Library·Anandabhatta: Vallalacarita·2·2.10

Anandabhatta: Vallalacarita 2.10

विराजमसृजत्कालः सो ऽसृजत् पुरुषं विराट् । पुरुषं तं मनुं विद्धि विराज ऊरुसम्भवम्

virājamasṛjatkālaḥ so 'sṛjat puruṣaṃ virāṭ / puruṣaṃ taṃ manuṃ viddhi virāja ūrusambhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स सृष्ट्वा तु प्रजास्त्वेव आपवः स प्रजापतिः । लब्धवान् पुरुषः पत्नीम् शतरूपामयोनिजाम्

sa sṛṣṭvā tu prajāstveva āpavaḥ sa prajāpatiḥ / labdhavān puruṣaḥ patnīm śatarūpāmayonijām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैराजात् पुरुषात् वीरं शतरूपा व्यजायत । प्रियव्रतोत्तानपादौ वीरात् काम्या व्यजायत

vairājāt puruṣāt vīraṃ śatarūpā vyajāyata / priyavratottānapādau vīrāt kāmyā vyajāyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काम्या नाम महाभागा कर्दमस्य प्रजापतेः । कन्या पुत्राश्च चत्वारः सम्राट् कुक्षि र्विराट् प्रभुः

kāmyā nāma mahābhāgā kardamasya prajāpateḥ / kanyā putrāśca catvāraḥ samrāṭ kukṣi rvirāṭ prabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रियव्रतं समासाद्य पतिं सा जनयत् सुतान् । उत्तानपादं जग्राह पुत्त्रमत्रिः प्रजापतिः

priyavrataṃ samāsādya patiṃ sā janayat sutān / uttānapādaṃ jagrāha puttramatriḥ prajāpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तानपादाच्चतुरः सुनृता सुषुवे सुतान् । धर्म्मस्य कन्या सुश्रोणी सुनृता नाम विश्रुता

uttānapādāccaturaḥ sunṛtā suṣuve sutān / dharmmasya kanyā suśroṇī sunṛtā nāma viśrutā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पन्ना वाजिमेधेन ध्रुवस्य जननी शुभा । ध्रुवञ्च कीर्त्तिमन्तञ्च आयुष्मन्तं वसुन्तथा । उत्तानपादो ऽजनयत् सुनृतायां प्रजापतिः

utpannā vājimedhena dhruvasya jananī śubhā / dhruvañca kīrttimantañca āyuṣmantaṃ vasuntathā / uttānapādo 'janayat sunṛtāyāṃ prajāpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तर्षीणां पुरःस्थानं ध्रुवश्च तपसाप्तवान् । तस्मात् श्लिष्टिञ्च भव्यञ्च ध्रुवाच्छम्भुर्व्यजायत

saptarṣīṇāṃ puraḥsthānaṃ dhruvaśca tapasāptavān / tasmāt śliṣṭiñca bhavyañca dhruvācchambhurvyajāyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्लिष्टेराधत्त सुच्छाया पञ्चपुत्रानकल्मषान् । रिपुं रिपुञ्जयं रिप्रं वृकलं वृकतेजसम्

śliṣṭerādhatta succhāyā pañcaputrānakalmaṣān / ripuṃ ripuñjayaṃ ripraṃ vṛkalaṃ vṛkatejasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रिपोराधत्त वृहती चाक्षुषं सर्व्वतेजसम् । अजीजनत् पुष्करिण्यां वीरण्यां चाक्षुषो मनुम्

riporādhatta vṛhatī cākṣuṣaṃ sarvvatejasam / ajījanat puṣkariṇyāṃ vīraṇyāṃ cākṣuṣo manum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रजापेतरात्मजायामरण्यस्य महात्मनः । मनोरजायन्त दश नड्वलायां महौजसः

prajāpetarātmajāyāmaraṇyasya mahātmanaḥ / manorajāyanta daśa naḍvalāyāṃ mahaujasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कन्यायां मानवश्रेष्ठा वैराजस्य प्रजापतेः । ऊरुः पुरुः शतद्युम्नस्तपस्वी सत्यवाक् कविः

kanyāyāṃ mānavaśreṣṭhā vairājasya prajāpateḥ / ūruḥ puruḥ śatadyumnastapasvī satyavāk kaviḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्निष्टुरतिरात्रश्च सुद्युम्नश्चेत्यमी नव । अभिमन्युश्च दशमो नड्वलायां महौजसः

agniṣṭuratirātraśca sudyumnaścetyamī nava / abhimanyuśca daśamo naḍvalāyāṃ mahaujasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊरोरजनयत् पुत्रान् षडाग्नेयी महाप्रभान् । अङ्गं सुमनसं स्वातिं क्रतुमङ्गिरसं गयम्

ūrorajanayat putrān ṣaḍāgneyī mahāprabhān / aṅgaṃ sumanasaṃ svātiṃ kratumaṅgirasaṃ gayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गात् सुनीथकन्यायां वेण एको व्यजायत । वेणस्य मथिते पाणौ सम्बभूव पृथुर्नृपः

aṅgāt sunīthakanyāyāṃ veṇa eko vyajāyata / veṇasya mathite pāṇau sambabhūva pṛthurnṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथु र्वैण्यस्तदा चेमां ररक्ष क्षत्रपूर्व्वजः । राजसूयाभिषिक्तानामाद्यः स पृथिवीपतिः

pṛthu rvaiṇyastadā cemāṃ rarakṣa kṣatrapūrvvajaḥ / rājasūyābhiṣiktānāmādyaḥ sa pṛthivīpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माच्चैव समुत्पन्नौ निपुणौ सुतमागधौ । पृथोः पुत्रौ तु धर्म्मज्ञौ जज्ञाते ऽन्तर्द्धिपालिनौ

tasmāccaiva samutpannau nipuṇau sutamāgadhau / pṛthoḥ putrau tu dharmmajñau jajñāte 'ntarddhipālinau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिखण्डिनी हविर्धानमन्तर्द्धामाद्व्यजायत । हविर्धानात् षडाग्नेयी धीषणा जनयत् सुतान्

śikhaṇḍinī havirdhānamantarddhāmādvyajāyata / havirdhānāt ṣaḍāgneyī dhīṣaṇā janayat sutān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राचीनवर्हिषं शुक्रं गयं कृष्णं व्रजाजिनौ । प्राचीनवर्हिर्भगवान् महानासीत् प्रजापतिः

prācīnavarhiṣaṃ śukraṃ gayaṃ kṛṣṇaṃ vrajājinau / prācīnavarhirbhagavān mahānāsīt prajāpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुद्रतनयायान्तु कृतदारो ऽभवत् प्रभुः । सुवर्णाधत्त सामुद्री दश प्राचीनवर्हिषः

samudratanayāyāntu kṛtadāro 'bhavat prabhuḥ / suvarṇādhatta sāmudrī daśa prācīnavarhiṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्व्वे प्रचेतसो नाम धनुर्वेदस्य पारगाः । प्रजापतित्वं सम्प्राप्य तुष्टाः प्राचीनवर्हिषः

sarvve pracetaso nāma dhanurvedasya pāragāḥ / prajāpatitvaṃ samprāpya tuṣṭāḥ prācīnavarhiṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भू खं व्याप्तं हि तरुभिस्तांस्तरूनदहंश्च ते । द्रुमक्षयमथो बुद्ध्वा किञ्चिच्छिष्टेषु शाखिषु । उपगम्याब्रवीदेतान् राजा सोमः प्रजापतीन्

bhū khaṃ vyāptaṃ hi tarubhistāṃstarūnadahaṃśca te / drumakṣayamatho buddhvā kiñcicchiṣṭeṣu śākhiṣu / upagamyābravīdetān rājā somaḥ prajāpatīn

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोपं यच्छत दास्यन्ति कन्यां वो मारिषां वराम् । तपस्विनो मुनेः कण्डोः प्रम्लोचायां ममैव च

kopaṃ yacchata dāsyanti kanyāṃ vo māriṣāṃ varām / tapasvino muneḥ kaṇḍoḥ pramlocāyāṃ mamaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भविष्यं जानता सृष्टा भार्य्या वो ऽस्तु कुलङ्करी । अस्यामुत्पत्स्यते दक्षः प्रजाः संवर्द्धयिष्यति

bhaviṣyaṃ jānatā sṛṣṭā bhāryyā vo 'stu kulaṅkarī / asyāmutpatsyate dakṣaḥ prajāḥ saṃvarddhayiṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रचेतसस्तां जगृह दंक्षो ऽस्याञ्च ततो ऽभवत् । दशभ्यस्तु प्रचेतोभ्यो मारिषायां प्रजापतिः

pracetasastāṃ jagṛha daṃkṣo 'syāñca tato 'bhavat / daśabhyastu pracetobhyo māriṣāyāṃ prajāpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षो जज्ञे महातेजाः सोमस्यांशेन भूमिपाः पुत्रानुत्पादयामास शतशो ऽथ सहस्रशः । हर्य्यश्य नाम दक्षस्य सहस्राणि च पञ्च च पुत्राणां वेदितुं पृथ्व्याः प्रमाणं हि गतादिशः

dakṣo jajñe mahātejāḥ somasyāṃśena bhūmipāḥ putrānutpādayāmāsa śataśo 'tha sahasraśaḥ / haryyaśya nāma dakṣasya sahasrāṇi ca pañca ca putrāṇāṃ vedituṃ pṛthvyāḥ pramāṇaṃ hi gatādiśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽन्यपुत्रसाहस्रं तेषामन्वेषणे गतम् । अद्यापि न निवर्त्तन्ते समुद्रेभ्य इवापगाः

tato 'nyaputrasāhasraṃ teṣāmanveṣaṇe gatam / adyāpi na nivarttante samudrebhya ivāpagāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.