Library·Anandabhatta: Vallalacarita·2·2.12

Anandabhatta: Vallalacarita 2.12

शृणु राजन् व्यासप्रोक्तं वंशमुत्तमपौरुषम् । विस्तरेणानुपूर्व्व्या च यत्र जातो ऽसि पार्थिव

śṛṇu rājan vyāsaproktaṃ vaṃśamuttamapauruṣam / vistareṇānupūrvvyā ca yatra jāto 'si pārthiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरोः पुत्रो महावीर्य्यो राजासीज्जनमेजयः । प्रचिन्वांस्तु सुतस्तस्य यः प्राचीमजयद्दिशम्

puroḥ putro mahāvīryyo rājāsījjanamejayaḥ / pracinvāṃstu sutastasya yaḥ prācīmajayaddiśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रचिन्वतः प्रवीरो ऽभुत् मनस्युस्तस्य चात्मजः । राजा चाभयदो नाम मनस्योरभवत् सुतः

pracinvataḥ pravīro 'bhut manasyustasya cātmajaḥ / rājā cābhayado nāma manasyorabhavat sutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथैवाभयदस्यासीत् सुधन्वा नाम पार्थिवः । सुधन्वनो वहुगवः सम्पातिस्तस्य चात्मजः

tathaivābhayadasyāsīt sudhanvā nāma pārthivaḥ / sudhanvano vahugavaḥ sampātistasya cātmajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सम्पातेस्तु रहम्पाती रौद्राश्वस्तस्य वै सुतः । रौद्राश्वस्य घृताच्यां वै दशाप्सरसि सूनवः

sampātestu rahampātī raudrāśvastasya vai sutaḥ / raudrāśvasya ghṛtācyāṃ vai daśāpsarasi sūnavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋचेयुः प्रथमस्तेषां कृकनेयु र्द्वितीयकः । कक्षेयुः स्थण्डिलेयुश्च सन्नतेयुर्महामतिः

ṛceyuḥ prathamasteṣāṃ kṛkaneyu rdvitīyakaḥ / kakṣeyuḥ sthaṇḍileyuśca sannateyurmahāmatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशार्णेयुर्जलेयुश्च स्थलेयुश्च महाबलः । बलनित्यो बलेयुश्च रोद्राश्वसूनवो दश

daśārṇeyurjaleyuśca sthaleyuśca mahābalaḥ / balanityo baleyuśca rodrāśvasūnavo daśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कक्षेयोस्तनयास्त्वासन् त्रय एव महावलाः । सभानरश्चाक्षुषश्च परमन्थुस्तथैव च

kakṣeyostanayāstvāsan traya eva mahāvalāḥ / sabhānaraścākṣuṣaśca paramanthustathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सभानरस्य पुत्त्रस्तु विद्वान् कालानलो नृपः । कालानलस्य धर्म्मज्ञः सृञ्जयो नाम वै सुतः

sabhānarasya puttrastu vidvān kālānalo nṛpaḥ / kālānalasya dharmmajñaḥ sṛñjayo nāma vai sutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सृञ्जयस्याभवत् पुत्रो वीरो राजा पुरञ्जयः । पुरञ्जयात्मजः श्रीमान् राजाभूज्जनमेजयः

sṛñjayasyābhavat putro vīro rājā purañjayaḥ / purañjayātmajaḥ śrīmān rājābhūjjanamejayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाशालस्तु राजर्षिर्जनमेजयदेहजः । देवेषु स परिज्ञातः प्रतिष्ठितयशा भुवि

mahāśālastu rājarṣirjanamejayadehajaḥ / deveṣu sa parijñātaḥ pratiṣṭhitayaśā bhuvi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महामना नाम सुतो महाशालस्य धार्म्मिकः । जज्ञे वीरः शूरगणैः पूजितः स महामनाः

mahāmanā nāma suto mahāśālasya dhārmmikaḥ / jajñe vīraḥ śūragaṇaiḥ pūjitaḥ sa mahāmanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महामनास्तु पुत्रौ द्वौ जनयामास सत्तमः । उशीनरञ्च धर्म्मज्ञं तितिक्षुञ्च महाबलम्

mahāmanāstu putrau dvau janayāmāsa sattamaḥ / uśīnarañca dharmmajñaṃ titikṣuñca mahābalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उशीनरस्य पत्न्यस्तु पञ्चराजर्षिवंशजाः । मृगा कृमिर्नवा दर्व्वा पञ्चमी च दृषद्वती

uśīnarasya patnyastu pañcarājarṣivaṃśajāḥ / mṛgā kṛmirnavā darvvā pañcamī ca dṛṣadvatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उशीनरस्य पुत्रास्तु पञ्च तासु कुलोद्वहाः । तपसा चैव महता जाता वृद्धस्य चात्मजाः

uśīnarasya putrāstu pañca tāsu kulodvahāḥ / tapasā caiva mahatā jātā vṛddhasya cātmajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृगायान्तु नृगः पुत्रः कृम्यां कृमिरजायत । नवायास्तु नवः पुत्रो दर्व्वायाः सुव्रतो ऽभवत्

nṛgāyāntu nṛgaḥ putraḥ kṛmyāṃ kṛmirajāyata / navāyāstu navaḥ putro darvvāyāḥ suvrato 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृषद्वत्यास्तु संजज्ञे शिविरौशीनरो नृपः । शिवेस्तु शिवयः ख्याताः यौधेयास्तु मृगस्य ह

dṛṣadvatyāstu saṃjajñe śivirauśīnaro nṛpaḥ / śivestu śivayaḥ khyātāḥ yaudheyāstu mṛgasya ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवस्य नवराष्ट्रन्तु कृमेस्तु कृमिला पुरी । सुव्रतस्य तथाम्बष्ठाः शिविपुत्रान् निबोधत

navasya navarāṣṭrantu kṛmestu kṛmilā purī / suvratasya tathāmbaṣṭhāḥ śiviputrān nibodhata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवेस्तु शिवयः पुत्राश्चत्वारो लोकविश्रुताः । वृषदर्भः सुवीरश्च कैकेयो मद्रकस्तथा

śivestu śivayaḥ putrāścatvāro lokaviśrutāḥ / vṛṣadarbhaḥ suvīraśca kaikeyo madrakastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां जनपदाः स्फीताः कैकेया मद्रकास्तथा । वृषदर्भाः सुवीराश्च तितिक्षोः शृणुत प्रजाः

teṣāṃ janapadāḥ sphītāḥ kaikeyā madrakāstathā / vṛṣadarbhāḥ suvīrāśca titikṣoḥ śṛṇuta prajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैतिक्षवो भवद्राजा पूर्वस्यां दिशि पार्थिवाः । उषद्रथो महासत्वः फेणस्तस्य सुतो ऽभवत्

taitikṣavo bhavadrājā pūrvasyāṃ diśi pārthivāḥ / uṣadratho mahāsatvaḥ pheṇastasya suto 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फेणात्त सुतपा जज्ञे सुतः सुतपसो वलिः । जातो मानुषयौनौ स नृपतिः काञ्चनेषुधिः

pheṇātta sutapā jajñe sutaḥ sutapaso valiḥ / jāto mānuṣayaunau sa nṛpatiḥ kāñcaneṣudhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महायोगी स तु बलिर्बभूव नृपतिः पुरा । पुत्रानुत्पादयामास पञ्च वंशकरान् भुवि

mahāyogī sa tu balirbabhūva nṛpatiḥ purā / putrānutpādayāmāsa pañca vaṃśakarān bhuvi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गः प्रथमतो जज्ञे वङ्गः सुह्मस्तथैव च । पुण्ड्रः कलिङ्गश्च तथा बालेयं क्षत्रमुच्यते

aṅgaḥ prathamato jajñe vaṅgaḥ suhmastathaiva ca / puṇḍraḥ kaliṅgaśca tathā bāleyaṃ kṣatramucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बालेया ब्राह्मणाश्चैव तस्य वंशकरा भुवि । बलेस्तु ब्रह्मणा दत्तो वरः प्रीतेन धीमता

bāleyā brāhmaṇāścaiva tasya vaṃśakarā bhuvi / balestu brahmaṇā datto varaḥ prītena dhīmatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महायोगित्वमायुश्च कल्पस्य परिमाणतः । संग्रामे चाप्यजेयत्वं धर्म्मे चैव प्रधानता । त्रैलोक्यदर्शनञ्चापि प्राधान्यं प्रसवे तथा

mahāyogitvamāyuśca kalpasya parimāṇataḥ / saṃgrāme cāpyajeyatvaṃ dharmme caiva pradhānatā / trailokyadarśanañcāpi prādhānyaṃ prasave tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बले चाप्रतिमत्वं वै धर्म्मतत्त्वाभिदर्शनम् । चतुरो नियतान् वर्णान् त्वञ्च स्थापयितेति ह

bale cāpratimatvaṃ vai dharmmatattvābhidarśanam / caturo niyatān varṇān tvañca sthāpayiteti ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्ते विभुना राजा बलिः शान्तिं परां ययौ । बलिस्तानभिषिच्येह पञ्चपुत्रानकल्मषान्

ityukte vibhunā rājā baliḥ śāntiṃ parāṃ yayau / balistānabhiṣicyeha pañcaputrānakalmaṣān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतार्थो योगयुक्तात्मा योगमाश्रित्य स प्रभुः । अधृष्यः सर्व्वभूतानाम् कालापेक्षी चरन्नृषिः

kṛtārtho yogayuktātmā yogamāśritya sa prabhuḥ / adhṛṣyaḥ sarvvabhūtānām kālāpekṣī carannṛṣiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालेन महता धीरः स्वञ्च स्थानमुपागमत् । तेषां जनपदाः पञ्च अङ्गा वङ्गा ससुह्मका

kālena mahatā dhīraḥ svañca sthānamupāgamat / teṣāṃ janapadāḥ pañca aṅgā vaṅgā sasuhmakā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलिङ्गाः पुण्ड्रकाश्चैव त्वङ्गस्य शृणुत प्रजाः । अङ्गपुत्रो महानासीत् राजेन्द्रो दधिवाहनः

kaliṅgāḥ puṇḍrakāścaiva tvaṅgasya śṛṇuta prajāḥ / aṅgaputro mahānāsīt rājendro dadhivāhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दधिवाहनपुत्रस्तु राजा दिविरथो ऽभवत् । विद्वान् धर्म्मरथो नाम तस्य चित्ररथः सुतः

dadhivāhanaputrastu rājā diviratho 'bhavat / vidvān dharmmaratho nāma tasya citrarathaḥ sutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन धर्म्मरथेनाथ तदा विष्णुपदे गिरौ । यजता सह शक्रेण सोमः पीतो महात्मना

tena dharmmarathenātha tadā viṣṇupade girau / yajatā saha śakreṇa somaḥ pīto mahātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ चित्ररथस्यापि पुत्रो दशरथो ऽभवत् । लोमपाद इति ख्यातो यस्य शान्ता सुताभवत्

atha citrarathasyāpi putro daśaratho 'bhavat / lomapāda iti khyāto yasya śāntā sutābhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य दाशरथिर्वीरः चतुरङ्गो महायशाः । ऋष्वशृङ्गप्रसादेन जज्ञे कुलविवर्द्धनः

tasya dāśarathirvīraḥ caturaṅgo mahāyaśāḥ / ṛṣvaśṛṅgaprasādena jajñe kulavivarddhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुरङ्गस्य पुत्रस्तु पृथुलाक्ष इति श्रुतः । पृथुलाक्षसुतो राजा चम्पो नाम महायशाः

caturaṅgasya putrastu pṛthulākṣa iti śrutaḥ / pṛthulākṣasuto rājā campo nāma mahāyaśāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चम्पस्य तु पुरी चम्पा या मालिन्यभवत्पुरा । पूर्णभद्रप्रसादेन हर्य्यक्षोस्य सुतो ऽभवत्

campasya tu purī campā yā mālinyabhavatpurā / pūrṇabhadraprasādena haryyakṣosya suto 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो वैभाण्डकिस्तस्य वारणं शत्रुवारणम् । भुव्यवतारयामास मन्त्रैर्वाहनमुत्तमम्

tato vaibhāṇḍakistasya vāraṇaṃ śatruvāraṇam / bhuvyavatārayāmāsa mantrairvāhanamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हर्य्यक्षस्य तु दायादो राजा भद्ररथः स्मृतः । पुत्रो भद्ररथस्यासीत् वृहत्कर्म्मा प्रजेश्वरः

haryyakṣasya tu dāyādo rājā bhadrarathaḥ smṛtaḥ / putro bhadrarathasyāsīt vṛhatkarmmā prajeśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृहदर्भः सुतस्तस्य यस्मात् यज्ञे वृहन्मनाः । वृहन्मनास्तु राजेन्द्रो जनयामास वै सुतम्

vṛhadarbhaḥ sutastasya yasmāt yajñe vṛhanmanāḥ / vṛhanmanāstu rājendro janayāmāsa vai sutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाम्ना जयद्रथं वीरं यस्माद्दृढरथो नृपः । आसीत् दृढरथस्यापि विश्वजित् कुलनन्दनः

nāmnā jayadrathaṃ vīraṃ yasmāddṛḍharatho nṛpaḥ / āsīt dṛḍharathasyāpi viśvajit kulanandanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दायादस्तस्य कर्णस्तु विकर्णस्तस्य चात्मजः । तस्य पुत्रशतन्त्वासीदङ्गानां कुलवर्धनम्

dāyādastasya karṇastu vikarṇastasya cātmajaḥ / tasya putraśatantvāsīdaṅgānāṃ kulavardhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृहदर्भसुतो यस्तु राजा नाम्ना वृहन्मनाः । तस्य पत्नीद्वयं चासीत् वैनतेयसुते शुभे

vṛhadarbhasuto yastu rājā nāmnā vṛhanmanāḥ / tasya patnīdvayaṃ cāsīt vainateyasute śubhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यशोदेवी च सत्या च ताभ्यां वंशस्तु विद्यते । जयद्रथस्तु राजेन्द्रो यशोदेव्यां व्यजायत

yaśodevī ca satyā ca tābhyāṃ vaṃśastu vidyate / jayadrathastu rājendro yaśodevyāṃ vyajāyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्यायां विजयो नाम ब्रह्मक्षत्रोत्तरः स्मृतः । विजयस्य धृतिः पुत्रस्तस्य पुत्रो धृतव्रतः

satyāyāṃ vijayo nāma brahmakṣatrottaraḥ smṛtaḥ / vijayasya dhṛtiḥ putrastasya putro dhṛtavrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धृतव्रतस्य पुत्रस्तु सत्यकर्म्मा महायशाः । तस्य पुत्रस्त्वधिरथः सुत इत्यपराभिधः

dhṛtavratasya putrastu satyakarmmā mahāyaśāḥ / tasya putrastvadhirathaḥ suta ityaparābhidhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः कर्णं प्रतिजग्राह तेन कर्णस्तु सूतजः । कर्णस्य वृषसेनस्तु पृथुसेनस्तदात्मजः

yaḥ karṇaṃ pratijagrāha tena karṇastu sūtajaḥ / karṇasya vṛṣasenastu pṛthusenastadātmajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथुसेनान्वये वीरो वीरसेनो भविष्यति । गौडब्राह्मणकन्यां यः सोमटामुद्वहिष्यति

pṛthusenānvaye vīro vīraseno bhaviṣyati / gauḍabrāhmaṇakanyāṃ yaḥ somaṭāmudvahiṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदन्ववायजन्मानो राजानो ऽमितपौरुषाः । सप्तद्वीपपतीन् वीराः करिष्यन्ति वशानुगान्

tadanvavāyajanmāno rājāno 'mitapauruṣāḥ / saptadvīpapatīn vīrāḥ kariṣyanti vaśānugān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्वंशे सामन्तसेनो भूत्वा पालयिता वली । आविन्ध्यादासेतुबन्धाद्धरित्रीं सागराम्बराम्

tadvaṃśe sāmantaseno bhūtvā pālayitā valī / āvindhyādāsetubandhāddharitrīṃ sāgarāmbarām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद्धेमन्तसेनो ऽभूद्राजन् तव पितामहः । धाम धाम्नां महिम्नाञ्च द्विषद्बलहुताशनः

tasmāddhemantaseno 'bhūdrājan tava pitāmahaḥ / dhāma dhāmnāṃ mahimnāñca dviṣadbalahutāśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद्विजयसेनो ऽभूच्चोडगङ्गसखो नृपः । यो ऽजयत् पृथिवीं कृत्स्नां चतुःसागरमेखलाम्

tasmādvijayaseno 'bhūccoḍagaṅgasakho nṛpaḥ / yo 'jayat pṛthivīṃ kṛtsnāṃ catuḥsāgaramekhalām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य पुत्रो ऽसि वल्लाल सार्व्वभौममहीक्षितः । प्रत्यर्थि-पृथिवीपाला यस्य ते शरणं गताः

tasya putro 'si vallāla sārvvabhaumamahīkṣitaḥ / pratyarthi-pṛthivīpālā yasya te śaraṇaṃ gatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मक्षत्रस्य यो योनिर्व्वंशः क्षत्रियपूर्व्वजः । सेनवंशस्ततोजातः यस्मिञ्जातो ऽपि पाण्डव

brahmakṣatrasya yo yonirvvaṃśaḥ kṣatriyapūrvvajaḥ / senavaṃśastatojātaḥ yasmiñjāto 'pi pāṇḍava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वेष्टि यः पाण्डवं मूढो दुर्बुद्धिश्च विनिन्दति । स विष्ठायां कृमिर्भूत्वा पच्येत नरके चिरम्

dveṣṭi yaḥ pāṇḍavaṃ mūḍho durbuddhiśca vinindati / sa viṣṭhāyāṃ kṛmirbhūtvā pacyeta narake ciram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स वल्लभानन्दचन्द्रश्चन्द्रमायुतवल्लभः । तस्येदानीं महाराज कार्य्यं भवति शासनम्

sa vallabhānandacandraścandramāyutavallabhaḥ / tasyedānīṃ mahārāja kāryyaṃ bhavati śāsanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यास्ति कन्यकारत्नं रूपेणानुपमं भुवि । सुप्रभामिव नाभागस्तां कन्यां हर पौरव

tasyāsti kanyakāratnaṃ rūpeṇānupamaṃ bhuvi / suprabhāmiva nābhāgastāṃ kanyāṃ hara paurava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उच्चन्द्रे सा याति वाला गौरीं स्नातुं यदा यदा । तदा तदा त्वरयति द्रष्टुं तामरुणो ऽरुणम्

uccandre sā yāti vālā gaurīṃ snātuṃ yadā yadā / tadā tadā tvarayati draṣṭuṃ tāmaruṇo 'ruṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दण्डद्वयावशेषायां रजन्यामरुणोदयम् । विलोक्य घरियारेषु विश्वसन्ति न नैगमाः

daṇḍadvayāvaśeṣāyāṃ rajanyāmaruṇodayam / vilokya ghariyāreṣu viśvasanti na naigamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.