इति क्षीवामनुराणे सरोमाहात्म्ये षोडशो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः । कथं मङ्कणकः सिद्धः कस्माज्जातो महानृषिः । नृत्यमानस्तु देवेन किमर्थं स निवारितः
iti kṣīvāmanurāṇe saromāhātmye ṣoḍaśo 'dhyāyaḥ ṛṣaya ūcuḥ / kathaṃ maṅkaṇakaḥ siddhaḥ kasmājjāto mahānṛṣiḥ / nṛtyamānastu devena kimarthaṃ sa nivāritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोमहर्षण उवाच कश्यपस्य सुतो जज्ञे मानसो मङ्कणोमुनिः । स्नानं कर्तुं व्यवसितो गृहीत्वा वल्कलं द्विजः
lomaharṣaṇa uvāca kaśyapasya suto jajñe mānaso maṅkaṇomuniḥ / snānaṃ kartuṃ vyavasito gṛhītvā valkalaṃ dvijaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र गता ह्यप्सरसो रम्भाद्याः प्रियदर्शनाः । स्नायन्ति रुचिराः स्निग्धास्तेन सार्धमनिन्दिताः
tatra gatā hyapsaraso rambhādyāḥ priyadarśanāḥ / snāyanti rucirāḥ snigdhāstena sārdhamaninditāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो मुनेस्तदा क्षोभाद्रेतः स्कन्नं यदम्भसि । तद्रेतः स तु जग्राह कलशे वै महातपाः
tato munestadā kṣobhādretaḥ skannaṃ yadambhasi / tadretaḥ sa tu jagrāha kalaśe vai mahātapāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वायुज्वलो वायुरेतो वायुचक्रश्च वीर्यवान्
vāyujvalo vāyureto vāyucakraśca vīryavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एते ह्यपत्यास्तस्यर्षेर्धारयन्ति चराचरम् । पुरा मङ्कणकः सिद्धः कुशाग्रेणेति मे श्रुतम्
ete hyapatyāstasyarṣerdhārayanti carācaram / purā maṅkaṇakaḥ siddhaḥ kuśāgreṇeti me śrutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षतः किल करे विप्रास्तस्य शाकरसो ऽस्रवत् । स वै शाकरसं दृष्ट्वा हर्षाविष्टः प्रनुत्तवान्
kṣataḥ kila kare viprāstasya śākaraso 'sravat / sa vai śākarasaṃ dṛṣṭvā harṣāviṣṭaḥ pranuttavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सर्वं प्रनृत्तं च सथावरं जङ्मं च यत् । प्रनुत्तं च जगद् दृष्ट्वा तेजसा तस्य मोहितम्
tataḥ sarvaṃ pranṛttaṃ ca sathāvaraṃ jaṅmaṃ ca yat / pranuttaṃ ca jagad dṛṣṭvā tejasā tasya mohitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मादिभिः सुरैस्तत्र ऋषिभिश्च तपोधनैः । विज्ञप्तो वै महादेवो मुनेरर्थे द्विजोत्तमाः
brahmādibhiḥ suraistatra ṛṣibhiśca tapodhanaiḥ / vijñapto vai mahādevo munerarthe dvijottamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाय नृत्येद् यथा देव तथा त्वं कर्तुमर्हसि । ततो देवो मुनिं दृष्ट्वा हर्षाविष्टमतीव हि
nāya nṛtyed yathā deva tathā tvaṃ kartumarhasi / tato devo muniṃ dṛṣṭvā harṣāviṣṭamatīva hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरणां हितकामार्थं महादेवो ऽभ्यभाषत । हर्षस्थानं किमर्थं च तवेदं मुनिसत्तम । तपस्विनो धर्मपथे स्थितस्य द्विजसत्तम
suraṇāṃ hitakāmārthaṃ mahādevo 'bhyabhāṣata / harṣasthānaṃ kimarthaṃ ca tavedaṃ munisattama / tapasvino dharmapathe sthitasya dvijasattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं न पश्यसि मे ब्रह्मन् कराच्छाकरसं स्रुतम् । यं दृष्ट्वाहं प्रनुत्तो वै हर्षेण महतान्वितः
kiṃ na paśyasi me brahman karācchākarasaṃ srutam / yaṃ dṛṣṭvāhaṃ pranutto vai harṣeṇa mahatānvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं प्रहस्याब्रवीद् देवो मुनिं रागेम मोहितम् । अहं न विस्मयं विप्र गच्छामीह प्रपश्यताम्
taṃ prahasyābravīd devo muniṃ rāgema mohitam / ahaṃ na vismayaṃ vipra gacchāmīha prapaśyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्त्वा मुनिश्रेष्ठं देवदेवो महाद्युतिः । अङ्गुल्यग्रेण विप्रेन्द्राः स्वाङ्गुष्ठं ताडयद् भवः
evamuktvā muniśreṣṭhaṃ devadevo mahādyutiḥ / aṅgulyagreṇa viprendrāḥ svāṅguṣṭhaṃ tāḍayad bhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो भस्म क्षतात् तस्मान्निर्गतं हिमसन्निभम् । तद् दृष्ट्वा व्रीडितोविप्रः पादयोः पतितो ऽब्रवीत्
tato bhasma kṣatāt tasmānnirgataṃ himasannibham / tad dṛṣṭvā vrīḍitovipraḥ pādayoḥ patito 'bravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नान्यं देवादहं मन्ये शूलपाणेर्महात्मनः । चराचरस्य जगतो वरस्त्वमसि शूलधृक्
nānyaṃ devādahaṃ manye śūlapāṇermahātmanaḥ / carācarasya jagato varastvamasi śūladhṛk
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वदाश्रयाश्च दृश्यन्ते सुरा ब्रह्मादयो ऽनघ । पूर्वस्त्वमसि देवानां कर्ता कारयिता महत्
tvadāśrayāśca dṛśyante surā brahmādayo 'nagha / pūrvastvamasi devānāṃ kartā kārayitā mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वत्प्रसादात् सुराः सर्वे मोदन्ते ह्यकुलोभयाः । एवं स्तुत्वा महादेवमृषिः स प्रणतो ऽब्रवीत्
tvatprasādāt surāḥ sarve modante hyakulobhayāḥ / evaṃ stutvā mahādevamṛṣiḥ sa praṇato 'bravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवंस्त्वप्रसादाद्धि तपो मे न क्षयं व्रजेत् । ततो देवः प्रसान्नात्मा तमृषिं वाक्यमब्रवीत्
bhagavaṃstvaprasādāddhi tapo me na kṣayaṃ vrajet / tato devaḥ prasānnātmā tamṛṣiṃ vākyamabravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईश्वर उवाच तपस्ते वर्द्धतां विप्र मत्प्रसादात् सहस्रधा । आश्रमे चेह वत्स्यामि त्वया सार्द्धमहं सदा
īśvara uvāca tapaste varddhatāṃ vipra matprasādāt sahasradhā / āśrame ceha vatsyāmi tvayā sārddhamahaṃ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तसारस्वते स्नात्वा यो ममर्चिष्यते नरः । न तस्य दुर्लभं किञ्चिदिह लोके परत्र च
saptasārasvate snātvā yo mamarciṣyate naraḥ / na tasya durlabhaṃ kiñcidiha loke paratra ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सारस्वतं च तं लोकं गमिष्यति न संशयः । शिवस्य च प्रसादेन पाप्नोति परमं पदम्
sārasvataṃ ca taṃ lokaṃ gamiṣyati na saṃśayaḥ / śivasya ca prasādena pāpnoti paramaṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.