas tapas damas dānam satyam śaucam śrutam ghṛṇā (c)/ vidyā vijñānam āstikyam etat brāhmaṇa.lakṣaṇam (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीर्घवैरम् असूया चअसत्यम् ब्राह्मणदूषणम् (च्)। पैशुन्यम् निर्दयत्वम् च जानीयात् शूद्रलक्षणम् (च्)॥
dīrgha.vairam asūyā ca.a.satyam brāhmaṇa.dūṣaṇam (c)/ paiśunyam nir.dayatvam ca jānīyāt śūdra.lakṣaṇam (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये शान्तदान्तास् श्रुतिपूर्णकर्णास् जितैन्द्रियास् प्राणिवधात् निवृत्तास् (च्)। प्रतिग्रहे सङ्कुचितअग्रहस्तास् ते ब्राह्मणास् तारयितुम् समर्थास् (च्)॥
ye śānta.dāntās śruti.pūrṇa.karṇās jita.indriyās prāṇi.vadhāt nivṛttās (c)/ pratigrahe saṅkucita.agra.hastās te brāhmaṇās tārayitum samarthās (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किम्चित् वेदमयम् पात्रम् किम्चित् पात्रम् तपस्मयम् (च्)। पात्राणाम् अपि तत् पात्रम् शूद्रअन्नम् यस्य न उदरे (च्)॥
kim.cit veda.mayam pātram kim.cit pātram tapas.mayam (c)/ pātrāṇām api tat pātram śūdra.annam yasya na udare (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूद्रअन्नेन उदरस्थेन यदि कस्चित् मृतस् द्विजस् (च्)। स भवेत् शूकरस् ग्राम्यस् तस्य वा जायते कुले (च्)॥
śūdra.annena udara.sthena yadi kas.cit mṛtas dvijas (c)/ sa bhavet śūkaras grāmyas tasya vā jāyate kule (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूद्रअन्नरसपुष्टअङ्गस् हि अधीयानस् अपि नित्यशस् (च्)। जुह्वन् वा अपि जपन् वा अपि गतिम् ऊर्ध्वाम् न विन्दति (च्)॥
śūdra.anna.rasa.puṣṭa.aṅgas hi adhīyānas api nityaśas (c)/ juhvan vā api japan vā api gatim ūrdhvām na vindati (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूद्रअन्नेन तु भुक्तेन मैथुनम् यस् अधिगच्छति (च्)। यस्य अन्नम् तस्य ते पुत्रास् न च स्वर्गआरुहस् भवेत् (च्)॥
śūdra.annena tu bhuktena maithunam yas adhigacchati (c)/ yasya annam tasya te putrās na ca svarga.āruhas bhavet (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वाध्यायौत्थम् योनिमन्तम् प्रशान्तम् वैतानस्थम् पापभीरुम् बहुज्ञम् (च्)। स्त्रीषु क्षान्तम् धार्मिकम् गोशरण्यम् व्रतैस् क्लान्तम् तादृशम् पात्रम् आहुर् (च्)॥
svādhyāya.uttham yonimantam praśāntam vaitāna.stham pāpa.bhīrum bahu.jñam (c)/ strīṣu kṣāntam dhārmikam go.śaraṇyam vratais klāntam tādṛśam pātram āhur (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आमपात्रे यथा न्यस्तम् क्षीरम् दधि घृतम् मधु (च्)। विनश्येत् पात्रदौर्बल्यात् न च पात्रम् रसास् च ते (च्)॥
āma.pātre yathā nyastam kṣīram dadhi ghṛtam madhu (c)/ vinaśyet pātra.daurbalyāt na ca pātram rasās ca te (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् गास् वा हिरण्यम् वा वस्त्रम् अश्वम् महीम् तिलान् (च्)। अविद्वान् प्रतिगृह्णानस् भस्मीभवति काष्ठवत् (च्)॥
evam gās vā hiraṇyam vā vastram aśvam mahīm tilān (c)/ avidvān pratigṛhṇānas bhasmībhavati kāṣṭhavat (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न अङ्गनखवादनम् कुर्यात् ॥
na aṅga.nakha.vādanam kuryāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नखैस् च भोजनआदौ ॥
nakhais ca bhojana.ādau //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न च अपस् अञ्जलिना पिबेत् ॥
na ca apas añjalinā pibet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न पादेन पाणिना वा जलम् अभिहन्यात् ॥
na pādena pāṇinā vā jalam abhihanyāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न जलेन जलम् ॥
na jalena jalam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न इष्टकाभिस् फलम् शातयीत ॥
na iṣṭakābhis phalam śātayīta //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न फलेन फलम् ॥
na phalena phalam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न कल्कस् न कुहकस् भवेत् ॥
na kalkas na kuhakas bhavet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न म्लेच्छभाषाम् शिक्षेत ॥
na mleccha.bhāṣām śikṣeta //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ अपि उदाहरन्ति । न पाणिपादचपलस् न नेत्रचपलस् भवेत् (च्)। न च वाचङ्गचपलस् इति शिष्टस्य गोचरस् (च्)॥
atha api udāharanti / na pāṇi.pāda.capalas na netra.capalas bhavet (c)/ na ca vāc.aṅga.capalas iti śiṣṭasya gocaras (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पारंपर्यगतस् येषाम् वेदस् सपरिबृंहणस् (च्)। ते शिष्टास् ब्राह्मणास् ज्ञेयास् श्रुतिप्रत्यक्षहेतवस् (च्)॥
pāraṃparya.gatas yeṣām vedas sa.paribṛṃhaṇas (c)/ te śiṣṭās brāhmaṇās jñeyās śruti.pratyakṣa.hetavas (c)//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यम् न सन्तम् न वा असन्तम् न अश्रुतम् न बहुश्रुतम् (च्)। न सुवृत्तम् न दुर्वृत्तम् वेद कस्चित् स ब्राह्मणस् (च्)॥ स ब्राह्मणस् इति ॥
yam na santam na vā asantam na a.śrutam na bahu.śrutam (c)/ na su.vṛttam na dur.vṛttam veda kas.cit sa brāhmaṇas (c)// sa brāhmaṇas iti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.