Vamana-Purana, Saromahatmya 23

इति श्रीवामनपुराणे सरोमाहात्म्ये द्वाविशो ऽध्यायः सनत्कुमार उवाच । ब्रह्मणो वचनं श्रुत्वा ऋषयः सर्व एव ते । पुनरेव च पप्रच्छुर्जगतः श्रेयकारणम्

iti śrīvāmanapurāṇe saromāhātmye dvāviśo 'dhyāyaḥ sanatkumāra uvāca / brahmaṇo vacanaṃ śrutvā ṛṣayaḥ sarva eva te / punareva ca papracchurjagataḥ śreyakāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मोवाच। गच्छामः शरणं देवं शूलपाणिं त्रिलोचनम् । प्रसादाद् देवदेवस्य भविष्यथ यथा पुरा

brahmovāca/ gacchāmaḥ śaraṇaṃ devaṃ śūlapāṇiṃ trilocanam / prasādād devadevasya bhaviṣyatha yathā purā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्ता ब्रह्मणा सार्द्ध कैलासं गिरिमुत्तमम् । ददृशुस्ते समासीनमुमया सहितं हरम्

ityuktā brahmaṇā sārddha kailāsaṃ girimuttamam / dadṛśuste samāsīnamumayā sahitaṃ haram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स्तोतुं समारब्धो ब्रह्म लोकपितामहः । देवाधिदेवं वरदं त्रैलोक्यस्य प्रभुं शिवम्

tataḥ stotuṃ samārabdho brahma lokapitāmahaḥ / devādhidevaṃ varadaṃ trailokyasya prabhuṃ śivam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मोवाच। अनन्ताय नमस्तुभ्यं वरदाय पिनाकिने । महादेवाय देवाय स्थणवे परमात्मने

brahmovāca/ anantāya namastubhyaṃ varadāya pinākine / mahādevāya devāya sthaṇave paramātmane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो ऽस्तु भुवनेशाय तुभ्यं तारक सर्वदा । ज्ञानानं दायको देवस्त्वमेकः पुरुषोत्तमः

namo 'stu bhuvaneśāya tubhyaṃ tāraka sarvadā / jñānānaṃ dāyako devastvamekaḥ puruṣottamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमस्ते पद्मगर्भाय पद्मेशाय नमो नमः । घोरशान्तिस्वरूपाय चण्डक्रोध नमो ऽस्तु ते

namaste padmagarbhāya padmeśāya namo namaḥ / ghoraśāntisvarūpāya caṇḍakrodha namo 'stu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमस्ते देव विश्वेश नमस्ते सुरनायक । शूलपाणे नमस्ते ऽस्तु नमस्ते विश्वभावन

namaste deva viśveśa namaste suranāyaka / śūlapāṇe namaste 'stu namaste viśvabhāvana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं स्तुतो महादेवो ब्रह्मणा ऋषिभिस्तदा । उवाच मा भैर्व्रजत लिङ्गं वो भविता पुनः

evaṃ stuto mahādevo brahmaṇā ṛṣibhistadā / uvāca mā bhairvrajata liṅgaṃ vo bhavitā punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रियतां मद्वयः शीघ्रं येन मे प्रीतिरुत्तमा । भविष्यति प्रतिष्ठायां लिङ्गस्यात्र न संशयः

kriyatāṃ madvayaḥ śīghraṃ yena me prītiruttamā / bhaviṣyati pratiṣṭhāyāṃ liṅgasyātra na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये लिङ्गं पूजयिष्यन्ति मामकं भक्तिमाश्रिताः । न तेषां दुर्लभं किचिद् भविष्यति कदाचन

ye liṅgaṃ pūjayiṣyanti māmakaṃ bhaktimāśritāḥ / na teṣāṃ durlabhaṃ kicid bhaviṣyati kadācana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वेषामेव पापानां कृतानामपि जानता । शुद्ध्यते लिङ्गपूजायां नात्र कार्या विचारणा

sarveṣāmeva pāpānāṃ kṛtānāmapi jānatā / śuddhyate liṅgapūjāyāṃ nātra kāryā vicāraṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युष्माभिः पातितं लिङ्गं सारयित्वा महात्सरः । सांनिहत्यं तु विख्यातं तस्मिञ्शीघ्रं प्रतिष्ठितम्

yuṣmābhiḥ pātitaṃ liṅgaṃ sārayitvā mahātsaraḥ / sāṃnihatyaṃ tu vikhyātaṃ tasmiñśīghraṃ pratiṣṭhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथाभिलषितं कामं ततः प्रप्स्यथ ब्राह्मणाः । स्थाणुर्नाम्ना हि लोकेषु पूजनीयो दिवौकसाम्

yathābhilaṣitaṃ kāmaṃ tataḥ prapsyatha brāhmaṇāḥ / sthāṇurnāmnā hi lokeṣu pūjanīyo divaukasām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थाण्वीस्वरे स्थितो यस्मात्स्ताण्वीश्वरस्ततः स्मृतः । ये स्मरन्ति सदा स्थाणुं ते मुक्ताः सर्वकिल्बिषैः

sthāṇvīsvare sthito yasmātstāṇvīśvarastataḥ smṛtaḥ / ye smaranti sadā sthāṇuṃ te muktāḥ sarvakilbiṣaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भविष्यन्ति शुद्धदेहा दर्शनान्मोक्षगामिनः । इत्येवमुक्ता देवेन ऋषयो ब्रह्मणा सह

bhaviṣyanti śuddhadehā darśanānmokṣagāminaḥ / ityevamuktā devena ṛṣayo brahmaṇā saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद् दारुवनाल्लिङ्गं नेतुं समुपचक्रमुः । न तं चालयितुं शक्तास्ते देवा ऋषिभिः सह

tasmād dāruvanālliṅgaṃ netuṃ samupacakramuḥ / na taṃ cālayituṃ śaktāste devā ṛṣibhiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रमेण महता युक्ता ब्रह्माणं शरणं ययुः । तेषां श्रमाभितप्तानामिदं ब्रह्माब्रवीद् वचः

śrameṇa mahatā yuktā brahmāṇaṃ śaraṇaṃ yayuḥ / teṣāṃ śramābhitaptānāmidaṃ brahmābravīd vacaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं वा श्रमेण महता न यूयं वहनक्षमाः । स्वेच्छया पातितं लिङ्गं देवदेवेन शूलिना

kiṃ vā śrameṇa mahatā na yūyaṃ vahanakṣamāḥ / svecchayā pātitaṃ liṅgaṃ devadevena śūlinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात् तमेव शरणं यास्यामः सहिताः सुराः । प्रसन्नश्च महादेवः स्वयमेव नयिष्यति

tasmāt tameva śaraṇaṃ yāsyāmaḥ sahitāḥ surāḥ / prasannaśca mahādevaḥ svayameva nayiṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येवमुक्ता ऋषयो देवाश्च ब्रह्मणा सह । कैलासं गिरिमासेदू रुद्रदर्शनकाङ्क्षिणः

ityevamuktā ṛṣayo devāśca brahmaṇā saha / kailāsaṃ girimāsedū rudradarśanakāṅkṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न च पश्यन्ति तं देवं ततश्चिन्तासमन्विताः । ब्रह्माणमूचुर्मुनयः क्व स देवो महेश्वरः

na ca paśyanti taṃ devaṃ tataścintāsamanvitāḥ / brahmāṇamūcurmunayaḥ kva sa devo maheśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ब्रह्म चिरं ध्यात्वा ज्ञात्वा देवं महेश्वरम् । हस्तिरुपेण तिष्ठन्तं मुनिभिर्मानसैः स्तुतम्

tato brahma ciraṃ dhyātvā jñātvā devaṃ maheśvaram / hastirupeṇa tiṣṭhantaṃ munibhirmānasaiḥ stutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ ते ऋषयः सर्वे देवाश्च ब्रह्मणा सह । गता महत्सरः पुण्यं यत्र देवः स्वयं स्थितः

atha te ṛṣayaḥ sarve devāśca brahmaṇā saha / gatā mahatsaraḥ puṇyaṃ yatra devaḥ svayaṃ sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न च पश्यन्ति तं देवमन्विष्यन्तस्ततस्ततः । ततश्चिन्तान्विता देवा ब्रह्मणा सहिता स्थिताः

na ca paśyanti taṃ devamanviṣyantastatastataḥ / tataścintānvitā devā brahmaṇā sahitā sthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पस्यन्ति देवीं सुप्रीतां कमण्डलुविभूषिताम् । प्रीयमाणा तदा देवी इदं वचनमब्रवीत्

pasyanti devīṃ suprītāṃ kamaṇḍaluvibhūṣitām / prīyamāṇā tadā devī idaṃ vacanamabravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रमेण महता युक्ता अन्विष्यन्तो महेश्वरम् । पीयताममृतं देवास्ततो ज्ञास्यथ शङ्करम् । एतच्छ्रत्वा तु वचनं भवान्या समुदाहृतम्

śrameṇa mahatā yuktā anviṣyanto maheśvaram / pīyatāmamṛtaṃ devāstato jñāsyatha śaṅkaram / etacchratvā tu vacanaṃ bhavānyā samudāhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुखोपविष्टास्ते देवाः पपुस्तदमृतं शुचि । अनन्तरं सुखासीनाः पप्रच्छुः परमेश्वरीम्

sukhopaviṣṭāste devāḥ papustadamṛtaṃ śuci / anantaraṃ sukhāsīnāḥ papracchuḥ parameśvarīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्व स देव इहायातो हस्तिरूपधरः स्थितः । दर्शितश्च तदा देव्या सरोमध्ये व्यवस्थितः

kva sa deva ihāyāto hastirūpadharaḥ sthitaḥ / darśitaśca tadā devyā saromadhye vyavasthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा देवं हर्षयुक्ताः सर्वे देवाः सहर्षिभिः । ब्रह्मणमग्रतः कृत्वा इदं वचनमब्रुवन्

dṛṣṭvā devaṃ harṣayuktāḥ sarve devāḥ saharṣibhiḥ / brahmaṇamagrataḥ kṛtvā idaṃ vacanamabruvan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वया त्यक्तं महादेव लिङ्गं त्रैलोक्यवन्दितम् । तस्य चानयने नान्यः समर्थः स्यान्महेश्वर

tvayā tyaktaṃ mahādeva liṅgaṃ trailokyavanditam / tasya cānayane nānyaḥ samarthaḥ syānmaheśvara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येवमुक्तो भगवान् देवो ब्रह्मादिभिर्हरः । जगाम ऋषिभिः सार्द्ध देवदारुवनाश्रमम्

ityevamukto bhagavān devo brahmādibhirharaḥ / jagāma ṛṣibhiḥ sārddha devadāruvanāśramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र गत्वा महादेवो हस्तिरूपधरो हरः । करेण जग्राह ततो लीलया परमेश्वरः

tatra gatvā mahādevo hastirūpadharo haraḥ / kareṇa jagrāha tato līlayā parameśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमादाय महादेवः स्तूयमानो महर्षिभिः । निवेशयामास तदा सरःपार्श्वे तु पश्चिमे

tamādāya mahādevaḥ stūyamāno maharṣibhiḥ / niveśayāmāsa tadā saraḥpārśve tu paścime

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो देवाः सर्व एव ऋषयश्च तपोधनाः । आत्मानं सफलं दष्ट्वा स्तवं चक्रुर्महेश्वरे

tato devāḥ sarva eva ṛṣayaśca tapodhanāḥ / ātmānaṃ saphalaṃ daṣṭvā stavaṃ cakrurmaheśvare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमस्ते परमात्मन् अनन्तयोने लोकसाक्षिन् परमेष्ठिन् भगवन् महाविरिञ्च महाविभूते महाक्षेत्रज्ञ महापुरुष सर्वभूतावास मनोनिवास आदिदेव महादेव सदाशिव (५) ईशान दुर्विज्ञेय दुराराध्य महाभूतेश्चर परमेश्वर महायोगेश्वर त्र्यम्बक महायोगिन् परब्रह्मन् परमज्योतिः ब्रह्मविदुत्तम ओङ्कार वषट्कार स्वाहाकार स्वधाकार परमकारण सर्वगत सर्वदर्शिन् सर्वशक्ते सर्वदेव अज (१०) सहस्रार्चिः पृषार्चिः सुधामन् हरधाम अनन्तधाम संवर्त संकर्षण वडवानल अग्नीषोमात्मक पवित्र महापवित्र महामेघ महामायाधर महाकाम कामहन् हंस परमहंस महाराजिक महेश्वर महाकामुक महाहंस भवक्षयकर सुरसिद्धार्चित (१५) हिरण्यवाह हिरण्यरेतः हिरण्यनाभ हिरण्याग्रकेश मुञ्जकेशिन् सर्वलोकवरप्रद सर्वानुग्रहकर कमलेशय कुशेशय हृदयेशय ज्ञानोदधे शंभो विभो महायज्ञ महायाज्ञि क सर्वयज्ञमय सर्वय५हृदय सर्वयज्ञसंस्तुत निराश्रय (२०) समुद्रेशय अत्रिसंभव भक्तानुकम्पिन् अभग्नयोग योगधर वासुकिमहामणि- विद्योतितविग्रह हरितनयन त्रिलोचन जटाधर नीलकण्ठ चन्द्रार्धधर उमाशरीरार्धहर गजचर्मधर दुस्तरसंसारमहासंहारकर(२५) प्रसीद भक्तजनवत्सल एवं स्तुतो देवगणैः सुभक्त्या सब्रहामुख्यैश्च पितामहेन । त्यक्त्वा तदा हस्तिरूपं महात्मा लिङ्गे तदा संनिधानं चकार

namaste paramātman anantayone lokasākṣin parameṣṭhin bhagavan mahāviriñca mahāvibhūte mahākṣetrajña mahāpuruṣa sarvabhūtāvāsa manonivāsa ādideva mahādeva sadāśiva (5) īśāna durvijñeya durārādhya mahābhūteścara parameśvara mahāyogeśvara tryambaka mahāyogin parabrahman paramajyotiḥ brahmaviduttama oṅkāra vaṣaṭkāra svāhākāra svadhākāra paramakāraṇa sarvagata sarvadarśin sarvaśakte sarvadeva aja (10) sahasrārciḥ pṛṣārciḥ sudhāman haradhāma anantadhāma saṃvarta saṃkarṣaṇa vaḍavānala agnīṣomātmaka pavitra mahāpavitra mahāmegha mahāmāyādhara mahākāma kāmahan haṃsa paramahaṃsa mahārājika maheśvara mahākāmuka mahāhaṃsa bhavakṣayakara surasiddhārcita (15) hiraṇyavāha hiraṇyaretaḥ hiraṇyanābha hiraṇyāgrakeśa muñjakeśin sarvalokavaraprada sarvānugrahakara kamaleśaya kuśeśaya hṛdayeśaya jñānodadhe śaṃbho vibho mahāyajña mahāyājñi ka sarvayajñamaya sarvaya5hṛdaya sarvayajñasaṃstuta nirāśraya (20) samudreśaya atrisaṃbhava bhaktānukampin abhagnayoga yogadhara vāsukimahāmaṇi- vidyotitavigraha haritanayana trilocana jaṭādhara nīlakaṇṭha candrārdhadhara umāśarīrārdhahara gajacarmadhara dustarasaṃsāramahāsaṃhārakara(25) prasīda bhaktajanavatsala evaṃ stuto devagaṇaiḥ subhaktyā sabrahāmukhyaiśca pitāmahena / tyaktvā tadā hastirūpaṃ mahātmā liṅge tadā saṃnidhānaṃ cakāra

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.