सूत उवाच । ततस्तुष्टो हरिर्भक्त्या धरण्यात्मशरीरगाम् । मायां प्रकाश्य तेनैव स्थितो वाराहमूर्त्तिना
sūta uvāca | tatastuṣṭo harirbhaktyā dharaṇyātmaśarīragām | māyāṃ prakāśya tenaiva sthito vārāhamūrttinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगाद किं ते सुश्रोणि प्रश्नमेनं सुदुर्लभम् । कथयामि पुराणस्य विषयं सर्वशास्त्रतः
jagāda kiṃ te suśroṇi praśnamenaṃ sudurlabham | kathayāmi purāṇasya viṣayaṃ sarvaśāstrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुराणानां हि सर्वेषामयं साधारणः स्मृतः । श्लोकं धरणि निश्चित्य निःशेषं त्वं पुनः श्रृणु
purāṇānāṃ hi sarveṣāmayaṃ sādhāraṇaḥ smṛtaḥ | ślokaṃ dharaṇi niścitya niḥśeṣaṃ tvaṃ punaḥ śrṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीवराह उवाच । सर्गश्च प्रतिसर्गश्च वंशो मन्वन्तराणि च । वंशानुचरितं चैव पुराणं पञ्चलक्षणम्
śrīvarāha uvāca | sargaśca pratisargaśca vaṃśo manvantarāṇi ca | vaṃśānucaritaṃ caiva purāṇaṃ pañcalakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदिसर्गमहं तावत् कथयामि वरानने । यस्मादारभ्य देवानां राज्ञां चरितमेव च । ज्ञायते चतुरंशश्च परमात्मा सनातनः
ādisargamahaṃ tāvat kathayāmi varānane | yasmādārabhya devānāṃ rājñāṃ caritameva ca | jñāyate caturaṃśaśca paramātmā sanātanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदावहं व्योम महत् ततोऽणुं- रेकैव मत्तः प्रबभूव बुद्धिः । त्रिधा तु सा सत्त्वरजस्तमोभिः पृथक्पृथक्तत्त्वरूपैरुपेता
ādāvahaṃ vyoma mahat tato'ṇuṃ- rekaiva mattaḥ prababhūva buddhiḥ | tridhā tu sā sattvarajastamobhiḥ pṛthakpṛthaktattvarūpairupetā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिंस्त्रिकेऽहं तमसो महान् स सदोच्यते सर्वविदां प्रधानः । उतस्मादपि क्षेत्रविदूर्जितोऽभूद् बभूव वुद्धिस्तु ततो बभूव
tasmiṃstrike'haṃ tamaso mahān sa sadocyate sarvavidāṃ pradhānaḥ | utasmādapi kṣetravidūrjito'bhūd babhūva vuddhistu tato babhūva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्तु तेभ्यो श्रवणादिहेतवस् ततोऽक्षमाला जगतो व्यवस्थिता । भूतैर्गतैरेव च पिण्डमूर्ति- र्मया भद्रे विहिता त्वात्मनैव
tasmāttu tebhyo śravaṇādihetavas tato'kṣamālā jagato vyavasthitā | bhūtairgataireva ca piṇḍamūrti- rmayā bhadre vihitā tvātmanaiva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शून्यं त्वासीत् तत्र शब्दस्तु खं च तस्माद् वायुस्तत एवानु तेजः । तस्मादापस्तत एवानु देवि मया सृष्टा भवती भूतधात्री
śūnyaṃ tvāsīt tatra śabdastu khaṃ ca tasmād vāyustata evānu tejaḥ | tasmādāpastata evānu devi mayā sṛṣṭā bhavatī bhūtadhātrī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगे पृथिव्या जलवत् ततोऽपि सबुद्बुदं कललं त्वण्डमेव । तस्मिन् प्रवृत्ते द्विगतेऽहमासी- दापोमयश्चात्मनात्मानमादौ
yoge pṛthivyā jalavat tato'pi sabudbudaṃ kalalaṃ tvaṇḍameva | tasmin pravṛtte dvigate'hamāsī- dāpomayaścātmanātmānamādau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सृष्ट्वा नारास्ता अथो तत्र चाहं येन स्यान्मे नाम नारायणेति । कल्पे कल्पे तत्र संयामि भूयः सुप्तस्य मे नाभिजः स्याद् यथाद्यः
sṛṣṭvā nārāstā atho tatra cāhaṃ yena syānme nāma nārāyaṇeti | kalpe kalpe tatra saṃyāmi bhūyaḥ suptasya me nābhijaḥ syād yathādyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवंभूतस्य मे देवि नाभिपद्मे चतुर्मुखः । उत्तस्थौ स मया प्रोक्तः प्रजाः सृज महामते
evaṃbhūtasya me devi nābhipadme caturmukhaḥ | uttasthau sa mayā proktaḥ prajāḥ sṛja mahāmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्त्वा तिरोभावं गतोऽहं सोऽपि चिन्तयन् । आस्ते यावज्जगद्धात्रि नाध्यगच्छत किंचन
evamuktvā tirobhāvaṃ gato'haṃ so'pi cintayan | āste yāvajjagaddhātri nādhyagacchata kiṃcana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावत् तस्य महारोषो ब्रह्मणोऽव्यक्तजन्मनः। संभूय तेन बालः स्यादङ्के रोषात्मसंभवः
tāvat tasya mahāroṣo brahmaṇo'vyaktajanmanaḥ| saṃbhūya tena bālaḥ syādaṅke roṣātmasaṃbhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो रुदन् वारितस्तेन ब्रह्मणाऽव्यक्तमूर्त्तिना । ब्रवीति नाम मे देहि तस्य रुद्रेति सो ददौ
yo rudan vāritastena brahmaṇā'vyaktamūrttinā | bravīti nāma me dehi tasya rudreti so dadau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोऽपि तेन सृजस्वेति प्रोक्तो लोकमिमं शुभे । अशक्तः सोऽथ सलिले ममज्ज तपसे धृतः
so'pi tena sṛjasveti prokto lokamimaṃ śubhe | aśaktaḥ so'tha salile mamajja tapase dhṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन् सलिलमग्ने तु पुनरन्यं प्रजापतिम् । ब्रह्मा ससर्ज्ज भूतेषु दक्षिणाङ्गुष्ठतो वरम् । वामे चैव तथाऽङ्गुष्ठे तस्य पत्नीमथासृजत्
tasmin salilamagne tu punaranyaṃ prajāpatim | brahmā sasarjja bhūteṣu dakṣiṇāṅguṣṭhato varam | vāme caiva tathā'ṅguṣṭhe tasya patnīmathāsṛjat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तस्यां जनयामास मनुं स्वायंभुवं प्रभुः । तस्मात् संभाविता सृष्टिः प्रजानां ब्रह्मणा पुरा
sa tasyāṃ janayāmāsa manuṃ svāyaṃbhuvaṃ prabhuḥ | tasmāt saṃbhāvitā sṛṣṭiḥ prajānāṃ brahmaṇā purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धरण्युवाच । विस्तरेण ममाचक्ष्व आदिसर्गं सुरेश्वर । ब्रह्मा नारायणाख्योऽयं कल्पादौ चाभवद् यथा
dharaṇyuvāca | vistareṇa mamācakṣva ādisargaṃ sureśvara | brahmā nārāyaṇākhyo'yaṃ kalpādau cābhavad yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभगवानुवाच । ससर्ज सर्वभूतानि यथा नारायणात्मकः । कथ्यमानं मया देवि तदशेषं क्षिते श्रृणु
śrībhagavānuvāca | sasarja sarvabhūtāni yathā nārāyaṇātmakaḥ | kathyamānaṃ mayā devi tadaśeṣaṃ kṣite śrṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गतकल्पावसाने तु निशि सुप्तोत्थितः शुभे । सत्त्वोद्रिक्तस्तथा ब्रह्मा शून्यं लोकमवैक्षत
gatakalpāvasāne tu niśi suptotthitaḥ śubhe | sattvodriktastathā brahmā śūnyaṃ lokamavaikṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायणः परोऽचिन्त्यः पराणामपि पूर्वजः । ब्रह्मस्वरूपी भगवाननादिः सर्वसंभवः
nārāyaṇaḥ paro'cintyaḥ parāṇāmapi pūrvajaḥ | brahmasvarūpī bhagavānanādiḥ sarvasaṃbhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदं चोदाहरन्त्यत्र श्लोकं नारायणं प्रति । ब्रह्मस्वरूपिणं देवं जगतः प्रभवाप्ययम्
idaṃ codāharantyatra ślokaṃ nārāyaṇaṃ prati | brahmasvarūpiṇaṃ devaṃ jagataḥ prabhavāpyayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आपो नारा इति प्रोक्ता आपो वै नरसूनवः । अयनं तस्य ताः पूर्वं तेन नारायणः स्मृतः
āpo nārā iti proktā āpo vai narasūnavaḥ | ayanaṃ tasya tāḥ pūrvaṃ tena nārāyaṇaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सृष्टिं चिन्तयतस्तस्य कल्पादिषु यथा पुरा । अबुद्धिपूर्वकस्तस्य प्रादुर्भूतस्तमोमयः
sṛṣṭiṃ cintayatastasya kalpādiṣu yathā purā | abuddhipūrvakastasya prādurbhūtastamomayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमो मोहो महामोहस्तामिस्त्रो ह्यन्धसंज्ञितः । अविद्या पञ्चपर्वैषा प्रादुर्भूता महात्मनः
tamo moho mahāmohastāmistro hyandhasaṃjñitaḥ | avidyā pañcaparvaiṣā prādurbhūtā mahātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चधाऽवस्थितः सर्गो ध्यायतोऽप्रतिबोधवान् । बहिरन्तोऽप्रकाशश्च संवृतात्मा नगात्मकः । स मुख्यसर्गो विज्ञेयः सर्गविद्भिर्विचक्षणैः
pañcadhā'vasthitaḥ sargo dhyāyato'pratibodhavān | bahiranto'prakāśaśca saṃvṛtātmā nagātmakaḥ | sa mukhyasargo vijñeyaḥ sargavidbhirvicakṣaṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनरन्यदभूत् तस्य ध्यायतः सर्गमुत्तमम्। तिर्यक्स्त्रोतस्तु वै यस्मात् तिर्यक्स्त्रोतस्तु वै स्मृतः
punaranyadabhūt tasya dhyāyataḥ sargamuttamam| tiryakstrotastu vai yasmāt tiryakstrotastu vai smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्वादयस्ते विख्याता उत्पथग्राहिणस्तु ते। तमप्यसाधकं मत्वा तिर्यक्स्त्रोतं चतुर्मुखः
paśvādayaste vikhyātā utpathagrāhiṇastu te| tamapyasādhakaṃ matvā tiryakstrotaṃ caturmukhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊर्ध्वस्त्रोतस्त्रिधा यस्तु सात्त्विको धर्मवर्त्तनः । ततोर्ध्वचारिणो देवाः सर्वगर्भसमुद्भवाः
ūrdhvastrotastridhā yastu sāttviko dharmavarttanaḥ | tatordhvacāriṇo devāḥ sarvagarbhasamudbhavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा सृष्ट्वाऽन्यसर्गं तु तदा दध्यौ प्रजापतिः । असाधकांस्तु तान् मत्वा मुख्यसर्गादिसंभवान्
tadā sṛṣṭvā'nyasargaṃ tu tadā dadhyau prajāpatiḥ | asādhakāṃstu tān matvā mukhyasargādisaṃbhavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स चिन्तयामास अर्वाक्स्त्रोतस्तु स प्रभुः । अर्वाक्स्त्रोतसि चोत्पन्ना मनुष्याः साधका मताः
tataḥ sa cintayāmāsa arvākstrotastu sa prabhuḥ | arvākstrotasi cotpannā manuṣyāḥ sādhakā matāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते च प्रकाशबहुलास्तमोद्रिक्ता रजोधिकाः । तस्मात् तु दुखः बहुला भूयोभूयश्च कारिणः
te ca prakāśabahulāstamodriktā rajodhikāḥ | tasmāt tu dukhaḥ bahulā bhūyobhūyaśca kāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येते कथिताः सर्गाः षडेते सुभगे तव । प्रथमो महतः सर्गस्तन्मात्राणि द्वितीयकः
ityete kathitāḥ sargāḥ ṣaḍete subhage tava | prathamo mahataḥ sargastanmātrāṇi dvitīyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैकारिकस्तृतीयस्तु सर्गश्चैन्द्रियकः स्मृतः । इत्येष प्राकृतः सर्गः संभूतो बुद्धिपूर्वकः
vaikārikastṛtīyastu sargaścaindriyakaḥ smṛtaḥ | ityeṣa prākṛtaḥ sargaḥ saṃbhūto buddhipūrvakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुख्यसर्गश्चतुर्थस्तु मुख्या वै स्थावराः स्मृताः । तिर्यक्स्त्रोतश्च यः प्रोक्तस्तैर्यक्स्त्रोतः स उच्यते
mukhyasargaścaturthastu mukhyā vai sthāvarāḥ smṛtāḥ | tiryakstrotaśca yaḥ proktastairyakstrotaḥ sa ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथोर्ध्वस्त्रोतसां श्रेष्ठः सप्तमः स तु मानवः । अष्टमोऽनुग्रहः सर्गः सात्त्विकस्तामसश्च सः
tathordhvastrotasāṃ śreṣṭhaḥ saptamaḥ sa tu mānavaḥ | aṣṭamo'nugrahaḥ sargaḥ sāttvikastāmasaśca saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चैते वैकृताः सर्गाः प्राकृतास्तु त्रयः स्मृताः । प्राकृतो वैकृतश्चैव कौमारो नवमः स्मृतः
pañcaite vaikṛtāḥ sargāḥ prākṛtāstu trayaḥ smṛtāḥ | prākṛto vaikṛtaścaiva kaumāro navamaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येते वै समाख्याता नव सर्गाः प्रजापतेः । प्राकृता वैकृताश्चैव जगतो मूलहेतवः । इत्येते कथिताः सर्गाः किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि
ityete vai samākhyātā nava sargāḥ prajāpateḥ | prākṛtā vaikṛtāścaiva jagato mūlahetavaḥ | ityete kathitāḥ sargāḥ kimanyacchrotumicchasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धरण्युवाच । नवधा सृष्टिरुत्पन्ना ब्रह्मणोऽव्यक्तजन्मनः । कथं सा ववृधे देव एतन्मे कथयाच्युत
dharaṇyuvāca | navadhā sṛṣṭirutpannā brahmaṇo'vyaktajanmanaḥ | kathaṃ sā vavṛdhe deva etanme kathayācyuta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीवराह उवाच । प्रथमं ब्रह्मणा सृष्टा रुद्राद्यास्तु तपोधनाः। सनकादयस्ततः सृष्टा मरीच्यादय एव च
śrīvarāha uvāca | prathamaṃ brahmaṇā sṛṣṭā rudrādyāstu tapodhanāḥ| sanakādayastataḥ sṛṣṭā marīcyādaya eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मरीचिरत्रिश्च तथा अङ्गिराः पुलहः क्रतुः । पुलस्त्यश्च महातेजाः प्रचेता भृगुरेव च । नारदो दशमश्चैव वसिष्ठश्च महातपाः
marīciratriśca tathā aṅgirāḥ pulahaḥ kratuḥ | pulastyaśca mahātejāḥ pracetā bhṛgureva ca | nārado daśamaścaiva vasiṣṭhaśca mahātapāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सनकादयो निवृत्त्याख्ये तेन धर्मे प्रयोजिताः । प्रवृत्त्याख्ये मरीच्याद्या मुक्त्वैकं नारदं मुनिम्
sanakādayo nivṛttyākhye tena dharme prayojitāḥ | pravṛttyākhye marīcyādyā muktvaikaṃ nāradaṃ munim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योऽसौ प्रजापतिस्त्वाद्यो दक्षिणाङ्गुष्ठसंभवः । तस्यादौ तत्र वंशेन जगदेतच्चराचरम्
yo'sau prajāpatistvādyo dakṣiṇāṅguṣṭhasaṃbhavaḥ | tasyādau tatra vaṃśena jagadetaccarācaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवाश्च दानवाश्चैव गन्धर्वोरगपक्षिणः । सर्वे दक्षस्य कन्यासु जाताः परमधार्मिकाः
devāśca dānavāścaiva gandharvoragapakṣiṇaḥ | sarve dakṣasya kanyāsu jātāḥ paramadhārmikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योऽसौ रुद्रेति विख्यातः पुत्रः क्रोधसमुद्भवः । भ्रुकुटीकुटिलात् तस्य ललाटात् परमेष्ठिनः
yo'sau rudreti vikhyātaḥ putraḥ krodhasamudbhavaḥ | bhrukuṭīkuṭilāt tasya lalāṭāt parameṣṭhinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्द्धनारीनरवपुः प्रचण्डोऽतिभयंकरः । विभजात्मानमित्युक्तो ब्रह्मणाऽन्तर्दधे पुनः
arddhanārīnaravapuḥ pracaṇḍo'tibhayaṃkaraḥ | vibhajātmānamityukto brahmaṇā'ntardadhe punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथोक्तोऽसौ द्विधा स्त्रीत्वं पुरुषत्वं चकार सः । बिभेद पुरुषत्वं च दशधा चैकधा च सः । ततस्त्वेकादश ख्याता रुद्रा ब्रह्मसमुद्भवाः
tathokto'sau dvidhā strītvaṃ puruṣatvaṃ cakāra saḥ | bibheda puruṣatvaṃ ca daśadhā caikadhā ca saḥ | tatastvekādaśa khyātā rudrā brahmasamudbhavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयमुद्देशतः प्रोक्तो रुद्रसर्गो मयाऽनघे । इदानीं युगमाहात्म्यं कथयामि समासतः
ayamuddeśataḥ prokto rudrasargo mayā'naghe | idānīṃ yugamāhātmyaṃ kathayāmi samāsataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतं त्रेता द्वापरश्च कलिश्चेति चतुर्युगम् । एतस्मिन् ये महासत्त्वा राजानो भूरिदक्षिणाः । देवासुराश्च यं चक्रुर्धर्मं कर्म च तच्छृणु
kṛtaṃ tretā dvāparaśca kaliśceti caturyugam | etasmin ye mahāsattvā rājāno bhūridakṣiṇāḥ | devāsurāśca yaṃ cakrurdharmaṃ karma ca tacchṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आसीत् प्रथमकल्पे तु मनुः स्वायंभुवः पुरा । तस्य पुत्रद्वयं जज्ञे अतिमानुषचेष्टितम्। प्रियव्रतोत्तानपादनामानं धर्मवत्सलम्
āsīt prathamakalpe tu manuḥ svāyaṃbhuvaḥ purā | tasya putradvayaṃ jajñe atimānuṣaceṣṭitam| priyavratottānapādanāmānaṃ dharmavatsalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र प्रियव्रतो राजा महायज्वा तपोबलः । स चेष्ट्वा विविधैर्यज्ञैर्विपुलैर्भूरिदक्षिणैः
tatra priyavrato rājā mahāyajvā tapobalaḥ | sa ceṣṭvā vividhairyajñairvipulairbhūridakṣiṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तद्वीपेषु संस्थाप्य भरतादीन् सुतान् निजान् । स्वयं विशालां वरदां गत्वा तेपे महत् तपः
saptadvīpeṣu saṃsthāpya bharatādīn sutān nijān | svayaṃ viśālāṃ varadāṃ gatvā tepe mahat tapaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन् स्थितस्य तपसि राज्ञो वै चक्रवर्त्तिनः । उपेयान्नारदस्तत्र दिदृक्षुर्धर्मचारिणम्
tasmin sthitasya tapasi rājño vai cakravarttinaḥ | upeyānnāradastatra didṛkṣurdharmacāriṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स दृष्ट्वा नारदं व्योम्नि ज्वलद्भास्करतेजसम् । अभ्युत्थानेन राजेन्द्र उत्तस्थौ हर्षितस्तदा
sa dṛṣṭvā nāradaṃ vyomni jvaladbhāskaratejasam | abhyutthānena rājendra uttasthau harṣitastadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यासनं च पाद्यं च सम्यक् तस्य निवेद्य वै । स्वागतादिभिरालापैः परस्परमवोचताम् । कथान्ते नारदं राजा पप्रच्छ ब्रह्मवादिनम्
tasyāsanaṃ ca pādyaṃ ca samyak tasya nivedya vai | svāgatādibhirālāpaiḥ parasparamavocatām | kathānte nāradaṃ rājā papraccha brahmavādinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रियव्रत उवाच । भगवन् किञ्चिदाश्चर्यमेतस्मिन् कृतसंज्ञिते । युगे दृष्टं श्रुतं वाऽपि तन्मे कथय नारद
priyavrata uvāca | bhagavan kiñcidāścaryametasmin kṛtasaṃjñite | yuge dṛṣṭaṃ śrutaṃ vā'pi tanme kathaya nārada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच । आश्चर्यमेकं दृष्टं मे तच्छृणुष्व प्रियव्रत । ह्यस्तनेऽहनि राजेन्द्र श्वेताख्यं गतवानहम् । द्वीपं तत्र सरो दृष्टं फुल्लपङ्कजमालिनम्
nārada uvāca | āścaryamekaṃ dṛṣṭaṃ me tacchṛṇuṣva priyavrata | hyastane'hani rājendra śvetākhyaṃ gatavānaham | dvīpaṃ tatra saro dṛṣṭaṃ phullapaṅkajamālinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सरसस्तस्य तीरे तु कुमारीं पृथुलोचनाम् । दृष्ट्वाऽहं विस्मयापन्नस्तां कन्यामायतेक्षणाम्
sarasastasya tīre tu kumārīṃ pṛthulocanām | dṛṣṭvā'haṃ vismayāpannastāṃ kanyāmāyatekṣaṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृष्टवानस्मि राजेन्द्र तदा मधुरभाषिणीम् । काऽसि भद्रे कथं वाऽसि किं वा कार्यमिह त्वया । कर्त्तव्यं चारुसर्वाङ्गि तन्ममाचक्ष्व शोभने
pṛṣṭavānasmi rājendra tadā madhurabhāṣiṇīm | kā'si bhadre kathaṃ vā'si kiṃ vā kāryamiha tvayā | karttavyaṃ cārusarvāṅgi tanmamācakṣva śobhane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्ता मया सा हि मां दृष्ट्वाऽनिमिषेक्षणा । स्मृत्वा तूष्णीं स्थिता यावत् तावन्मे ज्ञानमुत्तमम्
evamuktā mayā sā hi māṃ dṛṣṭvā'nimiṣekṣaṇā | smṛtvā tūṣṇīṃ sthitā yāvat tāvanme jñānamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विस्मृतं सर्ववेदाश्च सर्वशास्त्राणि चैव ह । योगशास्त्राणि शिक्षाश्च वेदानां स्मृतयस्तथा
vismṛtaṃ sarvavedāśca sarvaśāstrāṇi caiva ha | yogaśāstrāṇi śikṣāśca vedānāṃ smṛtayastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वं दृष्ट्वैव मे राजन् कुमार्याऽपहृतं क्षणात् । ततोऽहं विस्मयार्विष्टश्चिन्ताशोकसमन्वितः
sarvaṃ dṛṣṭvaiva me rājan kumāryā'pahṛtaṃ kṣaṇāt | tato'haṃ vismayārviṣṭaścintāśokasamanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तामेव शरणं गत्वा यावत् पश्यामि पार्थिव । तावद् दिव्यः पुमांस्तस्याः शरीरे समदृश्यत
tāmeva śaraṇaṃ gatvā yāvat paśyāmi pārthiva | tāvad divyaḥ pumāṃstasyāḥ śarīre samadṛśyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यापि पंसो हृदये त्वपरस्तस्य चोरसि । अन्यो रक्तेक्षणः श्रीमान् द्वादशादित्यसन्निभः
tasyāpi paṃso hṛdaye tvaparastasya corasi | anyo raktekṣaṇaḥ śrīmān dvādaśādityasannibhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं दृष्ट्वा पुमांसोऽत्र त्रयः कन्याशरीरगाः । क्षणेन तत्र कन्यैका न तान् पश्यामि सुव्रत
evaṃ dṛṣṭvā pumāṃso'tra trayaḥ kanyāśarīragāḥ | kṣaṇena tatra kanyaikā na tān paśyāmi suvrata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः पृष्टा मया देवी सा कुमारी कथं मम । वेदा नष्टा ममाचक्ष्व भद्रे तन्नाशकारणम्
tataḥ pṛṣṭā mayā devī sā kumārī kathaṃ mama | vedā naṣṭā mamācakṣva bhadre tannāśakāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कन्योवाच । माताऽहं सर्ववेदानां सावित्री नाम नामतः । मां न जानासि येन त्वं ततो वेदा हृतास्तव
kanyovāca | mātā'haṃ sarvavedānāṃ sāvitrī nāma nāmataḥ | māṃ na jānāsi yena tvaṃ tato vedā hṛtāstava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्ते तया राजन् विस्मयेन तपोधन । पृष्टा क एते पुरुषा एतत्कथय शोभने
evamukte tayā rājan vismayena tapodhana | pṛṣṭā ka ete puruṣā etatkathaya śobhane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कन्योवाच य एष मच्छरीरस्थः सर्वाङ्गैश्चारुलोचनः । एष ऋग्वेदनामा तु देवो नारायणः स्वयम् । वह्निभूतो दहत्याशु पापान्युच्चारणादनु
kanyovāca ya eṣa maccharīrasthaḥ sarvāṅgaiścārulocanaḥ | eṣa ṛgvedanāmā tu devo nārāyaṇaḥ svayam | vahnibhūto dahatyāśu pāpānyuccāraṇādanu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्य हृदये योऽयं दृष्ट आसीत् त्वयात्मजः । स यजुर्वेदरूपेण स्थितो ब्रह्मा महाबलः
etasya hṛdaye yo'yaṃ dṛṣṭa āsīt tvayātmajaḥ | sa yajurvedarūpeṇa sthito brahmā mahābalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्याप्युरसि संविष्टो य एष शुचिरुज्ज्वलः । स सामवेदनामा तु रुद्ररूपी व्यवस्थितः । एष आदित्यवत् पापान्याशु नाशयते स्मृतः
tasyāpyurasi saṃviṣṭo ya eṣa śucirujjvalaḥ | sa sāmavedanāmā tu rudrarūpī vyavasthitaḥ | eṣa ādityavat pāpānyāśu nāśayate smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एते त्रयो महावेदा ब्रह्मन् देवास्त्रयः स्मृताः । एते वर्णा अकाराद्याः सवनान्यत्र वै द्विज
ete trayo mahāvedā brahman devāstrayaḥ smṛtāḥ | ete varṇā akārādyāḥ savanānyatra vai dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्सर्वं समासेन कथितं ते द्विजोत्तम । गृहाण वेदान् शास्त्राणि सर्वज्ञत्वं च नारद
etatsarvaṃ samāsena kathitaṃ te dvijottama | gṛhāṇa vedān śāstrāṇi sarvajñatvaṃ ca nārada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्मिन् वेदसरसि स्नानं कुरु महाव्रत । कृते स्नानेऽन्यजन्मीयं येन स्मरसि सत्तम
etasmin vedasarasi snānaṃ kuru mahāvrata | kṛte snāne'nyajanmīyaṃ yena smarasi sattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्त्वा तिरोभावं गता कन्या नराधिप । अहं तत्र कृतस्नानस्त्वां दिदृक्षुरिहागतः
evamuktvā tirobhāvaṃ gatā kanyā narādhipa | ahaṃ tatra kṛtasnānastvāṃ didṛkṣurihāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.