Varāha Purāṇa 188

धरण्युवाच ॥ देवदेवोऽसि देवानां लोकनाथोऽपरिग्रहः ॥ आाशेौचकर्म विधिवच्छ्रोतुमिच्छामि माधव

dharaṇyuvāca || devadevo'si devānāṃ lokanātho'parigrahaḥ || āāśeaucakarma vidhivacchrotumicchāmi mādhava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीवराह उवाच ॥ आशेौचं शृणु कल्याणि यथा शुध्यन्ति मानवाः ॥ गतायुषस्तृतीयेन स्नानं कुर्यान्नदीजले

śrīvarāha uvāca || āśeaucaṃ śṛṇu kalyāṇi yathā śudhyanti mānavāḥ || gatāyuṣastṛtīyena snānaṃ kuryānnadījale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिण्डं संचूरणं दद्यात्त्रींश्च दद्याज्जलाञ्जलीन् ॥ चतुर्थे पंचमे षष्ठे पिण्डमेकं जलाञ्जलिम्

piṇḍaṃ saṃcūraṇaṃ dadyāttrīṃśca dadyājjalāñjalīn || caturthe paṃcame ṣaṣṭhe piṇḍamekaṃ jalāñjalim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यस्थानेषु दातव्यं स्नानात्त्वहनि सप्तमे ॥ एवं प्रतिदिनं कार्यं यावच्च दशमं दिनम्

anyasthāneṣu dātavyaṃ snānāttvahani saptame || evaṃ pratidinaṃ kāryaṃ yāvacca daśamaṃ dinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षारादिना वस्त्रशौचं दिने च दशमे तथा ॥ तिलामलकस्नेहेन गोत्रजः स्नानमाचरेत्

kṣārādinā vastraśaucaṃ dine ca daśame tathā || tilāmalakasnehena gotrajaḥ snānamācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकादशे च दिवसे एकोद्दिष्टं यथाविधि।। स्नात्वा चैव शुचिर्भूत्वा प्रेतं विप्रेषु योजयेत्

ekādaśe ca divase ekoddiṣṭaṃ yathāvidhi|| snātvā caiva śucirbhūtvā pretaṃ vipreṣu yojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकोद्दिष्टं मनुष्याणां चातुर्वर्ण्यस्य माधवि॥ यथैकं द्रव्यसंयुक्तं स्वं विप्रं भोजयेत्तदा

ekoddiṣṭaṃ manuṣyāṇāṃ cāturvarṇyasya mādhavi|| yathaikaṃ dravyasaṃyuktaṃ svaṃ vipraṃ bhojayettadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नात्वा चैव शुचिर्भूत्वा प्रेतं प्रेतेषु योजयेत्॥ एकोद्दिष्टं तु द्रव्याणां चातुर्वर्ण्यस्य माधवि

snātvā caiva śucirbhūtvā pretaṃ preteṣu yojayet|| ekoddiṣṭaṃ tu dravyāṇāṃ cāturvarṇyasya mādhavi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपाकद्रव्यं संगृह्य ब्रह्मणो वचनं यथा।। त्रिषु वर्णेषु कर्त्तव्यं पाकभोजनमित्युत

apākadravyaṃ saṃgṛhya brahmaṇo vacanaṃ yathā|| triṣu varṇeṣu karttavyaṃ pākabhojanamityuta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुश्रूषया विपन्नानां शूद्राणां च वरानने।। त्रयोदशे दिने प्राप्ते सुपक्वैर्भोजयेद्द्विजान्

śuśrūṣayā vipannānāṃ śūdrāṇāṃ ca varānane|| trayodaśe dine prāpte supakvairbhojayeddvijān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृतस्य नाम चोद्दिश्य यस्यार्थे च प्रयोजितः।। स्वर्गतस्येति सङ्कल्प्य कृत्वा ब्राह्मणमन्दिरम्

mṛtasya nāma coddiśya yasyārthe ca prayojitaḥ|| svargatasyeti saṅkalpya kṛtvā brāhmaṇamandiram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गत्वा निमन्त्रितं विप्रं नम्रो भूत्वा समाहितः ॥ मन्त्रेणानेन भो देवि मनस्येव पठन्ति तम्

gatvā nimantritaṃ vipraṃ namro bhūtvā samāhitaḥ || mantreṇānena bho devi manasyeva paṭhanti tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गतोऽसि दिव्यलोके त्वं कृतान्तविहितेन च ॥ मनसा वायुभूतस्त्वं विप्रमेनं समाश्रय

gato'si divyaloke tvaṃ kṛtāntavihitena ca || manasā vāyubhūtastvaṃ vipramenaṃ samāśraya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाद्संवाहनं कार्यं प्रेतस्य हितकाम्यया ॥ प्रेतभोगशरीरे तु ब्राह्मणस्य च सुन्दरि

pādsaṃvāhanaṃ kāryaṃ pretasya hitakāmyayā || pretabhogaśarīre tu brāhmaṇasya ca sundari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावत्तु तिष्ठते तत्र प्रेतभोगमुदीक्षते ॥ तावन्न संस्पृशेद्भूमे मम गात्रं प्रतिष्ठितम्

yāvattu tiṣṭhate tatra pretabhogamudīkṣate || tāvanna saṃspṛśedbhūme mama gātraṃ pratiṣṭhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रभातायां तु शर्वर्यामुदिते च दिवाकरे ॥ श्मश्रुकर्म प्रकर्त्तव्यं विप्रस्य तु यथाविधि

prabhātāyāṃ tu śarvaryāmudite ca divākare || śmaśrukarma prakarttavyaṃ viprasya tu yathāvidhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्तङ्गते तथादित्ये गत्वा ब्राह्मणमन्दिरम् ॥ दत्त्वा तु पाद्यं विधिवन् नमस्कृत्य द्विजोत्तमम्

astaṅgate tathāditye gatvā brāhmaṇamandiram || dattvā tu pādyaṃ vidhivan namaskṛtya dvijottamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निपातदेशं संगृह्य शुचिदेशे समाहितः॥ नदीकूले निखाते वा प्रेतभूमिं विनिर्देशेत्

nipātadeśaṃ saṃgṛhya śucideśe samāhitaḥ|| nadīkūle nikhāte vā pretabhūmiṃ vinirdeśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुःषष्टिकृतं भागं यथावत्सुकृतं भवेत्॥ ततो दक्षिणपूर्वेषु दिग्विभागेषु सुन्दरि

catuḥṣaṣṭikṛtaṃ bhāgaṃ yathāvatsukṛtaṃ bhavet|| tato dakṣiṇapūrveṣu digvibhāgeṣu sundari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छायायां कुंजरस्यापि नदीकूलद्रुमे तथा ॥ चाण्डालादिप्रहीणे तु प्रेतकार्यं समाचरेत्

chāyāyāṃ kuṃjarasyāpi nadīkūladrume tathā || cāṇḍālādiprahīṇe tu pretakāryaṃ samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यं देशं च न पश्यन्ति कुक्कुटश्वानशूकराः ॥ श्वा चापोहति रावेण गर्जितेन च शूकरः

yaṃ deśaṃ ca na paśyanti kukkuṭaśvānaśūkarāḥ || śvā cāpohati rāveṇa garjitena ca śūkaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुक्कुटः पक्षवातेन चाण्डालश्च यथा धरे।। तत्र कुर्वन्ति ये श्राद्धं पितॄणां बन्धनप्रदम्

kukkuṭaḥ pakṣavātena cāṇḍālaśca yathā dhare|| tatra kurvanti ye śrāddhaṃ pitṝṇāṃ bandhanapradam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्जनीया बुधैरेते प्रेतकार्येषु सुन्दरि ॥ देवतासुरगन्धर्वाः पिशाचोरगराक्षसाः

varjanīyā budhairete pretakāryeṣu sundari || devatāsuragandharvāḥ piśācoragarākṣasāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागा भूतानि यज्ञाश्च ये च स्थावरजङ्गमाः ॥ स्नानं कृत्वा यथा देवि तव पृष्ठे प्रतिष्ठिताः ॥ २६ ॥। धारयिष्यामि सुश्रोणि विष्णुमायाततं जगत् ॥ चण्डालमादितः कृत्वा नराणां तु शुभाशुभम्

nāgā bhūtāni yajñāśca ye ca sthāvarajaṅgamāḥ || snānaṃ kṛtvā yathā devi tava pṛṣṭhe pratiṣṭhitāḥ || 26 ||| dhārayiṣyāmi suśroṇi viṣṇumāyātataṃ jagat || caṇḍālamāditaḥ kṛtvā narāṇāṃ tu śubhāśubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नानं कुर्वन्तु ते भूमे स्थण्डिले तदनन्तरे ॥ अकृत्वा पृथिवीभागं निवापं ये तु कुर्वते

snānaṃ kurvantu te bhūme sthaṇḍile tadanantare || akṛtvā pṛthivībhāgaṃ nivāpaṃ ye tu kurvate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वदधीनं जगद्भद्रे तवोच्छिष्टं हतं भवेत् ॥ न देवाः पितरस्तस्य गृह्णन्तीह कदाचन

tvadadhīnaṃ jagadbhadre tavocchiṣṭaṃ hataṃ bhavet || na devāḥ pitarastasya gṛhṇantīha kadācana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पतन्ति नरके घोरे तेनोच्छिष्टेन सुन्दरि ॥ स्थण्डिले प्रेतभागं तु दद्यात्पूर्वाह्णिकं तु तम्

patanti narake ghore tenocchiṣṭena sundari || sthaṇḍile pretabhāgaṃ tu dadyātpūrvāhṇikaṃ tu tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वा तु पिण्डसङ्कल्पं नामगोत्रेण माधवि ॥ पश्चादश्नन्ति गोत्राणि कुलजाश्चैकभोजनाः

kṛtvā tu piṇḍasaṅkalpaṃ nāmagotreṇa mādhavi || paścādaśnanti gotrāṇi kulajāścaikabhojanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न दद्यादन्यगोत्रेभ्यो ये न भुञ्जन्ति तत्र वै ॥ चतुर्णामपि वर्णानां प्रेतकार्येषु सुन्दरी

na dadyādanyagotrebhyo ye na bhuñjanti tatra vai || caturṇāmapi varṇānāṃ pretakāryeṣu sundarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं दत्तेन प्रीयन्ते प्रेतलोकगता नराः ॥ अदत्वा प्रेतभागं तु भुङ्क्ते यस्तत्र मानवः

evaṃ dattena prīyante pretalokagatā narāḥ || adatvā pretabhāgaṃ tu bhuṅkte yastatra mānavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गत्वा महानदीं सोऽपि सचैलं स्नानमाचरेत् ॥ तीर्थानि मनसा गत्वा त्रिभिरभ्युक्षयेद्भुवम्

gatvā mahānadīṃ so'pi sacailaṃ snānamācaret || tīrthāni manasā gatvā tribhirabhyukṣayedbhuvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं शुद्धिं ततः कृत्वा ब्राह्मणान् शीघ्रमानयेत् ॥ आगतांश्च द्विजान् दृष्ट्वा कर्त्तव्या स्वागतक्रिया

evaṃ śuddhiṃ tataḥ kṛtvā brāhmaṇān śīghramānayet || āgatāṃśca dvijān dṛṣṭvā karttavyā svāgatakriyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्घ्यं पाद्यं ततो दद्याद्धृष्टपुष्टेन माधवि ॥ आसनं चोपकल्पेत मन्त्रेण विधिपूर्वकम्

arghyaṃ pādyaṃ tato dadyāddhṛṣṭapuṣṭena mādhavi || āsanaṃ copakalpeta mantreṇa vidhipūrvakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्त्रः- इदं ते आसनं दत्तं विश्रामं क्रियतां द्विज॥ कुरुष्व मे प्रसादं च सुप्रसीद् द्विजोत्तम

mantraḥ- idaṃ te āsanaṃ dattaṃ viśrāmaṃ kriyatāṃ dvija|| kuruṣva me prasādaṃ ca suprasīd dvijottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपवेश्यासने विप्रं छत्रं सङ्कल्पयेत्पुनः ॥ निवारणार्थमाकाशे भूता गगनचारिणः

upaveśyāsane vipraṃ chatraṃ saṅkalpayetpunaḥ || nivāraṇārthamākāśe bhūtā gaganacāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवगन्धर्व यक्षाश्च सिद्धसंघा महासुराः ॥ धारणार्थं तथाकाशे छत्रं तेजस्विनां कृतम् ॥ ३९ ॥। प्रेतस्य च हितार्थाय धारयेत वसुन्धरे ॥ पूर्वं संहृष्टतुष्टेन प्रेतभागं च दापयेत्

devagandharva yakṣāśca siddhasaṃghā mahāsurāḥ || dhāraṇārthaṃ tathākāśe chatraṃ tejasvināṃ kṛtam || 39 ||| pretasya ca hitārthāya dhārayeta vasundhare || pūrvaṃ saṃhṛṣṭatuṣṭena pretabhāgaṃ ca dāpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छत्रमावरणार्थं तु दद्याञ्चैव द्विजातये ॥ आकाशे तत्र पश्यन्ति देवाः सिद्धपुरोगमाः

chatramāvaraṇārthaṃ tu dadyāñcaiva dvijātaye || ākāśe tatra paśyanti devāḥ siddhapurogamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धर्वा ह्यसुराः सिद्धा राक्षसाः पिशिताशिनः ॥ दृश्यमानेषु सर्वेषु प्रेतः संव्रीडितो भवेत्

gandharvā hyasurāḥ siddhā rākṣasāḥ piśitāśinaḥ || dṛśyamāneṣu sarveṣu pretaḥ saṃvrīḍito bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्रीडमानं ततो दृष्ट्वा हसंत्यसुरराक्षसाः ॥ एवं निवारणं छत्रमादित्येन कृतं पुरा

vrīḍamānaṃ tato dṛṣṭvā hasaṃtyasurarākṣasāḥ || evaṃ nivāraṇaṃ chatramādityena kṛtaṃ purā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रेतलोकगतानां च सर्वदेवर्षिणां पुरा ॥ अग्निवर्षं शिलावर्षं तप्तं तत्र जलोदकम्

pretalokagatānāṃ ca sarvadevarṣiṇāṃ purā || agnivarṣaṃ śilāvarṣaṃ taptaṃ tatra jalodakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भस्मवर्षं ततो घोरमहोरात्रेण माधवि ॥ पादौ च ते न दह्येतां यमस्य विषयं गते ॥ तमोऽन्धकारविषमं दुर्गमं घोरदर्शनम्

bhasmavarṣaṃ tato ghoramahorātreṇa mādhavi || pādau ca te na dahyetāṃ yamasya viṣayaṃ gate || tamo'ndhakāraviṣamaṃ durgamaṃ ghoradarśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकाकी दुःसहं लोके पथा येन स गच्छति ॥ कालो मृत्युश्च दूतश्च यष्टिमुद्यम्य पृष्ठतः

ekākī duḥsahaṃ loke pathā yena sa gacchati || kālo mṛtyuśca dūtaśca yaṣṭimudyamya pṛṣṭhataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहोरात्रेण घोरेण प्रेतं नयति माधवि ॥ दद्यात्तदर्थं विप्राय पदत्रे च सुखावहे

ahorātreṇa ghoreṇa pretaṃ nayati mādhavi || dadyāttadarthaṃ viprāya padatre ca sukhāvahe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तप्तवालुमयी भूमिः कण्टकैरुपसंस्तृता।। तेन दुर्गाणि तरति दत्तयोपानहात्र वै

taptavālumayī bhūmiḥ kaṇṭakairupasaṃstṛtā|| tena durgāṇi tarati dattayopānahātra vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्चाद्धूपं च दीपं च दद्याद्वै मन्त्रपूर्वकम्।। याति येन विजानीयात्पृथक्प्रेतेन योजयेत्

paścāddhūpaṃ ca dīpaṃ ca dadyādvai mantrapūrvakam|| yāti yena vijānīyātpṛthakpretena yojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नामगोत्रमुदाहृत्य प्रेताय तदनन्तरम् ॥ शीघ्रमावाहयेद्भूमे दर्भपात्रे च भूतले

nāmagotramudāhṛtya pretāya tadanantaram || śīghramāvāhayedbhūme darbhapātre ca bhūtale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्त्रः- इह लोकं परित्यज्य गतोऽसि परमां गतिम् ॥ गृह्ण गन्धं मुदा युक्तो भक्त्या प्रेतोपपादितम्

mantraḥ- iha lokaṃ parityajya gato'si paramāṃ gatim || gṛhṇa gandhaṃ mudā yukto bhaktyā pretopapāditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धमन्त्रः- सर्वगन्धं सर्वपुष्पं धूपं दीपं तथैव च ॥ प्रतिगृह्णीष्व विप्रेन्द्र प्रेतमोक्षप्रदो भव

gandhamantraḥ- sarvagandhaṃ sarvapuṣpaṃ dhūpaṃ dīpaṃ tathaiva ca || pratigṛhṇīṣva viprendra pretamokṣaprado bhava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं वस्त्राणि विप्राय सर्वाण्याभरणानि च ॥ पुनः पुनश्च पक्वान्नं प्रयच्छेत्तु वसुन्धरे

evaṃ vastrāṇi viprāya sarvāṇyābharaṇāni ca || punaḥ punaśca pakvānnaṃ prayacchettu vasundhare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमादीनि द्रव्याणि प्रेतभोग्यानि सर्वशः ॥ पादशौचादि त्रिः कृत्वा चातुर्वर्ण्यस्य माधवि

evamādīni dravyāṇi pretabhogyāni sarvaśaḥ || pādaśaucādi triḥ kṛtvā cāturvarṇyasya mādhavi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवंविधः प्रयोक्तव्यः शूद्राणां मन्त्रवर्जितम् ॥ अमन्त्रस्य च शूद्रस्य विप्रो गृह्णाति मन्त्रतः

evaṃvidhaḥ prayoktavyaḥ śūdrāṇāṃ mantravarjitam || amantrasya ca śūdrasya vipro gṛhṇāti mantrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्सर्वं विनिर्वर्त्य पक्वान्नं भोजयेद्द्विजम्।। भोक्ष्यमाणेन विप्रेण ज्ञानशुद्धेन सुन्दरि

etatsarvaṃ vinirvartya pakvānnaṃ bhojayeddvijam|| bhokṣyamāṇena vipreṇa jñānaśuddhena sundari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रेताय प्रथमं दद्यान्न स्पृशेत परात्परम् ।। सर्वं व्यञ्जनसंयुक्तं प्रेतभागं प्रकल्पयेत्

pretāya prathamaṃ dadyānna spṛśeta parātparam || sarvaṃ vyañjanasaṃyuktaṃ pretabhāgaṃ prakalpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवत्वं ब्राह्मणत्वं च प्रेतपिण्डे प्रदीयते ।। मानुषत्वं निवापेषु ज्ञातव्यं सततं बुधैः

devatvaṃ brāhmaṇatvaṃ ca pretapiṇḍe pradīyate || mānuṣatvaṃ nivāpeṣu jñātavyaṃ satataṃ budhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितृस्थाने प्रदातव्यं विधानान्मन्त्रसंयुतम् ।। एवं प्रेतेषु विप्रेषु एव कालो न विद्यते

pitṛsthāne pradātavyaṃ vidhānānmantrasaṃyutam || evaṃ preteṣu vipreṣu eva kālo na vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हस्तशौचं पुनः कृत्वा ह्युपस्पृश्य यथाविधि ।। समन्त्रं प्रतिगृह्णाति पक्वान्नं भक्ष्यभोजनम्

hastaśaucaṃ punaḥ kṛtvā hyupaspṛśya yathāvidhi || samantraṃ pratigṛhṇāti pakvānnaṃ bhakṣyabhojanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुज्यमानस्य विप्रस्य प्रेतभागं च नित्यशः ।। ज्ञातिवर्गेषु गोत्रेषु सम्बन्धिस्वजनेषु च

bhujyamānasya viprasya pretabhāgaṃ ca nityaśaḥ || jñātivargeṣu gotreṣu sambandhisvajaneṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भागस्तत्र प्रदातव्यस्तस्यार्थे यस्य विद्यते ।। विप्राय दीयमाने तु वारणीयं न केनचित्

bhāgastatra pradātavyastasyārthe yasya vidyate || viprāya dīyamāne tu vāraṇīyaṃ na kenacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निवारयति यो दत्तं गुरुहत्याफलं लभेत् ।। न देवा प्रतिगृह्णन्ति नाग्नय पितरस्तथा

nivārayati yo dattaṃ guruhatyāphalaṃ labhet || na devā pratigṛhṇanti nāgnaya pitarastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं विलुप्यते धर्मः प्रेतस्तत्र न तुष्यति ।। एवं विचिन्त्यमानस्य यथा धर्मो न लुप्यते

evaṃ vilupyate dharmaḥ pretastatra na tuṣyati || evaṃ vicintyamānasya yathā dharmo na lupyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञातिसम्बन्धिमध्ये तु यो दद्यात्प्रेतभोजनम् ।। हृष्टेन मनसा विप्रे प्रेतभागं विशेषतः

jñātisambandhimadhye tu yo dadyātpretabhojanam || hṛṣṭena manasā vipre pretabhāgaṃ viśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कूटवत्प्रतितिष्ठेत दृष्ट्वा तृप्तिं न गच्छति ।। एवं तु प्रेतभावेन शीघ्रं मुञ्चति किल्बिषात्

kūṭavatpratitiṣṭheta dṛṣṭvā tṛptiṃ na gacchati || evaṃ tu pretabhāvena śīghraṃ muñcati kilbiṣāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृप्तिं ज्ञात्वा तु विप्रस्य पक्वान्नेन तु माधवि ।। दातव्यमुदके तस्य पाणावभ्युक्षणं ततः

tṛptiṃ jñātvā tu viprasya pakvānnena tu mādhavi || dātavyamudake tasya pāṇāvabhyukṣaṇaṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा तु प्रोषितं तेन उच्छिष्टं न विसर्ज्जयेत् ।। ब्राह्मणे नाप्यनुज्ञातः शीघ्रं संरंभयेत्ततः

dṛṣṭvā tu proṣitaṃ tena ucchiṣṭaṃ na visarjjayet || brāhmaṇe nāpyanujñātaḥ śīghraṃ saṃraṃbhayettataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दातव्यं तत्र चोच्छिष्टं येन हेतुमगर्हितम् ।। उपस्पृश्य विधानेन मम तीर्थगतेन च

dātavyaṃ tatra cocchiṣṭaṃ yena hetumagarhitam || upaspṛśya vidhānena mama tīrthagatena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुचिर्भूत्वा तु विधिवत्कृत्वा शान्त्युदकानि तु ।। प्रणम्य शिरसा देवि निवापस्थानमागतः ।। मन्त्रैः स्तुतिस्तु कर्त्तव्या तव भक्त्याऽवतिष्ठता

śucirbhūtvā tu vidhivatkṛtvā śāntyudakāni tu || praṇamya śirasā devi nivāpasthānamāgataḥ || mantraiḥ stutistu karttavyā tava bhaktyā'vatiṣṭhatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो नमो मेदिनि लोकमातरुर्व्यै महाशैलशिलाधरायै ।। नमोनमो धारिणि लोकधात्रि जगत्प्रतिष्ठे वसुधे नमोऽस्तु ते

namo namo medini lokamātarurvyai mahāśailaśilādharāyai || namonamo dhāriṇi lokadhātri jagatpratiṣṭhe vasudhe namo'stu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं निवापदानेन तव भक्तेन सुन्दरि ।। दद्यात्तिलोदकं तस्य नामगोत्रमुदाहरेत्

evaṃ nivāpadānena tava bhaktena sundari || dadyāttilodakaṃ tasya nāmagotramudāharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जानुभ्यामवनिं गत्वा नमस्कृत्य द्विजोत्तमान् ।। पाणिं संगृह्य हस्तेन मन्त्रेणोत्थापयेद्द्विजान्

jānubhyāmavaniṃ gatvā namaskṛtya dvijottamān || pāṇiṃ saṃgṛhya hastena mantreṇotthāpayeddvijān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दद्याच्छय्यानं देवि तथैवाञ्जनकङ्कणम् ।। अंजनं कंकणं गृह्य शय्यामाक्रम्य स द्विजः

dadyācchayyānaṃ devi tathaivāñjanakaṅkaṇam || aṃjanaṃ kaṃkaṇaṃ gṛhya śayyāmākramya sa dvijaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुहुर्तं तत्र विश्रम्य निवापस्थानमागतः।। गवां लांगूलमुद्धृत्य दद्याद्ब्राह्मणहस्तके

muhurtaṃ tatra viśramya nivāpasthānamāgataḥ|| gavāṃ lāṃgūlamuddhṛtya dadyādbrāhmaṇahastake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पात्रेणोदुम्बरस्थेन कृत्वा कृष्णतिलोदकम् ।। उदाहरेत्तु मन्त्रान्वै सौरभेयान् द्विजातयः

pātreṇodumbarasthena kṛtvā kṛṣṇatilodakam || udāharettu mantrānvai saurabheyān dvijātayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्त्रपूतं तदा तोयं सर्वपापप्रणाशनम् ।। उद्धृत्य तच्च लांगूलं तोयेनाभ्युक्ष्य वै ततः

mantrapūtaṃ tadā toyaṃ sarvapāpapraṇāśanam || uddhṛtya tacca lāṃgūlaṃ toyenābhyukṣya vai tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्चात्प्रेतं विसर्ज्यैवं दद्याद्दानं द्विजातये ।। निवापमन्नमशुचिं दद्याद्वायसतर्पणम

paścātpretaṃ visarjyaivaṃ dadyāddānaṃ dvijātaye || nivāpamannamaśuciṃ dadyādvāyasatarpaṇama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गत्वा तु ब्राह्मणेभ्योऽपि स्वगृहं यत्र तिष्ठति ।। पक्वान्नं भोजयेत्सर्वं न तिष्ठेत् प्रतिवासिकम्

gatvā tu brāhmaṇebhyo'pi svagṛhaṃ yatra tiṣṭhati || pakvānnaṃ bhojayetsarvaṃ na tiṣṭhet prativāsikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिपीलिकादिभूतानि प्रेतभागं च सर्वशः ।। कृत्वा तु तर्पणं देवि यस्यार्थे तस्य कल्पयेत्

pipīlikādibhūtāni pretabhāgaṃ ca sarvaśaḥ || kṛtvā tu tarpaṇaṃ devi yasyārthe tasya kalpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुक्तेषु तेषु सर्वेषु दीनानाथान् प्रतर्प्य च।। प्रेतराजपुरं गत्वा प्रयच्छति स माधवि

bhukteṣu teṣu sarveṣu dīnānāthān pratarpya ca|| pretarājapuraṃ gatvā prayacchati sa mādhavi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वान्नमक्षयं तस्य दत्तं भवति सुन्दरि।। कर्त्तव्य एवं संस्कारः प्रेतभावविशोधनः

sarvānnamakṣayaṃ tasya dattaṃ bhavati sundari|| karttavya evaṃ saṃskāraḥ pretabhāvaviśodhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नेमिप्रभृतिभिः शौचं चातुर्वर्ण्यस्य सर्वतः।। भविष्यति न सन्देहो दृष्टपूर्वं स्वयम्भुवा

nemiprabhṛtibhiḥ śaucaṃ cāturvarṇyasya sarvataḥ|| bhaviṣyati na sandeho dṛṣṭapūrvaṃ svayambhuvā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वा तु धर्मसंकल्पं प्रेतकार्यं विशेषतः।। न भेतव्यं त्वया पुत्र प्रेतकार्ये कृते सति

kṛtvā tu dharmasaṃkalpaṃ pretakāryaṃ viśeṣataḥ|| na bhetavyaṃ tvayā putra pretakārye kṛte sati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विस्तरेण मया प्रोक्तं प्रत्यक्षं नारदस्य च।। त्वया वत्स सुतस्यार्थे क्रतुरेकः प्रतिष्ठितः

vistareṇa mayā proktaṃ pratyakṣaṃ nāradasya ca|| tvayā vatsa sutasyārthe kraturekaḥ pratiṣṭhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात्प्रभृति लोकेषु पितृयज्ञो भविष्यति ।। एवं यास्यति वत्स त्वं न शोकं कर्त्तुमर्हसि

tasmātprabhṛti lokeṣu pitṛyajño bhaviṣyati || evaṃ yāsyati vatsa tvaṃ na śokaṃ karttumarhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवलोकं ब्रह्मलोकं विष्णुलोकं न सशंयः।। एवमुक्त्वा तदात्रेयः पितृकर्म यथाविधि

śivalokaṃ brahmalokaṃ viṣṇulokaṃ na saśaṃyaḥ|| evamuktvā tadātreyaḥ pitṛkarma yathāvidhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दातव्यं तु तृतीये च मासे सप्तनवेषु च ।। एकादशे तथा मासे दद्यात्सांवत्सरीं क्रियाम्

dātavyaṃ tu tṛtīye ca māse saptanaveṣu ca || ekādaśe tathā māse dadyātsāṃvatsarīṃ kriyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रेतस्यावाहनं कृत्वा शुचिर्भूत्वा समाहितः ।। पक्वान्नं भोजयेत्तत्र प्रेतभागं यथाविधि

pretasyāvāhanaṃ kṛtvā śucirbhūtvā samāhitaḥ || pakvānnaṃ bhojayettatra pretabhāgaṃ yathāvidhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्त्रयुक्तोपचारेण चातुर्वर्ण्यस्य सर्वतः ।। वृषलानाममन्त्राणां प्रयोक्तव्यं यथाविधि

mantrayuktopacāreṇa cāturvarṇyasya sarvataḥ || vṛṣalānāmamantrāṇāṃ prayoktavyaṃ yathāvidhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रेतकार्ये निवृत्ते तु पूर्णे संवत्सरे तथा ।। प्रयान्ति जन्तवः केचिद्गत्वा गच्छन्ति चापरे

pretakārye nivṛtte tu pūrṇe saṃvatsare tathā || prayānti jantavaḥ kecidgatvā gacchanti cāpare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितामहः स्नुषा भार्या ज्ञातिसम्बन्धिबान्धवाः ।। यद्येते बहवः सन्ति स्वप्नोपममिदं जगत्

pitāmahaḥ snuṣā bhāryā jñātisambandhibāndhavāḥ || yadyete bahavaḥ santi svapnopamamidaṃ jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयं मुहूर्त्तं रोदित्वा ततो याति पराङ्मुखः ।। स्नेहपाशेन बद्धो वै क्षणार्द्धान्मुच्यते ततः

svayaṃ muhūrttaṃ roditvā tato yāti parāṅmukhaḥ || snehapāśena baddho vai kṣaṇārddhānmucyate tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्य माता पिता कस्य कस्य भार्या सुतास्तथा ।। युगे युगे तु वर्त्तन्ते मोहपाशेन बध्यते

kasya mātā pitā kasya kasya bhāryā sutāstathā || yuge yuge tu varttante mohapāśena badhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नेहभावेन कर्त्तव्यः संस्कारो हि मृतस्य च ।। मातापितृसहस्राणि पुत्रदारशतानि च

snehabhāvena karttavyaḥ saṃskāro hi mṛtasya ca || mātāpitṛsahasrāṇi putradāraśatāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संसारेष्वनुभूतानि कस्य ते कस्य वा वयम् ।। स्वयम्भुवा विधिः प्रोक्तः प्रेतसंस्कारलक्षणः

saṃsāreṣvanubhūtāni kasya te kasya vā vayam || svayambhuvā vidhiḥ proktaḥ pretasaṃskāralakṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रेतकार्ये निवृत्ते तु पितृत्वमुपजायते ।। मासि मासि ह्यमायां वै कर्त्तव्यं पितृतर्पणम्

pretakārye nivṛtte tu pitṛtvamupajāyate || māsi māsi hyamāyāṃ vai karttavyaṃ pitṛtarpaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिता पितामहश्चैव तथैव प्रपितामहः ।। जुहुयाद्ब्राह्मणमुखे तृप्तिर्भवति शाश्वती

pitā pitāmahaścaiva tathaiva prapitāmahaḥ || juhuyādbrāhmaṇamukhe tṛptirbhavati śāśvatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमुक्त्वा स आत्रेयः पितृयज्ञ विनिश्चयम् ।। मुहूर्ते ध्यानमास्थाय तत्रैवान्तरधीयत

evamuktvā sa ātreyaḥ pitṛyajña viniścayam || muhūrte dhyānamāsthāya tatraivāntaradhīyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारद उवाच ।। श्रुत्वा तु मृतसंस्कारमात्रेयोक्तं यथाविधि ।। चातुवर्ण्यस्य सर्वस्य त्वया धर्मः प्रतिष्ठितः

nārada uvāca || śrutvā tu mṛtasaṃskāramātreyoktaṃ yathāvidhi || cātuvarṇyasya sarvasya tvayā dharmaḥ pratiṣṭhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितृयज्ञमुपश्राद्धे मासि मासि दिने तथा ।। वर्त्तयन्ति यथान्यायमृषयश्च तपोधनाः

pitṛyajñamupaśrāddhe māsi māsi dine tathā || varttayanti yathānyāyamṛṣayaśca tapodhanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्दिष्टं ब्राह्मणानां वै शूद्राणां मन्त्रवर्जितम् ।। नेमिना च कृतं श्राद्धं ततः प्रभृति वै द्विजाः

nirdiṣṭaṃ brāhmaṇānāṃ vai śūdrāṇāṃ mantravarjitam || neminā ca kṛtaṃ śrāddhaṃ tataḥ prabhṛti vai dvijāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुर्वन्ति सततं श्राद्धं नैमिश्राद्धं तदुच्यते ।। स्वस्त्यस्तु ते महाभाग यास्यामि मुनिसत्तम

kurvanti satataṃ śrāddhaṃ naimiśrāddhaṃ taducyate || svastyastu te mahābhāga yāsyāmi munisattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमुक्त्वा मुनिश्रेष्ठो नारदो द्विजतत्तमः ।। तेजसा द्योतयन्सर्वं गतः शक्रपुरं प्रति

evamuktvā muniśreṣṭho nārado dvijatattamaḥ || tejasā dyotayansarvaṃ gataḥ śakrapuraṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं च पिण्डसंकल्पं श्राद्धोत्पत्तिश्च माधवि ।। आत्रेयेणैव मुनिना स्थापितं ब्राह्मणेषु च

evaṃ ca piṇḍasaṃkalpaṃ śrāddhotpattiśca mādhavi || ātreyeṇaiva muninā sthāpitaṃ brāhmaṇeṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति श्रीवराहपुराणे भगवच्छास्त्रे पिण्डकल्प श्राद्धोत्पत्तिर्नामाष्टाशीत्यधिकशततमोऽध्याय

iti śrīvarāhapurāṇe bhagavacchāstre piṇḍakalpa śrāddhotpattirnāmāṣṭāśītyadhikaśatatamo'dhyāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.