ऋतध्वजो ऽपि तन्वङ्गीं दृष्ट्वा चित्राङ्गदां स्थिताम् । प्रत्यभिज्ञाय योगात्मा बभौ मुदितमानसः
ṛtadhvajo 'pi tanvaṅgīṃ dṛṣṭvā citrāṅgadāṃ sthitām / pratyabhijñāya yogātmā babhau muditamānasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तु सहसाभ्येत्य देवेशं हाटकेश्वरम् । संपूजयन्तस्त्र्यक्षं ते स्तुवन्तः संस्थिताः क्रमात्
tatastu sahasābhyetya deveśaṃ hāṭakeśvaram / saṃpūjayantastryakṣaṃ te stuvantaḥ saṃsthitāḥ kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्राङ्गदापि तान् दृष्ट्वा ऋतध्वजपुरोगमान् । समं ताभिः कृसाङ्गीभिरभ्युत्थायाभ्यवादयत्
citrāṅgadāpi tān dṛṣṭvā ṛtadhvajapurogamān / samaṃ tābhiḥ kṛsāṅgībhirabhyutthāyābhyavādayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स च ताः प्रतिनन्द्यैव समं पुत्रेण तापसः । समं नृपतिभिर्हृष्टः संविवेश यथासुखम्
sa ca tāḥ pratinandyaiva samaṃ putreṇa tāpasaḥ / samaṃ nṛpatibhirhṛṣṭaḥ saṃviveśa yathāsukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कपिवरः प्राप्तो घृताच्या सह सुन्दरि । स्नात्वा गोदावरीतीर्थे दिदृक्षुर्हाटकेश्वरम्
tataḥ kapivaraḥ prāpto ghṛtācyā saha sundari / snātvā godāvarītīrthe didṛkṣurhāṭakeśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽपश्यत् सुतां तन्वीं घृताची शुभदर्शनाम् । सापि तां मातरं दृष्ट्वा हृष्टाभूद्वरवर्णिनी
tato 'paśyat sutāṃ tanvīṃ ghṛtācī śubhadarśanām / sāpi tāṃ mātaraṃ dṛṣṭvā hṛṣṭābhūdvaravarṇinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो घृताची स्वां पुत्रीं परिष्वज्य न्यपीडयत् । स्नेहात् सवाष्पनयनां मुहुस्तां परिजिघ्रवीत्
tato ghṛtācī svāṃ putrīṃ pariṣvajya nyapīḍayat / snehāt savāṣpanayanāṃ muhustāṃ parijighravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऋतध्वजः श्रीमान् कपिं वचनमब्रवीत् । गच्छनेतुं गुह्यकं त्वमञ्जनाद्रौ महाञ्जनम्
tato ṛtadhvajaḥ śrīmān kapiṃ vacanamabravīt / gacchanetuṃ guhyakaṃ tvamañjanādrau mahāñjanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पातालादपि दैत्येशं वीरं कन्दरमालिनम् । स्वर्गाद् गन्धर्वराजानं पर्जन्यं शीघ्रमानय
pātālādapi daityeśaṃ vīraṃ kandaramālinam / svargād gandharvarājānaṃ parjanyaṃ śīghramānaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवमुक्ते मुनिना प्राह देववती कपिम् । गालवं वानरश्रेष्ठ इहानेतुं त्वमर्हसि
ityevamukte muninā prāha devavatī kapim / gālavaṃ vānaraśreṣṭha ihānetuṃ tvamarhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवमुक्ते वचने कपिर्मरुतविक्रमः । गत्वाञ्जनं समामन्त्र्य जगामामरपर्वतम्
ityevamukte vacane kapirmarutavikramaḥ / gatvāñjanaṃ samāmantrya jagāmāmaraparvatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पर्जन्यं तत्र चामन्त्र्य प्रेषयित्वा महाश्रमे । सप्तगोदावरे तीर्थे पातालमगमत् कपिः
parjanyaṃ tatra cāmantrya preṣayitvā mahāśrame / saptagodāvare tīrthe pātālamagamat kapiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रामन्त्र्य महावीर्यं कपिः कन्दरमालिनम् । पातालादभिनिष्क्रम्य महीं पर्यचरज्जवी
tatrāmantrya mahāvīryaṃ kapiḥ kandaramālinam / pātālādabhiniṣkramya mahīṃ paryacarajjavī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गालं तपसो योनिं दृष्ट्वा माहिष्मतीमनु । समुत्पत्यानयच्छीघ्रं सप्तगोदावरं जलम्
gālaṃ tapaso yoniṃ dṛṣṭvā māhiṣmatīmanu / samutpatyānayacchīghraṃ saptagodāvaraṃ jalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स्नात्वा विधानेन संप्राप्तो हाटकेश्वरम् । ददृशे नन्दयन्ती च स्थितां देववतीमपि
tatra snātvā vidhānena saṃprāpto hāṭakeśvaram / dadṛśe nandayantī ca sthitāṃ devavatīmapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं दृष्ट्वा गालवं चैव समुत्थायाभ्यवादयत् । स चार्चिष्यन्महादेवं महर्षीनभ्यवादयत् । ते चापि नृपतिश्रेष्ठस्तं संपूज्य तपोधनम्
taṃ dṛṣṭvā gālavaṃ caiva samutthāyābhyavādayat / sa cārciṣyanmahādevaṃ maharṣīnabhyavādayat / te cāpi nṛpatiśreṣṭhastaṃ saṃpūjya tapodhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रहर्षमतुलं गत्वा उपविष्टा यथासुखम् । तेषूपविष्टेषु तदा वानरोपनिमन्त्रिताः
praharṣamatulaṃ gatvā upaviṣṭā yathāsukham / teṣūpaviṣṭeṣu tadā vānaropanimantritāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समायाता महात्मानो यक्षगन्धर्वदानवाः । तानागतान् समीक्ष्यैव पुत्र्यस्ताः पृथुलोचनाः
samāyātā mahātmāno yakṣagandharvadānavāḥ / tānāgatān samīkṣyaiva putryastāḥ pṛthulocanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नेहार्द्रनयनाः सर्वास्तदा सस्वजिरे पितॄन् । नन्दयन्त्यादिका दृष्ट्वा सपितृका वरानना
snehārdranayanāḥ sarvāstadā sasvajire pitṝn / nandayantyādikā dṛṣṭvā sapitṛkā varānanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सवाष्पनयना जाता विश्वकर्मसुता तदा । अथ तामाह स मुनिः सत्यं सत्यध्वजो वचः
savāṣpanayanā jātā viśvakarmasutā tadā / atha tāmāha sa muniḥ satyaṃ satyadhvajo vacaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मा विषादं कृताः पुत्रि पितायं तव वानरः । सा तद्वचनमाकर्ण्य व्रीडोपहतचेतना
mā viṣādaṃ kṛtāḥ putri pitāyaṃ tava vānaraḥ / sā tadvacanamākarṇya vrīḍopahatacetanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं तु विश्वकर्मासौ वानरत्वं गतो ऽधुना । दुष्पुत्र्यां मयिजातायं तस्मात् त्यक्षे कलेवरम्
kathaṃ tu viśvakarmāsau vānaratvaṃ gato 'dhunā / duṣputryāṃ mayijātāyaṃ tasmāt tyakṣe kalevaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संचिन्त्य मनसा ऋतध्वजमुवाच ह । परित्रायस्व मां ब्रह्मन् पापोपहतचेतनाम्
iti saṃcintya manasā ṛtadhvajamuvāca ha / paritrāyasva māṃ brahman pāpopahatacetanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितृघ्नी मर्तुमिच्छामि तदनुज्ञातुमर्हसि । अथोवाच मुनिस्तन्वीं मा विषादं कृथाधुना
pitṛghnī martumicchāmi tadanujñātumarhasi / athovāca munistanvīṃ mā viṣādaṃ kṛthādhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भाव्यस्य नैव नाशो ऽस्ति नन्मा त्याक्षीः कलेवरम् । भविष्यति पिता तुभ्यं भुययो ऽप्यमरवर्द्धकिः
bhāvyasya naiva nāśo 'sti nanmā tyākṣīḥ kalevaram / bhaviṣyati pitā tubhyaṃ bhuyayo 'pyamaravarddhakiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जाते ऽपत्ये घृताच्यां तु नात्र कार्या विचारणा । इत्येवमुक्ते वचने मुनिना भावितात्मना
jāte 'patye ghṛtācyāṃ tu nātra kāryā vicāraṇā / ityevamukte vacane muninā bhāvitātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृताची तां सम्भ्येत्य प्राह चित्राङ्गदां वचः । पुत्रि त्यजस्व शोकं त्वं मासौर्दशभिरात्मजः
ghṛtācī tāṃ sambhyetya prāha citrāṅgadāṃ vacaḥ / putri tyajasva śokaṃ tvaṃ māsaurdaśabhirātmajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भविष्यति पुतुस्तुभ्यं मत्सकाशान्न संशयः । इत्येवमुक्ता संहृष्टा बभौ चित्राङ्गदा तदा
bhaviṣyati putustubhyaṃ matsakāśānna saṃśayaḥ / ityevamuktā saṃhṛṣṭā babhau citrāṅgadā tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतीक्षन्ती सुचार्वङ्गी विवाहे पितृदर्शनम् । सर्वास्ता अपि तावन्तं कालं सुतनुकन्यकाः
pratīkṣantī sucārvaṅgī vivāhe pitṛdarśanam / sarvāstā api tāvantaṃ kālaṃ sutanukanyakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्यैक्षन्त विवाहं हि तस्या एव प्रियेप्सया । ततो दशसु मासेषु समतीतेष्वथाप्सराः
pratyaikṣanta vivāhaṃ hi tasyā eva priyepsayā / tato daśasu māseṣu samatīteṣvathāpsarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्म्न् गोदावरीतीर्थे प्रसूता तनयं नलम् । जाते ऽपत्ये कपित्वाच्च विश्वकर्माप्यमुच्यत
tasmn godāvarītīrthe prasūtā tanayaṃ nalam / jāte 'patye kapitvācca viśvakarmāpyamucyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समभ्येत्य प्रियां पुत्रीं पर्यष्वजत चादरात् । ततः प्रीतेन मनसा सस्मार सुरवर्द्धकिः
samabhyetya priyāṃ putrīṃ paryaṣvajata cādarāt / tataḥ prītena manasā sasmāra suravarddhakiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुराणामधिपं शक्रं सहैव सुरकिन्नरैः । त्वष्ट्राथ संस्मृतः शक्रो मरुद्गणवृतस्तदा
surāṇāmadhipaṃ śakraṃ sahaiva surakinnaraiḥ / tvaṣṭrātha saṃsmṛtaḥ śakro marudgaṇavṛtastadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरैः सरुद्रैः संप्राप्तस्तत्तीर्थ हाटकाह्वयम् । समायातेषु देवेषु गन्धर्वेष्वप्सरस्सु च
suraiḥ sarudraiḥ saṃprāptastattīrtha hāṭakāhvayam / samāyāteṣu deveṣu gandharveṣvapsarassu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रद्युम्नो मुनिश्रेष्ठमृतध्वजमुवाच ह । जाबालेर्दीयतां ब्रह्मन् सुताकन्दरमालिनः
indradyumno muniśreṣṭhamṛtadhvajamuvāca ha / jābālerdīyatāṃ brahman sutākandaramālinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृह्णातु विधिवत् पाणिं दैतेय्यास्तनयस्तव । नन्दयन्तीं च शकुनिः परिणेतुं स्वरूपवान्
gṛhṇātu vidhivat pāṇiṃ daiteyyāstanayastava / nandayantīṃ ca śakuniḥ pariṇetuṃ svarūpavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ममेयं वेदवत्यस्तु त्वाष्ट्रोयी सुरथस्य च । बाढमित्यब्रवीद्धृष्टो मुनिर्मनुसुतं नृपम्
mameyaṃ vedavatyastu tvāṣṭroyī surathasya ca / bāḍhamityabravīddhṛṣṭo munirmanusutaṃ nṛpam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽनुचक्रुः संहृष्टा विवाहविधिमुत्तमम् । ऋत्विजो ऽभूद् गालवस्तु हुत्वा हव्यं विधनतः
tato 'nucakruḥ saṃhṛṣṭā vivāhavidhimuttamam / ṛtvijo 'bhūd gālavastu hutvā havyaṃ vidhanataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गायन्ते तत्र गन्धर्वा नृत्यन्ते ऽप्सरसस्तथा । आदौ जाबालिनः पाणिर्गृहीतो दैत्यकन्यया
gāyante tatra gandharvā nṛtyante 'psarasastathā / ādau jābālinaḥ pāṇirgṛhīto daityakanyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रद्युम्नेन तदनु वेदवत्या विधानतः । ततः शकुनिना पाणिर्गृहीतो यक्षकन्यया
indradyumnena tadanu vedavatyā vidhānataḥ / tataḥ śakuninā pāṇirgṛhīto yakṣakanyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्राङ्गदायाः कल्याणि सुरथः पाणिमग्रहीत् । एवं क्रमाद् विवाहस्तु निर्वृत्तस्तनुमध्यमे
citrāṅgadāyāḥ kalyāṇi surathaḥ pāṇimagrahīt / evaṃ kramād vivāhastu nirvṛttastanumadhyame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृत्ते मुनिर्विवाहे तु शक्रादीन् प्राह दैवतान् । अस्मिस्तीर्थे भवद्भिस्तु सप्तगोदावरे सदा
vṛtte munirvivāhe tu śakrādīn prāha daivatān / asmistīrthe bhavadbhistu saptagodāvare sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थेयं विशेषतो मासमिमं माधवमुत्तमम् । बाढमुक्त्वा सुराः सर्वे जग्मुर्हृष्टा दिवं क्रमात्
stheyaṃ viśeṣato māsamimaṃ mādhavamuttamam / bāḍhamuktvā surāḥ sarve jagmurhṛṣṭā divaṃ kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुनयो मुनिमादाय सपुत्रं जग्मुरादरात् । भार्याश्चादाय राजानः स्वं स्वं नगरमागताः
munayo munimādāya saputraṃ jagmurādarāt / bhāryāścādāya rājānaḥ svaṃ svaṃ nagaramāgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रहृष्टाः सुखिनस्तस्थुः भुञ्जते विषयान् प्रियान् । चित्राङ्गदायाः कल्याणि एवं वृत्तं पुरा किल । तन्मां कमलपत्राक्षि भजस्व ललनोत्तमे
prahṛṣṭāḥ sukhinastasthuḥ bhuñjate viṣayān priyān / citrāṅgadāyāḥ kalyāṇi evaṃ vṛttaṃ purā kila / tanmāṃ kamalapatrākṣi bhajasva lalanottame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवमुक्त्वा नरदेवसूनुस्तां भूमिदेवस्य सुतां वरोरुम् । स्तुवन्मृगाक्षीं मृदुना क्रमेण सा चापि वाक्यं नृपतिं बभाषे
ityevamuktvā naradevasūnustāṃ bhūmidevasya sutāṃ varorum / stuvanmṛgākṣīṃ mṛdunā krameṇa sā cāpi vākyaṃ nṛpatiṃ babhāṣe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.