इति श्रीवामनपुराणे द्वितीयः पुलस्त्य उवाच । ततः करतले रुद्रः कपाले दारुणे स्थिते । संतापमगमद् ब्रह्मंश्चिन्तया व्याकुलेन्द्रियः
iti śrīvāmanapurāṇe dvitīyaḥ pulastya uvāca / tataḥ karatale rudraḥ kapāle dāruṇe sthite / saṃtāpamagamad brahmaṃścintayā vyākulendriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः समागता रौद्रा नीलाञ्चनचयप्रभा । सरक्तमूर्द्धजा भीमा ब्रह्महत्या हरान्तिकम्
tataḥ samāgatā raudrā nīlāñcanacayaprabhā / saraktamūrddhajā bhīmā brahmahatyā harāntikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तामागतां हरो दृष्ट्वा पप्रच्छ विकरालिनीम् । कासि त्वमागता रौद्रे केनाप्यर्थेन तद्वद
tāmāgatāṃ haro dṛṣṭvā papraccha vikarālinīm / kāsi tvamāgatā raudre kenāpyarthena tadvada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कपालिनमथोवाच ब्रह्महत्या सुदारुणा । ब्रह्मवध्यास्मि संप्राप्तां मां प्रोतीच्छ त्रिलोचन
kapālinamathovāca brahmahatyā sudāruṇā / brahmavadhyāsmi saṃprāptāṃ māṃ protīccha trilocana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवमुक्त्वा वचनं ब्रह्महत्या विवेश ह । त्रिशूलपाणिनं रुद्रं संप्रतापितविग्रहम्
ityevamuktvā vacanaṃ brahmahatyā viveśa ha / triśūlapāṇinaṃ rudraṃ saṃpratāpitavigraham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्णहत्याभिभूतश्च शर्वो बदरिकाश्रमम् । आगच्छन्न ददर्शाथ नरनारायणावृषी
brahṇahatyābhibhūtaśca śarvo badarikāśramam / āgacchanna dadarśātha naranārāyaṇāvṛṣī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अदृष्ट्वा धर्मतनयौ चिन्ताशोकसमन्वितः । जगाम यमुनां स्नातुं सापि शुष्कजलाभवत्
adṛṣṭvā dharmatanayau cintāśokasamanvitaḥ / jagāma yamunāṃ snātuṃ sāpi śuṣkajalābhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालिन्दीं शुष्कसलिलां निरीक्ष्य वृषकेतनः । प्लक्षजां स्नातुमगमदन्तर्द्धानं च सा गता
kālindīṃ śuṣkasalilāṃ nirīkṣya vṛṣaketanaḥ / plakṣajāṃ snātumagamadantarddhānaṃ ca sā gatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततोनु पुष्करारण्यं मागधारण्यमेव च । सैन्धवारण्यमेवासौ गत्वा स्नातो यथेच्छया
tatonu puṣkarāraṇyaṃ māgadhāraṇyameva ca / saindhavāraṇyamevāsau gatvā snāto yathecchayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव नैमिषारण्यं धर्मारण्यं तथेश्वरः । स्नातो नैव च सा रौद्रा ब्रह्महत्या व्यमुञ्चत
tathaiva naimiṣāraṇyaṃ dharmāraṇyaṃ tatheśvaraḥ / snāto naiva ca sā raudrā brahmahatyā vyamuñcata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सरित्सु तीर्थेषु तथाश्रमेषु पुण्येषु देवायतनेषु शर्वः । समायुतो योगयुतो ऽपि पापान्नावाप मोक्षं जलदध्वजो ऽसौ
saritsu tīrtheṣu tathāśrameṣu puṇyeṣu devāyataneṣu śarvaḥ / samāyuto yogayuto 'pi pāpānnāvāpa mokṣaṃ jaladadhvajo 'sau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो जगाम निर्विण्णः शङ्करः कुरुजाङ्गलम् । तत्र गत्वा ददर्शाथ चक्रपाणिं खगध्वाजम्
tato jagāma nirviṇṇaḥ śaṅkaraḥ kurujāṅgalam / tatra gatvā dadarśātha cakrapāṇiṃ khagadhvājam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं दृष्ट्वा पुण्डरीकाक्षं शङ्खचक्रगदाधरम् । कृताञ्जलिपुटो भूत्वा हरः स्तोत्रमुदीरयत्
taṃ dṛṣṭvā puṇḍarīkākṣaṃ śaṅkhacakragadādharam / kṛtāñjalipuṭo bhūtvā haraḥ stotramudīrayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हर उवाच । नमस्ते देवतानाथ नमस्ते गरुडध्वज । शङ्खचक्रगदापाणे वासुदेव नमो ऽस्तु ते
hara uvāca / namaste devatānātha namaste garuḍadhvaja / śaṅkhacakragadāpāṇe vāsudeva namo 'stu te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमस्ते निर्गुणानन्त अप्रर्क्याय वेधसे ज्ञानाज्ञान निरालम्ब सर्वालम्ब नमो ऽस्तु ते
namaste nirguṇānanta aprarkyāya vedhase jñānājñāna nirālamba sarvālamba namo 'stu te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रजोयुक्त नमस्ते ऽस्तु ब्रह्ममूर्ते सनातन । त्वया सर्वमिदं नाथ जगत्सृष्टं चराचरम्
rajoyukta namaste 'stu brahmamūrte sanātana / tvayā sarvamidaṃ nātha jagatsṛṣṭaṃ carācaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्त्वाधिष्ठित लोकेश विष्णुमूर्ते अधोक्षज । प्रजापाल महाबाहो जनार्दन नमो ऽस्तु ते
sattvādhiṣṭhita lokeśa viṣṇumūrte adhokṣaja / prajāpāla mahābāho janārdana namo 'stu te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमोमूर्त्ते अहं ह्येष त्वदंशक्रोधसंभवः । गुणाभियुक्त देवेश सर्वव्यापिन् नमो ऽस्तु ते
tamomūrtte ahaṃ hyeṣa tvadaṃśakrodhasaṃbhavaḥ / guṇābhiyukta deveśa sarvavyāpin namo 'stu te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूरियं त्वं जगन्नाथ जलाम्बरहुताशनः । वायुर्बुद्धिर्मनश् चापि शर्वरी त्वं नमो ऽस्तु ते
bhūriyaṃ tvaṃ jagannātha jalāmbarahutāśanaḥ / vāyurbuddhirmanaś cāpi śarvarī tvaṃ namo 'stu te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मो यज्ञस्तपः सत्यटमहिंसा शौचमार्जवम् । क्षमा दानं दया लक्षमीर्ब्रह्मचर्यं त्वमीश्वर
dharmo yajñastapaḥ satyaṭamahiṃsā śaucamārjavam / kṣamā dānaṃ dayā lakṣamīrbrahmacaryaṃ tvamīśvara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं साङ्गाश्चतुरो वेदास्त्वं वेद्यो वेदपारगः । उपवेदा भवानीश सर्वो ऽसि त्वं नमो ऽस्तु ते
tvaṃ sāṅgāścaturo vedāstvaṃ vedyo vedapāragaḥ / upavedā bhavānīśa sarvo 'si tvaṃ namo 'stu te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमो नमस्ते ऽच्युतत चक्रपाणे नमो ऽस्तु ते माधव मीनमूर्ते । लोके भवान् कारुणिको मतो मे त्रायस्व मां केश्व पापबन्धात्
namo namaste 'cyutata cakrapāṇe namo 'stu te mādhava mīnamūrte / loke bhavān kāruṇiko mato me trāyasva māṃ keśva pāpabandhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ममाशुभं नाशय विग्रहस्थं यद् ब्रह्महत्याभिभवं बभूव । दग्धो ऽस्मि नष्टो ऽस्म्यसमीक्ष्यकारी पुनीहि तीर्थो ऽसि नमो नमस्ते
mamāśubhaṃ nāśaya vigrahasthaṃ yad brahmahatyābhibhavaṃ babhūva / dagdho 'smi naṣṭo 'smyasamīkṣyakārī punīhi tīrtho 'si namo namaste
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुलस्त्य उवाच । इत्थं स्तुतश्चक्रधरः शङ्करेण महात्मना । प्रोवाच भगवान् वाक्यं ब्रह्महत्याक्षयाय हि
pulastya uvāca / itthaṃ stutaścakradharaḥ śaṅkareṇa mahātmanā / provāca bhagavān vākyaṃ brahmahatyākṣayāya hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिरिरुवाच । महेश्वर शृणुष्वेमां मम वाचं कलस्वनाम् । ब्रह्महत्याक्षयकरीं शुभदां पुण्यवर्धनीम्
hiriruvāca / maheśvara śṛṇuṣvemāṃ mama vācaṃ kalasvanām / brahmahatyākṣayakarīṃ śubhadāṃ puṇyavardhanīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो ऽसौ प्राङ्मण्डले पुण्ये मदंशप्रभवो ऽव्ययः । प्रयागे वसते नित्यं योगशायीति विश्रुतः
yo 'sau prāṅmaṇḍale puṇye madaṃśaprabhavo 'vyayaḥ / prayāge vasate nityaṃ yogaśāyīti viśrutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चरणाद् दक्षीणात्त्स्य विनिर्याता सरिद्वरा । विश्रुता वरणेत्वयेव सर्वपापहरा शुभा
caraṇād dakṣīṇāttsya viniryātā saridvarā / viśrutā varaṇetvayeva sarvapāpaharā śubhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सव्यादन्या द्वितीया च असिरित्येव विश्रुता । ते उभे सरिच्छ्रेष्ठे लोकपूज्ये बभूवतुः
savyādanyā dvitīyā ca asirityeva viśrutā / te ubhe saricchreṣṭhe lokapūjye babhūvatuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताभ्यां मध्ये तु यो देशस्तत्क्षेत्रं योगशायिनः । त्रैलोक्यप्रवरं तीर्थं सर्वपापप्रमोचनम् । न तादृशो ऽस्ति गगने न भूभ्यां न रसातले
tābhyāṃ madhye tu yo deśastatkṣetraṃ yogaśāyinaḥ / trailokyapravaraṃ tīrthaṃ sarvapāpapramocanam / na tādṛśo 'sti gagane na bhūbhyāṃ na rasātale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रास्ति नगरी पुण्या ख्याता वाराणसी शुभा । यस्यां हि भोगिनो ऽपीश प्रयान्ति भवतो लयम्
tatrāsti nagarī puṇyā khyātā vārāṇasī śubhā / yasyāṃ hi bhogino 'pīśa prayānti bhavato layam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विलासिनीनां रशनास्वनेन श्रुतिस्वनैर्ब्रह्मणपुङ्गवानाम् । शुचिस्वरत्वं गुरवो निशम्य हास्यादशासन्त मुहुर्मुहुस्तान्
vilāsinīnāṃ raśanāsvanena śrutisvanairbrahmaṇapuṅgavānām / śucisvaratvaṃ guravo niśamya hāsyādaśāsanta muhurmuhustān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रजत्सु योषित्सु चतुष्पथेषु पदान्यलक्तारुणितानि दृष्ट्वा । ययौ शशी विस्मयमेव यस्यां किंस्वित् प्रयाता स्थालपद्मिनीयम्
vrajatsu yoṣitsu catuṣpatheṣu padānyalaktāruṇitāni dṛṣṭvā / yayau śaśī vismayameva yasyāṃ kiṃsvit prayātā sthālapadminīyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुङ्गनि यस्यां सुरमन्दिराणि रुन्धन्ति चन्द्रं रजनीसुखेषु । दिवापि सूर्यं पवनाप्लुताभिर्दीर्घाभिरेवं सुपताकिकाभिः
tuṅgani yasyāṃ suramandirāṇi rundhanti candraṃ rajanīsukheṣu / divāpi sūryaṃ pavanāplutābhirdīrghābhirevaṃ supatākikābhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भृङ्गाश्च यस्यां शशिकान्तभित्तौ प्रलोभ्यमानाः प्रतिबिम्बितेषु । आलेश्ययोषिद्विमलाननाब्जेष्वीयुर्भ्रमान्नैव च पुष्पकान्तरम्
bhṛṅgāśca yasyāṃ śaśikāntabhittau pralobhyamānāḥ pratibimbiteṣu / āleśyayoṣidvimalānanābjeṣvīyurbhramānnaiva ca puṣpakāntaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिश्रमश्चापि पराजितेषु नरेषु संमोहनखेलनेन । यस्यां जसक्रीडनसंगतासु न स्त्रीषु संभो गृहदीर्घोकासु
pariśramaścāpi parājiteṣu nareṣu saṃmohanakhelanena / yasyāṃ jasakrīḍanasaṃgatāsu na strīṣu saṃbho gṛhadīrghokāsu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चैव कश्चित् परमन्दिराणि रुणद्धि शंभो सहसा ऋते ऽक्षन् । न चाबलानां तरसा पराक्रमं करोति यस्यां सुरतं हि मक्त्वा
na caiva kaścit paramandirāṇi ruṇaddhi śaṃbho sahasā ṛte 'kṣan / na cābalānāṃ tarasā parākramaṃ karoti yasyāṃ surataṃ hi maktvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाशग्रन्थिर्गजेन्द्राणां दानच्छेदो मदच्युतौ । यस्यां मानमदौ पुंसां करिणां यौवनागमे
pāśagranthirgajendrāṇāṃ dānacchedo madacyutau / yasyāṃ mānamadau puṃsāṃ kariṇāṃ yauvanāgame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रियदोषाः सदा यस्यां कौशिका नेतरे जनाः । तारागणे ऽकुलीनत्वं गद्ये वृत्तच्युतिर्विभो
priyadoṣāḥ sadā yasyāṃ kauśikā netare janāḥ / tārāgaṇe 'kulīnatvaṃ gadye vṛttacyutirvibho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भृतचिलुब्धा विलासिन्यो भुजङ्गपरिवारिताः । चन्द्रभूषितदेहाश्च यस्यां त्वमिव शङ्कर
bhṛtacilubdhā vilāsinyo bhujaṅgaparivāritāḥ / candrabhūṣitadehāśca yasyāṃ tvamiva śaṅkara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईदृशायां सुरेशान वाराणस्यां महाश्रमे । वसते भवांल्लोलः सर्वपापहरो रविः
īdṛśāyāṃ sureśāna vārāṇasyāṃ mahāśrame / vasate bhavāṃllolaḥ sarvapāpaharo raviḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशाश्वमेधं यत्प्रोक्तं मदंशो यत्र केशवः । तत्र गत्वा सुरश्रेष्ठ पापमोक्षमवाप्स्यसि
daśāśvamedhaṃ yatproktaṃ madaṃśo yatra keśavaḥ / tatra gatvā suraśreṣṭha pāpamokṣamavāpsyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवमुक्तो गरुडध्वजेन वृषध्वजस्तं शिरसा प्रणम्य । जगाम वेगाद् गरुडो यथासौ वाराणसीं पापविमोचनाय
ityevamukto garu.ḍadhvajena vṛṣadhvajastaṃ śirasā praṇamya / jagāma vegād garuḍo yathāsau vārāṇasīṃ pāpavimocanāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गत्वा सुपुण्यां नगरीं सुतीर्थां दृष्ट्वा च लोलं सदशश्वमेधम् । स्नात्वा च तीर्थेषु विमुक्तपापः स केशवं द्रष्टुमुपाजगाम
gatvā supuṇyāṃ nagarīṃ sutīrthāṃ dṛṣṭvā ca lolaṃ sadaśaśvamedham / snātvā ca tīrtheṣu vimuktapāpaḥ sa keśavaṃ draṣṭumupājagāma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केशवं शङ्करो दृष्ट्वा प्रणिपत्येदमब्रवीत् । तवत्प्रसादाद् हृषीकेश ब्रह्महत्या क्षयं गता
keśavaṃ śaṅkaro dṛṣṭvā praṇipatyedamabravīt / tavatprasādād hṛṣīkeśa brahmahatyā kṣayaṃ gatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नेदं कपालं देवेश मद्धस्तं परिमुञ्चति । कारणं वेद्मि न च तदेतन्मे वक्तुमर्हसि
nedaṃ kapālaṃ deveśa maddhastaṃ parimuñcati / kāraṇaṃ vedmi na ca tadetanme vaktumarhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुलस्त्य उवाच। । महादेववचः श्रुत्वा केशवो वाक्यमब्रवीत् । विद्यते कारणं रुद्र तत्सर्वं कथयामि ते
pulastya uvāca/ / mahādevavacaḥ śrutvā keśavo vākyamabravīt / vidyate kāraṇaṃ rudra tatsarvaṃ kathayāmi te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो ऽसौ ममाग्रतो दिव्यो ह्रदः पद्मोत्पलैर्युतः । एष तीर्थवरः पुण्यो देवगन्धर्वपूजितः
yo 'sau mamāgrato divyo hradaḥ padmotpalairyutaḥ / eṣa tīrthavaraḥ puṇyo devagandharvapūjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्मिन्प्रवरे तीर्थे क्नानं शंभो समाचर । स्नातमात्रस्य चाद्यैव कपालं परिमोक्ष्यति
etasminpravare tīrthe knānaṃ śaṃbho samācara / snātamātrasya cādyaiva kapālaṃ parimokṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कपाली लोके च ख्यातो रुद्र भविष्यसि । कपालमोचनेत्येवं तीर्थं चेदं भविष्यति
tataḥ kapālī loke ca khyāto rudra bhaviṣyasi / kapālamocanetyevaṃ tīrthaṃ cedaṃ bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुलस्त्य उवाच । एवमुक्तः सुरेशेन केशवेन महेश्वरः । कपालमोचने सस्नौ वेदोस्तविधिना मुने
pulastya uvāca / evamuktaḥ sureśena keśavena maheśvaraḥ / kapālamocane sasnau vedostavidhinā mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नातस्य तीर्थे त्रिपुरान्तकस्य परिच्युतं हस्ततलात् कपालम् । नाम्ना बभूवाथ कपालमोचनं तत्तीर्थवर्यं भगवत्प्रसादात्
snātasya tīrthe tripurāntakasya paricyutaṃ hastatalāt kapālam / nāmnā babhūvātha kapālamocanaṃ tattīrthavaryaṃ bhagavatprasādāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.