Anandabhatta: Vallalacarita 2.15

तपः परं कृतयुगे त्रेतायां ज्ञानमुच्यते । द्वापरे यज्ञमेवाहुर्दानमेकं कलौयुगे

tapaḥ paraṃ kṛtayuge tretāyāṃ jñānamucyate / dvāpare yajñamevāhurdānamekaṃ kalauyuge

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दानधर्म्मात् परो धर्म्मो भूतानां नेह विद्यते । स्वर्गायुर्भूतिकामेन देयं पापोपशान्तये

dānadharmmāt paro dharmmo bhūtānāṃ neha vidyate / svargāyurbhūtikāmena deyaṃ pāpopaśāntaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न दानादधिकं किञ्चिद्दृश्यते भुवनत्रये । दानेन प्राप्यते स्वर्गः श्री दानेनैव लभ्यते

na dānādadhikaṃ kiñciddṛśyate bhuvanatraye / dānena prāpyate svargaḥ śrī dānenaiva labhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दानेन शत्रुञ्जयति व्याधिर्दानेन नश्यति । दानेन लभ्यते विद्या दानेन युवतीजनः

dānena śatruñjayati vyādhirdānena naśyati / dānena labhyate vidyā dānena yuvatījanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दानेन भोगानाप्नोति दानेनायुश्च विन्दति । धर्म्मार्थकाममोक्षाणां साधनं परमं स्मृतम्

dānena bhogānāpnoti dānenāyuśca vindati / dharmmārthakāmamokṣāṇāṃ sādhanaṃ paramaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दद्यात् पूर्व्वमुखो दानं घ्णीयादुत्तरामुखः । आयुर्व्विवर्द्धते दातुर्गृहीतुः क्षीयते न तत्

dadyāt pūrvvamukho dānaṃ ghṇīyāduttarāmukhaḥ / āyurvvivarddhate dāturgṛhītuḥ kṣīyate na tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातुः शतगुणं दानं सहस्रं पितुरुच्यते । अनन्तं दुहितुर्दानं सोदर्ये दत्तमक्षयम्

mātuḥ śataguṇaṃ dānaṃ sahasraṃ piturucyate / anantaṃ duhiturdānaṃ sodarye dattamakṣayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमनुष्ये समं दानं पापे ज्ञेयं महाफलम् । वर्णसङ्करे द्विगुणं शूद्रे दानं चतुर्गुणम्

amanuṣye samaṃ dānaṃ pāpe jñeyaṃ mahāphalam / varṇasaṅkare dviguṇaṃ śūdre dānaṃ caturguṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैश्ये चाष्टगुणं क्षत्रे षोडशत्वं द्विजब्रुवे । वेदाध्याये शतगुणमनन्तं वेदबोधके

vaiśye cāṣṭaguṇaṃ kṣatre ṣoḍaśatvaṃ dvijabruve / vedādhyāye śataguṇamanantaṃ vedabodhake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरौ पुरोहितादौ च दानमक्षयमुच्यते । श्रीविहीनेषु यद्दत्तन्तदनन्तञ्च यज्वनि

gurau purohitādau ca dānamakṣayamucyate / śrīvihīneṣu yaddattantadanantañca yajvani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभयं सर्वदैवत्यं भूमि र्वै विष्णुदेवता । कन्या दासास्तथा दासी प्राजापत्याः प्रकीर्त्तिताः

abhayaṃ sarvadaivatyaṃ bhūmi rvai viṣṇudevatā / kanyā dāsāstathā dāsī prājāpatyāḥ prakīrttitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राजापत्यो गजः प्रोक्तस्तुरगो यमदैवतः । तथा चैकशफाः सर्व्वे याम्यश्च महिषस्तथा

prājāpatyo gajaḥ proktasturago yamadaivataḥ / tathā caikaśaphāḥ sarvve yāmyaśca mahiṣastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उष्ट्रश्च नैरृतो धेनू रौद्रीछागोनलस्तथा । आप्यो मेषो हरिः क्रोडः आरण्याः पशवो निलाः

uṣṭraśca nairṛto dhenū raudrīchāgonalastathā / āpyo meṣo hariḥ kroḍaḥ āraṇyāḥ paśavo nilāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलाशयं वारुणं स्यात् वारिधानी घटादयः । समुद्रजानि रत्नानि हेमलौहानि चानलः

jalāśayaṃ vāruṇaṃ syāt vāridhānī ghaṭādayaḥ / samudrajāni ratnāni hemalauhāni cānalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राजापत्यानि शस्यानि पक्वान्नमपि पार्थिवाः । गान्धर्ब्ब गन्धमित्याहु र्वस्त्रं वार्हस्पतं स्मृतम्

prājāpatyāni śasyāni pakvānnamapi pārthivāḥ / gāndharbba gandhamityāhu rvastraṃ vārhaspataṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायव्याः पक्षिणः सर्व्वे विद्या ब्राह्मी तथाङ्गकम् । सारस्वतं पुस्तकादि विश्वकर्म्मा तु शिल्पके

vāyavyāḥ pakṣiṇaḥ sarvve vidyā brāhmī tathāṅgakam / sārasvataṃ pustakādi viśvakarmmā tu śilpake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनस्पतिर्द्रुमादीनां द्रव्यदेवा हरेस्तनुः । छत्रं कृष्णाजिनं शय्या रथ आसनमेव च

vanaspatirdrumādīnāṃ dravyadevā harestanuḥ / chatraṃ kṛṣṇājinaṃ śayyā ratha āsanameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपानहौ तथा यानमष्टावाङ्गिर ईरितम् । रथोपकरणं शस्त्रं ध्वजाद्यं सर्व्वदैवतम्

upānahau tathā yānamaṣṭāvāṅgira īritam / rathopakaraṇaṃ śastraṃ dhvajādyaṃ sarvvadaivatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहञ्च सर्व्वदैवत्यं सर्व्वेषां विष्णुदेवता । शिवो वा न ततो द्रव्यं व्यतिरिक्तं यतो ऽस्ति हि

gṛhañca sarvvadaivatyaṃ sarvveṣāṃ viṣṇudevatā / śivo vā na tato dravyaṃ vyatiriktaṃ yato 'sti hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणताहं प्रवक्ष्यामि महादानानि षोडश

śṛṇatāhaṃ pravakṣyāmi mahādānāni ṣoḍaśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुलापुरुष आद्यन्तु हिरण्यगर्भदानकम् । ब्रह्माण्डं कल्पवृक्षश्च गोसहस्रञ्च पञ्चमम्

tulāpuruṣa ādyantu hiraṇyagarbhadānakam / brahmāṇḍaṃ kalpavṛkṣaśca gosahasrañca pañcamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिरण्यकामधेनुश्च हिरण्याश्वश्च सप्तमम् । हिरण्याश्वरथस्तद्वद्धेमहस्तिरथस्तथा

hiraṇyakāmadhenuśca hiraṇyāśvaśca saptamam / hiraṇyāśvarathastadvaddhemahastirathastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चलाङ्गलकं तद्वद्धरादानं महाफलम् । द्वादशं विष्नुचक्रञ्च ततः कल्पलतात्मकम्

pañcalāṅgalakaṃ tadvaddharādānaṃ mahāphalam / dvādaśaṃ viṣnucakrañca tataḥ kalpalatātmakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तसागरदानञ्च रत्रधेनुस्तथैव च । महाभूतघटस्तद्वत् दानं शुभदिने ऽर्पयेत्

saptasāgaradānañca ratradhenustathaiva ca / mahābhūtaghaṭastadvat dānaṃ śubhadine 'rpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मण्डपे मण्डले दानं देवान् प्राच्यार्पयेद्द्विजे । द्रव्यस्य नाम गृह्णीयात् ददानि च तथा वदेत्

maṇḍape maṇḍale dānaṃ devān prācyārpayeddvije / dravyasya nāma gṛhṇīyāt dadāni ca tathā vadet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तोयं दद्यात्ततो हस्ते दाने विधिरयं स्मृतः । मनसा पात्रमुद्दिश्य जलं भूमौ विनिक्षपेत्

toyaṃ dadyāttato haste dāne vidhirayaṃ smṛtaḥ / manasā pātramuddiśya jalaṃ bhūmau vinikṣapet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्यते सागरस्यान्तो दानस्यान्तो न विद्यते

vidyate sāgarasyānto dānasyānto na vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथानाम सगोत्राय प्रवरायामुकाय च । वेदवेदाङ्गयुक्ताय पात्राय सुमहात्मने

yathānāma sagotrāya pravarāyāmukāya ca / vedavedāṅgayuktāya pātrāya sumahātmane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातापित्रोरात्मनश्च पुण्ययशोभिवृद्धये । सर्व्वपापोपशान्त्यर्थं स्वर्गार्थं भुक्तिमुक्तये

mātāpitrorātmanaśca puṇyayaśobhivṛddhaye / sarvvapāpopaśāntyarthaṃ svargārthaṃ bhuktimuktaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथानाम महाद्रव्यं विष्णुरुद्रादिदैवतम् । एतत्तुभ्यं सम्प्रददे प्रीयतां मे हरिः शिवः

yathānāma mahādravyaṃ viṣṇurudrādidaivatam / etattubhyaṃ sampradade prīyatāṃ me hariḥ śivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद्दानप्रतिष्ठार्थं सुवर्णं दक्षिणां ददे । अनेन दानवाक्येन सर्व्वदानानि वै ददेत्

etaddānapratiṣṭhārthaṃ suvarṇaṃ dakṣiṇāṃ dade / anena dānavākyena sarvvadānāni vai dadet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णे दीयमाने तु रजतं दक्षिणेष्यते । अन्येषामपि दानानां सुवर्णं दक्षिणा स्मृता

suvarṇe dīyamāne tu rajataṃ dakṣiṇeṣyate / anyeṣāmapi dānānāṃ suvarṇaṃ dakṣiṇā smṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णं रजतं ताम्रं तण्डुलं धान्यमेव च । नित्यश्राद्धं देवपूजा सर्व्वमेतददक्षिणम्

suvarṇaṃ rajataṃ tāmraṃ taṇḍulaṃ dhānyameva ca / nityaśrāddhaṃ devapūjā sarvvametadadakṣiṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रजतं दक्षिणा पित्र्ये धर्म्मकामार्थसाधनम् । सुवर्णं रजतं ताम्रं मणिमुक्तावसूनि च

rajataṃ dakṣiṇā pitrye dharmmakāmārthasādhanam / suvarṇaṃ rajataṃ tāmraṃ maṇimuktāvasūni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्व्वमेतत् महाप्राज्ञे ददाति वसुधां ददत् । पित्ःश्च पितृलोकस्थान्देवस्थाने च देवता

sarvvametat mahāprājñe dadāti vasudhāṃ dadat / pitḥśca pitṛlokasthāndevasthāne ca devatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सन्तर्पयति शान्तात्मा यो ददाति वसुन्धराम् । खर्व्वटं खेटकं वापि ग्रामं वा शस्यशालिनम्

santarpayati śāntātmā yo dadāti vasundharām / kharvvaṭaṃ kheṭakaṃ vāpi grāmaṃ vā śasyaśālinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निवर्त्तनशतं वापि तदर्द्धं वा गृहादिकम् । अप्याढावापमात्रं वा दत्त्वोर्व्वीं फलभाक् भवेत्

nivarttanaśataṃ vāpi tadarddhaṃ vā gṛhādikam / apyāḍhāvāpamātraṃ vā dattvorvvīṃ phalabhāk bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इक्षुभिः सन्ततां भूमिं यवगोधमशालिनीम् । ददाति वेदविदुषे स न भूयोभिजायते

ikṣubhiḥ santatāṃ bhūmiṃ yavagodhamaśālinīm / dadāti vedaviduṣe sa na bhūyobhijāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फालकृष्टां महीं दत्त्वा सवृक्षां शस्यशालिनीम् । यावत् सूर्य्यकरालोकास्तावत् स्वर्गे महीयते

phālakṛṣṭāṃ mahīṃ dattvā savṛkṣāṃ śasyaśālinīm / yāvat sūryyakarālokāstāvat svarge mahīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विप्राय दद्याच्च गुणान्विताय तपोभियुक्ताय जितेन्द्रियाय । यावन्मही तिष्ठति सागरान्ता तावत् फलं तस्य भवेदनन्तम्

viprāya dadyācca guṇānvitāya tapobhiyuktāya jitendriyāya / yāvanmahī tiṣṭhati sāgarāntā tāvat phalaṃ tasya bhavedanantam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा वीजानि रोहन्ति प्रकीर्णानि महीतले । एवं कामाः प्ररोहन्ति भूमिदानसमार्जिताः

yathā vījāni rohanti prakīrṇāni mahītale / evaṃ kāmāḥ prarohanti bhūmidānasamārjitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथाप्सु पतितः सद्यस्तैलविन्दुः प्रसर्पति । एवं भूमिकृतं दानं शस्ये शक्ष्ये प्ररोहति

yathāpsu patitaḥ sadyastailavinduḥ prasarpati / evaṃ bhūmikṛtaṃ dānaṃ śasye śakṣye prarohati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्नदाः सुखिनो नित्यं वस्त्रदश्चैव रूपवान् । स नरः सर्व्वदो भूपा यो ददाति वसुन्धराम्

annadāḥ sukhino nityaṃ vastradaścaiva rūpavān / sa naraḥ sarvvado bhūpā yo dadāti vasundharām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा गौर्भरते वत्सं क्षीरमुत्सृज्य क्षीरिणी । एवं दत्ता महीपाला भूमिर्भरति भूमिदम्

yathā gaurbharate vatsaṃ kṣīramutsṛjya kṣīriṇī / evaṃ dattā mahīpālā bhūmirbharati bhūmidam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदित्यो वरुणो विष्णुर्ब्रह्मा सोमो हुताशनः । शूलपाणिश्च भगवानभिनन्दति भूमिदम्

ādityo varuṇo viṣṇurbrahmā somo hutāśanaḥ / śūlapāṇiśca bhagavānabhinandati bhūmidam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आस्फोटयन्ति पितरो वर्णयन्ति पितामहाः । भूमिदाता कुले जातः स नस्त्राता भविष्यति

āsphoṭayanti pitaro varṇayanti pitāmahāḥ / bhūmidātā kule jātaḥ sa nastrātā bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुभिर्वसुधा दत्ता राजभिः सगरादिभिः । यस्य यस्य यदा भूमिस्तस्य तस्य तदा फलम्

bahubhirvasudhā dattā rājabhiḥ sagarādibhiḥ / yasya yasya yadā bhūmistasya tasya tadā phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूमिं यः प्रतिगृह्णाति यश्च भूमिं प्रयच्छति । उभौ तौ पुण्यकर्म्माणौ नियतौ स्वर्गगामिणौ

bhūmiṃ yaḥ pratigṛhṇāti yaśca bhūmiṃ prayacchati / ubhau tau puṇyakarmmāṇau niyatau svargagāmiṇau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दद्याद्भूमिं निबन्धं वा कृत्वा लेख्यञ्च कारयेत् । आगामिभद्रनृपतिपरिज्ञानाय पार्थिवः

dadyādbhūmiṃ nibandhaṃ vā kṛtvā lekhyañca kārayet / āgāmibhadranṛpatiparijñānāya pārthivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पटे वा ताम्रपट्टे वा स्वमुद्रोपरिचिह्नितम् । अभिलेख्यात्मनो वंशानात्मानञ्च महीपतिः

paṭe vā tāmrapaṭṭe vā svamudroparicihnitam / abhilekhyātmano vaṃśānātmānañca mahīpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिग्रहपरिच्छेददानाच्छेदोपवर्णनम् । स्वहस्तकालसम्पन्नं शासनं कारयेत् स्थिरम्

pratigrahaparicchedadānācchedopavarṇanam / svahastakālasampannaṃ śāsanaṃ kārayet sthiram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णदानं गोदानं भूमिदानञ्च पार्थिवाः । एतत् प्रयच्छमानस्तु सर्व्वपापैः प्रमुच्यते

suvarṇadānaṃ godānaṃ bhūmidānañca pārthivāḥ / etat prayacchamānastu sarvvapāpaiḥ pramucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्नेरपत्यं प्रथमं सुवर्णम् भूर्वैष्णवी सूर्यसुताश्च गावः । यः काञ्चनं गाञ्च महीञ्च दद्यात् दत्तास्त्रयस्तेन भवन्ति लोकाः

agnerapatyaṃ prathamaṃ suvarṇam bhūrvaiṣṇavī sūryasutāśca gāvaḥ / yaḥ kāñcanaṃ gāñca mahīñca dadyāt dattāstrayastena bhavanti lokāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्तटाकं नवं कुर्य्यात् पुराणं वापि खानयेत् । स सर्व्वं कुलमुद्धृत्य स्वर्गे लोके महीयते

yastaṭākaṃ navaṃ kuryyāt purāṇaṃ vāpi khānayet / sa sarvvaṃ kulamuddhṛtya svarge loke mahīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वापि पापकर्म्माणि यो दद्यादन्नमर्थिने । ब्राह्मणाय विशेषेण स पापेन न लिप्यते

kṛtvāpi pāpakarmmāṇi yo dadyādannamarthine / brāhmaṇāya viśeṣeṇa sa pāpena na lipyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिसप्तकुलमुद्धृत्य कन्यादो ब्रह्मलोकभाक् । देवालयञ्च प्रतिमां कारयन् सर्वमाप्नुयात्

trisaptakulamuddhṛtya kanyādo brahmalokabhāk / devālayañca pratimāṃ kārayan sarvamāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दासीदस्तु द्विजेन्द्रेभ्यो ह्यप्सरोलोकमाप्नुयात् । तस्य शिश्नेन्द्रियं भूपा नाग्निर्दहति कर्हिचित्

dāsīdastu dvijendrebhyo hyapsarolokamāpnuyāt / tasya śiśnendriyaṃ bhūpā nāgnirdahati karhicit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वालङ्कृता वसनभूषणगन्धपुष्पैः कैशोर्य्यरूपकमनीयवपुःसुभोग्याः । दासीः प्रदाय बहुशो द्विजसत्तमेभ्यः श्रीलादिशूरनृपतीरमते ऽप्सरोभिः

svālaṅkṛtā vasanabhūṣaṇagandhapuṣpaiḥ kaiśoryyarūpakamanīyavapuḥsubhogyāḥ / dāsīḥ pradāya bahuśo dvijasattamebhyaḥ śrīlādiśūranṛpatīramate 'psarobhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.