Vamana-Purana, Saromahatmya 3

ऋषय ऊचुः देवानां ब्रूहि नः कर्म यद्वृत्तास्ते पराजिताः । कथं देवातिदेवो ऽसौ विष्णुर्वामनतां गतः

ṛṣaya ūcuḥ devānāṃ brūhi naḥ karma yadvṛttāste parājitāḥ / kathaṃ devātidevo 'sau viṣṇurvāmanatāṃ gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोमहर्षण उवाच॥ बलिसंस्थं च त्रैलोक्यं दृष्ट्वा देवः पुरन्दरः। मेरुप्रस्थं ययौ शक्रः स्वमातुर्निलयं शुभम्

lomaharṣaṇa uvāca// balisaṃsthaṃ ca trailokyaṃ dṛṣṭvā devaḥ purandaraḥ/ meruprasthaṃ yayau śakraḥ svamāturnilayaṃ śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समीपं प्राप्य मातुश्च कथयामास तां गिरम् । आदित्याश्च यथा युद्धे दानवेन पराजिताः

samīpaṃ prāpya mātuśca kathayāmāsa tāṃ giram / ādityāśca yathā yuddhe dānavena parājitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदितिरुवाच॥ यद्येवं पुत्र युष्माभिर्न शक्यो हन्तुमाहवे । बलिर्विरोचनसुतः सर्वैश्चैव मरुद्गणैः

aditiruvāca// yadyevaṃ putra yuṣmābhirna śakyo hantumāhave / balirvirocanasutaḥ sarvaiścaiva marudgaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहस्रशिरसा शक्यः केवलं हन्तुमाहवे । तेनैकेन सहस्राक्ष न स ह्यन्येन शक्यते

sahasraśirasā śakyaḥ kevalaṃ hantumāhave / tenaikena sahasrākṣa na sa hyanyena śakyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्वत् पृच्छामि पितरं कश्यपं ब्रह्मवादिनम्। पराजयार्थं दैत्यस्य बलेस्तस्य महात्मनः

tadvat pṛcchāmi pitaraṃ kaśyapaṃ brahmavādinam/ parājayārthaṃ daityasya balestasya mahātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽदित्या सह सुराः पंप्राप्ताः कश्यपान्तिकम् । तत्रापश्यन्त मारीचं मुनिं दीप्ततपोनिधिम्

tato 'dityā saha surāḥ paṃprāptāḥ kaśyapāntikam / tatrāpaśyanta mārīcaṃ muniṃ dīptataponidhim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आद्यं देवगुरुं दिव्यं प्रदीप्तं ब्रह्मवर्चसा । तेजसा भास्कराकारं स्थितमग्निशिखोपमम्

ādyaṃ devaguruṃ divyaṃ pradīptaṃ brahmavarcasā / tejasā bhāskarākāraṃ sthitamagniśikhopamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न्यस्तदण्डं तपोयुक्तं बद्धकृष्णाजिनाम्बरम् । वल्कलाजिनसंवीतं प्रदीप्तमिव तेजसा

nyastadaṇḍaṃ tapoyuktaṃ baddhakṛṣṇājināmbaram / valkalājinasaṃvītaṃ pradīptamiva tejasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हुताशमिव दीप्यन्तमाज्यगन्धपुरस्कृतम् । स्वाध्यायवन्तं पितरं वपुष्मन्तमिवानलम्

hutāśamiva dīpyantamājyagandhapuraskṛtam / svādhyāyavantaṃ pitaraṃ vapuṣmantamivānalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मवादिसत्यवादिसुरासुरगुरुं प्रभुम् । ब्राह्मण्याप्रतिमं लक्ष्म्या कश्यपं दीप्ततेजसम्

brahmavādisatyavādisurāsuraguruṃ prabhum / brāhmaṇyāpratimaṃ lakṣmyā kaśyapaṃ dīptatejasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः स्रष्टा सर्वलोकानां प्रजानां पतिरुत्तमः । आत्मभावविशेषेण तृतीयो यः प्रजापतिः

yaḥ sraṣṭā sarvalokānāṃ prajānāṃ patiruttamaḥ / ātmabhāvaviśeṣeṇa tṛtīyo yaḥ prajāpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ प्रणम्य ते वीराः सहादित्या सुरर्षभाः । ऊचुः प्राञ्जलयः सर्वे ब्रह्माणमिव मानसाः

atha praṇamya te vīrāḥ sahādityā surarṣabhāḥ / ūcuḥ prāñjalayaḥ sarve brahmāṇamiva mānasāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजेयो युधि शक्रेण बलिर्दैत्यो बलाधिकः । तस्माद् विधत्त नः श्रेयो देवानां पुष्टिवर्धनम्

ajeyo yudhi śakreṇa balirdaityo balādhikaḥ / tasmād vidhatta naḥ śreyo devānāṃ puṣṭivardhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वा तु वचनं तेषां पुत्राणां कश्यपः प्रभुः । अकरोद् गमने बुद्धि ब्रह्मलोकाय लोककृत्

śrutvā tu vacanaṃ teṣāṃ putrāṇāṃ kaśyapaḥ prabhuḥ / akarod gamane buddhi brahmalokāya lokakṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कश्यप उवाच शक्र गच्छाम सदनं ब्रह्मणः परमाद्भुतम् । तथा पराजयं सर्वे ब्रह्मणः ख्यातुमुद्यताः

kaśyapa uvāca śakra gacchāma sadanaṃ brahmaṇaḥ paramādbhutam / tathā parājayaṃ sarve brahmaṇaḥ khyātumudyatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहादित्या ततो देवायाताः काश्यपमाश्रमम् । प्रस्थिता ब्रह्मसदनं महर्षिगणसेवितम्

sahādityā tato devāyātāḥ kāśyapamāśramam / prasthitā brahmasadanaṃ maharṣigaṇasevitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते मुहूर्तेन संप्राप्ता ब्रह्मलोकं सुवर्चसः । दिव्यैः कामगमैर्यानैर्यथार्हैस्ते महाबलाः

te muhūrtena saṃprāptā brahmalokaṃ suvarcasaḥ / divyaiḥ kāmagamairyānairyathārhaiste mahābalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्माणं द्रष्टुमिच्छन्तस्तपोराशिनमव्यायम् । अध्यगच्छन्त विस्तीर्णा ब्रह्मणः परमां सभाम्

brahmāṇaṃ draṣṭumicchantastaporāśinamavyāyam / adhyagacchanta vistīrṇā brahmaṇaḥ paramāṃ sabhām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षट्पदोद्गीतमधुरां सामगैः समुदीरिताम् । श्रेयस्करीममित्रघ्नीं दृष्ट्वा संजहृषुस्तदा

ṣaṭpadodgītamadhurāṃ sāmagaiḥ samudīritām / śreyaskarīmamitraghnīṃ dṛṣṭvā saṃjahṛṣustadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋचो बह्वचमुख्यैश्च प्रोक्ताः क्रमपदाक्षराः । शुश्रुवुर्विबुधव्याघ्रा विततेषु च कर्मसु

ṛco bahvacamukhyaiśca proktāḥ kramapadākṣarāḥ / śuśruvurvibudhavyāghrā vitateṣu ca karmasu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्ञविद्यावेदविदः पदक्रमविदस्तथा । स्वरेण परमर्षिणां सा बभूव प्रणादिता

yajñavidyāvedavidaḥ padakramavidastathā / svareṇa paramarṣiṇāṃ sā babhūva praṇāditā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्ञसंस्तवविद्भिश्च शिक्षाविद्भिस्तथा द्विजैः । छन्दसां चैव चार्थज्ञैः सर्वविद्याविशारदैः

yajñasaṃstavavidbhiśca śikṣāvidbhistathā dvijaiḥ / chandasāṃ caiva cārthajñaiḥ sarvavidyāviśāradaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकायतिकमुख्यैश्च शुश्रुवुः स्वरमीरितम् । तत्र तत्र च विप्रेन्द्रा नियताः शंसितव्रताः

lokāyatikamukhyaiśca śuśruvuḥ svaramīritam / tatra tatra ca viprendrā niyatāḥ śaṃsitavratāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जपहोमपरा मुख्या ददृशुः कश्यपात्मजाः । तस्यां सभायामास्ते स ब्रह्म लोकपितामहः

japahomaparā mukhyā dadṛśuḥ kaśyapātmajāḥ / tasyāṃ sabhāyāmāste sa brahma lokapitāmahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरासुरगुरुः श्रीमान् विद्यया वेदमायया । उपासन्त च तत्रैव प्रजानां पतयः प्रभुम्

surāsuraguruḥ śrīmān vidyayā vedamāyayā / upāsanta ca tatraiva prajānāṃ patayaḥ prabhum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षः प्रचेताः पुलहो मरीचिश्च द्विजोत्तमाः । भृगुरत्रिर्वसिष्ठश्च गौतमो नारदस्तथा

dakṣaḥ pracetāḥ pulaho marīciśca dvijottamāḥ / bhṛguratrirvasiṣṭhaśca gautamo nāradastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्यास्तथान्तरिक्षं च वायुस्तेजो जलं महो । शब्दः स्पर्शश्च रूपं च रसो गन्धस्तथैव च

vidyāstathāntarikṣaṃ ca vāyustejo jalaṃ maho / śabdaḥ sparśaśca rūpaṃ ca raso gandhastathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रकृतिश्च विकारश्च यच्चान्यत् कारणं महत् । साङ्गोपाङ्गाश्च चत्वारो वेदा लोकपतिस्तथा

prakṛtiśca vikāraśca yaccānyat kāraṇaṃ mahat / sāṅgopāṅgāśca catvāro vedā lokapatistathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नयाश्च क्रतवश्चैव सङ्कल्पः प्राण एव च । एते चान्ये च बहवः स्वयंभुवमुपासते

nayāśca kratavaścaiva saṅkalpaḥ prāṇa eva ca / ete cānye ca bahavaḥ svayaṃbhuvamupāsate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्थो धर्मश्य कामश्च क्रोधो हर्षश्च नित्यशः । सक्रो बृहस्पतिश्चैव संवर्तऽथ बुधस्तथा

artho dharmaśya kāmaśca krodho harṣaśca nityaśaḥ / sakro bṛhaspatiścaiva saṃvarta'tha budhastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शनाश्चरश्च राहुश्च ग्रहाः सर्वे व्यवस्थिताः । मरुतो विश्वकर्मा च वसवश्च द्विजोत्तमाः

śanāścaraśca rāhuśca grahāḥ sarve vyavasthitāḥ / maruto viśvakarmā ca vasavaśca dvijottamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिवाकरश्च सोमश्च दिवा रात्रिस्तथैव च । अर्द्धमासाश्च मासाश्च ऋतवः षट् च संस्थिताः

divākaraśca somaśca divā rātristathaiva ca / arddhamāsāśca māsāśca ṛtavaḥ ṣaṭ ca saṃsthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां प्रविश्य सभां दिव्यां ब्रह्मणः सर्वकामिकाम् । कश्यपस्त्रिदशैः सार्द्ध पुत्रैर्धर्मभृतां वरः

tāṃ praviśya sabhāṃ divyāṃ brahmaṇaḥ sarvakāmikām / kaśyapastridaśaiḥ sārddha putrairdharmabhṛtāṃ varaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वतेजोमयीं दिव्यां ब्रह्मर्षिगणसेविताम् । ब्राह्म्या श्रिया सेव्यमानाम् अचिन्त्यां विगतक्लमाम्

sarvatejomayīṃ divyāṃ brahmarṣigaṇasevitām / brāhmyā śriyā sevyamānām acintyāṃ vigataklamām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मणं प्रक्ष्य ते सर्वे परमासनमास्थितम् । शिरोभिः प्रणता देवं देवा ब्रह्मर्षिभिः सह

brahmaṇaṃ prakṣya te sarve paramāsanamāsthitam / śirobhiḥ praṇatā devaṃ devā brahmarṣibhiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रणम्य चरणौ नियताः परमात्मनः । विमुक्ताः सर्वपापेभ्यः शान्ता विगतकल्मषाः

tataḥ praṇamya caraṇau niyatāḥ paramātmanaḥ / vimuktāḥ sarvapāpebhyaḥ śāntā vigatakalmaṣāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा तु तान् सुरान् सर्वान् कश्यपेन सहागतान् । आह ब्रह्म महातेजा देवानां प्रभुरीश्वरः

dṛṣṭvā tu tān surān sarvān kaśyapena sahāgatān / āha brahma mahātejā devānāṃ prabhurīśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.