Varāha Purāṇa 157

अथ मलयार्जुनतीर्थादिस्नानादिप्रशंसा ।। श्रीवराह उवाच ।। यमुनापारमुल्लङ्घ्य तत्रैव च महामुने ।। मलयार्जुनकं तीर्थं कुण्डं तत्र च विद्यते

atha malayārjunatīrthādisnānādipraśaṃsā || śrīvarāha uvāca || yamunāpāramullaṅghya tatraiva ca mahāmune || malayārjunakaṃ tīrthaṃ kuṇḍaṃ tatra ca vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पर्यस्तं तत्र शकटं भिन्नभाण्डकुटीघटम् ।। तत्र स्नानोपवासाभ्यामनन्तं फलमश्रुते

paryastaṃ tatra śakaṭaṃ bhinnabhāṇḍakuṭīghaṭam || tatra snānopavāsābhyāmanantaṃ phalamaśrute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वादश्यां शुक्लपक्षस्य ज्येष्ठमासे वसुन्धरे ।। तत्र स्नानेन दानेन महापातकनाशनम्

dvādaśyāṃ śuklapakṣasya jyeṣṭhamāse vasundhare || tatra snānena dānena mahāpātakanāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्येष्ठस्य शुक्लद्वादश्यां स्नात्वा सुनियतेन्द्रियः ।। मथुरायां हरिं दृष्ट्वा प्राप्नोति परमां गतिम्

jyeṣṭhasya śukladvādaśyāṃ snātvā suniyatendriyaḥ || mathurāyāṃ hariṃ dṛṣṭvā prāpnoti paramāṃ gatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यमुनासलिले स्नातः शुचिर्भूत्वा जितेन्द्रियः ।। समभ्यर्च्याच्युतं सम्यक्प्राप्नोति परमां गतिम्

yamunāsalile snātaḥ śucirbhūtvā jitendriyaḥ || samabhyarcyācyutaṃ samyakprāpnoti paramāṃ gatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपि चास्मत्कुले जातः कालिन्दीसलिले प्लुतः ।। अर्चयिष्यति गोविन्दं मथुरायामुपोषितः

api cāsmatkule jātaḥ kālindīsalile plutaḥ || arcayiṣyati govindaṃ mathurāyāmupoṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति गायन्ति पितरः परलोकगताः सदा ।। द्वादश्यां ज्येष्ठमासे तु समभ्यर्च्य जनार्दनम्

iti gāyanti pitaraḥ paralokagatāḥ sadā || dvādaśyāṃ jyeṣṭhamāse tu samabhyarcya janārdanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धन्योऽसौ पिण्डनिर्वापं यमुनायां करिष्यति ।। तत्रैव तु महातीर्थे वने बहुलसंज्ञके

dhanyo'sau piṇḍanirvāpaṃ yamunāyāṃ kariṣyati || tatraiva tu mahātīrthe vane bahulasaṃjñake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र स्नातो नरो देवि रुद्रलोके महीयते ।। द्वादश्यां चैत्रमासे तु शुक्लपक्षे वसुन्धरे

tatra snāto naro devi rudraloke mahīyate || dvādaśyāṃ caitramāse tu śuklapakṣe vasundhare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र स्नातो नरो याति मम लोकं न संशयः ।। अस्ति भाण्डह्रदं नाम परपारेषु दुर्ल्लभम्

tatra snāto naro yāti mama lokaṃ na saṃśayaḥ || asti bhāṇḍahradaṃ nāma parapāreṣu durllabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृश्यन्तेऽहरहस्तत्र आदित्याः शुभकारिणः ।। तत्र चार्कस्थले कुण्डे स्नानं यः कुरुते नरः

dṛśyante'harahastatra ādityāḥ śubhakāriṇaḥ || tatra cārkasthale kuṇḍe snānaṃ yaḥ kurute naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वपापविनिर्मुक्तः सूर्यलोकं व्रजेन्नरः ।। तत्राथ मुञ्चते प्राणान्मम लोकं स गच्छति

sarvapāpavinirmuktaḥ sūryalokaṃ vrajennaraḥ || tatrātha muñcate prāṇānmama lokaṃ sa gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्कस्थलसमीपे तु कूपं तु विमलोदकम् ।। सप्तसामुद्रिकं नाम देवानामपि दुर्ल्लभम्

arkasthalasamīpe tu kūpaṃ tu vimalodakam || saptasāmudrikaṃ nāma devānāmapi durllabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र स्नानेन वसुधे स्वच्छन्दगमनालयः ।। अथात्र मुंचते प्राणान्मम लोकं स गच्छति

tatra snānena vasudhe svacchandagamanālayaḥ || athātra muṃcate prāṇānmama lokaṃ sa gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्तत्र कुरुते स्नानमेकरात्रोषितो नरः ।। स मत्प्रसादात्सुश्रोणि वीरलोके महीयते

yastatra kurute snānamekarātroṣito naraḥ || sa matprasādātsuśroṇi vīraloke mahīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाऽत्र मुञ्चते प्राणान्ममलोकं स गच्छति ।। कुशस्थलं च तत्रैव पुण्यं पापहरं शुभम्

athā'tra muñcate prāṇānmamalokaṃ sa gacchati || kuśasthalaṃ ca tatraiva puṇyaṃ pāpaharaṃ śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र स्नातो नरो देवि ब्रह्मलोके महीयते।। अथात्र मुंचते प्राणान्मम लोकं स गच्छति

tatra snāto naro devi brahmaloke mahīyate|| athātra muṃcate prāṇānmama lokaṃ sa gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र वीरस्थलं नाम क्षेत्रं गुह्यं परं मम ।। आसन्नसलिलं चैव पद्मोत्पलविभूषितम्

tatra vīrasthalaṃ nāma kṣetraṃ guhyaṃ paraṃ mama || āsannasalilaṃ caiva padmotpalavibhūṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ख्याता एते पञ्च देशा महापापविनाशनाः ।। तेषु स्नानेषु वसुधे ब्रह्मणा सह मोदते

khyātā ete pañca deśā mahāpāpavināśanāḥ || teṣu snāneṣu vasudhe brahmaṇā saha modate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र गोपीश्वरो नाम महापातकनाशनः ।। कृष्णस्य रमणार्थं हि सहस्राणि च षोडश

tatra gopīśvaro nāma mahāpātakanāśanaḥ || kṛṣṇasya ramaṇārthaṃ hi sahasrāṇi ca ṣoḍaśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोप्यो रूपाणि चक्रे च तत्र क्रीडनके हरिः ।। यदा बालेन कृष्णेन भग्नार्जुनयुगं तथा

gopyo rūpāṇi cakre ca tatra krīḍanake hariḥ || yadā bālena kṛṣṇena bhagnārjunayugaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शकटं च तदा भिन्नं घटभाण्डकुटीरकम् ।। ताभिस्तत्रैव गोविन्दं क्रीडन्तं च यदृच्छया

śakaṭaṃ ca tadā bhinnaṃ ghaṭabhāṇḍakuṭīrakam || tābhistatraiva govindaṃ krīḍantaṃ ca yadṛcchayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिष्वज्य हि धर्मेण व्याजेन च सुगोपितम् ।। मातलिस्तत्र चागत्य देवैरुक्तं यथोदितम्

pariṣvajya hi dharmeṇa vyājena ca sugopitam || mātalistatra cāgatya devairuktaṃ yathoditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोपीमण्डलपातेन स्नापितो हेमकुण्डलः ।। गोप्यो गायन्ति नृत्यन्ति कृष्ण कृष्ण इति ब्रुवन्

gopīmaṇḍalapātena snāpito hemakuṇḍalaḥ || gopyo gāyanti nṛtyanti kṛṣṇa kṛṣṇa iti bruvan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र गोपीश्वरं देवं मातलिः स्थाप्य पूजितम् ।। कूपं च स्थापयामास मांगल्यैः कलशैः शुभैः

tatra gopīśvaraṃ devaṃ mātaliḥ sthāpya pūjitam || kūpaṃ ca sthāpayāmāsa māṃgalyaiḥ kalaśaiḥ śubhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तसामुद्रिकं नाम कूपं तु विमलोदकम् ।। देवस्याग्रे तु वसुधे गोपा यस्य महात्मनः

saptasāmudrikaṃ nāma kūpaṃ tu vimalodakam || devasyāgre tu vasudhe gopā yasya mahātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोपवेषधरं देवमभिषेकं चकार ह ।। आनीय सप्त कलशान्रत्नौषधिपरिप्लुतान्

gopaveṣadharaṃ devamabhiṣekaṃ cakāra ha || ānīya sapta kalaśānratnauṣadhipariplutān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितरस्तारितास्तेन कुलानां सप्तसप्ततिः ।। सोमवारे त्वमायां वै पिण्डदानं करोति यः

pitarastāritāstena kulānāṃ saptasaptatiḥ || somavāre tvamāyāṃ vai piṇḍadānaṃ karoti yaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितरस्तस्य तृप्यन्ति कोटिवर्षशतान्यलम् ।। गोविन्दस्य च देवस्य तथा गोपीश्वरस्य च

pitarastasya tṛpyanti koṭivarṣaśatānyalam || govindasya ca devasya tathā gopīśvarasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्ये तु मरणं यस्य शक्रस्यैति सलोकताम् ।। तथा बहुलरुद्रस्य गोविन्दस्यैव मध्यतः

madhye tu maraṇaṃ yasya śakrasyaiti salokatām || tathā bahularudrasya govindasyaiva madhyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्वद्ब्रह्माणमाशास्य गोपीशस्यैव मध्यतः ।। एतेषु स्नानदानेन पिण्डपातेन भामिनि

tadvadbrahmāṇamāśāsya gopīśasyaiva madhyataḥ || eteṣu snānadānena piṇḍapātena bhāmini

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरस्तारयते पुंसां दश पूर्वान्दशापरान् ।। एषु स्नातो नरो देवि देवैश्च सह मोदते

narastārayate puṃsāṃ daśa pūrvāndaśāparān || eṣu snāto naro devi devaiśca saha modate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्राथ मुञ्चते प्राणान्मम लोकं स गच्छति।। वसुपत्रं महातीर्थं पुण्यं परममुत्तमम्

tatrātha muñcate prāṇānmama lokaṃ sa gacchati|| vasupatraṃ mahātīrthaṃ puṇyaṃ paramamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मथुरादक्षिणे पार्श्वे क्षेत्रं फाल्गुनकं तथा ।। तत्र स्नात्वा च पीत्वा च परलोके महीयते

mathurādakṣiṇe pārśve kṣetraṃ phālgunakaṃ tathā || tatra snātvā ca pītvā ca paraloke mahīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र फाल्गुनके चैव तीर्थे परमदुर्ल्लभे ।। वृषभाञ्जनकं नाम क्षेत्रं मे दुर्ल्लभं महत्

tatra phālgunake caiva tīrthe paramadurllabhe || vṛṣabhāñjanakaṃ nāma kṣetraṃ me durllabhaṃ mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्राभिषेकं यः कुर्यात्स देवैः सह मोदते ।। तत्र यो मुञ्चते प्राणान्मम लोकं स गच्छति

tatrābhiṣekaṃ yaḥ kuryātsa devaiḥ saha modate || tatra yo muñcate prāṇānmama lokaṃ sa gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्ति तालवनं नाम धेनुकासुररक्षितम् ।। मथुरापश्चिमे भागे अदूरादर्द्धयोजनम्

asti tālavanaṃ nāma dhenukāsurarakṣitam || mathurāpaścime bhāge adūrādarddhayojanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र कुण्डं स्वच्छजलं नीलोत्पलविभूषितम् ।। तत्र स्नानेन दानेन वाञ्छितं फलमाप्नुयात्

tatra kuṇḍaṃ svacchajalaṃ nīlotpalavibhūṣitam || tatra snānena dānena vāñchitaṃ phalamāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्ति संपीठकं नाम अस्मिन् क्षेत्रे परं मम ।। तत्र कुण्डं विशालाक्षि प्रसन्नसलिलं शुभम्

asti saṃpīṭhakaṃ nāma asmin kṣetre paraṃ mama || tatra kuṇḍaṃ viśālākṣi prasannasalilaṃ śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र स्नानं च ये कुर्युरेकरात्रोषिता नराः।। अग्निष्टोम फलं चैव लभन्ते नात्र संशयः

tatra snānaṃ ca ye kuryurekarātroṣitā narāḥ|| agniṣṭoma phalaṃ caiva labhante nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम लोकं स गच्छति ।। देवकीगर्भसंभूतो वसुदेवगृहे शुभे

athātra muñcate prāṇānmama lokaṃ sa gacchati || devakīgarbhasaṃbhūto vasudevagṛhe śubhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र पुण्येन हि मया रविराराधितः शुभः ।। लब्धः प्राज्ञो मया पुत्रो रूपवांश्च गुणान्वितः

tatra puṇyena hi mayā ravirārādhitaḥ śubhaḥ || labdhaḥ prājño mayā putro rūpavāṃśca guṇānvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रैवं तु ततो दृष्टः पद्महस्तो दिवाकरः ।। मासि भाद्रपदे देवी तिग्मतेजा विभावसुः

tatraivaṃ tu tato dṛṣṭaḥ padmahasto divākaraḥ || māsi bhādrapade devī tigmatejā vibhāvasuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तम्यां कृष्णपक्षस्य रविस्तिष्ठति सर्वदा ।। तस्मिन्नहनि यः स्नानं कुर्यात्कुण्डे समाहितः

saptamyāṃ kṛṣṇapakṣasya ravistiṣṭhati sarvadā || tasminnahani yaḥ snānaṃ kuryātkuṇḍe samāhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तस्य दुर्ल्लभं लोके सर्वदाता दिवाकरः ।। आदित्येऽहनि सम्प्राप्ते सप्तम्यां तु वसुन्धरे

na tasya durllabhaṃ loke sarvadātā divākaraḥ || āditye'hani samprāpte saptamyāṃ tu vasundhare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरो वाप्यथवा नारी प्राप्नोत्यविकलं फलम् ।। तत्रैव तु तपस्तप्तं राज्ञा शन्तनुना पुरा

naro vāpyathavā nārī prāpnotyavikalaṃ phalam || tatraiva tu tapastaptaṃ rājñā śantanunā purā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदित्यं तु पुरः स्थाप्य प्राप्तो भीष्मो महाबलः ।। शन्तनुः प्राप्य तं पुत्रं गतो ऽसौ हस्तिनापुरम्

ādityaṃ tu puraḥ sthāpya prāpto bhīṣmo mahābalaḥ || śantanuḥ prāpya taṃ putraṃ gato 'sau hastināpuram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र स्नानेन दानेन वाञ्छितं फलमाप्नुयात्

tatra snānena dānena vāñchitaṃ phalamāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति श्रीवराहपुराणे मथुरामाहात्म्ये मलयार्जुनतीर्थादिस्नानादि प्रशंसा नाम सप्तपञ्चाशदधिकशततमोध्यायः

iti śrīvarāhapurāṇe mathurāmāhātmye malayārjunatīrthādisnānādi praśaṃsā nāma saptapañcāśadadhikaśatatamodhyāyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.