Varāha Purāṇa 138

अथ खंजरीटोपाख्यानम् ।। सूत उवाच ।। एतत्पुण्यतमं श्रुत्वा रम्ये सौकरवे तदा ।। गुणस्तवं च माहात्म्यं जात्यानां परिवर्तनम्

atha khaṃjarīṭopākhyānam || sūta uvāca || etatpuṇyatamaṃ śrutvā ramye saukarave tadā || guṇastavaṃ ca māhātmyaṃ jātyānāṃ parivartanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कमलपत्राक्षी सर्वधर्मविदां वरा ।। विस्मयं परमं गत्वा निर्वृतेनान्तरात्मना

tataḥ kamalapatrākṣī sarvadharmavidāṃ varā || vismayaṃ paramaṃ gatvā nirvṛtenāntarātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनः पप्रच्छ तं देवं विस्मयाविष्टमानसा।। अहो तीर्थस्य माहात्म्यं क्षेत्रे सौकरवे तव

punaḥ papraccha taṃ devaṃ vismayāviṣṭamānasā|| aho tīrthasya māhātmyaṃ kṣetre saukarave tava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकामान्म्रियमाणस्य मानुषत्वमजायत ।। किं वान्यद्वृत्तमाख्याहि क्षेत्रे सौकरवेऽमले

akāmānmriyamāṇasya mānuṣatvamajāyata || kiṃ vānyadvṛttamākhyāhi kṣetre saukarave'male

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृत्यतः कि भवेत्पुण्यं जाग्रतो वा फलं नु किम् ।। गोदातुरन्नदातुर्वा जलदातुस्तु किं फलम्

nṛtyataḥ ki bhavetpuṇyaṃ jāgrato vā phalaṃ nu kim || godāturannadāturvā jaladātustu kiṃ phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संमार्जने लेपने वा गन्धपुष्पादिदानतः ।। धूपदीपादिनैवेद्यैः किं फलं समुदीरितम्

saṃmārjane lepane vā gandhapuṣpādidānataḥ || dhūpadīpādinaivedyaiḥ kiṃ phalaṃ samudīritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्येन कर्मणा चैव जपयज्ञादिनाऽथवा ।। कां गतिं प्रतिपद्यन्ते ये शुद्धमनसो जनाः

anyena karmaṇā caiva japayajñādinā'thavā || kāṃ gatiṃ pratipadyante ye śuddhamanaso janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृण्वन्त्या मे महज्जातं चित्ते कौतूहलं परम् ।। गायमानस्य किं पुण्यं वाद्यमानस्य किं फलम्

śṛṇvantyā me mahajjātaṃ citte kautūhalaṃ param || gāyamānasya kiṃ puṇyaṃ vādyamānasya kiṃ phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उवाच मधुरं वाक्यं धर्मकामां वसुन्धराम् ।। श्रीवराह उवाच ।। शृणु सुन्दरि तत्त्वेन यन्मां त्वं परिपृच्छसि

uvāca madhuraṃ vākyaṃ dharmakāmāṃ vasundharām || śrīvarāha uvāca || śṛṇu sundari tattvena yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वं ते कथयिष्यामि पुण्यकर्म सुखावहम् ।। तस्मिन्सौकरवे पक्षी खञ्जरीटस्तु कीटकान्

sarvaṃ te kathayiṣyāmi puṇyakarma sukhāvaham || tasminsaukarave pakṣī khañjarīṭastu kīṭakān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहून् भुक्त्वा हि वसुधे अजीर्णभृशपीडितः ।। मरणं समनुप्राप्तः पतितः स्वेन कर्मणा

bahūn bhuktvā hi vasudhe ajīrṇabhṛśapīḍitaḥ || maraṇaṃ samanuprāptaḥ patitaḥ svena karmaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सम्प्राप्तास्तत्र वै बालाः क्रीडन्तस्तं मृतं खगम् ।। ग्रहीष्याम इति प्रोच्य धावन्तस्तत्र तत्र ह

samprāptāstatra vai bālāḥ krīḍantastaṃ mṛtaṃ khagam || grahīṣyāma iti procya dhāvantastatra tatra ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ममायं वै ममायं वै जिघृक्षन्तः परस्परम ।। सङ्घर्षात्कलहं चक्रुर्भृशं क्रीडनकोत्सुकाः

mamāyaṃ vai mamāyaṃ vai jighṛkṣantaḥ parasparama || saṅgharṣātkalahaṃ cakrurbhṛśaṃ krīḍanakotsukāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत एको गृहीत्वैनं गङ्गाम्भसि समाक्षिपत् ।। युष्माकमेव भवतु नानेनास्मत्प्रयोजनम्

tata eko gṛhītvainaṃ gaṅgāmbhasi samākṣipat || yuṣmākameva bhavatu nānenāsmatprayojanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं स खञ्जरीटो हि गङ्गातोयात्ततस्तदा ।। आदित्यतीर्थसंक्लिन्नशरीरः स वसुन्धरे

evaṃ sa khañjarīṭo hi gaṅgātoyāttatastadā || ādityatīrthasaṃklinnaśarīraḥ sa vasundhare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैश्यस्य तु गृहे जातो ह्यनेकक्रतुयाजिनः ।। धनरत्नसमृद्धे तु रूपवान् गुणवान् शुचिः

vaiśyasya tu gṛhe jāto hyanekakratuyājinaḥ || dhanaratnasamṛddhe tu rūpavān guṇavān śuciḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विबुद्धश्च पवित्रश्च मद्भक्तश्च वसुन्धरे ।। जातस्य तस्य वर्षाणि जग्मुर्द्वादश सुव्रते

vibuddhaśca pavitraśca madbhaktaśca vasundhare || jātasya tasya varṣāṇi jagmurdvādaśa suvrate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदाचिदुपविष्टौ तौ दृष्ट्वा बालो गुणान्वितः ।। मातरंपितरं चोभौ हर्षेण महतान्वितौ

kadācidupaviṣṭau tau dṛṣṭvā bālo guṇānvitaḥ || mātaraṃpitaraṃ cobhau harṣeṇa mahatānvitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रणम्य शिरसा भूमौ बद्धाञ्जलिरयाचत ।। मत्प्रियं यदि कर्त्तव्यमेको मे दीयतां वरः

praṇamya śirasā bhūmau baddhāñjalirayācata || matpriyaṃ yadi karttavyameko me dīyatāṃ varaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न चाहं वारणीयो वै पित्रा मात्रा कथंचन ।। सत्यं शपामि गुरुणा यथा ननु कृतं भवेत्

na cāhaṃ vāraṇīyo vai pitrā mātrā kathaṃcana || satyaṃ śapāmi guruṇā yathā nanu kṛtaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्रस्य वचनं श्रुत्वा दम्पती तौ मुदान्वितौ ।। ऊचतुस्तं प्रियं वाक्यं बालं कमललोचनम्

putrasya vacanaṃ śrutvā dampatī tau mudānvitau || ūcatustaṃ priyaṃ vākyaṃ bālaṃ kamalalocanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्यत्त्वं वक्ष्यसे वत्स यद्यत्ते हृदि वर्त्तते ।। सर्वं तत्तत्करिष्यावो विस्रब्धं वद साम्प्रतम्

yadyattvaṃ vakṣyase vatsa yadyatte hṛdi varttate || sarvaṃ tattatkariṣyāvo visrabdhaṃ vada sāmpratam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिंशत्सहस्रं गावो हि सर्वाश्च शुभदोहनाः ।। यद्यत्र रोचते पुत्र देहि त्वमविचारितम्

triṃśatsahasraṃ gāvo hi sarvāśca śubhadohanāḥ || yadyatra rocate putra dehi tvamavicāritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि आवयोः पुत्र कारणात् ।। वाणिज्यं नः स्मृतं कर्म तत्ते पुत्रे यदीप्सितम्

punaranyatpravakṣyāmi āvayoḥ putra kāraṇāt || vāṇijyaṃ naḥ smṛtaṃ karma tatte putre yadīpsitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्कुरुष्व यथान्यायं मित्रेभ्यो दीयतां धनम् ।। धनधान्यानि रत्नानि देहि पुत्र अवारितः

tatkuruṣva yathānyāyaṃ mitrebhyo dīyatāṃ dhanam || dhanadhānyāni ratnāni dehi putra avāritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कन्या वै रमणीयाश्च सजातीयाः कुलोद्भवाः ।। आनयिष्याव भद्रं ते उद्वाहेन क्रमेण ते

kanyā vai ramaṇīyāśca sajātīyāḥ kulodbhavāḥ || ānayiṣyāva bhadraṃ te udvāhena krameṇa te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदीच्छसि पुनश्चान्यद्यज्ञैर्यष्टुं सुपुत्रक ।। विधिना पूवर्दृष्टेन वैश्या येन यजन्ति च

yadīcchasi punaścānyadyajñairyaṣṭuṃ suputraka || vidhinā pūvardṛṣṭena vaiśyā yena yajanti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टौ सम्पूर्णधुर्याणां हलानां तावतां शतम् ।। वैश्यकर्म समादाय किं पुनः प्राप्तुमिच्छसि

aṣṭau sampūrṇadhuryāṇāṃ halānāṃ tāvatāṃ śatam || vaiśyakarma samādāya kiṃ punaḥ prāptumicchasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावद्भोजनतृप्तान्वा द्विजानिच्छसि तर्पितुम् ।। सर्वं निजेच्छया पुत्र कर्त्तुमर्हसि साम्प्रतम्

yāvadbhojanatṛptānvā dvijānicchasi tarpitum || sarvaṃ nijecchayā putra karttumarhasi sāmpratam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितृमातृ वचः श्रुत्वा स बालो धर्मसंयुतः ।। चरणावुपसंगृह्य पितरौ पुनरब्रवीत्

pitṛmātṛ vacaḥ śrutvā sa bālo dharmasaṃyutaḥ || caraṇāvupasaṃgṛhya pitarau punarabravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोप्रदाने न मे कार्यं मित्रं वापि न चिन्तितम् ।। कन्यालाभे न चेच्छास्ति न च यज्ञफले तथा

gopradāne na me kāryaṃ mitraṃ vāpi na cintitam || kanyālābhe na cecchāsti na ca yajñaphale tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाहं वाणिज्यमिच्छामि कृषिगोरक्षमेव च ।। न च सर्वातिथित्वं वा मम चित्ते प्रसज्जति

nāhaṃ vāṇijyamicchāmi kṛṣigorakṣameva ca || na ca sarvātithitvaṃ vā mama citte prasajjati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकं मे परमं चिन्त्यं यन्ममेच्छा तपोधृतौ ।। चिन्ता नारायणक्षेत्रं गाढं सौकरवं प्रति

ekaṃ me paramaṃ cintyaṃ yanmamecchā tapodhṛtau || cintā nārāyaṇakṣetraṃ gāḍhaṃ saukaravaṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ द्वादश वर्षाणि तव जातस्य पुत्रक ।। किमिदं चिन्तितं वत्स त्वया नारायणाश्रयम्

atha dvādaśa varṣāṇi tava jātasya putraka || kimidaṃ cintitaṃ vatsa tvayā nārāyaṇāśrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिन्तयिष्यति भद्रं ते यदा तत्प्राप्नुया वयः ।। अद्यापि भोजनं गृह्य धावमानास्मि पृष्ठतः

cintayiṣyati bhadraṃ te yadā tatprāpnuyā vayaḥ || adyāpi bhojanaṃ gṛhya dhāvamānāsmi pṛṣṭhataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किमिदं चिन्तितं वत्स गमने सौकरं प्रति ।। अद्यापि मत्स्तनौ धन्यौ प्रस्रुतौ हि दिवानिशम्

kimidaṃ cintitaṃ vatsa gamane saukaraṃ prati || adyāpi matstanau dhanyau prasrutau hi divāniśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः पुत्रवचः श्रुत्वा मम कर्मपरायणौ ।। करुणं परिदेवन्तौ रुदन्तौ तावुभौ तथा

tataḥ putravacaḥ śrutvā mama karmaparāyaṇau || karuṇaṃ paridevantau rudantau tāvubhau tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अम्बेति भाषसेऽद्यापि कथमेतद्विचिन्तितम् ।। स्पृशंति तव नार्योऽपि क्रीडमानस्य पुत्रक ।। 138.४० ।। । अपराधो न विद्येत पुत्र क्षेत्रगृहेष्वपि ।। न वा स्वजनभृत्याद्यैः परुषं ते प्रभाषितम्

ambeti bhāṣase'dyāpi kathametadvicintitam || spṛśaṃti tava nāryo'pi krīḍamānasya putraka || 138.40 || | aparādho na vidyeta putra kṣetragṛheṣvapi || na vā svajanabhṛtyādyaiḥ paruṣaṃ te prabhāṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुष्टेन वापि भीषायै गृह्यते चैव यष्टिका।। पुत्रहर्तुं न पश्येहं तव निर्वेदकारणम्

ruṣṭena vāpi bhīṣāyai gṛhyate caiva yaṣṭikā|| putrahartuṃ na paśyehaṃ tava nirvedakāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति मातुर्वचः श्रुत्वा स वैश्यकुलनन्दनः ।। उवाच मधुरं वाक्यं जननीं संशितव्रतः

iti māturvacaḥ śrutvā sa vaiśyakulanandanaḥ || uvāca madhuraṃ vākyaṃ jananīṃ saṃśitavrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उषितोऽस्मि तदंगेषु गर्भस्थः कुक्षिसंभवः ।। क्रीडतोस्मि यथान्यायं तवोत्संगे यशस्विनि

uṣito'smi tadaṃgeṣu garbhasthaḥ kukṣisaṃbhavaḥ || krīḍatosmi yathānyāyaṃ tavotsaṃge yaśasvini

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तनौ ह्येतौ मया पीतौ ललितेन विजृम्भितौ ।। अङ्गं तव समारुह्य पांसुभिर्गुण्ठिता तनुः

stanau hyetau mayā pītau lalitena vijṛmbhitau || aṅgaṃ tava samāruhya pāṃsubhirguṇṭhitā tanuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अम्ब त्वं मयि कारुण्यं कुरुष्व खलु चोचितम् ।। मुंच पुत्रकृतं शोकं त्यज मातरनिन्दिते

amba tvaṃ mayi kāruṇyaṃ kuruṣva khalu cocitam || muṃca putrakṛtaṃ śokaṃ tyaja mātaranindite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयान्ति च पुनर्यान्ति गता गच्छन्ति चापरे।। दृश्यते च पुनर्नष्टो न दृश्येत पुनः क्वचित्

āyānti ca punaryānti gatā gacchanti cāpare|| dṛśyate ca punarnaṣṭo na dṛśyeta punaḥ kvacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुतो जातः क्व संबद्धः कस्य माता पिताथवा ।। इमां योनिमनुप्राप्तो घोरे संसारसागरे

kuto jātaḥ kva saṃbaddhaḥ kasya mātā pitāthavā || imāṃ yonimanuprāpto ghore saṃsārasāgare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातापितृसहस्राणि पुत्रदारशतानि च।। जन्मजन्मनि वर्त्तन्ते कस्य ते कस्य वा वयम्

mātāpitṛsahasrāṇi putradāraśatāni ca|| janmajanmani varttante kasya te kasya vā vayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं चिन्तां समासाद्य मा शुचो जननि क्वचित् ।। एवं तौ पितरौ श्रुत्वा विस्मयात्पुनरूचतुः

evaṃ cintāṃ samāsādya mā śuco janani kvacit || evaṃ tau pitarau śrutvā vismayātpunarūcatuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो बत महद्गुह्यं किमेतत्तात कथ्यताम् ।। एतद्वचनमाकर्ण्य स वैश्यकुलबालकः

aho bata mahadguhyaṃ kimetattāta kathyatām || etadvacanamākarṇya sa vaiśyakulabālakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उवाच मधुरं वाक्यं जननीं पितरं तथा।। यदि श्रुतेन वः कार्यं गुह्यस्य परिनिश्चयात्

uvāca madhuraṃ vākyaṃ jananīṃ pitaraṃ tathā|| yadi śrutena vaḥ kāryaṃ guhyasya pariniścayāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्पृच्छ्यतां भवद्भ्यां हि गुह्यं सौकरवं प्रति ।। तत्राहं कथयिष्यामि स्वस्य गुह्यं महौजसम्

tatpṛcchyatāṃ bhavadbhyāṃ hi guhyaṃ saukaravaṃ prati || tatrāhaṃ kathayiṣyāmi svasya guhyaṃ mahaujasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूर्यतीर्थं समासाद्य यत्तात परिपृच्छसि ।। बाढमित्येव पुत्रं तौ दम्पती प्रोचतुश्च तम्

sūryatīrthaṃ samāsādya yattāta paripṛcchasi || bāḍhamityeva putraṃ tau dampatī procatuśca tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गमने कृतसंकल्पौ ततः सौकरवं प्रति ।। सर्वद्रव्यसमायुक्तौ गतौ सौकरवं प्रति

gamane kṛtasaṃkalpau tataḥ saukaravaṃ prati || sarvadravyasamāyuktau gatau saukaravaṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गतः स पद्मपत्राक्ष आभीराणां जनेश्वरः ।। गावो विंशसहस्राणि प्रेषयत्यग्रतो द्रुतम्

gataḥ sa padmapatrākṣa ābhīrāṇāṃ janeśvaraḥ || gāvo viṃśasahasrāṇi preṣayatyagrato drutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्रे सर्वास्ताः प्रययुर्द्रव्येण च समायुताः ।। यच्च किंचिद्गृहे वास्ति कृतं नारायणं प्रति

agre sarvāstāḥ prayayurdravyeṇa ca samāyutāḥ || yacca kiṃcidgṛhe vāsti kṛtaṃ nārāyaṇaṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः पूर्वार्द्धयामेन माघमासे त्रयोदशी ।। सर्वं स्वजनमामन्त्र्य सम्बद्धं च यथाविधि

tataḥ pūrvārddhayāmena māghamāse trayodaśī || sarvaṃ svajanamāmantrya sambaddhaṃ ca yathāvidhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुहूर्त्तेन च तेनैव गमनं कुरुते ततः ।। स्नात्वा च कृतशौचास्ते नारायणमुदावहाः

muhūrttena ca tenaiva gamanaṃ kurute tataḥ || snātvā ca kṛtaśaucāste nārāyaṇamudāvahāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ दीर्घेण कालेन नारायणमुदावहाः ।। वैशाखस्य तु द्वादश्यां मम क्षेत्रमुपागताः

atha dīrgheṇa kālena nārāyaṇamudāvahāḥ || vaiśākhasya tu dvādaśyāṃ mama kṣetramupāgatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नाताः सन्तर्प्य च पितॄन्मम वस्त्रविभूषिताः ।। गावो विंशतिसाहस्रा याः पूर्वमुपकल्पिताः

snātāḥ santarpya ca pitṝnmama vastravibhūṣitāḥ || gāvo viṃśatisāhasrā yāḥ pūrvamupakalpitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र भङ्गुरसो नाम मम कर्मपरायणः ।। तेनैव ता गृहीता वै विधिदृष्टेन कर्मणा

tatra bhaṅguraso nāma mama karmaparāyaṇaḥ || tenaiva tā gṛhītā vai vidhidṛṣṭena karmaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स प्रददौ तस्य विंशा गावो महाधनाः ।। मङ्गल्याश्च पवित्राश्च सर्वाश्च वरदोहनाः

tataḥ sa pradadau tasya viṃśā gāvo mahādhanāḥ || maṅgalyāśca pavitrāśca sarvāśca varadohanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रददौ धनरत्नानि नित्यमेव दिने दिने ।। मोदते सह पुत्रेण भार्यया स्वजनेन च

pradadau dhanaratnāni nityameva dine dine || modate saha putreṇa bhāryayā svajanena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं तु वसतस्तस्य वर्षाकाल उपागतः ।। प्रावृडुपस्थिता तत्र सर्वसस्यप्रवर्द्धिनी

evaṃ tu vasatastasya varṣākāla upāgataḥ || prāvṛḍupasthitā tatra sarvasasyapravarddhinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्पितानि कदम्बानि कुटजार्ज्जुनकानि च।। एवं दुःखमनुप्राप्ता स्त्रियो या रहिताः प्रियैः

puṣpitāni kadambāni kuṭajārjjunakāni ca|| evaṃ duḥkhamanuprāptā striyo yā rahitāḥ priyaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गर्ज्जतां गुञ्जतां चैव धारापातनिपातिताः।। मेघाः सविद्युतश्चैव बलाकाङ्गदभूषिताः

garjjatāṃ guñjatāṃ caiva dhārāpātanipātitāḥ|| meghāḥ savidyutaścaiva balākāṅgadabhūṣitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नदीनां चैव निर्घोषो मयूराणां च निःस्वनः।। कुटजार्ज्जुनगन्धाश्च कदम्बार्ज्जुनपादपाः

nadīnāṃ caiva nirghoṣo mayūrāṇāṃ ca niḥsvanaḥ|| kuṭajārjjunagandhāśca kadambārjjunapādapāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाताः प्रवान्ति ते तत्र शिखीनां च सुखावहाः।। शोकेन कामिनीनां च भर्त्रा च रहिताश्च याः

vātāḥ pravānti te tatra śikhīnāṃ ca sukhāvahāḥ|| śokena kāminīnāṃ ca bhartrā ca rahitāśca yāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गच्छत्येवं स कालो हि मेघदुन्दुभिनादितः।। ततः शरदनुप्राप्ता अगस्तिरुदितो महान्

gacchatyevaṃ sa kālo hi meghadundubhināditaḥ|| tataḥ śaradanuprāptā agastirudito mahān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तडागानि प्रसन्नानि कुमुदोत्पलवन्ति च।। पद्मषण्डैः सुरम्याणि पुष्पितानि समन्ततः

taḍāgāni prasannāni kumudotpalavanti ca|| padmaṣaṇḍaiḥ suramyāṇi puṣpitāni samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवान्ति सुसुखा वाताः सुगन्धाश्च सुशीतलाः।। सप्तपर्णसुगन्धाश्च शीतलाः कामिवल्लभाः

pravānti susukhā vātāḥ sugandhāśca suśītalāḥ|| saptaparṇasugandhāśca śītalāḥ kāmivallabhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं शरदि निर्वृत्ते कौमुदे समुपागते।। सा तस्मिन्मासि सुश्रोणि शुक्लपक्षान्तरे तदा

evaṃ śaradi nirvṛtte kaumude samupāgate|| sā tasminmāsi suśroṇi śuklapakṣāntare tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकादश्यां ततः सुभ्रु स्नातौ क्षौमविभूषितौ।। उभौ तौ दम्पती तत्र पुत्रमूचतुरात्मनः

ekādaśyāṃ tataḥ subhru snātau kṣaumavibhūṣitau|| ubhau tau dampatī tatra putramūcaturātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उषितास्त्वत्र षण्मासान्सुखं च द्वादशी भवेत्।। किन्नो न वक्ष्यसे गुह्यं येन वै वारिता वयम्

uṣitāstvatra ṣaṇmāsānsukhaṃ ca dvādaśī bhavet|| kinno na vakṣyase guhyaṃ yena vai vāritā vayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पित्रोस्तु वचनं श्रुत्वा स पुत्रो धर्मनिष्ठितः।। उवाच मधुरं वाक्यं तयोस्तु कृतनिश्चयः

pitrostu vacanaṃ śrutvā sa putro dharmaniṣṭhitaḥ|| uvāca madhuraṃ vākyaṃ tayostu kṛtaniścayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमेतन्महाभाग यत्त्वया परिभाषितम्।। कल्यं ते कथयिष्यामि इदं गुह्यं महौजसम्

evametanmahābhāga yattvayā paribhāṣitam|| kalyaṃ te kathayiṣyāmi idaṃ guhyaṃ mahaujasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एषा वै द्वादशी तात प्रभुनारायणप्रिया।। मंगला च विचित्रा च विष्णुभक्तसुखावहा

eṣā vai dvādaśī tāta prabhunārāyaṇapriyā|| maṃgalā ca vicitrā ca viṣṇubhaktasukhāvahā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददतेऽस्यां प्रहृष्टाश्च द्वादश्यां कौमुदे सिते।। दीक्षितास्ते योगिकुले विष्णुभक्तिपरायणाः

dadate'syāṃ prahṛṣṭāśca dvādaśyāṃ kaumude site|| dīkṣitāste yogikule viṣṇubhaktiparāyaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन दानप्रभावेण विष्णुतोषकरेण च।। तरन्ति दुस्तरं तात घोरं संसारसागरम्

tena dānaprabhāveṇa viṣṇutoṣakareṇa ca|| taranti dustaraṃ tāta ghoraṃ saṃsārasāgaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं कथयतां तेषां प्रभाता रजनी शुभा।। ततः सन्ध्यामुपास्याथ उदिते सूर्यमण्डले

evaṃ kathayatāṃ teṣāṃ prabhātā rajanī śubhā|| tataḥ sandhyāmupāsyātha udite sūryamaṇḍale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुचिर्भूत्वा यथान्यायं क्षौमवस्त्रविभूषितः।। प्रणम्य शिरसा देवं शंखचक्रगदाधरम्

śucirbhūtvā yathānyāyaṃ kṣaumavastravibhūṣitaḥ|| praṇamya śirasā devaṃ śaṃkhacakragadādharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उभौ तच्चरणौ गृह्य पितरौ समभाषत।। शृणु तात महाभाग यदर्थं समुपागतः

ubhau taccaraṇau gṛhya pitarau samabhāṣata|| śṛṇu tāta mahābhāga yadarthaṃ samupāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्भवान्पृच्छते तात गुह्यं सौकरवं प्रति।। खञ्जरीटो ह्यहं तात पक्षियोनिसमुद्भवः

yadbhavānpṛcchate tāta guhyaṃ saukaravaṃ prati|| khañjarīṭo hyahaṃ tāta pakṣiyonisamudbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भक्षिताश्च पतंगा मे अजीर्णेनातिपीडितः।। अहं तेनैव दोषेण न शक्नोमि विचेष्टितुम्

bhakṣitāśca pataṃgā me ajīrṇenātipīḍitaḥ|| ahaṃ tenaiva doṣeṇa na śaknomi viceṣṭitum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा मां विह्वलं बाला गृहीत्वा क्रीडितुं गताः।। हस्ताद्धस्तेन क्रीडन्तश्चान्योन्यपरिहासया

dṛṣṭvā māṃ vihvalaṃ bālā gṛhītvā krīḍituṃ gatāḥ|| hastāddhastena krīḍantaścānyonyaparihāsayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वया दृष्टो मया दृष्टो ह्यं चेति कलिः कृतः।। तत एकेन बालेन भ्रामयित्वाऽक्षयेम्भसि

tvayā dṛṣṭo mayā dṛṣṭo hyaṃ ceti kaliḥ kṛtaḥ|| tata ekena bālena bhrāmayitvā'kṣayembhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न ममेति तवेत्युक्त्वा ह्यादित्यं तीर्थमुत्तमम्।। क्रोधेनादाय तीव्रेण क्षिप्तो गङ्गाम्भसि त्वरा

na mameti tavetyuktvā hyādityaṃ tīrthamuttamam|| krodhenādāya tīvreṇa kṣipto gaṅgāmbhasi tvarā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र मुक्ता मया प्राणाः सूर्यतीर्थे महौजसि।। अकामेन विशालाक्षि तत्प्रभावादहं ततः

tatra muktā mayā prāṇāḥ sūryatīrthe mahaujasi|| akāmena viśālākṣi tatprabhāvādahaṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जातस्तव सुतो मातस्तदेतद्दिनमुत्तमम् ।। अकामान्म्रियमाणस्य वर्षाण्यद्य त्रयोदश

jātastava suto mātastadetaddinamuttamam || akāmānmriyamāṇasya varṣāṇyadya trayodaśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यतीतानि च गुह्यं ते कथनं मम चैव यत् ।। एतत्ते कथितं तात गुह्यमागमनं प्रति

vyatītāni ca guhyaṃ te kathanaṃ mama caiva yat || etatte kathitaṃ tāta guhyamāgamanaṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं कर्म करिष्यामि गच्छ तात नमोऽस्तु ते ।। ततो माता पिता चैव पुत्रं पुनरुवाच ह

ahaṃ karma kariṣyāmi gaccha tāta namo'stu te || tato mātā pitā caiva putraṃ punaruvāca ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णुप्रोक्तानि कर्माणि यं यं कारयिता भवान् ।। तान्वयं च करिष्यामो विधिदृष्टेन कर्मणा

viṣṇuproktāni karmāṇi yaṃ yaṃ kārayitā bhavān || tānvayaṃ ca kariṣyāmo vidhidṛṣṭena karmaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वटमाला यथान्यायं कर्मसंसारमोक्षणम् ।। तेऽपि दीर्घेण कालेन मम कर्मपरायणाः

vaṭamālā yathānyāyaṃ karmasaṃsāramokṣaṇam || te'pi dīrgheṇa kālena mama karmaparāyaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वा तु विपुलं कर्म ततः पंचत्वमागताः ।। मम क्षेत्रप्रभावेण चात्मनः कर्मनिश्चयात्

kṛtvā tu vipulaṃ karma tataḥ paṃcatvamāgatāḥ || mama kṣetraprabhāveṇa cātmanaḥ karmaniścayāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमुक्ताः सर्वसंसाराच्छ्वेतद्वीपमुपागताः ।। योऽसौ परिजनः कश्चिद्गृहेभ्यश्च समागतः

vimuktāḥ sarvasaṃsārācchvetadvīpamupāgatāḥ || yo'sau parijanaḥ kaścidgṛhebhyaśca samāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वः श्रिया युतस्तत्र रोगव्याधिविवर्जितः ।। सर्वे च योगिनस्तत्र सर्वे चोत्पलगंधयः ।।

sarvaḥ śriyā yutastatra rogavyādhivivarjitaḥ || sarve ca yoginastatra sarve cotpalagaṃdhayaḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मोदन्ते तु यथान्यायं प्रसादात्क्षेत्रजान्मम ।। एतत्ते कथितं देवि महाख्यानं महौजसम्

modante tu yathānyāyaṃ prasādātkṣetrajānmama || etatte kathitaṃ devi mahākhyānaṃ mahaujasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि यद्वृत्तं सौकरे मम ।। एषा व्युष्टिर्महाभागे क्षेत्रे यत्क्रियते महत्

punaranyatpravakṣyāmi yadvṛttaṃ saukare mama || eṣā vyuṣṭirmahābhāge kṣetre yatkriyate mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिर्यग्योनिविनिर्मुक्ताः श्वेतद्वीपमुपागताः ।। य एतत्पठते नित्यं कल्यमुत्थाय मानवः

tiryagyonivinirmuktāḥ śvetadvīpamupāgatāḥ || ya etatpaṭhate nityaṃ kalyamutthāya mānavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स कुलं तारयेत्तूर्णं दश पूर्वान्दशावरान् ।। न पठेन्मूर्खमध्ये तु पापिष्ठे शास्त्रदूषके

sa kulaṃ tārayettūrṇaṃ daśa pūrvāndaśāvarān || na paṭhenmūrkhamadhye tu pāpiṣṭhe śāstradūṣake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न पठेत्पिशुनानां च एकाकी तु पठेद्गृहे ।। पठेद्ब्राह्मणमध्ये च ये च वेदविदां वराः

na paṭhetpiśunānāṃ ca ekākī tu paṭhedgṛhe || paṭhedbrāhmaṇamadhye ca ye ca vedavidāṃ varāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैष्णवानां च पुरतो यै व शास्त्रगुणान्विताः ।। विशुद्धानां विनीतानां सर्वसंसारमोक्षणम्

vaiṣṇavānāṃ ca purato yai va śāstraguṇānvitāḥ || viśuddhānāṃ vinītānāṃ sarvasaṃsāramokṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति श्रीवराहपुराणे खञ्जरीटोपाख्यानं नामाष्टत्रिंशदधिकशततमोऽध्यायः

iti śrīvarāhapurāṇe khañjarīṭopākhyānaṃ nāmāṣṭatriṃśadadhikaśatatamo'dhyāyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.