Library·Vamana-Purana, Saromahatmya·11

Vamana-Purana, Saromahatmya 11

इति श्रीवामनपुराणे सरोमाहात्म्ये दशमो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः कथमेषा समुत्पन्ना नदीनामुत्तमा नदी । सकखती महाभागा कुरुक्षेत्रप्रवाहिना

iti śrīvāmanapurāṇe saromāhātmye daśamo 'dhyāyaḥ ṛṣaya ūcuḥ kathameṣā samutpannā nadīnāmuttamā nadī / sakakhatī mahābhāgā kurukṣetrapravāhinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथं सरः समासाद्य कृत्वा तीर्थानि पार्श्वतः । प्रयाता पश्चिमामाशां दृश्याहृश्यगतिः शुभा । एतद् विस्तरतो ब्रूहि तीर्थंवंशं सनातनम्

kathaṃ saraḥ samāsādya kṛtvā tīrthāni pārśvataḥ / prayātā paścimāmāśāṃ dṛśyāhṛśyagatiḥ śubhā / etad vistarato brūhi tīrthaṃvaṃśaṃ sanātanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोमहर्षण उवाच प्लक्षवृक्षात् समुद्भूता सरिच्छ्रेष्ठा सनातनी । सर्वपापक्षयकरी स्मरणादेव नित्यशः

lomaharṣaṇa uvāca plakṣavṛkṣāt samudbhūtā saricchreṣṭhā sanātanī / sarvapāpakṣayakarī smaraṇādeva nityaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सैषा शैलसहस्राणि विदार्य च महानदी । प्रविष्टा पुण्यतोयौघा वनं द्वैतमिति स्मृतम्

saiṣā śailasahasrāṇi vidārya ca mahānadī / praviṣṭā puṇyatoyaughā vanaṃ dvaitamiti smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन् पल्क्षे स्थितां दृष्ट्वा मार्कण्डेयो महामुनिः । प्रणिपत्य तदा मूर्ध्ना तुष्टावाथ सरस्वतीम्

tasmin palkṣe sthitāṃ dṛṣṭvā mārkaṇḍeyo mahāmuniḥ / praṇipatya tadā mūrdhnā tuṣṭāvātha sarasvatīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं देवि सर्वलोकानां माता देवारणिः शुभा । सदसद् देवि यत्किञ्चिन्मोक्षदाय्यर्थवत् पदम्

tvaṃ devi sarvalokānāṃ mātā devāraṇiḥ śubhā / sadasad devi yatkiñcinmokṣadāyyarthavat padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् सर्वं त्वयि संयोगि योगिवद् देवि संस्थितम् । अक्षरं परमं देवी यत्र सर्वं प्रतिष्ठितम् । अक्षरं परमं ब्रह्म विश्वं चैतत् क्षरात्मकम्

tat sarvaṃ tvayi saṃyogi yogivad devi saṃsthitam / akṣaraṃ paramaṃ devī yatra sarvaṃ pratiṣṭhitam / akṣaraṃ paramaṃ brahma viśvaṃ caitat kṣarātmakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दारुण्यवस्थितो वह्निर्भृमौ गन्धो यथा ध्रुवम् । तथा त्वयि स्थितं ब्रह्म जगच्चेदमशेषतः

dāruṇyavasthito vahnirbhṛmau gandho yathā dhruvam / tathā tvayi sthitaṃ brahma jagaccedamaśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ओङ्काराक्षरसंस्थानं यत् तद् देवि स्थिरास्थिरम् । तत्र मात्रात्रयं सर्वमस्ति यद् देवि नास्ति च

oṅkārākṣarasaṃsthānaṃ yat tad devi sthirāsthiram / tatra mātrātrayaṃ sarvamasti yad devi nāsti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रयो लोकास्त्रयो वेदास्त्रैविद्यं पावकत्रयम् । त्रीणि ज्योतींषि वर्गाश्च त्रयो धर्मादयस्तथा

trayo lokāstrayo vedāstraividyaṃ pāvakatrayam / trīṇi jyotīṃṣi vargāśca trayo dharmādayastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रयो गुणास्त्रयो वर्णास्त्रयो देवास्तथा क्रमात् । त्रैधातवस्तथावस्थाः पितरश्चैवमादयः

trayo guṇāstrayo varṇāstrayo devāstathā kramāt / traidhātavastathāvasthāḥ pitaraścaivamādayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतन्मात्रात्रयं देवि तव रूपं सरस्वति । विभिन्नदर्शनामाद्यां ब्रह्मणो हि सनातनीम्

etanmātrātrayaṃ devi tava rūpaṃ sarasvati / vibhinnadarśanāmādyāṃ brahmaṇo hi sanātanīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सोमसंस्था हविःसंस्था पाकसंस्था सनातनी । तास्त्वदुच्चारणाद् देवि क्रियन्ते ब्रह्मवादिभिः

somasaṃsthā haviḥsaṃsthā pākasaṃsthā sanātanī / tāstvaduccāraṇād devi kriyante brahmavādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनिर्देश्यपदं त्वेतदर्द्धमात्राश्रितं परम् । अविकार्यक्षयं दिव्यं परिणामविवर्जितम्

anirdeśyapadaṃ tvetadarddhamātrāśritaṃ param / avikāryakṣayaṃ divyaṃ pariṇāmavivarjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तवैतत् परमं रूपं यन्न शक्यं मयोदितुम् । न चास्येन न वा जिह्वाताल्वोष्ठादिभिरुच्यते

tavaitat paramaṃ rūpaṃ yanna śakyaṃ mayoditum / na cāsyena na vā jihvātālvoṣṭhādibhirucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स विष्णुः स वृषो ब्रह्म चन्द्राक्रज्योतिरेव च । विश्वावासं विश्वरूपं विश्वात्मानमनीश्वरम्

sa viṣṇuḥ sa vṛṣo brahma candrākrajyotireva ca / viśvāvāsaṃ viśvarūpaṃ viśvātmānamanīśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साङ्ख्यसिद्धान्तवेदोक्तं बहुशाखास्थिरीकृतम् । अनादिमध्यनिधनं सदसच्च सदेव तु

sāṅkhyasiddhāntavedoktaṃ bahuśākhāsthirīkṛtam / anādimadhyanidhanaṃ sadasacca sadeva tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकं त्वनेकधाप्येकभाववेदसमाश्रितम् । अनाख्यं षड्गुणाख्यं च बह्वाख्यं त्रिगुणाश्रयम्

ekaṃ tvanekadhāpyekabhāvavedasamāśritam / anākhyaṃ ṣaḍguṇākhyaṃ ca bahvākhyaṃ triguṇāśrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानाशक्तिविभावज्ञं नानाशक्तिविभावकम् । सुखात् सुखं महात्सौख्यं रूपं तत्त्वगुणात्मकम्

nānāśaktivibhāvajñaṃ nānāśaktivibhāvakam / sukhāt sukhaṃ mahātsaukhyaṃ rūpaṃ tattvaguṇātmakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं देवि त्वया व्याप्तं सकलं निष्कलं च यत् । अद्वैतावस्थितं ब्रह्म यच्च द्वैते व्यवस्थितम्

evaṃ devi tvayā vyāptaṃ sakalaṃ niṣkalaṃ ca yat / advaitāvasthitaṃ brahma yacca dvaite vyavasthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येऽर्था नित्या ये विनश्यन्ति चान्ये येऽर्थाः स्थूला ये तथा सन्ति सूक्ष्माः । ये वा भूमौ ये ऽन्तरिक्षेन्यतो वा तेषां देवि त्वत्त एवोपलब्धिः

ye'rthā nityā ye vinaśyanti cānye ye'rthāḥ sthūlā ye tathā santi sūkṣmāḥ / ye vā bhūmau ye 'ntarikṣenyato vā teṣāṃ devi tvatta evopalabdhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्वा मूर्तं यदमूर्तं समस्तं यद्वा भूतेष्वेकमेकं च किञ्चित् । यच्च द्वैते व्यस्तभूतं च लक्ष्यं तत्संबद्धं त्वत्स्वरैर्व्यञ्जनैश्च

yadvā mūrtaṃ yadamūrtaṃ samastaṃ yadvā bhūteṣvekamekaṃ ca kiñcit / yacca dvaite vyastabhūtaṃ ca lakṣyaṃ tatsaṃbaddhaṃ tvatsvarairvyañjanaiśca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं स्तुता तदा देवी विष्णोर्जिह्वा सरस्वती । प्रत्युवाच महात्मानं मार्कण्डेय महासुनिम् । यत्र त्वं नेष्यसे विप्र तत्र यास्याम्यतन्द्रिता

evaṃ stutā tadā devī viṣṇorjihvā sarasvatī / pratyuvāca mahātmānaṃ mārkaṇḍeya mahāsunim / yatra tvaṃ neṣyase vipra tatra yāsyāmyatandritā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मार्कण्डेय उवाच आद्यं ब्रह्मसरः पुण्यं ततो रामह्वदः स्मृतः । कुरुणा ऋषिणा पुष्टं कुरुक्षेत्रं ततः स्मृतम् । तस्य मध्येन वै गाढं पुण्या पुण्यजलावहा

mārkaṇḍeya uvāca ādyaṃ brahmasaraḥ puṇyaṃ tato rāmahvadaḥ smṛtaḥ / kuruṇā ṛṣiṇā puṣṭaṃ kurukṣetraṃ tataḥ smṛtam / tasya madhyena vai gāḍhaṃ puṇyā puṇyajalāvahā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.