Library·Vamana-Purana·38

Vamana-Purana 38

इति श्रीवामनपुराणे सप्तत्रिंशो ऽध्यायः दण्ड उवाच । चित्राङ्गदायास्त्वरजे तत्र सत्या यथासुखम् । स्मरन्त्याः सुरथं वीरं महान् कालः समभ्यगात्

iti śrīvāmanapurāṇe saptatriṃśo 'dhyāyaḥ daṇḍa uvāca / citrāṅgadāyāstvaraje tatra satyā yathāsukham / smarantyāḥ surathaṃ vīraṃ mahān kālaḥ samabhyagāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वकर्मापि मुनिना शप्तो वानरतां गतः । न्यपतन्मेरुशिखराद् भूपृष्ठं विधिचोदितः

viśvakarmāpi muninā śapto vānaratāṃ gataḥ / nyapatanmeruśikharād bhūpṛṣṭhaṃ vidhicoditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनं घोरं सुगुल्माढ्यं नदीं शालूकिनीमनु । शाक्वेयं पर्वतश्रेष्ठं समावसति सुन्दरि

vanaṃ ghoraṃ sugulmāḍhyaṃ nadīṃ śālūkinīmanu / śākveyaṃ parvataśreṣṭhaṃ samāvasati sundari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रासतो ऽस्त सुचिरं फलमूलान्यथाश्नतः । कालो ऽत्यगाद् वरारोहे बहुवर्षगणो वने

tatrāsato 'sta suciraṃ phalamūlānyathāśnataḥ / kālo 'tyagād varārohe bahuvarṣagaṇo vane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकदा दैत्यशार्दूलः कन्दराख्यः सुतां प्रियाम् । प्रतिगृह्य समभ्यागात् ख्यातां देववतीमिति

ekadā daityaśārdūlaḥ kandarākhyaḥ sutāṃ priyām / pratigṛhya samabhyāgāt khyātāṃ devavatīmiti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां च तद् वनमायान्तीं समं पित्रा वराननाम् । ददर्श वानरश्रेष्ठः प्रजग्राह बालत् करे

tāṃ ca tad vanamāyāntīṃ samaṃ pitrā varānanām / dadarśa vānaraśreṣṭhaḥ prajagrāha bālat kare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो गृहीतां कपिना स दैत्यः स्वसुतां शुबे । कन्दरो वीक्ष्य संक्रुद्धः ख्ड्गमुद्यम्य चाद्रवत्

tato gṛhītāṃ kapinā sa daityaḥ svasutāṃ śube / kandaro vīkṣya saṃkruddhaḥ khḍgamudyamya cādravat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमापतन्तं दैत्येन्द्रं दृष्ट्वा शाखामृगो बली । तथैव सह चार्वङ्ग्या हिमाचलमुपागतः

tamāpatantaṃ daityendraṃ dṛṣṭvā śākhāmṛgo balī / tathaiva saha cārvaṅgyā himācalamupāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददर्श च महादेवं श्रीकण्ठं यमुनातटे । तस्याविदूरे गहनमाश्रमं ऋषिवर्जितम्

dadarśa ca mahādevaṃ śrīkaṇṭhaṃ yamunātaṭe / tasyāvidūre gahanamāśramaṃ ṛṣivarjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन् महाश्रमे पुण्ये स्थाप्य देववतीं कपिः । न्यमञ्जत स कालिन्द्यां पश्यतो दानवस्य हि

tasmin mahāśrame puṇye sthāpya devavatīṃ kapiḥ / nyamañjata sa kālindyāṃ paśyato dānavasya hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽजानत् तां मृतां पुत्रीं समं शाखामृगेण हि । जगाम च महातेजाः पातालं निलयं निजम्

so 'jānat tāṃ mṛtāṃ putrīṃ samaṃ śākhāmṛgeṇa hi / jagāma ca mahātejāḥ pātālaṃ nilayaṃ nijam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स चापि वानरो देव्या कालिन्द्या वेगते हृतः । नीतः शिवीति विख्याते देशं शुभजनावृतम्

sa cāpi vānaro devyā kālindyā vegate hṛtaḥ / nītaḥ śivīti vikhyāte deśaṃ śubhajanāvṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तीर्त्वाथ वेगेन स कपिः पर्वतं प्रति । गन्तुकामो महातेजा यत्र न्यस्ता सुलोचना

tatastīrtvātha vegena sa kapiḥ parvataṃ prati / gantukāmo mahātejā yatra nyastā sulocanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथापश्यत् समायान्तमञ्जनं गुह्यकोत्तमम् । नन्दयन्त्या समं पुत्र्या गत्वा जिगमिषुः कपिः

athāpaśyat samāyāntamañjanaṃ guhyakottamam / nandayantyā samaṃ putryā gatvā jigamiṣuḥ kapiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां दृष्ट्वामन्यत श्रीमान् सेयं देववती ध्रुवम् । तन्मे वृथा श्रमो जातो जलमज्जनसंभवः

tāṃ dṛṣṭvāmanyata śrīmān seyaṃ devavatī dhruvam / tanme vṛthā śramo jāto jalamajjanasaṃbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति संचिन्तयन्नेव समाद्रवत् सुन्गदरीम् । सा तद् भयाच्च न्यपतन्नदीं चैव हिरण्वतीम्

iti saṃcintayanneva samādravat sungadarīm / sā tad bhayācca nyapatannadīṃ caiva hiraṇvatīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुह्यको वीक्ष्य तनयां पतितामापगाजले । दुःखशोकसमाक्रान्तो जगामाञ्जनपर्वतम्

guhyako vīkṣya tanayāṃ patitāmāpagājale / duḥkhaśokasamākrānto jagāmāñjanaparvatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रासौ तप आस्थाय मोनव्रतधरः शुचिः । समास्ते वै महातेजाः संवत्सरगणान् बहून्

tatrāsau tapa āsthāya monavratadharaḥ śuciḥ / samāste vai mahātejāḥ saṃvatsaragaṇān bahūn

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नन्दयन्त्यपि वेगेन हिरण्यत्यापवाहिता । नीता देशं महापुण्यं कोशलं साधुभुर्युतम्

nandayantyapi vegena hiraṇyatyāpavāhitā / nītā deśaṃ mahāpuṇyaṃ kośalaṃ sādhubhuryutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गच्छन्ती सा च रुदती ददृशो वटपादपम् । प्ररोहप्रावृततनुं जटाधरमिवेश्वरम्

gacchantī sā ca rudatī dadṛśo vaṭapādapam / prarohaprāvṛtatanuṃ jaṭādharamiveśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं दृष्ट्वा विपुलच्छायं विशश्राम वरानना । उपविष्टा शिलवापट्टे ततो वाचं प्रशुश्रवे

taṃ dṛṣṭvā vipulacchāyaṃ viśaśrāma varānanā / upaviṣṭā śilavāpaṭṭe tato vācaṃ praśuśrave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न सो ऽस्ति पुरुषः कश्चिद् यस्तं ब्रूयात् तपोधनम् । यथा स तनयस्तुभ्यमुद्बद्धो वटपादपे

na so 'sti puruṣaḥ kaścid yastaṃ brūyāt tapodhanam / yathā sa tanayastubhyamudbaddho vaṭapādape

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा श्रुत्वा तां तदा वार्णीं विस्पष्टाक्षरसंयुताम् । तिर्यगूर्ध्वमधश्चैव समन्तादवलोकयत्

sā śrutvā tāṃ tadā vārṇīṃ vispaṣṭākṣarasaṃyutām / tiryagūrdhvamadhaścaiva samantādavalokayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददृशे वृक्षशिखरे शिशुं पञ्चाब्दिकं स्थितम् । पिङ्गलाभिर्जटाभिस्तु उद्ब्द्धं यत्नतः शुभे

dadṛśe vṛkṣaśikhare śiśuṃ pañcābdikaṃ sthitam / piṅgalābhirjaṭābhistu udbddhaṃ yatnataḥ śubhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं विब्रुवन्तं दृष्ट्वैव नन्दयन्ती सुदुःखिता । प्राह केनासि बद्ध्स्तवं नन्दयन्ती सुदुःखिता । प्राह केनासि बद्धस्त्वं पापिना वद बालक

taṃ vibruvantaṃ dṛṣṭvaiva nandayantī suduḥkhitā / prāha kenāsi baddhstavaṃ nandayantī suduḥkhitā / prāha kenāsi baddhastvaṃ pāpinā vada bālaka

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तामाह महाभागे बद्धो ऽस्मि कपिना वटे । जटास्वेवं सुदुष्टेन जीवामि तपसो बलात्

sa tāmāha mahābhāge baddho 'smi kapinā vaṭe / jaṭāsvevaṃ suduṣṭena jīvāmi tapaso balāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरोन्मत्तपुरेत्येव तत्र देवो महेश्वरः । तत्रास्ति तपसो राशिः पिता मम ऋतध्वजः

puronmattapuretyeva tatra devo maheśvaraḥ / tatrāsti tapaso rāśiḥ pitā mama ṛtadhvajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यास्मि जपमानस्य महायोगं महात्मनः । जातो ऽलिवृन्दसंयुक्तः सर्वशास्त्रविशारदः

tasyāsmi japamānasya mahāyogaṃ mahātmanaḥ / jāto 'livṛndasaṃyuktaḥ sarvaśāstraviśāradaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो मामब्रवीत् तातो नाम कृत्वा शुभानने । जाबालीति परिख्याय तच्छृणुष्व शुभानने

tato māmabravīt tāto nāma kṛtvā śubhānane / jābālīti parikhyāya tacchṛṇuṣva śubhānane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चवर्षसहस्राणि बाल एव भविष्यसि । दशवर्षसहस्राणि सुमारत्वे चरिष्यसि

pañcavarṣasahasrāṇi bāla eva bhaviṣyasi / daśavarṣasahasrāṇi sumāratve cariṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विंशतिं यौवनस्थायी वीर्येण द्विगुणं ततः । पञ्चवर्षशतान् बालो भोक्ष्यसे बन्धनं दृढम्

viṃśatiṃ yauvanasthāyī vīryeṇa dviguṇaṃ tataḥ / pañcavarṣaśatān bālo bhokṣyase bandhanaṃ dṛḍham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशवर्षशतान्येव कौमारे कायपीडनम् । यौवने पारमान् भोगान् द्विसहस्रसमास्तथा

daśavarṣaśatānyeva kaumāre kāyapīḍanam / yauvane pāramān bhogān dvisahasrasamāstathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चत्वारिशच्छतान्येव वार्धके क्लेशमुत्तमम् । लप्स्यसे भूमिशय्याढ्यं कदन्नाशनभोजनम्

catvāriśacchatānyeva vārdhake kleśamuttamam / lapsyase bhūmiśayyāḍhyaṃ kadannāśanabhojanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येवमुक्तः पित्राहं बालः पञ्चाब्ददेशिकः । विचरामि महीपृष्ठं गच्छन् स्नातुं हिरण्वतीम्

ityevamuktaḥ pitrāhaṃ bālaḥ pañcābdadeśikaḥ / vicarāmi mahīpṛṣṭhaṃ gacchan snātuṃ hiraṇvatīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽपश्यं कपिवरं सो ऽवदन्मां क्व यास्यसि । इमां देववतीं गृह्यं मूढ न्यस्तां महाश्रमे

tato 'paśyaṃ kapivaraṃ so 'vadanmāṃ kva yāsyasi / imāṃ devavatīṃ gṛhyaṃ mūḍha nyastāṃ mahāśrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽसौ मां समादाय विस्फुरन्तं प्रयत्नतः । वटाग्रे ऽस्मिन्नुद्ब्बन्ध जटाभिरपि सुन्दरि

tato 'sau māṃ samādāya visphurantaṃ prayatnataḥ / vaṭāgre 'sminnudbbandha jaṭābhirapi sundari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा च रक्षा कपिना कृता भीरु निरन्तरैः । लतापाशैर्महायन्त्रमधस्ताद् दुष्टबुद्धिना

tathā ca rakṣā kapinā kṛtā bhīru nirantaraiḥ / latāpāśairmahāyantramadhastād duṣṭabuddhinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभेद्यो ऽयमनाक्रम्य उपरिष्टात् तथाप्यधः । दिशां मुकेषु सर्वेषु कृतं यन्त्रं लतामयम्

abhedyo 'yamanākramya upariṣṭāt tathāpyadhaḥ / diśāṃ mukeṣu sarveṣu kṛtaṃ yantraṃ latāmayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संयम्य मां कपिवरः प३यतो ऽमरपर्वतम् । यथेच्छया मया दृष्टमेतत् ते गदितं शुभे

saṃyamya māṃ kapivaraḥ pa3yato 'maraparvatam / yathecchayā mayā dṛṣṭametat te gaditaṃ śubhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवती का महारण्ये ललना परिवर्जिता । समायाता सुचार्वङ्गी केन सार्थेन मां वद

bhavatī kā mahāraṇye lalanā parivarjitā / samāyātā sucārvaṅgī kena sārthena māṃ vada

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साब्रवीदढ्जनो नाम सुह्यकेन्द्रः पिता मम । नन्दयन्तीति मे नाम प्रम्लोचागर्भसंभवा

sābravīdaḍhjano nāma suhyakendraḥ pitā mama / nandayantīti me nāma pramlocāgarbhasaṃbhavā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र मे जातके प्रोक्तमृषिणा मुद्गलेन हि । इयं नरेन्द्रमहिषी भविष्यति न संशयः

tatra me jātake proktamṛṣiṇā mudgalena hi / iyaṃ narendramahiṣī bhaviṣyati na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्वाक्यसमकालं च व्यनदद् देवदुन्दुभिः । शिवा चाशिवनिर्घोषा ततो भूयो ऽब्रवीनमुनिः

tadvākyasamakālaṃ ca vyanadad devadundubhiḥ / śivā cāśivanirghoṣā tato bhūyo 'bravīnamuniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न संदेहो नरपतेर्महाराज्ञी भविष्यति । महान्तं संशयं घोरं कन्याभावे गमिष्यति । ततो जगाम स ऋषिरेवमुक्त्वा वचो ऽद्भुतम्

na saṃdeho narapatermahārājñī bhaviṣyati / mahāntaṃ saṃśayaṃ ghoraṃ kanyābhāve gamiṣyati / tato jagāma sa ṛṣirevamuktvā vaco 'dbhutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिता मामपि चादाय समागन्तुमथैच्छत । तीर्थं ततो हिरण्वत्यास्तीरात् कपिरथोत्पतत्

pitā māmapi cādāya samāgantumathaicchata / tīrthaṃ tato hiraṇvatyāstīrāt kapirathotpatat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् भयाच्च मया ह्यात्मा क्षिप्तः सागरगाजले । तयास्मि देशमानीता इमं मानुषवर्जितम्

tad bhayācca mayā hyātmā kṣiptaḥ sāgaragājale / tayāsmi deśamānītā imaṃ mānuṣavarjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वा जाबालिरथ तद् वचनं वै तयोदितम् । प्राह सुन्दरि गच्छस्व श्रीकण्ठं यमुनातटे

śrutvā jābāliratha tad vacanaṃ vai tayoditam / prāha sundari gacchasva śrīkaṇṭhaṃ yamunātaṭe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रागच्छति मध्याह्ने मत्पिता शर्वमर्चितुम् । तस्मै निवेदयात्मानं तत्र श्रेयो ऽधिलप्स्यसे

tatrāgacchati madhyāhne matpitā śarvamarcitum / tasmai nivedayātmānaṃ tatra śreyo 'dhilapsyase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तु त्वरिता काले नन्दयन्ती तपोनिधिम् । परित्राणार्थमगमद्धिमाद्रेर्यमुनां नदीम्

tatastu tvaritā kāle nandayantī taponidhim / paritrāṇārthamagamaddhimādreryamunāṃ nadīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा त्वदीर्घेण कालेन कन्दमूलफलाशना । संप्राप्ता शङ्करस्थानं यत्रागच्छति तापसः

sā tvadīrgheṇa kālena kandamūlaphalāśanā / saṃprāptā śaṅkarasthānaṃ yatrāgacchati tāpasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सा देवदेवेशं श्रीकण्ठं लोकवन्दितम् । प्रतिवन्द्य ततो ऽपश्यक्षरांस्तान्महामुने

tataḥ sā devadeveśaṃ śrīkaṇṭhaṃ lokavanditam / prativandya tato 'paśyakṣarāṃstānmahāmune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषामर्थं हि विज्ञाय सा तदा चारुहासिनी । तज्जाबाल्युदितं श्लोकमलिखच्चान्यमात्मनः

teṣāmarthaṃ hi vijñāya sā tadā cāruhāsinī / tajjābālyuditaṃ ślokamalikhaccānyamātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुद्गलेनास्मि गदिता राजपत्नी भविष्यति । सा चावस्थामिमां प्राप्ता कश्चिन्मां त्रातुमीश्वरः

mudgalenāsmi gaditā rājapatnī bhaviṣyati / sā cāvasthāmimāṃ prāptā kaścinmāṃ trātumīśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युल्लिख्य शिलापट्टे गता स्नातुं यमस्वसाम् । ददृसे चाश्रमवरं मत्तकोकिलनादितम्

ityullikhya śilāpaṭṭe gatā snātuṃ yamasvasām / dadṛse cāśramavaraṃ mattakokilanāditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽमन्यत सात्रर्षिर्नूनं तिष्ठति सत्तमः । इत्येवं चिन्तयन्ती सा संप्रविष्टा महाश्रमम्

tato 'manyata sātrarṣirnūnaṃ tiṣṭhati sattamaḥ / ityevaṃ cintayantī sā saṃpraviṣṭā mahāśramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ददर्श देवाभां स्थितां देववतीं शुभाम् । संशुष्कास्यां चलन्नेत्रां परिम्लानामिवाब्जिनीम्

tato dadarśa devābhāṃ sthitāṃ devavatīṃ śubhām / saṃśuṣkāsyāṃ calannetrāṃ parimlānāmivābjinīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा चापतन्तीं ददृशे यक्षजां दैत्यनन्दिनी । केयमित्येव संचिन्त्य समुत्थाय स्थिताभवत्

sā cāpatantīṃ dadṛśe yakṣajāṃ daityanandinī / keyamityeva saṃcintya samutthāya sthitābhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽन्योन्यं समालिङ्ग्य गाढं गाढं सुहृत्त्या । पप्रच्छतुस्तथान्यो ऽयं कथयामासतुस्तदा

tato 'nyonyaṃ samāliṅgya gāḍhaṃ gāḍhaṃ suhṛttyā / papracchatustathānyo 'yaṃ kathayāmāsatustadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते परिज्ञाततत्त्वार्थे अन्योन्यं ललनोत्तमे । समासीने कथाभिस्ते नानारूपाभिरादरात्

te parijñātatattvārthe anyonyaṃ lalanottame / samāsīne kathābhiste nānārūpābhirādarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतस्मिन्नन्तरे प्राप्तः श्रीकण्ठं स्नातुमादरात् । स तत्त्वज्ञो मुनिश्रेष्ठो अक्षराण्यवलोकयन्

etasminnantare prāptaḥ śrīkaṇṭhaṃ snātumādarāt / sa tattvajño muniśreṣṭho akṣarāṇyavalokayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स दृष्ट्वा वाचयित्वा च तमर्थमधिगम्य च । मुहूर्तं ध्यानमास्थाय व्यजानाच्च तपोनिधिः

sa dṛṣṭvā vācayitvā ca tamarthamadhigamya ca / muhūrtaṃ dhyānamāsthāya vyajānācca taponidhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः संपूज्य देवेशं त्वरया स ऋतध्वजः । अयोध्यामगमत् क्षिप्रं द्रष्टुमिक्ष्वाकुमीश्वरम्

tataḥ saṃpūjya deveśaṃ tvarayā sa ṛtadhvajaḥ / ayodhyāmagamat kṣipraṃ draṣṭumikṣvākumīśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं दृष्ट्वा नृपतिश्रेष्ठं तापसो वाक्यमब्रवीत् । श्रूयतां नरसार्दूल विज्ञप्तिर्मम पार्थिव

taṃ dṛṣṭvā nṛpatiśreṣṭhaṃ tāpaso vākyamabravīt / śrūyatāṃ narasārdūla vijñaptirmama pārthiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मम पुत्रो गुणैर्युक्तः सर्वसास्त्रविशारदः । उद्ब्द्धः कपिना राजन् विषयानते तवैव हि

mama putro guṇairyuktaḥ sarvasāstraviśāradaḥ / udbddhaḥ kapinā rājan viṣayānate tavaiva hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं हि मोचयितुं नान्यः शक्तस्त्वत्तदनयादृते । शकुनिर्नाम राजेन्द्र स ह्यस्त्रविधिपारगः

taṃ hi mocayituṃ nānyaḥ śaktastvattadanayādṛte / śakunirnāma rājendra sa hyastravidhipāragaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन्मुनेर्वाक्यमाकर्ण्य पिता मम कृशोदरि । आदिदेश प्रियं पुत्रं शकुनिं तापसान्वये

tanmunervākyamākarṇya pitā mama kṛśodari / ādideśa priyaṃ putraṃ śakuniṃ tāpasānvaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स प्रहितः पित्रा भ्राता मम महाभुजः । संप्राप्तो बन्धनोद्देशं समं हि परमर्षिणा

tataḥ sa prahitaḥ pitrā bhrātā mama mahābhujaḥ / saṃprāpto bandhanoddeśaṃ samaṃ hi paramarṣiṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा न्यग्रोधमत्युच्चं प्ररोहास्तृतदिङ्मुखम् । ददर्श वृक्षशिखरे उद्बद्धमृषिपुत्रकम्

dṛṣṭvā nyagrodhamatyuccaṃ prarohāstṛtadiṅmukham / dadarśa vṛkṣaśikhare udbaddhamṛṣiputrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताश्च सर्वाल्लतापाशान् दृष्ट्वान् स समन्ततः । दृष्ट्वा स मुनिपुत्रं तं स्वजटासंयतं वटे

tāśca sarvāllatāpāśān dṛṣṭvān sa samantataḥ / dṛṣṭvā sa muniputraṃ taṃ svajaṭāsaṃyataṃ vaṭe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धनुरादाय बलवानधिज्यं स चकार ह । लाघवादृषिपुत्रं तं रक्षंश्चिच्छेदमार्गणैः

dhanurādāya balavānadhijyaṃ sa cakāra ha / lāghavādṛṣiputraṃ taṃ rakṣaṃścicchedamārgaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपिना यत् कृतं सर्वं लतापाशं चतुर्दिशम् । पञ्चवर्षशते काले गते शक्तस्तदा शरैः

kapinā yat kṛtaṃ sarvaṃ latāpāśaṃ caturdiśam / pañcavarṣaśate kāle gate śaktastadā śaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लताच्छन्नं ततस्तूर्णमारुरोह मुनिर्वटम् । प्राप्तं स्वपितरं दृष्ट्वा जाबालिः संयतो ऽपि सन्

latācchannaṃ tatastūrṇamāruroha munirvaṭam / prāptaṃ svapitaraṃ dṛṣṭvā jābāliḥ saṃyato 'pi san

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदरात् पितरं मूर्ध्ना ववन्दत विधानतः । संपरिष्वज्य स मुनिर्मूर्ध्न्याघ्राय सुतं ततः

ādarāt pitaraṃ mūrdhnā vavandata vidhānataḥ / saṃpariṣvajya sa munirmūrdhnyāghrāya sutaṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उन्मोचयितुमारब्धो न शशाक सुसंयतम् । ततस्तूर्णं धनुर्न्यस्य बाणांश्च शकुनिर्बली

unmocayitumārabdho na śaśāka susaṃyatam / tatastūrṇaṃ dhanurnyasya bāṇāṃśca śakunirbalī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरुरोह वटं तूर्णं जटा मोचयितुं तदा । न च शक्नोति संच्छन्नं दृढं कपिवरेम हि

āruroha vaṭaṃ tūrṇaṃ jaṭā mocayituṃ tadā / na ca śaknoti saṃcchannaṃ dṛḍhaṃ kapivarema hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा न शकिता स्तेन संप्रमोचयितुं जटाः । तदावतीर्णः शकुनिः सहितः परमर्षिणा

yadā na śakitā stena saṃpramocayituṃ jaṭāḥ / tadāvatīrṇaḥ śakuniḥ sahitaḥ paramarṣiṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जग्राह च धनुर्बाणांश्चकार शरमण्डपम् । लाघवादर्द्धचन्द्रैस्तां शाखां चिच्छेद स त्रिधा

jagrāha ca dhanurbāṇāṃścakāra śaramaṇḍapam / lāghavādarddhacandraistāṃ śākhāṃ ciccheda sa tridhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शाखया कृत्तया चासौ भारवाही तपोधनः । शरसोपानमार्गेण अवतीर्णो ऽथ पादपात्

śākhayā kṛttayā cāsau bhāravāhī tapodhanaḥ / śarasopānamārgeṇa avatīrṇo 'tha pādapāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिंस्तदा स्वे तनये ऋतध्वजस्त्राते नरेन्द्रस्य सुतेन धन्विना । जाबालिना भारवहेन संयुतः समाजगामाथ नदीं स सूर्यजाम्

tasmiṃstadā sve tanaye ṛtadhvajastrāte narendrasya sutena dhanvinā / jābālinā bhāravahena saṃyutaḥ samājagāmātha nadīṃ sa sūryajām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.