प्रजापाल उवाच । कथमग्नेः समुत्पत्तिरश्विनोर्वा महामुने । गौर्या गणपतेर्वाऽपि नागानां वा गुहस्य च
prajāpāla uvāca | kathamagneḥ samutpattiraśvinorvā mahāmune | gauryā gaṇapatervā'pi nāgānāṃ vā guhasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदित्यचन्द्रमातॄणां दुर्गाया वा दिशां तथा । धनदस्य च विष्णोर्वा धर्मस्य परमेष्ठिनः
ādityacandramātṝṇāṃ durgāyā vā diśāṃ tathā | dhanadasya ca viṣṇorvā dharmasya parameṣṭhinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शम्भोर्वापि पितॄणां च तथा चन्द्रमसो मुने । शरीरदेवता ह्येताः कथं मूर्त्तित्वमागताः
śambhorvāpi pitṝṇāṃ ca tathā candramaso mune | śarīradevatā hyetāḥ kathaṃ mūrttitvamāgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं च तासां मुने भोज्यं का वा संज्ञा तिथिश्च का । यस्यां यष्टास्त्वमी पुंसां फलं यच्छन्त्यनामयम् । एतन्मे सरहस्यं तु मुने त्वं वक्तुमर्हसि
kiṃ ca tāsāṃ mune bhojyaṃ kā vā saṃjñā tithiśca kā | yasyāṃ yaṣṭāstvamī puṃsāṃ phalaṃ yacchantyanāmayam | etanme sarahasyaṃ tu mune tvaṃ vaktumarhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महातपा उवाच । योगसाध्यः स्वरूपेण आत्मा नारायणात्मकः । सर्वज्ञः क्रीडतस्तस्य भोगेच्छा चात्मनात्मनि । क्षोभितेऽभून्महाभूते एतच्छब्दं तदद्भुतम्
mahātapā uvāca | yogasādhyaḥ svarūpeṇa ātmā nārāyaṇātmakaḥ | sarvajñaḥ krīḍatastasya bhogecchā cātmanātmani | kṣobhite'bhūnmahābhūte etacchabdaṃ tadadbhutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमप्यप्रीतिमत्तोयं विकारं समरोचयत् । विकुर्वतस्तस्य तदा महानग्निः समुत्थितः । कोटिज्वालापरीवारः शब्दवान् दहनात्मकः
tamapyaprītimattoyaṃ vikāraṃ samarocayat | vikurvatastasya tadā mahānagniḥ samutthitaḥ | koṭijvālāparīvāraḥ śabdavān dahanātmakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असावप्यतितेजस्वी विकारं समरोचयत् । विकुर्वतो बभौ वह्नेर्वायुः परमदारुणः । तस्मादपि विकारस्थादाकाशं समपद्यत
asāvapyatitejasvī vikāraṃ samarocayat | vikurvato babhau vahnervāyuḥ paramadāruṇaḥ | tasmādapi vikārasthādākāśaṃ samapadyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्छब्दलक्षणं व्योम स च वायुः प्रतापवान् । तच्च तेजोऽम्भसा युक्तं श्लिष्टमन्योन्यतस्तदा
tacchabdalakṣaṇaṃ vyoma sa ca vāyuḥ pratāpavān | tacca tejo'mbhasā yuktaṃ śliṣṭamanyonyatastadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेजसा शोषितं तोयं वायुना उग्रगामिना । बाधितेन तथा व्योम्ना मार्गे दत्ते तु तत्क्षणात्
tejasā śoṣitaṃ toyaṃ vāyunā ugragāminā | bādhitena tathā vyomnā mārge datte tu tatkṣaṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिण्डीभूतं तथा सर्वं काठिन्यं समपद्यत । सेयं पृथ्वी महाभाग तेषां वृद्धतराऽभवत्
piṇḍībhūtaṃ tathā sarvaṃ kāṭhinyaṃ samapadyata | seyaṃ pṛthvī mahābhāga teṣāṃ vṛddhatarā'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्णां योगकाठिन्यादेकैकगुणवृद्धितः । पृथ्वी पञ्चगुणा ज्ञेया तेऽप्येतस्यां व्यवस्थिताः
caturṇāṃ yogakāṭhinyādekaikaguṇavṛddhitaḥ | pṛthvī pañcaguṇā jñeyā te'pyetasyāṃ vyavasthitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स च काठिन्यकं कुर्वन् ब्रह्माण्डं समपद्यत । तस्मिन् नारायणो देवश्चतुर्मूर्तिश्चतुर्भुजः
sa ca kāṭhinyakaṃ kurvan brahmāṇḍaṃ samapadyata | tasmin nārāyaṇo devaścaturmūrtiścaturbhujaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राजापत्येन रूपेण सिसृक्षुर्विविधाः प्रजाः । चिन्तयन् नाधिगच्छेत सृष्टिं लोकपितामहः
prājāpatyena rūpeṇa sisṛkṣurvividhāḥ prajāḥ | cintayan nādhigaccheta sṛṣṭiṃ lokapitāmahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततोऽस्य सुमहान् कोपो जज्ञे परमदारुणः । तस्मात् कोपात् सहस्त्रार्चिरुत्तस्थौ दहनात्मकः
tato'sya sumahān kopo jajñe paramadāruṇaḥ | tasmāt kopāt sahastrārciruttasthau dahanātmakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तं दिधक्षुर्ब्रह्माणं ब्रह्मणोक्तस्तदा नृप । हव्यं कव्यं वहस्वेति ततोऽसौ हव्यवाहनः
sa taṃ didhakṣurbrahmāṇaṃ brahmaṇoktastadā nṛpa | havyaṃ kavyaṃ vahasveti tato'sau havyavāhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्माणं क्षुधितः प्रायात् किं करोमि प्रसाधि माम् । स ब्रह्मा प्रत्युवाचाथ त्रिधा तृप्तिमवाप्स्यसि
brahmāṇaṃ kṣudhitaḥ prāyāt kiṃ karomi prasādhi mām | sa brahmā pratyuvācātha tridhā tṛptimavāpsyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्तासु दक्षिणास्वादौ तृप्तिर्भूत्वा यतोऽमरान् । नयसे दक्षिणाभागं दक्षिणाग्निस्ततोऽभवत्
dattāsu dakṣiṇāsvādau tṛptirbhūtvā yato'marān | nayase dakṣiṇābhāgaṃ dakṣiṇāgnistato'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आ समन्ताद्धुतं किंचिद् यत् त्रिलोके विभावसो । तद् वहस्व सुरार्थाय ततस्त्वं हव्यवाहनः
ā samantāddhutaṃ kiṃcid yat triloke vibhāvaso | tad vahasva surārthāya tatastvaṃ havyavāhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहं शरीरमित्युक्तं तत्पतिस्त्वं यतोऽधुना । अतो वै गार्हपत्यस्त्वं भव सर्वगतो विभो
gṛhaṃ śarīramityuktaṃ tatpatistvaṃ yato'dhunā | ato vai gārhapatyastvaṃ bhava sarvagato vibho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वान् नरान् हुतो येन नयसे सद्गतिं प्रभो । अतो वैश्वानरो नाम तव वाक्यं भविष्यति
viśvān narān huto yena nayase sadgatiṃ prabho | ato vaiśvānaro nāma tava vākyaṃ bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रविणं बलमित्युक्तं धनं च द्रविणं यतः । ददाति तद् भवानेव द्रविणोदास्ततोऽभवत्
draviṇaṃ balamityuktaṃ dhanaṃ ca draviṇaṃ yataḥ | dadāti tad bhavāneva draviṇodāstato'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तनुं पास्यतनुं पासि येन त्वं सर्वदा विभो । ततस्तनूनपान्नाम तव वत्स भविष्यति
tanuṃ pāsyatanuṃ pāsi yena tvaṃ sarvadā vibho | tatastanūnapānnāma tava vatsa bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवान् जातानि वै वेद अजातानि च येन वै । अतस्ते नाम भवतु जातवेदा इति प्रभो
bhavān jātāni vai veda ajātāni ca yena vai | ataste nāma bhavatu jātavedā iti prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाराः सामान्यतः पुंसो विशेषेण द्विजातयः । ते शंसन्ति यतस्त्वां तु नाराशंसस्ततो भव
nārāḥ sāmānyataḥ puṃso viśeṣeṇa dvijātayaḥ | te śaṃsanti yatastvāṃ tu nārāśaṃsastato bhava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अगस् तिरोभवेन्नित्यं निःशब्दो निश्चयात्मकः । अगस्त्वं सर्वगत्वाच्च तेनाग्निस्त्वं भविष्यसि
agas tirobhavennityaṃ niḥśabdo niścayātmakaḥ | agastvaṃ sarvagatvācca tenāgnistvaṃ bhaviṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्मा प्रपूरणशब्दो य इध्मा नाम प्रकीर्त्यते । पूरितस्यागतिर्येन तेनेध्मस्त्वं भविष्यसि
dhmā prapūraṇaśabdo ya idhmā nāma prakīrtyate | pūritasyāgatiryena tenedhmastvaṃ bhaviṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
याज्यान्येतानि नामानि तव पुत्र महामखे । यजन्तस्त्वां नराः कामैस्तर्पयिष्यन्त्यसंशयम्
yājyānyetāni nāmāni tava putra mahāmakhe | yajantastvāṃ narāḥ kāmaistarpayiṣyantyasaṃśayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.