Library·Anandabhatta: Vallalacarita·2·2.21

Anandabhatta: Vallalacarita 2.21

एतत्ते कथितं व्यास पुराणं मनुजेश्वर । राजर्षिभ्यो यथा प्राह पुरा व्यासो महामुनिः

etatte kathitaṃ vyāsa purāṇaṃ manujeśvara / rājarṣibhyo yathā prāha purā vyāso mahāmuniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुङ्क्ष भोगान् यथाकामं पित्ःन् देवान् च तर्पय । ब्राह्मणांश्च प्रजानाथ दानैर्वहुविधैः सदा

bhuṅkṣa bhogān yathākāmaṃ pitḥn devān ca tarpaya / brāhmaṇāṃśca prajānātha dānairvahuvidhaiḥ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुरुपितृपिण्डयज्ञं सह राज्ञ्या नवीनया । शिलादेव्या महीपाल तस्यां पुत्रो भविष्यति

kurupitṛpiṇḍayajñaṃ saha rājñyā navīnayā / śilādevyā mahīpāla tasyāṃ putro bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुलापुरुषदानञ्च यज्ञे तत्र परन्तप । विधत्स्व नियतः कृच्छ्रञ्चरित्वा धरणीपते

tulāpuruṣadānañca yajñe tatra parantapa / vidhatsva niyataḥ kṛcchrañcaritvā dharaṇīpate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वस्त्यस्तु ते गमिष्यामि जगन्नाथपुरीं प्रति । पुनरेवागमिष्यामि यदा मां संस्मरिष्यसि

svastyastu te gamiṣyāmi jagannāthapurīṃ prati / punarevāgamiṣyāmi yadā māṃ saṃsmariṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आख्यायैवं पार्थिवाय मुनिः सिंहगिरिस्ततः । जगाम तैर्वृतः शिष्ये र्यैः स राजन् समागतः

ākhyāyaivaṃ pārthivāya muniḥ siṃhagiristataḥ / jagāma tairvṛtaḥ śiṣye ryaiḥ sa rājan samāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गते सिंहगिरौ राजा चिन्तयन् मनसि क्षणम् । पिण्डयज्ञे च दानेषु मनो दध्रे पुनः पुनः

gate siṃhagirau rājā cintayan manasi kṣaṇam / piṇḍayajñe ca dāneṣu mano dadhre punaḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्ञादीनां फलं ध्यायन् मन्त्रिणा च पुरोधसा । वलदेवेन विप्रैश्च मन्त्रयामाश्च पार्थिवः

yajñādīnāṃ phalaṃ dhyāyan mantriṇā ca purodhasā / valadevena vipraiśca mantrayāmāśca pārthivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्त्रयित्वा ततो राजा तदानीं ब्राह्मणैः सह । यज्ञञ्च दानानि कर्त्तुं करणाण्युपचक्रमे

mantrayitvā tato rājā tadānīṃ brāhmaṇaiḥ saha / yajñañca dānāni karttuṃ karaṇāṇyupacakrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आज्ञापयत् ततो भूप आदिदेवं रहस्विनम् । मन्त्रिणं सद्गुणैर्युक्तं कर्त्तव्यानि च सर्व्वशः

ājñāpayat tato bhūpa ādidevaṃ rahasvinam / mantriṇaṃ sadguṇairyuktaṃ karttavyāni ca sarvvaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आनयन्तु यथा प्रोक्तं वलदेवादिभिर्द्विजैः । सर्व्वद्रव्यं यथायोगं यज्ञे चैव विहापिते

ānayantu yathā proktaṃ valadevādibhirdvijaiḥ / sarvvadravyaṃ yathāyogaṃ yajñe caiva vihāpite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरदासो विष्णुदासो दुर्गासिंहश्च सत्वरम् । अन्नादीनाञ्च सम्भारान् शकटैश्च यथाक्रमम्

haradāso viṣṇudāso durgāsiṃhaśca satvaram / annādīnāñca sambhārān śakaṭaiśca yathākramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विधीयतां यज्ञवाटः पताकादिविभूषितः । कार्य्यन्तामुपकार्य्याश्च राजन्यानां महात्मनाम्

vidhīyatāṃ yajñavāṭaḥ patākādivibhūṣitaḥ / kāryyantāmupakāryyāśca rājanyānāṃ mahātmanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतञ्च सूत्रकण्टानां पाके च परिवेशने । वीणावादञ्च गायन्ताम् नृत्यन्तां नटनर्त्तकाः

śatañca sūtrakaṇṭānāṃ pāke ca pariveśane / vīṇāvādañca gāyantām nṛtyantāṃ naṭanarttakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रेक्षागृहाश्च कार्य्यन्तां सर्व्वान्तःपुरयोषिताम् । आमन्त्र्यन्तां ब्रह्मक्षत्रवेश्यसत्शूद्रजातयः

prekṣāgṛhāśca kāryyantāṃ sarvvāntaḥpurayoṣitām / āmantryantāṃ brahmakṣatraveśyasatśūdrajātayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्नादिसुसमृद्धानि कार्य्यन्तां शरणान्युत । ब्राह्मणा वेदवेत्तारो वसेयुर्य्येषु पूजिताः

annādisusamṛddhāni kāryyantāṃ śaraṇānyuta / brāhmaṇā vedavettāro vaseyuryyeṣu pūjitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आहूय लक्ष्मणं राजा प्राहेदं वचनं ततः । आमन्त्रयस्व यज्ञाय गत्वा त्वं विक्रमं पुरम्

āhūya lakṣmaṇaṃ rājā prāhedaṃ vacanaṃ tataḥ / āmantrayasva yajñāya gatvā tvaṃ vikramaṃ puram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीसुखसेनं पितृव्यं कुमारञ्च ध्रुवं तथा । आगच्छन्तु च सर्व्वाणि तयो रन्तःपुराणि च

śrīsukhasenaṃ pitṛvyaṃ kumārañca dhruvaṃ tathā / āgacchantu ca sarvvāṇi tayo rantaḥpurāṇi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गत्वासौ विक्रमपुरं लक्ष्मणः परवीरहा । सुखमामन्त्रयाञ्चक्रे अभिवाद्य कृताञ्जलिः

gatvāsau vikramapuraṃ lakṣmaṇaḥ paravīrahā / sukhamāmantrayāñcakre abhivādya kṛtāñjaliḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्रुवश्च सुखसेनश्च सत्कृत्यामन्त्रितो मुदा । यज्ञाय जग्मतुर्गौडं गृहीत्वान्तःपुराणि तौ

dhruvaśca sukhasenaśca satkṛtyāmantrito mudā / yajñāya jagmaturgauḍaṃ gṛhītvāntaḥpurāṇi tau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्ञं वल्लालसेनस्य संश्रुत्य वैदिका द्विजाः । जग्मुः प्रहृष्टमनसो यज्ञं यज्ञविदस्तदा

yajñaṃ vallālasenasya saṃśrutya vaidikā dvijāḥ / jagmuḥ prahṛṣṭamanaso yajñaṃ yajñavidastadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनाहूता रवाहूता ब्राह्मणाश्च धनाशया । समापेतुः सर्व्वदिग्भ्यः शतशो ऽथ सहस्रशः

anāhūtā ravāhūtā brāhmaṇāśca dhanāśayā / samāpetuḥ sarvvadigbhyaḥ śataśo 'tha sahasraśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ययुः सामन्तराजानो गृहीत्वोपायनानि च । सानुगा विविधैर्यानैरनुभोक्तुं महोत्सवम्

yayuḥ sāmantarājāno gṛhītvopāyanāni ca / sānugā vividhairyānairanubhoktuṃ mahotsavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आवसथान् ददुस्तेषां नृपतेरधिकारिणः । सुवहून् शोभनाकारान् भक्ष्यभोज्यसमन्वितान्

āvasathān dadusteṣāṃ nṛpateradhikāriṇaḥ / suvahūn śobhanākārān bhakṣyabhojyasamanvitān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वल्लालं ते ततो दृष्ट्वा तेनाथ प्रतिपूजिताः । यथोद्दिष्टानावसथान् जग्मुस्ते मण्डलेश्वराः

vallālaṃ te tato dṛṣṭvā tenātha pratipūjitāḥ / yathoddiṣṭānāvasathān jagmuste maṇḍaleśvarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संविश्रम्य ततः कामं राजराजन्यकादयः । ददृशुस्ते प्रजानाथं पाण्डवं तं सदोगतम्

saṃviśramya tataḥ kāmaṃ rājarājanyakādayaḥ / dadṛśuste prajānāthaṃ pāṇḍavaṃ taṃ sadogatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो विप्रा यथाकाले वेदवेदाङ्गपारगाः । दीक्षयामासुर्नृपतिं वल्लालं मल्हनात्मजम्

tato viprā yathākāle vedavedāṅgapāragāḥ / dīkṣayāmāsurnṛpatiṃ vallālaṃ malhanātmajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुखसेनं विष्णुमल्लं प्रत्युद्गम्य धरापतिः । अभिवाद्याभिवादार्हौ इदं वचनमब्रवीत्

sukhasenaṃ viṣṇumallaṃ pratyudgamya dharāpatiḥ / abhivādyābhivādārhau idaṃ vacanamabravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धरसेनं यज्ञसेनं धर्म्मसिंहं ध्रवं तथा । प्रसीदन्तु भवन्तो मां यज्ञादिदानकर्म्मसु

dharasenaṃ yajñasenaṃ dharmmasiṃhaṃ dhravaṃ tathā / prasīdantu bhavanto māṃ yajñādidānakarmmasu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमुक्त्वा ततस्तान् स धार्म्मिको धरणीपतिः । यथायोग्याधिकारेषु युयोजाधिकृतान् तदा

evamuktvā tatastān sa dhārmmiko dharaṇīpatiḥ / yathāyogyādhikāreṣu yuyojādhikṛtān tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भक्ष्यभोज्याधिकारेषु भीमसेनमयोजयत् । अयुजद्दानाधिकारे दानाचार्य्यं वृहस्पतिम्

bhakṣyabhojyādhikāreṣu bhīmasenamayojayat / ayujaddānādhikāre dānācāryyaṃ vṛhaspatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्येष्वप्यधिकारेषु पुरुषान् संन्ययोजयत् । परिग्रहे ब्रह्मक्षत्रविशां लक्ष्मणमुक्तवान्

anyeṣvapyadhikāreṣu puruṣān saṃnyayojayat / parigrahe brahmakṣatraviśāṃ lakṣmaṇamuktavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्ञो यज्ञसभा गौडे नानापादपशोभिता । भ्राजिष्णु र्विश्रामवेश्मवती रम्या सुरूपिणी

rājño yajñasabhā gauḍe nānāpādapaśobhitā / bhrājiṣṇu rviśrāmaveśmavatī ramyā surūpiṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानारत्नैः कुप्यरत्नैः कुथैश्चित्रैर्वितानकैः । पर्य्यङ्कैश्च पताकाभिर्ध्वजैश्च पर्य्यशोभत

nānāratnaiḥ kupyaratnaiḥ kuthaiścitrairvitānakaiḥ / paryyaṅkaiśca patākābhirdhvajaiśca paryyaśobhata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थानान्यपकल्पितानि सगणानां पृथक् पृथक् । ब्राह्मणानां क्षत्रियाणां वणिजाञ्चान्त्यजन्मनाम्

sthānānyapakalpitāni sagaṇānāṃ pṛthak pṛthak / brāhmaṇānāṃ kṣatriyāṇāṃ vaṇijāñcāntyajanmanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्यास्तथा सत्शूद्रजातयः । नृपेणामन्त्रिताः सर्व्वे तत्र रासे रसं गताः

brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāstathā satśūdrajātayaḥ / nṛpeṇāmantritāḥ sarvve tatra rāse rasaṃ gatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भोजका राजपुत्राश्च राजराजन्यकादयः । महामाण्डलिकाः सर्व्वे चान्तरङ्गा महापदाः

bhojakā rājaputrāśca rājarājanyakādayaḥ / mahāmāṇḍalikāḥ sarvve cāntaraṅgā mahāpadāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथायोग्येष्वासनेषु निषेदुः प्रतिपूजिताः । वल्लालेन सभायां ते दिवीव त्रिदिवौकसः

yathāyogyeṣvāsaneṣu niṣeduḥ pratipūjitāḥ / vallālena sabhāyāṃ te divīva tridivaukasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्राजमानः सभामध्ये सुत्रामेव सुधर्म्मणि । देवान् पित्ःंश्च यज्ञेन पापघ्नेनायजन्नृपः

bhrājamānaḥ sabhāmadhye sutrāmeva sudharmmaṇi / devān pitḥṃśca yajñena pāpaghnenāyajannṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ सखड्गः सोष्णीषः सर्व्वाभरणभूषितः । पुष्टिकामो ऽकरोद्राजा दानं कर्ण इवापरः

atha sakhaḍgaḥ soṣṇīṣaḥ sarvvābharaṇabhūṣitaḥ / puṣṭikāmo 'karodrājā dānaṃ karṇa ivāparaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रात्मपरिमाणेन काञ्चनेन धरामरान् । दानेन तोषयामास सहस्रदक्षिणावता

tatrātmaparimāṇena kāñcanena dharāmarān / dānena toṣayāmāsa sahasradakṣiṇāvatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपवर्गे ऽभिरूपान् स ब्राह्मणान् नृपतिस्ततः । अन्यांश्च भोजयामास शतशो ऽथ सहस्रशः

apavarge 'bhirūpān sa brāhmaṇān nṛpatistataḥ / anyāṃśca bhojayāmāsa śataśo 'tha sahasraśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवा वभूवुः पितरश्च तत्र हृद्यैश्च कव्यै र्नितरां सुतृप्ताः । भूदेव वर्गास्तपनीयदानैर्भोज्यान्नपानैर्वहुदक्षिणाभिः

devā vabhūvuḥ pitaraśca tatra hṛdyaiśca kavyai rnitarāṃ sutṛptāḥ / bhūdeva vargāstapanīyadānairbhojyānnapānairvahudakṣiṇābhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.