भूम्यामनृतवादी च वेदजीवी च यो द्विजः ।।
नक्षत्री च निमित्ती च चाण्डालाध्यापकस्तथा ।।195.१
bhūmyāmanṛtavādī ca vedajīvī ca yo dvijaḥ ||
nakṣatrī ca nimittī ca cāṇḍālādhyāpakastathā ||195.1
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यमलोकस्थपापिवर्णनम् ।।
नाचिकेत उवाच ।।
कथ्यमानं मया विप्राः शृण्वन्तु तपसि स्थिताः ।।
नमश्च तस्मै देवाय धर्मराजाय धीमते
atha yamalokasthapāpivarṇanam ||
nāciketa uvāca ||
kathyamānaṃ mayā viprāḥ śṛṇvantu tapasi sthitāḥ ||
namaśca tasmai devāya dharmarājāya dhīmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संसारं तु यथाशक्ति कथ्यमानं निबोधत ।।
असत्यवादिनो ये च जन्तुस्त्रीबालघातकाः
saṃsāraṃ tu yathāśakti kathyamānaṃ nibodhata ||
asatyavādino ye ca jantustrībālaghātakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा ब्रह्महणः पापा ये च विश्वासघातकाः ।।
ये ये शठाः कृतघ्नाश्च लोलुपाः पारदारिकाः
tathā brahmahaṇaḥ pāpā ye ca viśvāsaghātakāḥ ||
ye ye śaṭhāḥ kṛtaghnāśca lolupāḥ pāradārikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कन्यानां दूषका ये च ये च पापरता नराः ।।
वेदानां दूषकाश्चैव वेदमार्गविहिंसकाः
kanyānāṃ dūṣakā ye ca ye ca pāparatā narāḥ ||
vedānāṃ dūṣakāścaiva vedamārgavihiṃsakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूद्राणां याजकाश्चैव हाहाभूता द्विजातयः ।।
अयाज्ययाजकाश्चैव ये ये कुष्ठयुता नराः
śūdrāṇāṃ yājakāścaiva hāhābhūtā dvijātayaḥ ||
ayājyayājakāścaiva ye ye kuṣṭhayutā narāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरापो ब्रह्महा चैव यो द्विजो वीरघातकः ।।
तथा वार्धुषिका ये च जिह्मप्रेक्षाश्च ये नराः
surāpo brahmahā caiva yo dvijo vīraghātakaḥ ||
tathā vārdhuṣikā ye ca jihmaprekṣāśca ye narāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातृत्यागी पितृत्यागी यः स्वसाध्वीं परित्यजेत् ।।
गुरुद्वेषी दुराचारो दूताश्चाव्यक्तभाषिणः
mātṛtyāgī pitṛtyāgī yaḥ svasādhvīṃ parityajet ||
gurudveṣī durācāro dūtāścāvyaktabhāṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहक्षेत्रहरा ये च सेतुबन्धविनाशकाः।।
अपुत्राश्चाप्यदाराश्च श्रद्धया च विवर्जिताः
gṛhakṣetraharā ye ca setubandhavināśakāḥ||
aputrāścāpyadārāśca śraddhayā ca vivarjitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अशौचा निर्दयाः पापा हिंसका व्रतभञ्जकाः ।।
सोमविक्रयिणश्चैव स्त्रीजितः सर्वविक्रयी
aśaucā nirdayāḥ pāpā hiṃsakā vratabhañjakāḥ ||
somavikrayiṇaścaiva strījitaḥ sarvavikrayī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वपापसुसङ्गाश्च चिन्तका येऽतिवैरिणः ।।
स्वाम्यर्थे न हता ये च ये च युद्धपराङ्मुखाः
sarvapāpasusaṅgāśca cintakā ye'tivairiṇaḥ ||
svāmyarthe na hatā ye ca ye ca yuddhaparāṅmukhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परवित्तापहारी च राजघाती च यो नरः ।।
अशक्तः पापघोषश्च तथा ये ह्यग्निजीविनः
paravittāpahārī ca rājaghātī ca yo naraḥ ||
aśaktaḥ pāpaghoṣaśca tathā ye hyagnijīvinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुश्रूषया च मुक्ता ये लिङ्गिनः पापकर्मिणः ।।
पात्रकारी चक्रिणश्च नरा ये चाप्यधार्मिकाः
śuśrūṣayā ca muktā ye liṅginaḥ pāpakarmiṇaḥ ||
pātrakārī cakriṇaśca narā ye cāpyadhārmikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवागारांश्च सत्राणि तीर्थविक्रयिणस्तथा ।।
व्रतविद्वेषिणो ये च तथाऽसद्वादिनो नराः
devāgārāṃśca satrāṇi tīrthavikrayiṇastathā ||
vratavidveṣiṇo ye ca tathā'sadvādino narāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मिथ्या च नखरोमाणि धारयन्ति च ये नराः ।।
कूटा वक्रस्वभावाश्च कूटशासनकारिणः
mithyā ca nakharomāṇi dhārayanti ca ye narāḥ ||
kūṭā vakrasvabhāvāśca kūṭaśāsanakāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अज्ञानादव्रती यश्च यश्चाश्रमबहिष्कृतः ।।
विप्रकीर्णप्रतिग्राही सूचकस्तीर्थनाशकः
ajñānādavratī yaśca yaścāśramabahiṣkṛtaḥ ||
viprakīrṇapratigrāhī sūcakastīrthanāśakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलही च प्रतर्क्यश्च निष्ठुरश्च नराधमः।।
एते चान्ये च बहवो ह्यनिर्दिष्टाः सहस्रशः
kalahī ca pratarkyaśca niṣṭhuraśca narādhamaḥ||
ete cānye ca bahavo hyanirdiṣṭāḥ sahasraśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रियो नराश्च गच्छन्ति यत्र तच्छृणुतामलाः ।।
कुर्वन्तीह यथा सर्वे तत्र गत्वा यमालये
striyo narāśca gacchanti yatra tacchṛṇutāmalāḥ ||
kurvantīha yathā sarve tatra gatvā yamālaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तानि वै कथयिष्यामि श्रूयतां द्विजसत्तमाः ।।
वैशम्पायन उवाच ।।
एवं तस्य वचः श्रुत्वा सर्व एव तपोधनाः
tāni vai kathayiṣyāmi śrūyatāṃ dvijasattamāḥ ||
vaiśampāyana uvāca ||
evaṃ tasya vacaḥ śrutvā sarva eva tapodhanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पप्रच्छुर्विस्मयाविष्टा नाचिकेतमृषिं तदा ।।
ऋषय ऊचुः ।।
त्वया सर्वं यथा दृष्टं ब्रूहि तत्र विदां वर
papracchurvismayāviṣṭā nāciketamṛṣiṃ tadā ||
ṛṣaya ūcuḥ ||
tvayā sarvaṃ yathā dṛṣṭaṃ brūhi tatra vidāṃ vara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथास्वरूपः कालोऽसौ येन सर्वं प्रवर्त्तते ।।
इह कर्माणि यः कृत्वा पुरुषो ह्यल्पचेतनः
yathāsvarūpaḥ kālo'sau yena sarvaṃ pravarttate ||
iha karmāṇi yaḥ kṛtvā puruṣo hyalpacetanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वारयेत्स तदा तं तु ब्रह्मलोके च स प्रभुः ।।
कल्पान्तं पच्यमानोऽपि दह्यमानोपि वा पुनः
vārayetsa tadā taṃ tu brahmaloke ca sa prabhuḥ ||
kalpāntaṃ pacyamāno'pi dahyamānopi vā punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न नाशो हि शरीरस्य तस्मिन्देशे तपोधनाः ।।
यस्य यस्य हि यत्कर्म पच्यमानः पुनः पुनः
na nāśo hi śarīrasya tasmindeśe tapodhanāḥ ||
yasya yasya hi yatkarma pacyamānaḥ punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवश्यं चैव गन्तव्यं तस्य पार्श्वं पुनःपुनः ।।
न तु त्रासाद्द्विजः शक्तस्तत्र गन्तुं हि कश्चन
avaśyaṃ caiva gantavyaṃ tasya pārśvaṃ punaḥpunaḥ ||
na tu trāsāddvijaḥ śaktastatra gantuṃ hi kaścana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न गच्छन्ति च ये तत्र दानेन निगमेन च ।।
वैतरण्याश्च यद्रूपं किंतोयं च वहत्यसौ
na gacchanti ca ye tatra dānena nigamena ca ||
vaitaraṇyāśca yadrūpaṃ kiṃtoyaṃ ca vahatyasau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रौरवो वा कथं विप्र किंरूपं कूटशाल्मलेः ।।
कीदृशा वा हि ते दूताः किं कार्याः किं पराक्रमाः
rauravo vā kathaṃ vipra kiṃrūpaṃ kūṭaśālmaleḥ ||
kīdṛśā vā hi te dūtāḥ kiṃ kāryāḥ kiṃ parākramāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं च किंच तु कुर्वाणाः किंच किंच समाचरन् ।।
न चेतो लभते जन्तुच्छादितं पूर्वतेजसा
kiṃ ca kiṃca tu kurvāṇāḥ kiṃca kiṃca samācaran ||
na ceto labhate jantucchāditaṃ pūrvatejasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धृतिं न लभते किंचित्तैस्तैर्दोषैः सुवासिताः ।।
दोषं सत्यमजानन्तस्तथा मोहेन मोहिताः
dhṛtiṃ na labhate kiṃcittaistairdoṣaiḥ suvāsitāḥ ||
doṣaṃ satyamajānantastathā mohena mohitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बोद्धव्यं नावबुध्यन्ते गुणानां तु गुणोत्तरम् ।।
हाहाभूताश्च चिंतार्त्ताः सर्वदोषसमन्विताः
boddhavyaṃ nāvabudhyante guṇānāṃ tu guṇottaram ||
hāhābhūtāśca ciṃtārttāḥ sarvadoṣasamanvitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परं परमजानन्तो रमन्ते कस्य मायया ।।
क्लिश्यन्ते बहवस्तत्र कृत्वा पापमचेतसः
paraṃ paramajānanto ramante kasya māyayā ||
kliśyante bahavastatra kṛtvā pāpamacetasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्कथय वत्स त्वं यतः प्रत्यक्षदर्शिवान्
etatkathaya vatsa tvaṃ yataḥ pratyakṣadarśivān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रीवराहपुराणे संसारचक्रे यमलोकस्थपापिवर्णनं नाम पञ्चनवत्यधिकशततमोऽध्यायः
iti śrīvarāhapurāṇe saṃsāracakre yamalokasthapāpivarṇanaṃ nāma pañcanavatyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.