Vamana-Purana, Saromahatmya 9

इति श्रीवामनपुराणे सरोमाहात्म्ये अष्टमो ऽध्यायः लोमहर्षण उवाच । इति दैत्यपतिः श्रुत्वा वचनं रौद्रमप्रियम् । प्रसादयामास गुरुं प्रणिपत्य पुनः पुनः

iti śrīvāmanapurāṇe saromāhātmye aṣṭamo 'dhyāyaḥ lomaharṣaṇa uvāca / iti daityapatiḥ śrutvā vacanaṃ raudramapriyam / prasādayāmāsa guruṃ praṇipatya punaḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलिरुवाच प्रसीद तात मा कोपं कुरु मोहहते मयि । बलावलेपमूढेन मयैतद्वाक्यमीरितम्

baliruvāca prasīda tāta mā kopaṃ kuru mohahate mayi / balāvalepamūḍhena mayaitadvākyamīritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मोहापहतविज्ञानः पपो ऽहं दितिजोत्तम । यच्छप्तो ऽस्मि दुराचारस्तत्साधु भवता कृतम्

mohāpahatavijñānaḥ papo 'haṃ ditijottama / yacchapto 'smi durācārastatsādhu bhavatā kṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्यभ्रंशं यशोभ्रंशं प्रप्स्यामीति ततस्त्वहम् । विषण्णो ऽसि यथा तात तथैवाविनये कृते

rājyabhraṃśaṃ yaśobhraṃśaṃ prapsyāmīti tatastvaham / viṣaṇṇo 'si yathā tāta tathaivāvinaye kṛte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रैलोक्यराज्यमैश्वर्यमन्यद्वा नातिदुर्लभम् । ससारे दुर्लभास्तात गुरवो ये भवद्विधाः

trailokyarājyamaiśvaryamanyadvā nātidurlabham / sasāre durlabhāstāta guravo ye bhavadvidhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसीद तात मा कोपं कर्तुमर्हसि दैत्यप । त्वत्कोपपरिदग्धो ऽहं परितप्ये दिवानिशम्

prasīda tāta mā kopaṃ kartumarhasi daityapa / tvatkopaparidagdho 'haṃ paritapye divāniśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रह्लाद उवाच वत्स कोपेन मे मोहो जनितस्तेन ते मया । शापो दत्तो विवेकश्च मोहेनापहृतो मम

prahlāda uvāca vatsa kopena me moho janitastena te mayā / śāpo datto vivekaśca mohenāpahṛto mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि मोहेन मे ज्ञानं नाक्षिप्तं स्यान्महासुर । तत्कथं सर्वगं जानन् हरिं कच्चिच्छपाम्यहम्

yadi mohena me jñānaṃ nākṣiptaṃ syānmahāsura / tatkathaṃ sarvagaṃ jānan hariṃ kaccicchapāmyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो यः शापो मया दत्तो भवतो ऽसुरपुङ्गव । भाव्यमेतेन नूनं ते तस्मात्त्वं मा विषीद वै

yo yaḥ śāpo mayā datto bhavato 'surapuṅgava / bhāvyametena nūnaṃ te tasmāttvaṃ mā viṣīda vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्यप्रभृति देवेशे भगवत्यच्युते हरौ । भवेथा भक्तिमानीशे स ते त्राता भविष्यति

adyaprabhṛti deveśe bhagavatyacyute harau / bhavethā bhaktimānīśe sa te trātā bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शापं प्राप्य च मे वीर देवेशः संस्मृतस्त्वया । तथा तथा वदिष्यामि श्रेयस्त्वं प्राप्स्यसे यथा

śāpaṃ prāpya ca me vīra deveśaḥ saṃsmṛtastvayā / tathā tathā vadiṣyāmi śreyastvaṃ prāpsyase yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोमहर्षण उवाच अदितिर्वरमासाद्य सर्वकामसमृद्धिदम् । क्रमेण ह्युदरे देवो वृद्धिं प्राप्तो महायशाः

lomaharṣaṇa uvāca aditirvaramāsādya sarvakāmasamṛddhidam / krameṇa hyudare devo vṛddhiṃ prāpto mahāyaśāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो मासे ऽथ दशमे काले प्रसव आगते । अजायत स गोविन्दो भगवान् वामनाकृतिः

tato māse 'tha daśame kāle prasava āgate / ajāyata sa govindo bhagavān vāmanākṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवतीर्णे जगन्नाथे तस्मिन् सर्वामरेश्वरे । देवाश्च मुमुचुर्दुःखं देवमातादितिस्तथा

avatīrṇe jagannāthe tasmin sarvāmareśvare / devāśca mumucurduḥkhaṃ devamātāditistathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ववुर्वाताः सुखस्पार्शा नीरजस्कमभून्नभः । धर्मे च सर्वभूतानां तदा मतिरजायत

vavurvātāḥ sukhaspārśā nīrajaskamabhūnnabhaḥ / dharme ca sarvabhūtānāṃ tadā matirajāyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नोद्वेगश्चाप्यभूद् देहे मनुजानां द्विजोत्तमाः । तदा हि सर्वभूतानां धर्मे मतिरजायत

nodvegaścāpyabhūd dehe manujānāṃ dvijottamāḥ / tadā hi sarvabhūtānāṃ dharme matirajāyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं जातमात्रं भगवान् ब्रह्म लोकपितामहः । जातकर्मादिकां कृत्वा क्रियां तुष्टाव च प्रभुम्

taṃ jātamātraṃ bhagavān brahma lokapitāmahaḥ / jātakarmādikāṃ kṛtvā kriyāṃ tuṣṭāva ca prabhum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मोवाच जयाधीश जयाजेय जय विश्वगुरो हरे । जन्ममृत्युजरातीत जयानन्त जयाच्युत

brahmovāca jayādhīśa jayājeya jaya viśvaguro hare / janmamṛtyujarātīta jayānanta jayācyuta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जयाजित जयाशेष जयाव्यक्तस्थिते जय । परमार्थार्थ सर्वज्ञ ज्ञानज्ञेयार्थनिःसृत

jayājita jayāśeṣa jayāvyaktasthite jaya / paramārthārtha sarvajña jñānajñeyārthaniḥsṛta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जयाशेष जगत्साक्षिञ्जगत्कर्तर्जगद्गुरो । जगतो ऽजगदन्तेश स्थितौ पालयते जय

jayāśeṣa jagatsākṣiñjagatkartarjagadguro / jagato 'jagadanteśa sthitau pālayate jaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जयाखिल जयाशेष जय सर्वहृदिस्थित । जयादिमध्यान्तमय सर्वज्ञानमयोत्तम

jayākhila jayāśeṣa jaya sarvahṛdisthita / jayādimadhyāntamaya sarvajñānamayottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुमुक्षुभिरनिर्देश्य नित्यहृष्ट जयेश्वर । योगिभिर्मुक्तिकामैस्तु दमादिघुणभूषण

mumukṣubhiranirdeśya nityahṛṣṭa jayeśvara / yogibhirmuktikāmaistu damādighuṇabhūṣaṇa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जयातिसूक्ष्म दुर्ज्ञेय जय स्थूल जगन्मय । जय सूक्ष्मातिसूक्ष्म त्वं जयानिन्द्रिय सेन्द्रिय

jayātisūkṣma durjñeya jaya sthūla jaganmaya / jaya sūkṣmātisūkṣma tvaṃ jayānindriya sendriya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जय स्वमायायोगस्थ शेषभोग जयाक्षर । जयैकदंष्ट्रप्रान्तेन समुद्धृतवसुंधर

jaya svamāyāyogastha śeṣabhoga jayākṣara / jayaikadaṃṣṭraprāntena samuddhṛtavasuṃdhara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृकेसरिन् सुरारातिवक्षस्थलविदारण । साम्प्रतं जय विश्वात्मन् मायावामन केशव

nṛkesarin surārātivakṣasthalavidāraṇa / sāmprataṃ jaya viśvātman māyāvāmana keśava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निजमायापरिच्छिन्न जगद्धातर्जनार्दन । जयाचिन्त्य जयानेकास्वरूपैकविध प्रभो

nijamāyāparicchinna jagaddhātarjanārdana / jayācintya jayānekāsvarūpaikavidha prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्द्धस्व वर्धितानेकविकारप्रकृते हरे । त्वय्येषा जगतामीशे संस्थिता धर्मपद्धतिः

varddhasva vardhitānekavikāraprakṛte hare / tvayyeṣā jagatāmīśe saṃsthitā dharmapaddhatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न त्वामहं न चेशानो नेन्द्राद्यास्त्रिदशा हरे । ज्ञातुमीशा न मुनयः सनकाद्या न योगिनः

na tvāmahaṃ na ceśāno nendrādyāstridaśā hare / jñātumīśā na munayaḥ sanakādyā na yoginaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं मायापटसंवीतो जगत्यत्र जगत्पते । कस्त्वां वेत्स्यति सर्वेश त्वत्प्रसादं विना नरः

tvaṃ māyāpaṭasaṃvīto jagatyatra jagatpate / kastvāṃ vetsyati sarveśa tvatprasādaṃ vinā naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वमेवाराधितो यस्य प्रसादसुमुखः प्रभो । स एव केवलं देवं वेत्ति त्वां नेतरो नज

tvamevārādhito yasya prasādasumukhaḥ prabho / sa eva kevalaṃ devaṃ vetti tvāṃ netaro naja

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदीश्वरेश्वरेशान विभो वर्द्धस्व भावन । प्रभवायास्य विश्वस्य विश्वात्मन् पृथुलोचन

tadīśvareśvareśāna vibho varddhasva bhāvana / prabhavāyāsya viśvasya viśvātman pṛthulocana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोमहर्षण उवाच एलं स्तुतो हृषीकेशः स तदा वामनाकृतिः । प्रहस्य भावगम्भीरमुवाचारूढसंपदम्

lomaharṣaṇa uvāca elaṃ stuto hṛṣīkeśaḥ sa tadā vāmanākṛtiḥ / prahasya bhāvagambhīramuvācārūḍhasaṃpadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तुतो ऽहं भवता पूर्वमिन्द्राद्यैः कश्यपेन च । मया च वः प्रतिज्ञातमिन्द्रस्य भुवनत्रयम्

stuto 'haṃ bhavatā pūrvamindrādyaiḥ kaśyapena ca / mayā ca vaḥ pratijñātamindrasya bhuvanatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भृयश्चहं स्तुतो ऽदित्या तस्याश्चापि मयाश्रुतम् । यथा शक्राय दास्यामि त्रैलोक्यं हतकण्टकम्

bhṛyaścahaṃ stuto 'dityā tasyāścāpi mayāśrutam / yathā śakrāya dāsyāmi trailokyaṃ hatakaṇṭakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽहं तथा करिष्यामि यथेन्द्रो जगतः पतिः । भविष्यति सहस्राक्षः सत्यमेतद् ब्रवीमि वः

so 'haṃ tathā kariṣyāmi yathendro jagataḥ patiḥ / bhaviṣyati sahasrākṣaḥ satyametad bravīmi vaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कृष्णाजिनं ब्रह्म हृषीकेशाय दत्तवान् । यज्ञोपवीतं भगवान् ददौ तस्य बृहस्पतिः

tataḥ kṛṣṇājinaṃ brahma hṛṣīkeśāya dattavān / yajñopavītaṃ bhagavān dadau tasya bṛhaspatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आषाढमददाद् दण्डं मरीचिर्ब्रह्मणः सुतः । कमण्डलुं वसिष्ठश्च कौशं चीरमथाङ्गिराः । आसनं चैव पुलहः पुलस्त्यः पीतवाससी

āṣāḍhamadadād daṇḍaṃ marīcirbrahmaṇaḥ sutaḥ / kamaṇḍaluṃ vasiṣṭhaśca kauśaṃ cīramathāṅgirāḥ / āsanaṃ caiva pulahaḥ pulastyaḥ pītavāsasī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपतस्थुश्च तं वेदाः प्रणवस्वरभूषणाः । शास्त्राण्यशेषाणि तथा सांख्ययोगोक्तयश्च याः

upatasthuśca taṃ vedāḥ praṇavasvarabhūṣaṇāḥ / śāstrāṇyaśeṣāṇi tathā sāṃkhyayogoktayaśca yāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स वामनो जटी दण्डी छत्री धृतकमण्डलुः । सर्वदेवमयो देवो बलेरध्वरमभ्यगात्

sa vāmano jaṭī daṇḍī chatrī dhṛtakamaṇḍaluḥ / sarvadevamayo devo baleradhvaramabhyagāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र यत्र पदं विप्रा भूभागे वामनो ददौ । ददाति भूमिर्विवरं तत्र तत्राभिपीडिता

yatra yatra padaṃ viprā bhūbhāge vāmano dadau / dadāti bhūmirvivaraṃ tatra tatrābhipīḍitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स वामनो जडगतिर्मृदु गच्छन् सपर्वताम् । साब्धिद्वीपवतीं सर्वां चालयामास भेदिनीम्

sa vāmano jaḍagatirmṛdu gacchan saparvatām / sābdhidvīpavatīṃ sarvāṃ cālayāmāsa bhedinīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बृहस्पतिस्तु शनकैर्मार्गं दर्शयते शुभम् । तथा क्रीडाविनोदार्थमतिजाड्यगतो ऽभवत्

bṛhaspatistu śanakairmārgaṃ darśayate śubham / tathā krīḍāvinodārthamatijāḍyagato 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः शेषो महानागो निःसृत्यासौ रसातलात् । साहाय्यं कल्पयामास देवदेवस्य चक्रिणः

tataḥ śeṣo mahānāgo niḥsṛtyāsau rasātalāt / sāhāyyaṃ kalpayāmāsa devadevasya cakriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदद्यापि च विख्यातमहेर्विलमनुत्तमम् । तस्य संदर्शनादेव नागेभ्यो न भयं भवेत्

tadadyāpi ca vikhyātamahervilamanuttamam / tasya saṃdarśanādeva nāgebhyo na bhayaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.