Anandabhatta: Vallalacarita 2.2

अथ द्वितीयो ऽध्यायः । पुरोदन्तपुराधीशं जिगीषुरवनीपतिः । वित्ताढ्याद्वल्लभानन्दाग्निष्ककोटिं गृहीतवान्

atha dvitīyo 'dhyāyaḥ | purodantapurādhīśaṃ jigīṣuravanīpatiḥ / vittāḍhyādvallabhānandāgniṣkakoṭiṃ gṛhītavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वारं वारं जितो राजा यतो मणिपुराहवे । ततो ऽभियानं घोरं स कर्त्तुमासीत्समुद्यतः

vāraṃ vāraṃ jito rājā yato maṇipurāhave / tato 'bhiyānaṃ ghoraṃ sa karttumāsītsamudyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वल्लभे ऽदातुकामे ऽपि दृष्ट्वा संविद्व्यतिक्रमम् । प्रेषयामास दूतं स वणिजाय महात्मने

vallabhe 'dātukāme 'pi dṛṣṭvā saṃvidvyatikramam / preṣayāmāsa dūtaṃ sa vaṇijāya mahātmane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स दूतः सङ्ककोटस्थं वल्लभं समुपागतः । विज्ञापयामास तदा वल्लालनृपशासनम्

sa dūtaḥ saṅkakoṭasthaṃ vallabhaṃ samupāgataḥ / vijñāpayāmāsa tadā vallālanṛpaśāsanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथास्माभि र्हि कर्त्तव्यं संयानं प्रति कीकटम् । विधाय सुमहोद्योगं षड्ङ्गबलसंयुतैः

yathāsmābhi rhi karttavyaṃ saṃyānaṃ prati kīkaṭam / vidhāya sumahodyogaṃ ṣaḍṅgabalasaṃyutaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो वल्लभचन्द्रः स गृह्णन् प्राणित्यलेखनम् । प्रेषयन् तु सार्द्धकोटिं सुवर्णमिति माचिरम्

tato vallabhacandraḥ sa gṛhṇan prāṇityalekhanam / preṣayan tu sārddhakoṭiṃ suvarṇamiti māciram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमितव्ययिना राज्ञा कालिका पातिता सकृत् । किं ब्रूमो नृपतिं नैवं मया दृष्टः सतां विधिः

amitavyayinā rājñā kālikā pātitā sakṛt / kiṃ brūmo nṛpatiṃ naivaṃ mayā dṛṣṭaḥ satāṃ vidhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्माद्वा समरोद्योगः लब्धस्य परिपालनम् । राष्ट्रस्यैवोचितं कर्त्तुं युद्धमेतदकारणम्

kasmādvā samarodyogaḥ labdhasya paripālanam / rāṣṭrasyaivocitaṃ karttuṃ yuddhametadakāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्यज्यताम् ग्राꣳवारबुद्धिः प्रजानां हितकाम्यया । प्रजाक्षयकरं युद्धमधर्म्म्यं निरयप्रदम्

tyajyatām grāṁvārabuddhiḥ prajānāṃ hitakāmyayā / prajākṣayakaraṃ yuddhamadharmmyaṃ nirayapradam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदृच्छाचारो नृपती राजधर्म्मं न पश्यति । अरक्षणे महद्दोषः किं गुणो राष्ट्रवर्द्धनैः

yadṛcchācāro nṛpatī rājadharmmaṃ na paśyati / arakṣaṇe mahaddoṣaḥ kiṃ guṇo rāṣṭravarddhanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षेत्रियं भगवद्भक्तमथवा मुषलं धनुः । न को ऽपि पुरुषः कर्त्तुं कदाचिद्भवति प्रभुः

kṣetriyaṃ bhagavadbhaktamathavā muṣalaṃ dhanuḥ / na ko 'pi puruṣaḥ karttuṃ kadācidbhavati prabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अरक्षित्वा प्रजा राजा केवलं वलिमाददत् । अयशो महदाप्नोति निरयञ्चैव गच्छति

arakṣitvā prajā rājā kevalaṃ valimādadat / ayaśo mahadāpnoti nirayañcaiva gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्याहुः कोशातकिनः किं राजनयचर्च्चया । राजनीति र्हि विज्ञेयं शत्रूणां परिमर्दनम्

ityāhuḥ kośātakinaḥ kiṃ rājanayacarccayā / rājanīti rhi vijñeyaṃ śatrūṇāṃ parimardanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथवा विग्रहैर्यस्मात् पीड्यन्ते ऽस्मद्विधा जनाः । उलपा इव सामान्या ब्रवीमि तेन हेतुना

athavā vigrahairyasmāt pīḍyante 'smadvidhā janāḥ / ulapā iva sāmānyā bravīmi tena hetunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि स्यान्नृपति र्द्दद्यात् करादानसमन्वितम् । आधित्वे हरिकेलीयं ऋणं दातुं तदोत्सहे

yadi syānnṛpati rddadyāt karādānasamanvitam / ādhitve harikelīyaṃ ṛṇaṃ dātuṃ tadotsahe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य तद्भाषितं सर्व्वं स दूतः श्रान्तवाहनः । विक्रमं पुरमागत्य वल्लालाय न्यवेदयत्

tasya tadbhāṣitaṃ sarvvaṃ sa dūtaḥ śrāntavāhanaḥ / vikramaṃ puramāgatya vallālāya nyavedayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतच्छ्रुत्वाथ सन्देशं वल्लालः पृथिवीपतिः । मन्युना स प्रजज्वाल कुटङ्को वह्निना यथा

etacchrutvātha sandeśaṃ vallālaḥ pṛthivīpatiḥ / manyunā sa prajajvāla kuṭaṅko vahninā yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदास्य कोपताम्रास्यात् सुस्राव स्वेदशम्बरम् । अग्निसंयोगतः स्विन्नदह्यमानेन्धनाद् यथा

tadāsya kopatāmrāsyāt susrāva svedaśambaram / agnisaṃyogataḥ svinnadahyamānendhanād yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वल्लभे ज्रातसंरोषो निर्द्दोषेषु वणिक्ष्वपि । क्रुद्धो भूत्वा स वल्लालः चकार कदनं भृशम्

vallabhe jrātasaṃroṣo nirddoṣeṣu vaṇikṣvapi / kruddho bhūtvā sa vallālaḥ cakāra kadanaṃ bhṛśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुल्कादानमिषेणापि जहार वणिजां बलात् । व्यवहारे धृतं वस्तु केषाञ्चित् क्रोशतामपि

śulkādānamiṣeṇāpi jahāra vaṇijāṃ balāt / vyavahāre dhṛtaṃ vastu keṣāñcit krośatāmapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असवर्णाविवाहस्तु निषिद्धोपि कलौ युगे । गोविन्दाढ्यस्य कन्यां स जहार वणिजो बलात्

asavarṇāvivāhastu niṣiddhopi kalau yuge / govindāḍhyasya kanyāṃ sa jahāra vaṇijo balāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नहर्द्देवो ऽपि सौवर्णादनुदर्शं चकार ह । कुलवृद्धैः सहागत्य नापि प्रत्यग्रहीच्च तम् ततः स मन्त्रयन् राजा गूढ्ं चाटुविटैः सह । पीडयामास वणिजो दूतञ्चेदमुवाच ह

naharddevo 'pi sauvarṇādanudarśaṃ cakāra ha / kulavṛddhaiḥ sahāgatya nāpi pratyagrahīcca tam tataḥ sa mantrayan rājā gūḍhṃ cāṭuviṭaiḥ saha / pīḍayāmāsa vaṇijo dūtañcedamuvāca ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णा वणिजो राष्ट्रे दुःशीला धनगर्व्विताः । ब्राह्मणान् ते तूलयन्ति ब्रह्मक्षत्रञ्च मामपि

suvarṇā vaṇijo rāṣṭre duḥśīlā dhanagarvvitāḥ / brāhmaṇān te tūlayanti brahmakṣatrañca māmapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वल्लभानन्दनामा च वणिग्गणमहत्तरः । अशिष्टः कुलजन्मन्यो दाम्भिकश्च विशेषतः

vallabhānandanāmā ca vaṇiggaṇamahattaraḥ / aśiṣṭaḥ kulajanmanyo dāmbhikaśca viśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्यादीन् सुवहून् दोषानारोप्य पण्यजीविषु । वल्लभाय सङ्ककोटे राजा दूतं व्यसर्जयत्

ityādīn suvahūn doṣānāropya paṇyajīviṣu / vallabhāya saṅkakoṭe rājā dūtaṃ vyasarjayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आसेधं विपुलं चक्रे भयं मैत्रं च दर्शयन् । येन केन प्रकारेण तं वशीकरणेच्छया

āsedhaṃ vipulaṃ cakre bhayaṃ maitraṃ ca darśayan / yena kena prakāreṇa taṃ vaśīkaraṇecchayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदाददे द्विगुणितमन्यायेन करं भरम् । माद्दादावाहरच्छुल्कमसकृच्छौल्किकच्छलात्

tadādade dviguṇitamanyāyena karaṃ bharam / māddādāvāharacchulkamasakṛcchaulkikacchalāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.