धरण्युवाच ।
तदा दुर्वाससा शप्तो देवराजः शतक्रतुः ।
वसिष्यसि त्वं मर्त्त्येषु सुप्रतीकसुतेन तु
dharaṇyuvāca |
tadā durvāsasā śapto devarājaḥ śatakratuḥ |
vasiṣyasi tvaṃ marttyeṣu supratīkasutena tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्सादितो दिवो मूढेत्येवमुक्तस्तु भूधर ।
इन्द्रो मर्त्त्यमुपागम्य सर्वदेवसमन्वितः
utsādito divo mūḍhetyevamuktastu bhūdhara |
indro marttyamupāgamya sarvadevasamanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं चकार च तस्मिंस्तु दुर्जये च निपातिते ।
परमेष्ठिना भगवता तेन योगविदुत्तमौ
kiṃ cakāra ca tasmiṃstu durjaye ca nipātite |
parameṣṭhinā bhagavatā tena yogaviduttamau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्गे विद्युत्सुविद्युच्च तौ च किं चक्रतुस्तदा ।
एतन्मे संशयं देव कथयस्व प्रसादतः
svarge vidyutsuvidyucca tau ca kiṃ cakratustadā |
etanme saṃśayaṃ deva kathayasva prasādataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीवराह उवाच ।
दूर्जयेन जितो धात्रि देवराजः शतक्रतुः ।
भारते हि तदा वर्षे वाराणस्यां तु पूर्वतः ।
आश्रित्य संस्थितो देवैः सह यक्षमहोरगैः
śrīvarāha uvāca |
dūrjayena jito dhātri devarājaḥ śatakratuḥ |
bhārate hi tadā varṣe vārāṇasyāṃ tu pūrvataḥ |
āśritya saṃsthito devaiḥ saha yakṣamahoragaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्युत्सुविद्युच्च तदा योगमास्थाय शोभने ।
दीर्घतापज्वरं वायुकर्मयोगेन संश्रितौ ।।
लोकपालायितं कृत्स्नं चक्रतुर्योगमायया
vidyutsuvidyucca tadā yogamāsthāya śobhane |
dīrghatāpajvaraṃ vāyukarmayogena saṃśritau ||
lokapālāyitaṃ kṛtsnaṃ cakraturyogamāyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं दुर्जयं मृतं श्रुत्वा समुद्रान्तःस्थितं तदा ।
आनीय चतुरङ्गं तु देवान् प्रति विजग्मतुः
taṃ durjayaṃ mṛtaṃ śrutvā samudrāntaḥsthitaṃ tadā |
ānīya caturaṅgaṃ tu devān prati vijagmatuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगत्य तौ तदा दैत्यौ महत्सैन्येन पर्वतम् ।
हिमवन्तं समाश्रित्य संस्थितौ तु बभूवतुः
āgatya tau tadā daityau mahatsainyena parvatam |
himavantaṃ samāśritya saṃsthitau tu babhūvatuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवा अपि महत्सैन्यं संहत्य कृतदंशिताः ।
मन्त्रयाञ्चक्रुरव्यग्रा ऐन्द्रं पदमभीप्सवः
devā api mahatsainyaṃ saṃhatya kṛtadaṃśitāḥ |
mantrayāñcakruravyagrā aindraṃ padamabhīpsavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अब्रवीत् तत्र देवानां गुरुराङ्गिरसो मुनिः ।
गोमेधेन यजघ्वं वै प्रथमेन तदन्तरम्
abravīt tatra devānāṃ gururāṅgiraso muniḥ |
gomedhena yajaghvaṃ vai prathamena tadantaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यष्टव्यं क्रतुभिः सर्वैरेकस्थितिरथामराः ।
उपदेशो मया दत्तः क्रियतां शीघ्रमेष वै
yaṣṭavyaṃ kratubhiḥ sarvairekasthitirathāmarāḥ |
upadeśo mayā dattaḥ kriyatāṃ śīghrameṣa vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्तास्तदा देवा गाः पशूंश्चानुकल्प्य ते ।
मुमुचुश्चरणार्थाय रक्षार्थं सरमां ददुः
evamuktāstadā devā gāḥ paśūṃścānukalpya te |
mumucuścaraṇārthāya rakṣārthaṃ saramāṃ daduḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताश्च गावो देवशुन्या रक्ष्यमाणा धराधरे ।
तत्र जग्मुस्तदा गावश्चरन्त्यो यत्र तेऽसुराः
tāśca gāvo devaśunyā rakṣyamāṇā dharādhare |
tatra jagmustadā gāvaścarantyo yatra te'surāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते च गावस्तु ता दृष्ट्वा शुक्रमूचुः पुरोहितम् ।
पश्वर्थं देवगा ब्रह्मंश्चार्यन्ते रक्षमाणया ।
देवशून्या सरमया वद किं क्रियतेऽधुना
te ca gāvastu tā dṛṣṭvā śukramūcuḥ purohitam |
paśvarthaṃ devagā brahmaṃścāryante rakṣamāṇayā |
devaśūnyā saramayā vada kiṃ kriyate'dhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्तस्तदा शुक्रः प्रत्युवाचासुरांस्तदा ।
एता गा ह्रियतां शीघ्रमसुरा मा विलम्बथ
evamuktastadā śukraḥ pratyuvācāsurāṃstadā |
etā gā hriyatāṃ śīghramasurā mā vilambatha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्तास्तदा दैत्या जह्रुस्ता गा यदृच्छया ।
हृतासु तासु सरमा मार्गमन्वेषणे रता
evamuktāstadā daityā jahrustā gā yadṛcchayā |
hṛtāsu tāsu saramā mārgamanveṣaṇe ratā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपश्यत् सा दितेः पुत्रैर्नीता गावो धराधरे ।
दैत्यैरपि शुनी दृष्टा दृष्टमार्गा विशेषतः
apaśyat sā diteḥ putrairnītā gāvo dharādhare |
daityairapi śunī dṛṣṭā dṛṣṭamārgā viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा ते तां च साम्नैव सामपूर्वमिदं वचः ।
आसां गवां तु दुग्ध्वैव क्षीरं त्वं सरमे शुभे
dṛṣṭvā te tāṃ ca sāmnaiva sāmapūrvamidaṃ vacaḥ |
āsāṃ gavāṃ tu dugdhvaiva kṣīraṃ tvaṃ sarame śubhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिबस्वैवमिति प्रोक्ता तस्यै तद् ददुरञ्जसा ।
दत्त्वा तु क्षीरपानं तु तस्यै ते दैत्यनायकाः
pibasvaivamiti proktā tasyai tad dadurañjasā |
dattvā tu kṣīrapānaṃ tu tasyai te daityanāyakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मा भद्रे देवराजाय गाश्चेमा विनिवेदय ।
एवमुक्त्वा ततो दैत्या मुमुचुस्तां शुनीं वने
mā bhadre devarājāya gāścemā vinivedaya |
evamuktvā tato daityā mumucustāṃ śunīṃ vane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैर्मुक्ता सा सुरांस्तूर्णं जगाम खलु वेपती ।
नमश्चक्रे च देवेन्द्रं सरमा सुरसत्तमम्
tairmuktā sā surāṃstūrṇaṃ jagāma khalu vepatī |
namaścakre ca devendraṃ saramā surasattamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्याश्च मरुतो देवा देवेन्द्रेण निरूपिताः ।
गूढं गच्छत रक्षार्थं देवशुन्या महाबलाः
tasyāśca maruto devā devendreṇa nirūpitāḥ |
gūḍhaṃ gacchata rakṣārthaṃ devaśunyā mahābalāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्तास्तेन सूक्ष्मेण वपुषा जग्मुरञ्जसा ।
तेऽप्यागम्य सुरेन्द्राय नमश्रक्रुर्धराधरे
ityuktāstena sūkṣmeṇa vapuṣā jagmurañjasā |
te'pyāgamya surendrāya namaśrakrurdharādhare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां देवराजः पप्रच्छ क्व गावः सरमेऽभवन् ।
एवमुक्ता तु सरमा न जानामीति चाब्रवीत्
tāṃ devarājaḥ papraccha kva gāvaḥ sarame'bhavan |
evamuktā tu saramā na jānāmīti cābravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत इन्द्रो रुषा युक्तो यज्ञार्थमुपकल्पिताः ।
गावः क्व चेति मरुतः प्रोवाचेदं शुनी कथम्
tata indro ruṣā yukto yajñārthamupakalpitāḥ |
gāvaḥ kva ceti marutaḥ provācedaṃ śunī katham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्तास्तु मरुतो देवेन्द्रेण धराधरे ।
कथयामासुरव्यग्राः कर्म्म तत् सरमाकृतम्
evamuktāstu maruto devendreṇa dharādhare |
kathayāmāsuravyagrāḥ karmma tat saramākṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत इन्द्रः समुत्थाय पदा संताडयच्छुनीम् ।
क्रोधेन महताविष्टो देवेन्द्रः पाकशासनः
tata indraḥ samutthāya padā saṃtāḍayacchunīm |
krodhena mahatāviṣṭo devendraḥ pākaśāsanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीरं पीतं त्वया मूढे गावस्ताश्चासुरैर्हृताः ।
एवमुक्त्वा पदा तेन ताडिता सरमा धरे
kṣīraṃ pītaṃ tvayā mūḍhe gāvastāścāsurairhṛtāḥ |
evamuktvā padā tena tāḍitā saramā dhare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्येन्द्रपादघातेन क्षीरं वक्त्रात् प्रसुस्त्रुवे ।
स्त्रवता तेन पयसा सा शुनी यत्र गा भवन् ।
जगाम तत्र देवेन्द्रः सहसैन्यस्तदा धरे
tasyendrapādaghātena kṣīraṃ vaktrāt prasustruve |
stravatā tena payasā sā śunī yatra gā bhavan |
jagāma tatra devendraḥ sahasainyastadā dhare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गत्वा चापश्यद् देवेन्द्रस्ता गा दैत्यैरुपाहृताः ।
पालनां चक्रुर्ये दैत्या बलिनो भृशम् ।
ते सैन्यैर्निहताः सद्यस्तत्यजुर्गाः स्वमूर्त्तिभिः
gatvā cāpaśyad devendrastā gā daityairupāhṛtāḥ |
pālanāṃ cakrurye daityā balino bhṛśam |
te sainyairnihatāḥ sadyastatyajurgāḥ svamūrttibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सामन्तैश्च सुरेन्द्रोऽथ वृतः परमहर्षितैः ।
ताश्च लब्ध्वा महेन्द्रस्तु मुदा परमया युतः
sāmantaiśca surendro'tha vṛtaḥ paramaharṣitaiḥ |
tāśca labdhvā mahendrastu mudā paramayā yutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चकार यज्ञान् विविधान् सहस्त्रानपि स प्रभुः ।
क्रियमाणैस्ततो यज्ञैर्ववृधेन्द्रस्य तद् बलम्
cakāra yajñān vividhān sahastrānapi sa prabhuḥ |
kriyamāṇaistato yajñairvavṛdhendrasya tad balam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्द्धितेन बलेनेन्द्रो देवसैन्यमुवाच ह ।
सन्नह्यन्तां सुराः शीघ्रं दैत्यानां वधकर्मणि
varddhitena balenendro devasainyamuvāca ha |
sannahyantāṃ surāḥ śīghraṃ daityānāṃ vadhakarmaṇi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्तास्ततो देवाः सन्नद्धास्तत्क्षणेऽभवन् ।
असुराणामभावाय जग्मुर्देवाः सवासवाः
evamuktāstato devāḥ sannaddhāstatkṣaṇe'bhavan |
asurāṇāmabhāvāya jagmurdevāḥ savāsavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गत्वा तु युयुधुस्तूर्णं विजिग्युस्त्वासुरीं चमूम् ।
जिताश्च देवैरसुरा हतशेषा धराधरे ।
ममज्जुः सागरजले भयत्रस्ता विचेतसः
gatvā tu yuyudhustūrṇaṃ vijigyustvāsurīṃ camūm |
jitāśca devairasurā hataśeṣā dharādhare |
mamajjuḥ sāgarajale bhayatrastā vicetasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवराजोऽपि त्रिदिवं लोकपालैः समं धरे ।
आरुह्य बुभुजे प्राग्वत् स देवो देवराट् प्रभुः
devarājo'pi tridivaṃ lokapālaiḥ samaṃ dhare |
āruhya bubhuje prāgvat sa devo devarāṭ prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
य एनं श्रृणुयान्नित्यं सरमाख्यानमुत्तमम् ।
स गोमेधस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः
ya enaṃ śrṛṇuyānnityaṃ saramākhyānamuttamam |
sa gomedhasya yajñasya phalaṃ prāpnoti mānavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रष्टराज्यश्च यो राजा श्रृणोतीदं समाहितः ।
स देवेन्द्र इव स्वर्गं राज्यं स्वं लभते नरः
bhraṣṭarājyaśca yo rājā śrṛṇotīdaṃ samāhitaḥ |
sa devendra iva svargaṃ rājyaṃ svaṃ labhate naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.