Library·Vamana-Purana·29

Vamana-Purana 29

इति श्रीवामनपुराणे अष्टाविंशो ऽध्यायः पुलस्त्य उवाच । कश्यपस्य दनुर्नाम भार्यासीद् द्विजसत्तम । तस्याः पुत्रत्रयं चासीत् सहस्राक्षाद् बलाधिकम्

iti śrīvāmanapurāṇe aṣṭāviṃśo 'dhyāyaḥ pulastya uvāca / kaśyapasya danurnāma bhāryāsīd dvijasattama / tasyāḥ putratrayaṃ cāsīt sahasrākṣād balādhikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्येष्ठः सुम्भ इति ख्यातो निशुम्भश्चापरो ऽसुरः । तृतीयो नमुचिर्नाम महाबलसमन्वितः

jyeṣṭhaḥ sumbha iti khyāto niśumbhaścāparo 'suraḥ / tṛtīyo namucirnāma mahābalasamanvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो ऽसौ नमुचिरित्येवं ख्यातो दनुसुतो ऽसुरः । तं हन्तुमिच्छति हरिः प्रगृह्य कुलिशं करे

yo 'sau namucirityevaṃ khyāto danusuto 'suraḥ / taṃ hantumicchati hariḥ pragṛhya kuliśaṃ kare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिदिवेशं समायान्तं नमुचिस्तद्भयादथ । प्रविवेश रथं भानोस्ततो नाशकदच्युतः

tridiveśaṃ samāyāntaṃ namucistadbhayādatha / praviveśa rathaṃ bhānostato nāśakadacyutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्रस्तेनाथ समयं चक्रे सह महात्मना । अवध्यत्वं वरं प्रादाच्छस्त्रैरस्त्रैश्च नारद

śakrastenātha samayaṃ cakre saha mahātmanā / avadhyatvaṃ varaṃ prādācchastrairastraiśca nārada

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽवध्यत्वमाज्ञाय शस्त्रादास्त्राच्च नरद । संत्यज्य भास्कररथं पातालमुपयादथ

tato 'vadhyatvamājñāya śastrādāstrācca narada / saṃtyajya bhāskararathaṃ pātālamupayādatha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स निमज्जन्नपि जले सामुद्रं फेनसुत्तमम् । ददृशे दानवपतिस्तं प्रगृह्येदमब्रवीत्

sa nimajjannapi jale sāmudraṃ phenasuttamam / dadṛśe dānavapatistaṃ pragṛhyedamabravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदुक्तं देवपतिना वासवेन वचो ऽस्तु तत् । अयं स्पृशतु मां फेनः पराभ्यां गृह्य दानवः

yaduktaṃ devapatinā vāsavena vaco 'stu tat / ayaṃ spṛśatu māṃ phenaḥ parābhyāṃ gṛhya dānavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुखनासाक्षिकार्णादीन् संममार्ज्ज यथेच्छया । तस्मिञ्छक्रो ऽजद् वज्रमन्तर्हितमपीश्वरः

mukhanāsākṣikārṇādīn saṃmamārjja yathecchayā / tasmiñchakro 'jad vajramantarhitamapīśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनासौ भग्ननासास्यः पपात च ममार च । समये च तथा नष्टे ब्रह्महत्यास्पृशद्धरिम्

tenāsau bhagnanāsāsyaḥ papāta ca mamāra ca / samaye ca tathā naṣṭe brahmahatyāspṛśaddharim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स वै तीर्थं समासाद्य स्नातः पापादमुच्यत । ततो ऽस्य भ्रातरौ वीरौ क्रुद्धौ सुम्भनिशुम्भकौ

sa vai tīrthaṃ samāsādya snātaḥ pāpādamucyata / tato 'sya bhrātarau vīrau kruddhau sumbhaniśumbhakau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्योगं सुमहत्कृत्वा सुरान् बाधितुमागतौ । सुरास्ते ऽपि सहस्राक्षं पुरस्कृत्य विनिर्ययुः

udyogaṃ sumahatkṛtvā surān bādhitumāgatau / surāste 'pi sahasrākṣaṃ puraskṛtya viniryayuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जितास्त्वाक्रम्य दैत्याभ्यां सबलाः सपदानुगाः । शक्रस्याहृत्य च गजं याम्यं च महिषं बलात्

jitāstvākramya daityābhyāṃ sabalāḥ sapadānugāḥ / śakrasyāhṛtya ca gajaṃ yāmyaṃ ca mahiṣaṃ balāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरुणस्य मणिच्छत्रं गदां वै मारुततस्य च । निधनः पद्मशङ्खाद्या हृतास्त्वाक्रम्य दानवैः

varuṇasya maṇicchatraṃ gadāṃ vai mārutatasya ca / nidhanaḥ padmaśaṅkhādyā hṛtāstvākramya dānavaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रैलोक्यं वशगं चास्ते ताभ्यां नारद सर्वतः । तदाजग्मुर्महीपृष्ठं ददृशुस्ते महासुरम्

trailokyaṃ vaśagaṃ cāste tābhyāṃ nārada sarvataḥ / tadājagmurmahīpṛṣṭhaṃ dadṛśuste mahāsuram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तबीजमथोचुस्ते को भवानिति सो ऽब्रवीत् । स चाह दैत्यो ऽस्मि विभो सचिवो महिषस्य तु

raktabījamathocuste ko bhavāniti so 'bravīt / sa cāha daityo 'smi vibho sacivo mahiṣasya tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तबीजेति विख्यातो महावीर्यो महाभुजः । अमात्यौ रुचिरौ वीरौ चण्डमुण्डाविति श्रुतौ

raktabījeti vikhyāto mahāvīryo mahābhujaḥ / amātyau rucirau vīrau caṇḍamuṇḍāviti śrutau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावारतां सलिले मग्नौ भयाद् देव्या महाभुजौ । यस्त्वासीत् प्रभूरस्माकं महिषो नाम दानवः

tāvāratāṃ salile magnau bhayād devyā mahābhujau / yastvāsīt prabhūrasmākaṃ mahiṣo nāma dānavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निहतः स महादेव्या विन्ध्यशैले सुविस्तृते । भवन्तौ कस्य तनयौ कौ वा नाम्ना पिरश्रुतौ । किंवीर्यौ किंप्रभावौ च एतच्छंसितुमर्हथः

nihataḥ sa mahādevyā vindhyaśaile suvistṛte / bhavantau kasya tanayau kau vā nāmnā piraśrutau / kiṃvīryau kiṃprabhāvau ca etacchaṃsitumarhathaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुम्भनिशुम्भावूचतुः । अहं शुंभ इति ख्यातो दनोः पुत्रस्तथौरसः । निशुम्भो ऽयं मम भ्राता कनीयान् शत्रुपूगहा

śumbhaniśumbhāvūcatuḥ / ahaṃ śuṃbha iti khyāto danoḥ putrastathaurasaḥ / niśumbho 'yaṃ mama bhrātā kanīyān śatrupūgahā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेन हगुशो देवाः सेन्द्ररुद्रदिवाकराः । समेत्य निर्जिता वीरा ये ऽन्ये च बलवत्तराः

anena haguśo devāḥ sendrarudradivākarāḥ / sametya nirjitā vīrā ye 'nye ca balavattarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदुच्यतां कया दैत्यो निहतो महिषासुरः । यावत्तां घातयिष्यावः स्वसैन्यपरिवारितौ

taducyatāṃ kayā daityo nihato mahiṣāsuraḥ / yāvattāṃ ghātayiṣyāvaḥ svasainyaparivāritau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्थं तोस्तु वदतोर्नर्मदायास्तटे मुने । जलवासाद् विनिष्क्रान्तौ चण्डमुण्डौ च दानवौ

itthaṃ tostu vadatornarmadāyāstaṭe mune / jalavāsād viniṣkrāntau caṇḍamuṇḍau ca dānavau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽभ्येत्यासुरश्रेष्ठौ रक्तबीजं समाश्रितौ । ऊचतुर्वचनं श्लक्ष्णं को ऽयं तव पुरस्सरः

tato 'bhyetyāsuraśreṣṭhau raktabījaṃ samāśritau / ūcaturvacanaṃ ślakṣṇaṃ ko 'yaṃ tava purassaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स चोभौ प्राह दैत्यो ऽसौ शुम्भो नाम सुरार्दनः । कनीयानस्य च भ्राता द्वितीयो हि निशुम्भकः

sa cobhau prāha daityo 'sau śumbho nāma surārdanaḥ / kanīyānasya ca bhrātā dvitīyo hi niśumbhakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतावाश्रित्य तां दुष्टां महिषघ्नीं न संशयः । अहं विवाहयिष्यामि रत्नभूतां जगत्त्रये

etāvāśritya tāṃ duṣṭāṃ mahiṣaghnīṃ na saṃśayaḥ / ahaṃ vivāhayiṣyāmi ratnabhūtāṃ jagattraye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चण्ड उवाच । न सम्यगुक्तां भवता रत्नार्हे ऽसि न साम्प्रतम् । यः प्रभुः स्यात्स रत्नार्हस्तस्माच्छुम्भाय योज्यताम्

caṇḍa uvāca / na samyaguktāṃ bhavatā ratnārhe 'si na sāmpratam / yaḥ prabhuḥ syātsa ratnārhastasmācchumbhāya yojyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदाचचक्षे शुम्भाय निसुम्भाय च कौशिकीम् । भूयो ऽपि तद्विधां जातां कौशिकीं रूपशालिनीम्

tadācacakṣe śumbhāya nisumbhāya ca kauśikīm / bhūyo 'pi tadvidhāṃ jātāṃ kauśikīṃ rūpaśālinīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः शुम्भो निजं दूतं सुग्रीवं नाम दानवम् । दैत्यं च प्रेषयामास सकाशं विन्ध्यवासिनीम्

tataḥ śumbho nijaṃ dūtaṃ sugrīvaṃ nāma dānavam / daityaṃ ca preṣayāmāsa sakāśaṃ vindhyavāsinīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स गत्वा तद्वचः श्रुत्वा देव्यागत्य महासुरः । निशुम्भशुम्बावाहेदं मन्युनाबिपरिप्लुतः

sa gatvā tadvacaḥ śrutvā devyāgatya mahāsuraḥ / niśumbhaśumbāvāhedaṃ manyunābipariplutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुग्रीव उवाच । युवयोर्वचनाद् देवीं प्रदेष्टुं दैत्यनायकौ । गतवानहमद्यैव तामहं वाक्यमब्रुवम्

sugrīva uvāca / yuvayorvacanād devīṃ pradeṣṭuṃ daityanāyakau / gatavānahamadyaiva tāmahaṃ vākyamabruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा शुम्भो ऽतिविख्यातः ककुद्मी दानवेष्वपि । स त्वां प्राह महाभागे प्रभुरस्मि जगत्त्रये

yathā śumbho 'tivikhyātaḥ kakudmī dānaveṣvapi / sa tvāṃ prāha mahābhāge prabhurasmi jagattraye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यानि स्वर्गे महीष्टष्ठे पाताले चापि सुन्दरि । रत्नानि सन्ति तावन्ति मम वेश्मनि नित्यशः

yāni svarge mahīṣṭaṣṭhe pātāle cāpi sundari / ratnāni santi tāvanti mama veśmani nityaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वमुक्ता चण्डमुण्डाभ्यां रत्नभूता कृशोदरि । तस्माद् भजस्वमां वा त्वं नुशुम्भंवा ममानुजम्

tvamuktā caṇḍamuṇḍābhyāṃ ratnabhūtā kṛśodari / tasmād bhajasvamāṃ vā tvaṃ nuśumbhaṃvā mamānujam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा चाह मां विहसती शृणु सुग्रीव मद्वचः । सत्यमुक्तं त्रिलोकेशः शुम्भो रत्नार्ह एव च

sā cāha māṃ vihasatī śṛṇu sugrīva madvacaḥ / satyamuktaṃ trilokeśaḥ śumbho ratnārha eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं त्वस्ति दुर्विनीताया हृदये मे मनोरथः । यो मां विजयते युद्धे स भता स्यान्महासुर

kiṃ tvasti durvinītāyā hṛdaye me manorathaḥ / yo māṃ vijayate yuddhe sa bhatā syānmahāsura

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मया चोक्तावलिप्तासि यो जयेत् ससुरासुरान् । स त्वां कथं न जयते सा त्वमुत्तिष्ठ भामिनी

mayā coktāvaliptāsi yo jayet sasurāsurān / sa tvāṃ kathaṃ na jayate sā tvamuttiṣṭha bhāminī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साथ मां प्राह किं कुर्मि यदनालोचितः कृतः । मनोरथस्तु तद् गच्छ सुम्भाय त्वं निवेदय

sātha māṃ prāha kiṃ kurmi yadanālocitaḥ kṛtaḥ / manorathastu tad gaccha sumbhāya tvaṃ nivedaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयैवमुक्तस्त्वभ्यागां त्वत्सकाशं महासुर । सा चाग्निकोटिसदृशी मत्वैवं कुरु यत्क्षमम्

tayaivamuktastvabhyāgāṃ tvatsakāśaṃ mahāsura / sā cāgnikoṭisadṛśī matvaivaṃ kuru yatkṣamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुलस्त्य उवाच। । इति सुग्रीववचनं निशम्य स महासुरः । प्राह दूरस्थितं सुम्भो दानवं धूम्रलोचनम्

pulastya uvāca/ / iti sugrīvavacanaṃ niśamya sa mahāsuraḥ / prāha dūrasthitaṃ sumbho dānavaṃ dhūmralocanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुम्भ उवाच । धूम्राक्ष गच्छ तां दुष्टां केशाकर्षणविह्वलाम् । सापराधां यता दासीं कृत्वा शीघ्रमिहानय

śumbha uvāca / dhūmrākṣa gaccha tāṃ duṣṭāṃ keśākarṣaṇavihvalām / sāparādhāṃ yatā dāsīṃ kṛtvā śīghramihānaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यश्चास्याः पक्षकृत् कश्चिद् भविष्यति महाबलः । स हन्तव्यो ऽविचार्यैव यदि हि स्यात् पितामहः

yaścāsyāḥ pakṣakṛt kaścid bhaviṣyati mahābalaḥ / sa hantavyo 'vicāryaiva yadi hi syāt pitāmahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स एवमुक्तः शुम्भेन धूम्राक्षो ऽक्षौहिणीशतैः । वृतः षड्भिर्महातेजा विन्ध्यं किरिमुपाद्रवत्

sa evamuktaḥ śumbhena dhūmrākṣo 'kṣauhiṇīśataiḥ / vṛtaḥ ṣaḍbhirmahātejā vindhyaṃ kirimupādravat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तत्र दृष्ट्वा तां दुर्गां भ्रान्तदृष्टिरुवाच ह । एह्येहि मूढे भर्तारं शुम्भमिच्छस्व कौशिकी । न चेद् बलान्नयिष्यामि केशाकर्षणविह्वलाम्

sa tatra dṛṣṭvā tāṃ durgāṃ bhrāntadṛṣṭiruvāca ha / ehyehi mūḍhe bhartāraṃ śumbhamicchasva kauśikī / na ced balānnayiṣyāmi keśākarṣaṇavihvalām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीदेव्युवाच । प्रेषितो ऽसीह शुम्भेन बलान्नेतुं हि मां किल । तत्र किं ह्यबला कुर्याद् यथेच्छसि तथा कुरु

śrīdevyuvāca / preṣito 'sīha śumbhena balānnetuṃ hi māṃ kila / tatra kiṃ hyabalā kuryād yathecchasi tathā kuru

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुलस्त्य उवाच। । एवमुक्तो विभावर्या बलावान् धूम्रलोचनः । सम्भ्यधावत् त्वरितो गदामादाय वीर्यवान्

pulastya uvāca/ / evamukto vibhāvaryā balāvān dhūmralocanaḥ / sambhyadhāvat tvarito gadāmādāya vīryavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमापतन्तं सगदं हुङ्कारेणैव कौशिकी । सबलं भस्मसाच्चक्रे शुष्कमग्निरिवेन्धनम्

tamāpatantaṃ sagadaṃ huṅkāreṇaiva kauśikī / sabalaṃ bhasmasāccakre śuṣkamagnirivendhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो हाहाकृतमभूज्जगत्यस्मिश्चराचरे । सबलं भस्मसान्नीतं कौशिक्या वीक्ष्य दानवम्

tato hāhākṛtamabhūjjagatyasmiścarācare / sabalaṃ bhasmasānnītaṃ kauśikyā vīkṣya dānavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच्च शुम्भो ऽपि शुश्राव महच्छब्दमुदीरितम् । अथादिदेश बलिनौ चण्डमुण्डौ महासुरौ

tacca śumbho 'pi śuśrāva mahacchabdamudīritam / athādideśa balinau caṇḍamuṇḍau mahāsurau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुरुं च बलिनां श्रेष्ठं तथा जग्मुर्मुदान्विताः । तेषां च सैन्यमतुलं गजाश्वरथसंकुलम्

ruruṃ ca balināṃ śreṣṭhaṃ tathā jagmurmudānvitāḥ / teṣāṃ ca sainyamatulaṃ gajāśvarathasaṃkulam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाजगाम सहसा यत्रास्ते कोशसंभवा । तदायान्तं रिपुबलं दृष्ट्वा कोटिशतावरम्

samājagāma sahasā yatrāste kośasaṃbhavā / tadāyāntaṃ ripubalaṃ dṛṣṭvā koṭiśatāvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिंहो ऽद्रवद् धुतसटः पाटयन् दानवान् रणे । कांश्चित् करप्रहारेण कांश्चिदास्येन लीलया

siṃho 'dravad dhutasaṭaḥ pāṭayan dānavān raṇe / kāṃścit karaprahāreṇa kāṃścidāsyena līlayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नखरैः कांश्चिदाक्रम्य उरसा प्रममाथ च । ते वध्यमानाः सिंहेन गिरिकन्दरवासिना

nakharaiḥ kāṃścidākramya urasā pramamātha ca / te vadhyamānāḥ siṃhena girikandaravāsinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूतैश् च देव्यनुचरैश्चण्डमुण्डौ समाश्रयन् । तावार्त्तं स्वबलं दृष्ट्वा कोपप्रस्फुरिताधरौ

bhūtaiś ca devyanucaraiścaṇḍamuṇḍau samāśrayan / tāvārttaṃ svabalaṃ dṛṣṭvā kopaprasphuritādharau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाद्रवेतां दुर्गां वै पतङ्गविव पावकम् । तावापतन्तौ रौद्रौ वै दृष्ट्वा क्रोधपरिप्लुता

samādravetāṃ durgāṃ vai pataṅgaviva pāvakam / tāvāpatantau raudrau vai dṛṣṭvā krodhapariplutā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिसाखां भ्रुकुटीं वक्त्रे चकार परमेश्वरी । भ्रुकुटीकुटुलाद् देव्या ललाटफलकाद् द्रुतम् । काली करालवदना निःसृता योगिनी शुबा

trisākhāṃ bhrukuṭīṃ vaktre cakāra parameśvarī / bhrukuṭīkuṭulād devyā lalāṭaphalakād drutam / kālī karālavadanā niḥsṛtā yoginī śubā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खट्वाङ्गमादाय करेण रौद्रमसिञ्च कालाञ्जनकोशमुग्रम् । संशुष्कगात्रा रुधिराप्लुताङ्गीनरेन्द्रमूर्ध्ना स्रजमुद्वहन्ती

khaṭvāṅgamādāya kareṇa raudramasiñca kālāñjanakośamugram / saṃśuṣkagātrā rudhirāplutāṅgīnarendramūrdhnā srajamudvahantī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कांश्चित् खड्गेन चिच्छेद खट्वाङ्गेन परान् रणे । न्यषूदयद् भृशं क्रुद्धा सरताश्वगजान् रिपून्

kāṃścit khaḍgena ciccheda khaṭvāṅgena parān raṇe / nyaṣūdayad bhṛśaṃ kruddhā saratāśvagajān ripūn

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चर्माङ्कुशं मुद्गरं च सधनुष्कं सघण्टिकम् । कुञ्जरं सह यन्त्रेण प्रतिक्षेप मुके ऽम्बिका

carmāṅkuśaṃ mudgaraṃ ca sadhanuṣkaṃ saghaṇṭikam / kuñjaraṃ saha yantreṇa pratikṣepa muke 'mbikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सचक्रकूबररथं ससारथितुरङ्गमम् । समं योधेन वदने क्षिप्य चर्वयते ऽम्बिका

sacakrakūbararathaṃ sasārathituraṅgamam / samaṃ yodhena vadane kṣipya carvayate 'mbikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकं जग्राह केशेषु ग्रीवायमपरं तथा । पादेनाक्रम्य चैवान्यं प्रेषयामास मृत्यवे

ekaṃ jagrāha keśeṣu grīvāyamaparaṃ tathā / pādenākramya caivānyaṃ preṣayāmāsa mṛtyave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तु तद् बलं देव्या भक्षितं सबलाधिपम् । रुरुर्दृष्ट्वा प्रदुद्राव तं चण्डि ददृशे स्वयम्

tatastu tad balaṃ devyā bhakṣitaṃ sabalādhipam / rururdṛṣṭvā pradudrāva taṃ caṇḍi dadṛśe svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आजघानाथ शिरसि खट्वाङ्गेन महासुरम् । स पपात हतो भूम्यां छिन्नमूल इव द्रुमः

ājaghānātha śirasi khaṭvāṅgena mahāsuram / sa papāta hato bhūmyāṃ chinnamūla iva drumaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तं पतितं दृष्ट्वा पशोरिव विभावरी । कोशमुत्कर्तयामास कर्णादिचरणान्तिकम्

tatastaṃ patitaṃ dṛṣṭvā paśoriva vibhāvarī / kośamutkartayāmāsa karṇādicaraṇāntikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा च कोशं समादाय वबन्ध विमला जटाः । एका न बन्धमगमत् तामुत्पाट्याक्षिपद् भुवि

sā ca kośaṃ samādāya vabandha vimalā jaṭāḥ / ekā na bandhamagamat tāmutpāṭyākṣipad bhuvi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा जाता सुतरां रौद्री तैलाभ्यक्तशिरोरुहा । कुष्णार्धमर्धशुक्लं च धारयन्ती स्वकं वपुः

sā jātā sutarāṃ raudrī tailābhyaktaśiroruhā / kuṣṇārdhamardhaśuklaṃ ca dhārayantī svakaṃ vapuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साब्रवीदं वरमेकं तु मारयामि महासुरम् । तस्या नाम तदा चक्रे चण्डमारीति विश्रुतम्

sābravīdaṃ varamekaṃ tu mārayāmi mahāsuram / tasyā nāma tadā cakre caṇḍamārīti viśrutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राह गच्छस्व सुभगे चण्डमुण्डाविहानय । स्वयं हि मारयिष्यामि तावानेतुं त्वमर्हसि

prāha gacchasva subhage caṇḍamuṇḍāvihānaya / svayaṃ hi mārayiṣyāmi tāvānetuṃ tvamarhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वैवं वचनं देव्याः साभ्यद्रवत् तावुभौ । प्रदुद्रुवतुर्भयार्त्तौ दिशमाश्रित्य दक्षिणाम्

śrutvaivaṃ vacanaṃ devyāḥ sābhyadravat tāvubhau / pradudruvaturbhayārttau diśamāśritya dakṣiṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तावपि वेगेन प्राधावत् त्यक्तवाससौ । साधिरुह्य महावेगं रासभं गरुडोपमम्

tatastāvapi vegena prādhāvat tyaktavāsasau / sādhiruhya mahāvegaṃ rāsabhaṃ garuḍopamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यतो गतौ च तौ दौत्यौ तत्रैवानुययौ शिवा । सा ददर्श तदा पौण्ड्रं महिषं वै मस्य च

yato gatau ca tau dautyau tatraivānuyayau śivā / sā dadarśa tadā pauṇḍraṃ mahiṣaṃ vai masya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा तस्योत्पाटयामास विषाणं भुजगाकृतिम् । तं प्रगृह्य करेणैव दानवावन्वगाज्जवात्

sā tasyotpāṭayāmāsa viṣāṇaṃ bhujagākṛtim / taṃ pragṛhya kareṇaiva dānavāvanvagājjavāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तौ चापि भूमिं संत्यज्य जग्मतुर्गगनं तदा । वेगेनाबिसृता सा च रासभेन महेश्वरी

tau cāpi bhūmiṃ saṃtyajya jagmaturgaganaṃ tadā / vegenābisṛtā sā ca rāsabhena maheśvarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ददर्श गरुडं पन्नगेन्द्रं चिषादिषुम । कर्कोटकं स दृष्ट्वा ऊर्ध्वरोमा व्यजायत

tato dadarśa garuḍaṃ pannagendraṃ ciṣādiṣuma / karkoṭakaṃ sa dṛṣṭvā ūrdhvaromā vyajāyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भयान्मार्यश्च गरुडो मांसपिण्डोपमो बभौ । न्यपतंस्तस्य पत्राणि रौद्राणि हि पतत्त्रिणः

bhayānmāryaśca garuḍo māṃsapiṇḍopamo babhau / nyapataṃstasya patrāṇi raudrāṇi hi patattriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खगेन्द्रपत्राण्यादाय नागं कर्कोटकं तथा । वेगेनानुसरद् देवी चण्डमुण्डौ भयातुरौ

khagendrapatrāṇyādāya nāgaṃ karkoṭakaṃ tathā / vegenānusarad devī caṇḍamuṇḍau bhayāturau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संप्राप्तौ च तदा देव्या चण्डमुण्डौ महासुरौ । बद्धौ कर्कोटकेनैव बद्ध्वा विन्ध्यमुपागमत्

saṃprāptau ca tadā devyā caṇḍamuṇḍau mahāsurau / baddhau karkoṭakenaiva baddhvā vindhyamupāgamat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निवेदयित्वा कौशिक्यै कोशमादाय भेरवम् । शिरोभिर्दानवेन्द्राणां तार्क्ष्यपत्रैश्च शोभनैः

nivedayitvā kauśikyai kośamādāya bheravam / śirobhirdānavendrāṇāṃ tārkṣyapatraiśca śobhanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वा स्रजमनौपम्यां चण्डिकायै न्यवेदयत् । घर्घरां च मृगेन्द्रस्य चर्मणः सा समार्पयत्

kṛtvā srajamanaupamyāṃ caṇḍikāyai nyavedayat / ghargharāṃ ca mṛgendrasya carmaṇaḥ sā samārpayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्रजमन्यैः खगेन्द्रस्य पत्रैर्मूर्घ्नि निबध्य च । आत्मना सा पपौ पानं रुधिरं दानवेष्वपि

srajamanyaiḥ khagendrasya patrairmūrghni nibadhya ca / ātmanā sā papau pānaṃ rudhiraṃ dānaveṣvapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चण्डा त्वादाय चण्डं च मुण्डं चासुरनायकम् । चकार कुपिता दुर्गा विशिरस्कौ महासुरौ

caṇḍā tvādāya caṇḍaṃ ca muṇḍaṃ cāsuranāyakam / cakāra kupitā durgā viśiraskau mahāsurau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयोरेवाहिना देवी शेखरं सुष्करेवती । कृत्वा जगाम कौशिक्याः सकाशं मार्यया सह

tayorevāhinā devī śekharaṃ suṣkarevatī / kṛtvā jagāma kauśikyāḥ sakāśaṃ māryayā saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समेत्य साब्रवीद् देवि गृह्यतां शेखरोत्तमः । ग्रथितो दैत्यशीर्षाभ्यां नागराजेन वेष्टितः

sametya sābravīd devi gṛhyatāṃ śekharottamaḥ / grathito daityaśīrṣābhyāṃ nāgarājena veṣṭitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं शेखरं शिवा गृह्य चण्डाया मूर्ध्नि विस्तृतम् । बबन्ध प्राह चैवैनां कृतं कर्म सुदारुणम्

taṃ śekharaṃ śivā gṛhya caṇḍāyā mūrdhni vistṛtam / babandha prāha caivaināṃ kṛtaṃ karma sudāruṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शेखरं चण्डमुण्डाभ्यां यस्माद् धारयसे शुभम् । तस्माल्लोके तव ख्यातिश्चामुण्डेति भविष्यति

śekharaṃ caṇḍamuṇḍābhyāṃ yasmād dhārayase śubham / tasmālloke tava khyātiścāmuṇḍeti bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येवमुक्त्वा वचनं त्रिनेत्रा मा चण्डमुण्डस्रजधारिणीं वै । दिग्वाससं चाभ्यवदत् प्रतीता निषूदय खारिबलान्यमूनि

ityevamuktvā vacanaṃ trinetrā mā caṇḍamuṇḍasrajadhāriṇīṃ vai / digvāsasaṃ cābhyavadat pratītā niṣūdaya khāribalānyamūni

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा त्वेवमुक्ताथ विषाणकोट्या सुवेगयुक्तेन च रासभेन । निषूदयन्ती रिपुसैन्यमुग्रं चचार चान्यानसुरांश्चखाद

sā tvevamuktātha viṣāṇakoṭyā suvegayuktena ca rāsabhena / niṣūdayantī ripusainyamugraṃ cacāra cānyānasurāṃścakhāda

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽम्बिकायास्त्वथ चर्ममुण्डया मार्या च सिंहेन च भूतसंघैः । निपात्यमाना दनुपुङ्गवास्ते ककुद्मिनं शुम्भमुपाश्रयन्त

tato 'mbikāyāstvatha carmamuṇḍayā māryā ca siṃhena ca bhūtasaṃghaiḥ / nipātyamānā danupuṅgavāste kakudminaṃ śumbhamupāśrayanta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.