Varāha Purāṇa 150

अथ सानन्दूरमाहात्म्यम् ।। सूत उवाच ।। द्वारकायास्तु माहात्म्यं श्रुत्वा ह्येतत्सुभाषितम् ।। हृष्टावोचत्तदा देवं धर्मकामा वसुन्धरा

atha sānandūramāhātmyam || sūta uvāca || dvārakāyāstu māhātmyaṃ śrutvā hyetatsubhāṣitam || hṛṣṭāvocattadā devaṃ dharmakāmā vasundharā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धरण्युवाच ।। अहो देव प्रसादश्च यत्त्वया परिकीर्त्तितम् ।। श्रुत्वैतत्परमं पुण्यं प्राप्तास्मि परमां श्रियम्

dharaṇyuvāca || aho deva prasādaśca yattvayā parikīrttitam || śrutvaitatparamaṃ puṇyaṃ prāptāsmi paramāṃ śriyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतस्मादपि चेद्गुह्यं लोकनाथ जनार्दन ।। यद्यस्ति प्रोच्यतां मह्यं कृपा चेत्परमा मयि

etasmādapi cedguhyaṃ lokanātha janārdana || yadyasti procyatāṃ mahyaṃ kṛpā cetparamā mayi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो महीवचः श्रुत्वा विष्णुः कमललोचनः ।। वराहरूपी भगवान्प्रत्युवाच वसुन्धराम्

tato mahīvacaḥ śrutvā viṣṇuḥ kamalalocanaḥ || varāharūpī bhagavānpratyuvāca vasundharām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीवराह उवाच ।। सानन्दूरेति विख्यातं भूमे गुह्यं परं मम।। उत्तरे तु समुद्रस्य मलयस्य तु दक्षिणे

śrīvarāha uvāca || sānandūreti vikhyātaṃ bhūme guhyaṃ paraṃ mama|| uttare tu samudrasya malayasya tu dakṣiṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र तिष्ठामि वसुधे उदीचीं दिशमाश्रितः ।। प्रतिमा वै मदीयास्ति नात्युच्चा नातिनीचका

tatra tiṣṭhāmi vasudhe udīcīṃ diśamāśritaḥ || pratimā vai madīyāsti nātyuccā nātinīcakā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयसीं तां वदन्त्येके अन्ये ताम्रमयीं तया ।। कांस्यां रीतिमयीमन्ये केचित्सीसकनिर्मिताम्

āyasīṃ tāṃ vadantyeke anye tāmramayīṃ tayā || kāṃsyāṃ rītimayīmanye kecitsīsakanirmitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिलामयीमित्यपरे महदाश्चर्यरूपिणीम् ।। तत्र स्थानानि वै भूमे कथ्यमानानि वै शृणु

śilāmayīmityapare mahadāścaryarūpiṇīm || tatra sthānāni vai bhūme kathyamānāni vai śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनुजा यत्र मुच्यन्ते गताः संसारसागरम् ।। तत्राश्चर्यं प्रवक्ष्यामि सानन्दूरे यशस्विनि

manujā yatra mucyante gatāḥ saṃsārasāgaram || tatrāścaryaṃ pravakṣyāmi sānandūre yaśasvini

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौवर्णं दृश्यते पद्मं मध्याह्ने तु दिवाकरे ।। यत्र रामगृहं नाम मम गुह्यं यशस्विनि

sauvarṇaṃ dṛśyate padmaṃ madhyāhne tu divākare || yatra rāmagṛhaṃ nāma mama guhyaṃ yaśasvini

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रापि शृणु चाश्चर्यं यश्चापि परिवर्त्तते ।। एका तत्र लता वृक्षे उच्चैः स्थूलो महाद्रुमः

tatrāpi śṛṇu cāścaryaṃ yaścāpi parivarttate || ekā tatra latā vṛkṣe uccaiḥ sthūlo mahādrumaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुद्रमध्ये तिष्ठन्तं कोऽपि तत्र न पश्यति ।। अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि महाश्चर्यं वसुन्धरे

samudramadhye tiṣṭhantaṃ ko'pi tatra na paśyati || anyacca te pravakṣyāmi mahāścaryaṃ vasundhare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मम भक्ता हि पश्यंति विद्यमाना स्वकर्मणा।। बहुमत्स्यसहस्राणि कोट्यो ह्यर्बुदमेव च

mama bhaktā hi paśyaṃti vidyamānā svakarmaṇā|| bahumatsyasahasrāṇi koṭyo hyarbudameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षिप्तः पिण्डश्च तन्मध्ये येन केन विकर्मिणा ।। एकस्तत्र स्थूलमत्स्यो भूमे चक्रेण चाङ्कितः

kṣiptaḥ piṇḍaśca tanmadhye yena kena vikarmiṇā || ekastatra sthūlamatsyo bhūme cakreṇa cāṅkitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावत्कश्चिन्न गृह्णाति यावत्तेन न भक्षितः ।। तत्र रामसरो नाम गुह्यं क्षेत्रं परं मम

tāvatkaścinna gṛhṇāti yāvattena na bhakṣitaḥ || tatra rāmasaro nāma guhyaṃ kṣetraṃ paraṃ mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अगाधं चाप्यपारं च रक्तपद्मविभूषितम् ।। तत्र स्नानं तु कुर्वीत एकरात्रोषितो नरः

agādhaṃ cāpyapāraṃ ca raktapadmavibhūṣitam || tatra snānaṃ tu kurvīta ekarātroṣito naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बुधस्य भवनं गत्वा मोदते नात्र संशयः ।। अथ प्राणान्प्रमुच्येत तस्मिन्सरसि सुन्दरि

budhasya bhavanaṃ gatvā modate nātra saṃśayaḥ || atha prāṇānpramucyeta tasminsarasi sundari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बुधस्य भवनं त्यक्त्वा मम लोकं प्रपद्यते ।। तस्मिन्रामसरस्युच्चैराश्चर्यं शृणु सुन्दरि

budhasya bhavanaṃ tyaktvā mama lokaṃ prapadyate || tasminrāmasarasyuccairāścaryaṃ śṛṇu sundari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनुजास्तन्न पश्यन्ति मम कर्मरता न ये ।। तत्सरः क्रोशविस्तारं बहुगुल्मलतावृतम्

manujāstanna paśyanti mama karmaratā na ye || tatsaraḥ krośavistāraṃ bahugulmalatāvṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनोज्ञं रमणीयं च जलजैश्चापि संवृतम् ।। तत्र रूढानि पद्मानि द्योतयन्ति दिशो दश

manojñaṃ ramaṇīyaṃ ca jalajaiścāpi saṃvṛtam || tatra rūḍhāni padmāni dyotayanti diśo daśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकं तु दृश्यते श्वेतमब्जं रुक्ममयं तथा ।। तत्र ब्रह्मसरस्युच्चैरुत्तरं पार्श्वमाश्रिता

ekaṃ tu dṛśyate śvetamabjaṃ rukmamayaṃ tathā || tatra brahmasarasyuccairuttaraṃ pārśvamāśritā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धारा चैका प्रपतति स्थूला मुसलसन्निभा ।। तत्र स्नानं प्रकुर्वीत षष्ठकालोषितो नरः

dhārā caikā prapatati sthūlā musalasannibhā || tatra snānaṃ prakurvīta ṣaṣṭhakāloṣito naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मलोकं समासाद्य मोदते नात्र संशयः ।। अथात्र मुंचते प्राणैर्भूमे ब्रह्मसरस्यपि

brahmalokaṃ samāsādya modate nātra saṃśayaḥ || athātra muṃcate prāṇairbhūme brahmasarasyapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मणा समनुज्ञातो मम लोकं च गच्छति ।। तत्राश्चर्यं महाभागे रम्ये ब्रह्मसरे शृणु

brahmaṇā samanujñāto mama lokaṃ ca gacchati || tatrāścaryaṃ mahābhāge ramye brahmasare śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मद्भक्ता यच्च पश्यन्ति घोरसंसारमोक्षणम् ।। चतुर्विंशतिद्वादश्यां सा धारा पृथुलेक्षणे

madbhaktā yacca paśyanti ghorasaṃsāramokṣaṇam || caturviṃśatidvādaśyāṃ sā dhārā pṛthulekṣaṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूमे पतति मध्याह्ने यावत्सूर्यस्तु तिष्ठति ।। परिवृत्ते तु मध्याह्ने सा धारा न पतेद्भुवि

bhūme patati madhyāhne yāvatsūryastu tiṣṭhati || parivṛtte tu madhyāhne sā dhārā na patedbhuvi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं तत्र महाश्चर्यं पुण्यब्रह्मसरोवरे ।। अस्ति सङ्गमनं नाम गुह्यं क्षेत्रं परं मम

evaṃ tatra mahāścaryaṃ puṇyabrahmasarovare || asti saṅgamanaṃ nāma guhyaṃ kṣetraṃ paraṃ mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुद्रश्चैव रामश्च समेष्येते वराङ्गने ।। तत्र कुण्डं महाभागे प्रसन्नविमलोदकम्

samudraścaiva rāmaśca sameṣyete varāṅgane || tatra kuṇḍaṃ mahābhāge prasannavimalodakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुगुल्मलताकीर्णं शोभितं च विहङ्गमैः ।। समुद्रस्य तु पार्श्वेन ह्यदूरात्तत्र योजनात्

bahugulmalatākīrṇaṃ śobhitaṃ ca vihaṅgamaiḥ || samudrasya tu pārśvena hyadūrāttatra yojanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मण्डितं कुमुदैः पद्मैः सुगन्धैश्चोत्तमैस्तया ।। तत्र स्नानं तु कुर्वीत षष्ठकालोषितो नरः

maṇḍitaṃ kumudaiḥ padmaiḥ sugandhaiścottamaistayā || tatra snānaṃ tu kurvīta ṣaṣṭhakāloṣito naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुद्रभवनं गत्वा मम लोकं प्रपद्यते ।। तत्राश्चर्यं प्रवक्ष्यामि कुण्डं रामस्य सङ्गमे

samudrabhavanaṃ gatvā mama lokaṃ prapadyate || tatrāścaryaṃ pravakṣyāmi kuṇḍaṃ rāmasya saṅgame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्दृष्ट्वा मनुजास्तत्र भ्रमन्ति विगतज्वराः ।। यानि कानि च पर्णानि पतन्ति जलसंसदि

yaddṛṣṭvā manujāstatra bhramanti vigatajvarāḥ || yāni kāni ca parṇāni patanti jalasaṃsadi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकमप्यत्र पश्यन्ति न केपि वसुधे नराः ।। अच्छिद्राणि च पत्राणि तस्मिन् रामस्य सङ्गमे

ekamapyatra paśyanti na kepi vasudhe narāḥ || acchidrāṇi ca patrāṇi tasmin rāmasya saṅgame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रपन्नेनापि मार्गं तच्छिद्रं तत्र न पश्यति।। अस्ति शक्रसरो नाम गुह्यं क्षेत्रं परं मम

prapannenāpi mārgaṃ tacchidraṃ tatra na paśyati|| asti śakrasaro nāma guhyaṃ kṣetraṃ paraṃ mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र पूर्वेण पार्श्वेण ह्यदूरादर्द्धयोजनात् ।। तस्य कुण्डस्य सुश्रोणि चतस्रो विषमाश्रिताः

tatra pūrveṇa pārśveṇa hyadūrādarddhayojanāt || tasya kuṇḍasya suśroṇi catasro viṣamāśritāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धाराः पतन्ति कल्याणि प्रसन्नसलिलास्तथा ।। तत्र स्नानं प्रकुर्वीत चतुष्कालोषितो नरः

dhārāḥ patanti kalyāṇi prasannasalilāstathā || tatra snānaṃ prakurvīta catuṣkāloṣito naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्णां लोकपालानां लोकानाप्नोति चोत्तमान् ।। अस्मिंश्च शक्रसरसि यदि प्राणान्प्रमुंचति

caturṇāṃ lokapālānāṃ lokānāpnoti cottamān || asmiṃśca śakrasarasi yadi prāṇānpramuṃcati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकपालान्समुत्सृज्य मम लोकेषु मोदते ।। तत्राश्चर्यं महाभागे दृश्यते तच्छृणुष्व मे

lokapālānsamutsṛjya mama lokeṣu modate || tatrāścaryaṃ mahābhāge dṛśyate tacchṛṇuṣva me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुद्धैर्भागवतैर्भूमे सर्वसंसार मोक्षणम् ।। चतुर्धारास्ततो भद्रे पतन्ति चतुरो दिशः

śuddhairbhāgavatairbhūme sarvasaṃsāra mokṣaṇam || caturdhārāstato bhadre patanti caturo diśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न च तद्वर्द्धते चाम्भो न चैव परिहीयते ।। मासे भाद्रपदे चैव शुक्लपक्षे तु द्वादशी

na ca tadvarddhate cāmbho na caiva parihīyate || māse bhādrapade caiva śuklapakṣe tu dvādaśī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रूयते गीतनिर्घोषः श्रुतिकर्ममनोहरः ।। अस्ति सूर्पारकं नाम गुह्यं क्षेत्रं परं मम

śrūyate gītanirghoṣaḥ śrutikarmamanoharaḥ || asti sūrpārakaṃ nāma guhyaṃ kṣetraṃ paraṃ mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जामदग्न्यस्य रामस्य स्वाश्रमोऽथ भविष्यति ।। तत्र तिष्ठाम्यहं देवि समुद्रतटमाश्रितः

jāmadagnyasya rāmasya svāśramo'tha bhaviṣyati || tatra tiṣṭhāmyahaṃ devi samudrataṭamāśritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शाल्मलीं चाग्रतः कृत्वाधिष्ठितश्चोत्तरामुखः ।। तत्र स्नानं प्रकुर्वीत पंचकालोषितो नरः

śālmalīṃ cāgrataḥ kṛtvādhiṣṭhitaścottarāmukhaḥ || tatra snānaṃ prakurvīta paṃcakāloṣito naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋषिलोकं ततो गत्वा पश्येत्तत्राप्यरुन्धतीम् ।। अथ प्राणान्विमुंचेत कृत्वा कर्म सुदुष्करम्

ṛṣilokaṃ tato gatvā paśyettatrāpyarundhatīm || atha prāṇānvimuṃceta kṛtvā karma suduṣkaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋषिलोकं परित्यज्य मम लोकं प्रपद्यते ।। तत्राश्चर्यं महाभागे नमस्कारं च कुर्वते

ṛṣilokaṃ parityajya mama lokaṃ prapadyate || tatrāścaryaṃ mahābhāge namaskāraṃ ca kurvate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्षाणि द्वादशैतेन नमस्कारः कृतो भवेत् ।। तस्मिन्क्षेत्रे महाभागे पश्यंति परिनिष्ठिताः

varṣāṇi dvādaśaitena namaskāraḥ kṛto bhavet || tasminkṣetre mahābhāge paśyaṃti pariniṣṭhitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पापात्मानो न पश्यन्ति मम मायाविमोहिताः ।। चतुर्विंशतिद्वादश्यां समुपायान्ति शाल्मलीम्

pāpātmāno na paśyanti mama māyāvimohitāḥ || caturviṃśatidvādaśyāṃ samupāyānti śālmalīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र पश्यन्ति सुश्रोणि शुद्धा भागवता नराः ।। तस्मिन्क्षेत्रे महाभागे अस्ति गुह्यं परं मम

tatra paśyanti suśroṇi śuddhā bhāgavatā narāḥ || tasminkṣetre mahābhāge asti guhyaṃ paraṃ mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जटाकुण्डमिति ख्यातं वायव्यां दिशि संस्थितम् ।। तत्कुण्डस्य महाभागे समन्ताद्दशयोजनम्

jaṭākuṇḍamiti khyātaṃ vāyavyāṃ diśi saṃsthitam || tatkuṇḍasya mahābhāge samantāddaśayojanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मलयस्य दक्षिणेन समुद्रस्योत्तरे तथा ।। तत्र स्नानं तु कुर्वीत पंचकालोषितो नरः

malayasya dakṣiṇena samudrasyottare tathā || tatra snānaṃ tu kurvīta paṃcakāloṣito naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अगस्तिभक्नं गत्वा मोदते नात्र संशयः ।। अथ प्राणान्प्रमुंचेत मम चिन्तापरायणः ।। ५१ ।। । अगस्तिभवनं त्यक्त्वा मम लोकं तु गच्छति ।। तस्य कुण्डस्य सुश्रोणि नव धारा न किंचन

agastibhaknaṃ gatvā modate nātra saṃśayaḥ || atha prāṇānpramuṃceta mama cintāparāyaṇaḥ || 51 || | agastibhavanaṃ tyaktvā mama lokaṃ tu gacchati || tasya kuṇḍasya suśroṇi nava dhārā na kiṃcana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विस्तारश्च महाभागे अगाधश्च महार्णवः ।। आश्चर्यं सुमहत्तत्र कथ्यमानं मया शृणु

vistāraśca mahābhāge agādhaśca mahārṇavaḥ || āścaryaṃ sumahattatra kathyamānaṃ mayā śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यच्च पश्यति सुश्रोणि समन्तादितरो जनः ।। चतुर्विंशतिद्वादश्यां रवावभ्युदिते सति

yacca paśyati suśroṇi samantāditaro janaḥ || caturviṃśatidvādaśyāṃ ravāvabhyudite sati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न वर्द्धते ततश्चाम्भो यावत्तिष्ठति तत्पुनः ।। एतत्ते कथितं भद्रे सानन्दूरेति तन्मया

na varddhate tataścāmbho yāvattiṣṭhati tatpunaḥ || etatte kathitaṃ bhadre sānandūreti tanmayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आश्चर्यं च प्रमाणं च भक्तिकीर्त्तिविवर्द्धनम् ।। गुह्यानां परमं गुह्यं स्थानानां परमं महत्

āścaryaṃ ca pramāṇaṃ ca bhaktikīrttivivarddhanam || guhyānāṃ paramaṃ guhyaṃ sthānānāṃ paramaṃ mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्तु गच्छति सुश्रोणि अष्टभक्तपथे स्थितः ।। प्राप्नोति परमां सिद्धिं ममैव वचनं यथा

yastu gacchati suśroṇi aṣṭabhaktapathe sthitaḥ || prāpnoti paramāṃ siddhiṃ mamaiva vacanaṃ yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

य एतत्पठते नित्यं यश्चैवं शृणुयान्मुदा ।। कुलानि तेन तीर्णानि षट् च षट् च पुनश्च षट्

ya etatpaṭhate nityaṃ yaścaivaṃ śṛṇuyānmudā || kulāni tena tīrṇāni ṣaṭ ca ṣaṭ ca punaśca ṣaṭ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतन्मरणकाले न विस्मर्त्तव्यं कदाचन ।। यदीच्छेद्विष्णुलोके हि निष्कलं गमनं नरः

etanmaraṇakāle na vismarttavyaṃ kadācana || yadīcchedviṣṇuloke hi niṣkalaṃ gamanaṃ naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्ते कथितं भद्रे त्वया पृष्टं च मां प्रति ।। उक्तं भागवतार्थाय किमन्यत्परिपृच्छसि

etatte kathitaṃ bhadre tvayā pṛṣṭaṃ ca māṃ prati || uktaṃ bhāgavatārthāya kimanyatparipṛcchasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति श्रीवराहपुराणे भगवच्छास्त्रे सानंदूरमाहात्म्यं नाम पंचाशदधिकशततमोऽध्यायः

iti śrīvarāhapurāṇe bhagavacchāstre sānaṃdūramāhātmyaṃ nāma paṃcāśadadhikaśatatamo'dhyāyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.