देवदेव उवाच । तस्यां तपत्यां नरसत्तमेन जातः सुतः पार्थिवलक्षणस्तु । स जातकर्मादिभिरेव संस्कृतो विवर्द्धताज्येन हुतो यथाग्निः
devadeva uvāca / tasyāṃ tapatyāṃ narasattamena jātaḥ sutaḥ pārthivalakṣaṇastu / sa jātakarmādibhireva saṃskṛto vivarddhatājyena huto yathāgniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतो ऽस्य चूडाकरणश्च देवा विप्रण मित्रावरुणात्मजेन । नवाब्दिकस्य व्रतबन्धनं च वेदे च शास्त्रे विधिपारगो ऽबूत्
kṛto 'sya cūḍākaraṇaśca devā vipraṇa mitrāvaruṇātmajena / navābdikasya vratabandhanaṃ ca vede ca śāstre vidhipārago 'būt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश्चतुःपड्भिरपीह वर्षैः सर्वज्ञतामभ्यगमत ततो ऽसौ । ख्यातः पृथिव्यां पुरुषोत्तमो ऽसौ नाम्ना कुरुः संवरणस्य पुत्रः
tataścatuḥpaḍbhirapīha varṣaiḥ sarvajñatāmabhyagamata tato 'sau / khyātaḥ pṛthivyāṃ puruṣottamo 'sau nāmnā kuruḥ saṃvaraṇasya putraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो नरपतिर्दृष्ट्वा धर्मिकं तनयं शुभम् । दारक्रियार्थमकरोद् यत्नं शुभकुले ततः
tato narapatirdṛṣṭvā dharmikaṃ tanayaṃ śubham / dārakriyārthamakarod yatnaṃ śubhakule tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोदामिनीं सुदाम्नस्तु सुतां रूपाधिकां नपः । कुरोरर्थाय वतवान् स प्रादात् कुरवे ऽपि ताम्
sodāminīṃ sudāmnastu sutāṃ rūpādhikāṃ napaḥ / kurorarthāya vatavān sa prādāt kurave 'pi tām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तां नृपसुतां लब्ध्वा धर्मार्थावविरोधयन् । रेमे तन्व्या सह तया पौलोम्या मघवानिव
sa tāṃ nṛpasutāṃ labdhvā dharmārthāvavirodhayan / reme tanvyā saha tayā paulomyā maghavāniva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो नरपतिः पुत्रं राज्यभारक्षमं बली । विदित्वा योवराज्याय विधानेनाभ्यषेचयत्
tato narapatiḥ putraṃ rājyabhārakṣamaṃ balī / viditvā yovarājyāya vidhānenābhyaṣecayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो राज्ये ऽभिषिक्तस्तु कुरुः पित्रा निजे पदे । पालयामास स महीं पुत्रवच्च स्वयं प्रजाः
tato rājye 'bhiṣiktastu kuruḥ pitrā nije pade / pālayāmāsa sa mahīṃ putravacca svayaṃ prajāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एव क्षेत्रपालो ऽभूत् पशुपालः स एव हि । स सर्वपालकश्चासीत् प्रजापालो महाबलः
sa eva kṣetrapālo 'bhūt paśupālaḥ sa eva hi / sa sarvapālakaścāsīt prajāpālo mahābalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽस्य बुद्धिरुपन्ना कीर्तिर्लोके गरीयसी । यावत्कीर्तिः सुसंस्था हि तावद्वासः सुरैः सह
tato 'sya buddhirupannā kīrtirloke garīyasī / yāvatkīrtiḥ susaṃsthā hi tāvadvāsaḥ suraiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स त्वेवं नृपतिश्रेष्ठो याथातथ्यमवेक्ष्य च । विचचार महीं सर्वां कीर्त्यर्थं तु नराधिपः
sa tvevaṃ nṛpatiśreṣṭho yāthātathyamavekṣya ca / vicacāra mahīṃ sarvāṃ kīrtyarthaṃ tu narādhipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो द्वैतवनं नाम पुण्यं लोकेश्वरो बली। । तदासाद्य सुसंतुष्टो विवेशाभ्यान्तरं ततः
tato dvaitavanaṃ nāma puṇyaṃ lokeśvaro balī/ / tadāsādya susaṃtuṣṭo viveśābhyāntaraṃ tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र देवीं ददर्शाथ पुण्यां पापविमोचनीम् । प्लक्षजां ब्रह्मणः पुत्रीं हरिजिह्वां सरस्वतीम्
tatra devīṃ dadarśātha puṇyāṃ pāpavimocanīm / plakṣajāṃ brahmaṇaḥ putrīṃ harijihvāṃ sarasvatīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुदर्शनस्य जननीं ह्वन्दं कृत्वा सुविस्तरम् । स्थितां भगवतीं कूले तीर्थकोटिभिराप्लुताम्
sudarśanasya jananīṃ hvandaṃ kṛtvā suvistaram / sthitāṃ bhagavatīṃ kūle tīrthakoṭibhirāplutām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यास्तज्जलमीक्ष्यैव स्नात्वा प्रीतो ऽभवन्नृपः । समाजगाम च पुनः ब्रह्मणो वेदिमुत्तराम्
tasyāstajjalamīkṣyaiva snātvā prīto 'bhavannṛpaḥ / samājagāma ca punaḥ brahmaṇo vedimuttarām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समन्तपञ्चकं नाम धर्मस्थानमनुत्तमम् । आकमन्ताद् योजनानि पञ्च च सर्वतः
samantapañcakaṃ nāma dharmasthānamanuttamam / ākamantād yojanāni pañca ca sarvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवा ऊचुः । कियन्त्यो वेदयः सन्ति ब्रह्मणः पुरुषोत्तम । येनोत्तरतया वेदिर्गादिता सर्वपञ्चका
devā ūcuḥ / kiyantyo vedayaḥ santi brahmaṇaḥ puruṣottama / yenottaratayā vedirgāditā sarvapañcakā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवदेव उवाच। । वेदयो लोकनाथस्य पञ्च धर्मस्य सेतवः । यासु यष्टं सुरेशेन लोकनाथेन शंभुना
devadeva uvāca/ / vedayo lokanāthasya pañca dharmasya setavaḥ / yāsu yaṣṭaṃ sureśena lokanāthena śaṃbhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रयागो मध्यमा वेदिः पूर्वा वेदिर्गयाशिरः । विरजा दक्षिणा वेदिरनन्तफलदायिनी
prayāgo madhyamā vediḥ pūrvā vedirgayāśiraḥ / virajā dakṣiṇā vediranantaphaladāyinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतीची पुष्करा वेदिस्त्रिभिः कुण्डैरलङ्कृता । समन्तपञ्चका चोक्ता वेदिरेवोत्तराव्यया
pratīcī puṣkarā vedistribhiḥ kuṇḍairalaṅkṛtā / samantapañcakā coktā vedirevottarāvyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तममन्यत राजर्षिरिदं क्षेत्रं महाफलम् । करिष्यामि कृषिष्यामि सर्वान् कामान् यथेप्सितान्
tamamanyata rājarṣiridaṃ kṣetraṃ mahāphalam / kariṣyāmi kṛṣiṣyāmi sarvān kāmān yathepsitān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संचिन्त्य मनसा त्यक्त्वा स्यन्तनमुत्तमम् । चक्रे कीर्त्यर्थमतुलं संस्थानं पार्थिवर्षभः कृत्वा सीरं स सौवर्णं गह्य रुद्रवृषं प्रभुः । पौण्ड्रकं याम्यमहिषं स्वयं कर्षितुमुद्यतः
iti saṃcintya manasā tyaktvā syantanamuttamam / cakre kīrtyarthamatulaṃ saṃsthānaṃ pārthivarṣabhaḥ kṛtvā sīraṃ sa sauvarṇaṃ gahya rudravṛṣaṃ prabhuḥ / pauṇḍrakaṃ yāmyamahiṣaṃ svayaṃ karṣitumudyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं कर्षन्तं नरवरं समभ्येत्य तक्रतुः । प्रोवाच राजन् किमिदं भवान् कर्तुमिहोद्यतः
taṃ karṣantaṃ naravaraṃ samabhyetya takratuḥ / provāca rājan kimidaṃ bhavān kartumihodyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं कर्षन्तं नरवरं समभ्येत्य शतक्रतुः । प्रोवाच राजन् किमिदं भवान् कर्तुमिहोद्यतः
taṃ karṣantaṃ naravaraṃ samabhyetya śatakratuḥ / provāca rājan kimidaṃ bhavān kartumihodyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजाब्रवीत् सुरवरं तपः सत्यं क्षमां दयाम् । कृषामि शौचं दानं च योगं च ब्रह्मचारिताम्
rājābravīt suravaraṃ tapaḥ satyaṃ kṣamāṃ dayām / kṛṣāmi śaucaṃ dānaṃ ca yogaṃ ca brahmacāritām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्योवाच हरिर्देवः कस्माद्बीजो नरेश्वर । लब्धो ऽष्टाङ्गेति सहसा अवहस्य गतस्ततः
tasyovāca harirdevaḥ kasmādbījo nareśvara / labdho 'ṣṭāṅgeti sahasā avahasya gatastataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गते ऽपि शक्र राजर्षिरहन्यहनि सीरधृक् । कृषते ऽन्यान् समन्ताच्च सप्तक्रोशान् महीपतिः
gate 'pi śakra rājarṣirahanyahani sīradhṛk / kṛṣate 'nyān samantācca saptakrośān mahīpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽहमब्रुवं गत्वा कुरो किमिदमित्यथ । तदाष्टाङ्गं महाधर्मं समाख्यातं नृपेण हि
tato 'hamabruvaṃ gatvā kuro kimidamityatha / tadāṣṭāṅgaṃ mahādharmaṃ samākhyātaṃ nṛpeṇa hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो मयास्य गदितं नृप बीजं क्व तिष्ठति । स चाह मम देहस्थं बीजं तमहमब्रुवम् । देह्यहं वापयिष्यामि सीरं कृषतु वै भवान्
tato mayāsya gaditaṃ nṛpa bījaṃ kva tiṣṭhati / sa cāha mama dehasthaṃ bījaṃ tamahamabruvam / dehyahaṃ vāpayiṣyāmi sīraṃ kṛṣatu vai bhavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो नृपतिना बाहुर्दक्षिणः प्रसृतः कतः । प्रसृतं तं भुजं दृष्ट्वा मया चक्रेण वेगतः
tato nṛpatinā bāhurdakṣiṇaḥ prasṛtaḥ kataḥ / prasṛtaṃ taṃ bhujaṃ dṛṣṭvā mayā cakreṇa vegataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहस्रधा ततश्छिद्य दत्तो युष्माकमेव हि । ततः सव्यो भुजो राज्ञा दत्तश् छिन्नो ऽप्यसौ मया
sahasradhā tataśchidya datto yuṣmākameva hi / tataḥ savyo bhujo rājñā dattaś chinno 'pyasau mayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैवोरुयुगं प्रादान्मया छिन्नौ च तावुभौ । ततः स मे शिरः प्रादात् तेन प्रीते ऽस्मि तस्य च । वरदो ऽस्मीत्यथेत्युक्ते कुरुर्वरमयाचत
tathaivoruyugaṃ prādānmayā chinnau ca tāvubhau / tataḥ sa me śiraḥ prādāt tena prīte 'smi tasya ca / varado 'smītyathetyukte kururvaramayācata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावदेतन्मया कृष्टं धर्मक्षेत्रं तदस्तु च । स्नातानां च मृतानां च महापुण्यफलं त्विह
yāvadetanmayā kṛṣṭaṃ dharmakṣetraṃ tadastu ca / snātānāṃ ca mṛtānāṃ ca mahāpuṇyaphalaṃ tviha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपवासं च दानं च स्नानं जप्यं च माधव । होमयज्ञादिकं चान्यच्छुभं वाप्यशुभं विभो
upavāsaṃ ca dānaṃ ca snānaṃ japyaṃ ca mādhava / homayajñādikaṃ cānyacchubhaṃ vāpyaśubhaṃ vibho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वत्प्रसाद्धृषीकेश शङ्खचक्रगदाधर । अक्षयं प्रवरे क्षेत्रे भवत्वत्र महाफलम्
tvatprasāddhṛṣīkeśa śaṅkhacakragadādhara / akṣayaṃ pravare kṣetre bhavatvatra mahāphalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा भवान् सुरैः सार्धं समं देवेन शलिना । वस त्वं पुण्डरीकाक्ष मन्नामव्यञ्जके ऽच्युत । इत्येवमुक्तस्तेनाहं राज्ञा बाढमुवाच तम्
tathā bhavān suraiḥ sārdhaṃ samaṃ devena śalinā / vasa tvaṃ puṇḍarīkākṣa mannāmavyañjake 'cyuta / ityevamuktastenāhaṃ rājñā bāḍhamuvāca tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा च त्वं दिव्यवपुर्भव भूयो महीपते । तथान्तकाले मामेव लयटमेष्यसि सुव्रत
tathā ca tvaṃ divyavapurbhava bhūyo mahīpate / tathāntakāle māmeva layaṭameṣyasi suvrata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कीर्तिश्च शाश्वती तुभ्यं भविष्यति न संशयः । तत्रैव याजका यज्ञान् यजिष्यन्ति सहस्रशः
kīrtiśca śāśvatī tubhyaṃ bhaviṣyati na saṃśayaḥ / tatraiva yājakā yajñān yajiṣyanti sahasraśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य क्षेत्रस्य रक्षार्थं ददौ स पुरुषोत्तमः । यक्षं च चन्द्रनामानं वासुकिं चापि पन्नगम्
tasya kṣetrasya rakṣārthaṃ dadau sa puruṣottamaḥ / yakṣaṃ ca candranāmānaṃ vāsukiṃ cāpi pannagam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्याधरं शङ्कुकर्णं सुकेशिं राक्षसेश्वरम् । अजावनं च नृपतिं महोदेवं च पावकम्
vidyādharaṃ śaṅkukarṇaṃ sukeśiṃ rākṣaseśvaram / ajāvanaṃ ca nṛpatiṃ mahodevaṃ ca pāvakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतानि सर्वतो ऽभ्येत्य रक्षन्ति कुरुजाङ्गलम् । अमीषां बलिनो ऽन्ये च भृत्याश्चैवानुयायिनः
etāni sarvato 'bhyetya rakṣanti kurujāṅgalam / amīṣāṃ balino 'nye ca bhṛtyāścaivānuyāyinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टौ सहस्राणि धरनुर्धराणां ये वारयन्तीह सुदुष्कृतान् वै । स्नातुं न यच्छन्ति महोग्ररूपास्तवन्यस्य भूताः सचराचराणाम्
aṣṭau sahasrāṇi dharanurdharāṇāṃ ye vārayantīha suduṣkṛtān vai / snātuṃ na yacchanti mahograrūpāstavanyasya bhūtāḥ sacarācarāṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यैव मध्ये बहुपुण्य उक्तः पृथूदकः पापहरः शिवश्च । पुण्या नदी प्राङ्मुखतां प्रयाता यत्रौघयुक्तस्य शुभा जताढ्या
tasyaiva madhye bahupuṇya uktaḥ pṛthūdakaḥ pāpaharaḥ śivaśca / puṇyā nadī prāṅmukhatāṃ prayātā yatraughayuktasya śubhā jatāḍhyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वं प्रजेयं प्रपितामहेन सृष्टा समं भूतगणैः समस्तैः । मही जलं वह्निसमीरमेव खं त्वेवमादौ विबभौ पृथूदकः
pūrvaṃ prajeyaṃ prapitāmahena sṛṣṭā samaṃ bhūtagaṇaiḥ samastaiḥ / mahī jalaṃ vahnisamīrameva khaṃ tvevamādau vibabhau pṛthūdakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा च सर्वाणा महार्णवानि तीर्थानि नद्यः स्त्रवणाः सरांसि । संनिर्मितानीह महाभुजेन तच्चैक्यमागात् सलिलं महीषु
tathā ca sarvāṇā mahārṇavāni tīrthāni nadyaḥ stravaṇāḥ sarāṃsi / saṃnirmitānīha mahābhujena taccaikyamāgāt salilaṃ mahīṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.