Varāha Purāṇa 135

अथ जालपादभक्षणापराधप्रायश्चित्तम् ।। श्रीवराह उवाच ।। रक्तवस्त्रेण संयुक्तो यो हि मामुपसर्पति ।। तस्यापि शृणु सुश्रोणि कर्म संसारमोक्षणम्

atha jālapādabhakṣaṇāparādhaprāyaścittam || śrīvarāha uvāca || raktavastreṇa saṃyukto yo hi māmupasarpati || tasyāpi śṛṇu suśroṇi karma saṃsāramokṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रजस्वलासु नारीषु रजो यत्तत्प्रवर्त्तते ।। तेनासौ रजसा पुष्टो कर्मदोषेण जानतः

rajasvalāsu nārīṣu rajo yattatpravarttate || tenāsau rajasā puṣṭo karmadoṣeṇa jānataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्षाणि दश पञ्चैव वसते तत्र निश्चयात् ।। रजो भूत्वा महाभागे रक्तवस्त्रपरायणः

varṣāṇi daśa pañcaiva vasate tatra niścayāt || rajo bhūtvā mahābhāge raktavastraparāyaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रायश्चितं प्रवक्ष्यामि तस्य कायविशोधनम् ।। येन शुध्यन्ति ते भूमे पुरुषाः शास्त्रनिश्चिताः

prāyaścitaṃ pravakṣyāmi tasya kāyaviśodhanam || yena śudhyanti te bhūme puruṣāḥ śāstraniścitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकाहारं ततः कृत्वा दिनानि दश सप्त च।। वायुभक्षस्त्रीण्यहानि दिनमेकं जलाशनः

ekāhāraṃ tataḥ kṛtvā dināni daśa sapta ca|| vāyubhakṣastrīṇyahāni dinamekaṃ jalāśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं स मुच्यते भूमे मम विप्रियकारकः ।। प्रायश्चित्तं ततः कृत्वा ममासौ रोचते सह

evaṃ sa mucyate bhūme mama vipriyakārakaḥ || prāyaścittaṃ tataḥ kṛtvā mamāsau rocate saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्ते कथितं भूमे रक्तवस्त्रविभूषिते ।। प्रायश्चित्तं महाभागे सर्वसंसारमोक्षणम्

etatte kathitaṃ bhūme raktavastravibhūṣite || prāyaścittaṃ mahābhāge sarvasaṃsāramokṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्तु मामन्धकारेषु विना दीपेन सुन्दरि ।। स्पृशते च विना शास्त्रं त्वरमाणो विमोहितः

yastu māmandhakāreṣu vinā dīpena sundari || spṛśate ca vinā śāstraṃ tvaramāṇo vimohitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पतनं तस्य वक्ष्यामि शृणुष्व त्वं वसुन्धरे ।। तेन क्लेशं समासाद्य क्लिश्यते च नराधमः

patanaṃ tasya vakṣyāmi śṛṇuṣva tvaṃ vasundhare || tena kleśaṃ samāsādya kliśyate ca narādhamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्धो भूत्वा महाभागे एकं जन्म तमोमयः ।। सर्वाशी सर्वभक्षश्च मानवः सोऽभिजायते

andho bhūtvā mahābhāge ekaṃ janma tamomayaḥ || sarvāśī sarvabhakṣaśca mānavaḥ so'bhijāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनन्यमानसो भूत्वा भूमे ह्येतत्प्रसाधयेत् ।। प्रायश्चित्तं प्रवक्ष्यामि अन्धकारे तु यः पुरा

ananyamānaso bhūtvā bhūme hyetatprasādhayet || prāyaścittaṃ pravakṣyāmi andhakāre tu yaḥ purā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संस्पृशेत्सोऽपि धर्मात्मा येन लोकं मम व्रजेत् ।। अक्ष्णोराच्छादनं कृत्वा दिनानि दश पञ्च च

saṃspṛśetso'pi dharmātmā yena lokaṃ mama vrajet || akṣṇorācchādanaṃ kṛtvā dināni daśa pañca ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकाहारं ततः कृत्वा दिनविंशं समाहितः ।। यस्य कस्यापि मासस्य एकामेव च द्वादशीम्

ekāhāraṃ tataḥ kṛtvā dinaviṃśaṃ samāhitaḥ || yasya kasyāpi māsasya ekāmeva ca dvādaśīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकाहारस्ततो भूत्वा निषीदेच्च जलाशनः ।। ततो यवान्नं भुञ्जीत गोमूत्रेण तु पाचितम्

ekāhārastato bhūtvā niṣīdecca jalāśanaḥ || tato yavānnaṃ bhuñjīta gomūtreṇa tu pācitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रायश्चित्तेन चैतेन मुच्यते पातकात्ततः ।। यः पुनः कृष्णवस्त्रेण मम कर्मपरायणः

prāyaścittena caitena mucyate pātakāttataḥ || yaḥ punaḥ kṛṣṇavastreṇa mama karmaparāyaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवि कर्माणि कुर्वीत तस्य वै पातनं शृणु ।। घुणो वै पञ्चवर्षाणि लाजवास्तुसमाश्रयः

devi karmāṇi kurvīta tasya vai pātanaṃ śṛṇu || ghuṇo vai pañcavarṣāṇi lājavāstusamāśrayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्च वर्षाणि नकुलो दश वर्षाणि कच्छपः ।। एवं भ्रमति संसारे मम कर्मपरायणः

pañca varṣāṇi nakulo daśa varṣāṇi kacchapaḥ || evaṃ bhramati saṃsāre mama karmaparāyaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पारावतेषु जायेत नव वर्षाणि पञ्च च ।। जातो ममापराधेन स्थितः पारावतो भुवि

pārāvateṣu jāyeta nava varṣāṇi pañca ca || jāto mamāparādhena sthitaḥ pārāvato bhuvi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मम तिष्ठति पार्श्वेषु यत्रैवाहं प्रतिष्ठितः ।। प्रायश्चित्तं प्रवक्ष्यामि तस्य संसारमोक्षणे

mama tiṣṭhati pārśveṣu yatraivāhaṃ pratiṣṭhitaḥ || prāyaścittaṃ pravakṣyāmi tasya saṃsāramokṣaṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येनासौ लभते सिद्धिं कृष्णवस्त्रापराधतः ।। सप्ताहं यावकं भुक्त्वा त्रिरात्रं सक्तुपिण्डिकाम्

yenāsau labhate siddhiṃ kṛṣṇavastrāparādhataḥ || saptāhaṃ yāvakaṃ bhuktvā trirātraṃ saktupiṇḍikām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रीणि पिण्डांस्त्रिरात्रं तु एवं मुच्येत किल्बिषात् ।। य एतेन विधानेन देवि कर्माणि कारयेत्

trīṇi piṇḍāṃstrirātraṃ tu evaṃ mucyeta kilbiṣāt || ya etena vidhānena devi karmāṇi kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुचिर्भागवतो भूत्वा मम मार्गानुसारतः ।। न स गच्छति संसारं मम लोकं स गच्छति

śucirbhāgavato bhūtvā mama mārgānusārataḥ || na sa gacchati saṃsāraṃ mama lokaṃ sa gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाससा चाप्यधौतेन यो मे कर्माणि कारयेत् ।। शुचिर्भागवतो भूत्वा मम मार्गानुसारकः

vāsasā cāpyadhautena yo me karmāṇi kārayet || śucirbhāgavato bhūtvā mama mārgānusārakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य दोषं प्रवक्ष्यामि अपराधं वसुन्धरे ।। पतन्ति येन संसारं वाससोच्छिष्टकारिणः

tasya doṣaṃ pravakṣyāmi aparādhaṃ vasundhare || patanti yena saṃsāraṃ vāsasocchiṣṭakāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवि भूत्वा गजो मत्तस्तिष्ठत्येकं नरो भुवि ।। उष्ट्रश्चैकं भवेज्जन्म जन्म चैकं वृकस्तथा

devi bhūtvā gajo mattastiṣṭhatyekaṃ naro bhuvi || uṣṭraścaikaṃ bhavejjanma janma caikaṃ vṛkastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोमायुरेकं जन्मापि जन्म चैकं हयस्तथा ।। सारङ्गस्त्वेकजन्मा वै मृगो भवति वै ततः

gomāyurekaṃ janmāpi janma caikaṃ hayastathā || sāraṅgastvekajanmā vai mṛgo bhavati vai tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तजन्मान्तरं पश्चात्ततो भवति मानुषः ।। मद्भक्तश्च गुणज्ञश्च मम कर्मपरायणः

saptajanmāntaraṃ paścāttato bhavati mānuṣaḥ || madbhaktaśca guṇajñaśca mama karmaparāyaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षो निरपराधश्च अहङ्कारविवर्जितः ।। धरण्युवाच ।। श्रुतमेतन्मया देव यत्त्वया समुदाहृतम्

dakṣo niraparādhaśca ahaṅkāravivarjitaḥ || dharaṇyuvāca || śrutametanmayā deva yattvayā samudāhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संसारं वाससोच्छिष्टा येन गच्छन्ति मानुषाः।। प्रायश्चित्तं च मे ब्रूहि सर्वकर्मसुखावहम्

saṃsāraṃ vāsasocchiṣṭā yena gacchanti mānuṣāḥ|| prāyaścittaṃ ca me brūhi sarvakarmasukhāvaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किल्बिषाद्येन मुच्यन्ते तव कर्मपरायणाः ।। श्रीवराह उवाच ।। शृणु तत्त्वेन मे देवि कथ्यमानं मयाऽनघे

kilbiṣādyena mucyante tava karmaparāyaṇāḥ || śrīvarāha uvāca || śṛṇu tattvena me devi kathyamānaṃ mayā'naghe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रायश्चित्तं प्रवक्ष्यामि मम कर्मपरायणः ।। यावकेन त्रीण्यहानि पिण्याकेन दिनत्रयम्

prāyaścittaṃ pravakṣyāmi mama karmaparāyaṇaḥ || yāvakena trīṇyahāni piṇyākena dinatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पर्णभक्षस्त्रीण्यहानि पयोभक्षो दिनत्रयम् ।। पायसेन त्रिरात्रं तु वायुभक्षो दिनत्रयम्

parṇabhakṣastrīṇyahāni payobhakṣo dinatrayam || pāyasena trirātraṃ tu vāyubhakṣo dinatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं कृत्वा महाभागे वाससोच्छिष्टकारिणः ।। अपराधं न विन्देरन्संसारं न प्रयान्ति च

evaṃ kṛtvā mahābhāge vāsasocchiṣṭakāriṇaḥ || aparādhaṃ na vinderansaṃsāraṃ na prayānti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वानोच्छिष्टं तु यो दद्यान्मम कर्मपरायणः ।। पापं तस्य प्रवक्ष्यामि संसारे च महद्भयम्

śvānocchiṣṭaṃ tu yo dadyānmama karmaparāyaṇaḥ || pāpaṃ tasya pravakṣyāmi saṃsāre ca mahadbhayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वानो वै सप्त जन्मानि गोमायुः सप्त वै तथा ।। उलूकः सप्तवर्षाणि पश्चाज्जायेत मानुषः

śvāno vai sapta janmāni gomāyuḥ sapta vai tathā || ulūkaḥ saptavarṣāṇi paścājjāyeta mānuṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशुद्धात्मा श्रुतिज्ञश्च मद्भक्तश्चैव जायते ।। गृहे भागवतोत्कृष्टे अपराधविवर्जितः

viśuddhātmā śrutijñaśca madbhaktaścaiva jāyate || gṛhe bhāgavatotkṛṣṭe aparādhavivarjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणु तत्त्वेन वसुधे प्रायश्चित्तं महौजसम् ।। तरन्ति मानुषा येन त्यक्त्वा संसारसागरम्

śṛṇu tattvena vasudhe prāyaścittaṃ mahaujasam || taranti mānuṣā yena tyaktvā saṃsārasāgaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूलभक्षो दिनत्रय्यां फलाहारो दिनत्रयम् ।। शाकभक्षो दिनत्रय्यां पयोभक्षो दिनत्रयम्

mūlabhakṣo dinatrayyāṃ phalāhāro dinatrayam || śākabhakṣo dinatrayyāṃ payobhakṣo dinatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दध्याहारो दिनत्रय्यां पायसेन दिनत्रयम् ।। वाय्वाहारो दिनत्रय्यां स्नानं कृत्वा दृढव्रतः

dadhyāhāro dinatrayyāṃ pāyasena dinatrayam || vāyvāhāro dinatrayyāṃ snānaṃ kṛtvā dṛḍhavrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं दिनान्येकविंशत्कृत्वा वै शुभलक्षणम् ।। अपराधं न विन्देत मम लोकं स गच्छति

evaṃ dinānyekaviṃśatkṛtvā vai śubhalakṣaṇam || aparādhaṃ na vindeta mama lokaṃ sa gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुक्त्वा वराहमांसं तु यश्च मामिह सर्पति ।। पातनं तस्य वक्ष्यामि यथा भवति सुन्दरि

bhuktvā varāhamāṃsaṃ tu yaśca māmiha sarpati || pātanaṃ tasya vakṣyāmi yathā bhavati sundari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वराहो दश वर्षाणि कृत्वानुचरते वने ।। व्याधो भूत्वा महाभागे समाः पञ्च च सप्त च

varāho daśa varṣāṇi kṛtvānucarate vane || vyādho bhūtvā mahābhāge samāḥ pañca ca sapta ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततश्च मूषको भूत्वा वर्षाणि च चतुर्दश ।। ऊनविंशतिवर्षाणि यातुधानश्च जायते

tataśca mūṣako bhūtvā varṣāṇi ca caturdaśa || ūnaviṃśativarṣāṇi yātudhānaśca jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सल्लकी चाष्टवर्षाणि जायते भवने बहु ।। व्याघ्रस्त्रिंशच्च वर्षाणि जायते पिशिताशनः

sallakī cāṣṭavarṣāṇi jāyate bhavane bahu || vyāghrastriṃśacca varṣāṇi jāyate piśitāśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं संसारितां गत्वा वराहामिषभक्षकः ।। जायते विपुले सिद्धे कुले भागवते तथा

evaṃ saṃsāritāṃ gatvā varāhāmiṣabhakṣakaḥ || jāyate vipule siddhe kule bhāgavate tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृषीकेशवचः श्रुत्वा सर्वं सम्पूर्णलक्षणम् ।। शिरसा चाञ्जलिं कृत्वा वाक्यं चेदमुवाच ह

hṛṣīkeśavacaḥ śrutvā sarvaṃ sampūrṇalakṣaṇam || śirasā cāñjaliṃ kṛtvā vākyaṃ cedamuvāca ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतन्मे परमं गुह्यं तव भक्तसुखावहम् ।। वराहमांसभक्षस्तु येन मुच्येत किल्बिषात्

etanme paramaṃ guhyaṃ tava bhaktasukhāvaham || varāhamāṃsabhakṣastu yena mucyeta kilbiṣāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तरन्ति मानुषा येन तिर्यक्संसारसागरात् ।। गोमयेन दिनं पञ्च कणाहारेण सप्त वै

taranti mānuṣā yena tiryaksaṃsārasāgarāt || gomayena dinaṃ pañca kaṇāhāreṇa sapta vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पानीयं तु ततो भुक्ता तिष्ठेत्सप्तदिनं ततः ।। अक्षारलवणं सप्त सक्तुभिश्च तथा त्रयः

pānīyaṃ tu tato bhuktā tiṣṭhetsaptadinaṃ tataḥ || akṣāralavaṇaṃ sapta saktubhiśca tathā trayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिलभक्षो दिनान्सप्त पाषाणस्य च भक्षकः ।। पयो भुक्त्वा दिनं सप्त कारयेद्बुद्धिमान्मनः

tilabhakṣo dinānsapta pāṣāṇasya ca bhakṣakaḥ || payo bhuktvā dinaṃ sapta kārayedbuddhimānmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षान्तं दान्तं तथा कृत्वा अहङ्कारविवर्ज्जितः।। दिनान्येकोनपञ्चाशच्चरेत्कृतविनिश्चयः

kṣāntaṃ dāntaṃ tathā kṛtvā ahaṅkāravivarjjitaḥ|| dinānyekonapañcāśaccaretkṛtaviniścayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमुक्तः सर्वपापेभ्यः ससंज्ञो विगतज्वरः ।। कृत्वा मम च कर्माणि मम लोकं स गच्छति

vimuktaḥ sarvapāpebhyaḥ sasaṃjño vigatajvaraḥ || kṛtvā mama ca karmāṇi mama lokaṃ sa gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जालपादं भक्षयित्वा यस्तु मामुपसर्पति ।। जालपादस्ततो भूत्वा वर्षाणि दश पञ्च च

jālapādaṃ bhakṣayitvā yastu māmupasarpati || jālapādastato bhūtvā varṣāṇi daśa pañca ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुम्भीरो दश वर्षाणि पञ्च वर्षाणि सूकरः ।। तावद्भ्रमति संसारे मम चैवापराधतः

kumbhīro daśa varṣāṇi pañca varṣāṇi sūkaraḥ || tāvadbhramati saṃsāre mama caivāparādhataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वा तु दुष्करं कर्म जायते विपुले कुले ।। शुद्धो भागवतश्रेष्ठो ह्यपराधविवर्जितः

kṛtvā tu duṣkaraṃ karma jāyate vipule kule || śuddho bhāgavataśreṣṭho hyaparādhavivarjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वकर्माण्यतिक्रम्य मम लोकं स गच्छति ।। प्रायश्चितं प्रवक्ष्यामि जालपादस्य भक्षणे

sarvakarmāṇyatikramya mama lokaṃ sa gacchati || prāyaścitaṃ pravakṣyāmi jālapādasya bhakṣaṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तरन्ति मनुजा येन घोरसंसारसागरात् ।। यावकान्नं दिनत्रय्यां वायुभक्षो दिनत्रयम्

taranti manujā yena ghorasaṃsārasāgarāt || yāvakānnaṃ dinatrayyāṃ vāyubhakṣo dinatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फलभक्षो दिनत्रय्यां तिलभक्षो दिनत्रयम् ।। अक्षारलवणान्नाशी पुनस्तत्र दिनत्रयम्

phalabhakṣo dinatrayyāṃ tilabhakṣo dinatrayam || akṣāralavaṇānnāśī punastatra dinatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशपञ्च दिनान्येवं प्रायश्चित्तं समाचरेत् ।। जालपादापराधस्य एवं कुर्वीत शोधनम्।। विनीतात्मा शुचिर्भूत्वा य इच्छेत्सुशुभां गतिम्

daśapañca dinānyevaṃ prāyaścittaṃ samācaret || jālapādāparādhasya evaṃ kurvīta śodhanam|| vinītātmā śucirbhūtvā ya icchetsuśubhāṃ gatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति श्रीवराहपुराणे जालपादभक्षणापराधप्रायश्चित्तं नाम पञ्चत्रिंशदधिकशततमोऽध्यायः

iti śrīvarāhapurāṇe jālapādabhakṣaṇāparādhaprāyaścittaṃ nāma pañcatriṃśadadhikaśatatamo'dhyāyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.