Varāha Purāṇa 206

ऋषिरुवाच ।। चित्रगुप्तस्य सन्देशो वदतो यो मया श्रुतः ।। श्रूयतां वै महाभागास्तपःसिद्धा द्विजोत्तमाः

ṛṣiruvāca || citraguptasya sandeśo vadato yo mayā śrutaḥ || śrūyatāṃ vai mahābhāgāstapaḥsiddhā dvijottamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इमं सर्वातिथिं दान्तं सर्वभूतानुकम्पकम् ।। समान्नदानदातारं शेषभोजनभोजिनम्

imaṃ sarvātithiṃ dāntaṃ sarvabhūtānukampakam || samānnadānadātāraṃ śeṣabhojanabhojinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुञ्च मुञ्च महाभृत्य चैष धर्मस्य निर्णयः ।। अहं कालेन सार्द्धं हि मृत्युना प्रकृतस्तथा

muñca muñca mahābhṛtya caiṣa dharmasya nirṇayaḥ || ahaṃ kālena sārddhaṃ hi mṛtyunā prakṛtastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मम स्थास्यन्ति पार्श्वेषु पापा वै विकृतास्तथा ।। एनं गास्यन्ति गन्धर्वा गगनेऽप्सरसस्तथा

mama sthāsyanti pārśveṣu pāpā vai vikṛtāstathā || enaṃ gāsyanti gandharvā gagane'psarasastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीयतामासनं दिव्यं तथान्यद्यानमेव च । अन्यान्यान्कामयेत्कामान्मनसा यानि चेच्छति

dīyatāmāsanaṃ divyaṃ tathānyadyānameva ca | anyānyānkāmayetkāmānmanasā yāni cecchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्तु शीघ्रं प्रदातव्यं धर्मराजस्य शासनात् ।। अक्रियाणि तु दानानि पूर्वं दत्तानि धीमता

tattu śīghraṃ pradātavyaṃ dharmarājasya śāsanāt || akriyāṇi tu dānāni pūrvaṃ dattāni dhīmatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रेक्षतां च महाभागो भोक्तुं चैव सहानुगः ।। तिष्ठत्येषोऽत्र वै वीरो ममादेशान्महायशाः ।।

prekṣatāṃ ca mahābhāgo bhoktuṃ caiva sahānugaḥ || tiṣṭhatyeṣo'tra vai vīro mamādeśānmahāyaśāḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावत्स्वर्गाद्विमानानि समागच्छन्ति कृत्स्नशः ।। ततः स प्रवरैर्यानैः सानुगः सपरिच्छदः

yāvatsvargādvimānāni samāgacchanti kṛtsnaśaḥ || tataḥ sa pravarairyānaiḥ sānugaḥ saparicchadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवानां भवनं यातु दैवतैरभिपूजितः ।। तत्रैव रमतां वीरो यावल्लोको हि धार्यते

devānāṃ bhavanaṃ yātu daivatairabhipūjitaḥ || tatraiva ramatāṃ vīro yāvalloko hi dhāryate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स कृतार्थः सदा लोके यत्रैषोऽभिप्रयास्यति ।। तत्र मेध्यं पवित्रं च यत्र स्थास्यत्ययं शुचिः

sa kṛtārthaḥ sadā loke yatraiṣo'bhiprayāsyati || tatra medhyaṃ pavitraṃ ca yatra sthāsyatyayaṃ śuciḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैककन्याप्रदातारं नैकयज्ञकृतं तथा ।। पूज्यतां सर्वकामैस्तु पदं गच्छतु वैष्णवम्

naikakanyāpradātāraṃ naikayajñakṛtaṃ tathā || pūjyatāṃ sarvakāmaistu padaṃ gacchatu vaiṣṇavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रैष रमतां धीरः सहस्रमयुतं समाः ।। ततो वै मानुषे लोके आद्ये वै जायतां कुले

tatraiṣa ramatāṃ dhīraḥ sahasramayutaṃ samāḥ || tato vai mānuṣe loke ādye vai jāyatāṃ kule

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूतानुकम्पको ह्येष क्रियतामस्य चार्च्चनम् ।। वर्षाणामयुतं चायं तत्र तिष्ठतु देववत्

bhūtānukampako hyeṣa kriyatāmasya cārccanam || varṣāṇāmayutaṃ cāyaṃ tatra tiṣṭhatu devavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जायते तु ततः पश्चात्सर्वमानुषपूजितः ।। उपानहौ च छत्रं च जलभाजनमेव च

jāyate tu tataḥ paścātsarvamānuṣapūjitaḥ || upānahau ca chatraṃ ca jalabhājanameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असकृद्येन दत्तानि तस्मै पूजां प्रयच्छथ ।। सभा यत्र प्रवर्त्तन्ते यस्मिन्देशे सहस्रशः

asakṛdyena dattāni tasmai pūjāṃ prayacchatha || sabhā yatra pravarttante yasmindeśe sahasraśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हस्तेन संस्पृशत्येष मृदुना शीतलेन च ।। विद्याधरस्तथा ह्येष नित्यं मुदितमानसः

hastena saṃspṛśatyeṣa mṛdunā śītalena ca || vidyādharastathā hyeṣa nityaṃ muditamānasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महापद्मानि चत्वारि तस्मिंस्तिष्ठन्तु नित्यशः ।। ततश्च्युतश्च कालेन मानुषं लोकमास्थितः

mahāpadmāni catvāri tasmiṃstiṣṭhantu nityaśaḥ || tataścyutaśca kālena mānuṣaṃ lokamāsthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुसुन्दरनारीके कुले जन्म समाप्नुयात् ।। दधि क्षीरं घृतं चैव येन दत्तं द्विजातिषु

bahusundaranārīke kule janma samāpnuyāt || dadhi kṣīraṃ ghṛtaṃ caiva yena dattaṃ dvijātiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष वा यातु नः पार्श्वमस्मै पूजां प्रयच्छथ ।। नीयतां नीयतां शीघ्रं यत्रयत्र न चालयेत्

eṣa vā yātu naḥ pārśvamasmai pūjāṃ prayacchatha || nīyatāṃ nīyatāṃ śīghraṃ yatrayatra na cālayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोरसस्य तु पूर्णानि भाजनानि सहस्रशः ।। यत्र दत्त्वा च पीत्वा च बान्धवेभ्यो विभागशः

gorasasya tu pūrṇāni bhājanāni sahasraśaḥ || yatra dattvā ca pītvā ca bāndhavebhyo vibhāgaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः पश्चादयं यातु यत्र लोकोऽनसूयकः ।। तत्रैव रमतां धीरो बहुवर्षशतान्ययम्

tataḥ paścādayaṃ yātu yatra loko'nasūyakaḥ || tatraiva ramatāṃ dhīro bahuvarṣaśatānyayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुसुन्दरनारीभिः सेव्यमानो महातपाः ।। अमराख्यो भवेत्तत्र गोलोकेषु समाहितः

bahusundaranārībhiḥ sevyamāno mahātapāḥ || amarākhyo bhavettatra golokeṣu samāhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदमेवापरं चैव चित्रगुप्तस्य भाषितम् ।। सर्वदेवमया देव्यः सर्ववेदमयास्तथा

idamevāparaṃ caiva citraguptasya bhāṣitam || sarvadevamayā devyaḥ sarvavedamayāstathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमृतं धारयन्त्यश्च प्रचरन्ति महीतले ।। तीर्थानां परमं तीर्थमतस्तीर्थं न विद्यते

amṛtaṃ dhārayantyaśca pracaranti mahītale || tīrthānāṃ paramaṃ tīrthamatastīrthaṃ na vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पवित्रं च पवित्राणां पुष्टीनां पुष्टिरेव च ।। तस्मात्पुरस्तु दातव्यं गवां वै मेध्यकारणात्

pavitraṃ ca pavitrāṇāṃ puṣṭīnāṃ puṣṭireva ca || tasmātpurastu dātavyaṃ gavāṃ vai medhyakāraṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दघ्ना हि त्रिदशाः सर्वे क्षीरेण च महेश्वरः ।। घृतेन पावको नित्यं पायसेन पितामहः

daghnā hi tridaśāḥ sarve kṣīreṇa ca maheśvaraḥ || ghṛtena pāvako nityaṃ pāyasena pitāmahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सकृद्दत्तेन प्रीयन्ते वर्षाणां हि त्रयोदश ।। तां दत्त्वा चैव पीत्वा च प्रीतो मेध्यस्तु जायते

sakṛddattena prīyante varṣāṇāṃ hi trayodaśa || tāṃ dattvā caiva pītvā ca prīto medhyastu jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पंचगव्येन पीतेन वाजिमेधफलं लभेत् ।। गव्यं तु परमं मेध्यं गव्यादन्यन्न विद्यते

paṃcagavyena pītena vājimedhaphalaṃ labhet || gavyaṃ tu paramaṃ medhyaṃ gavyādanyanna vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दन्तेषु मरुतो देवा जिह्वायां तु सरस्वती ।। खुरमध्ये तु गन्धर्वाः खुराग्रेषु तु पन्नगाः

danteṣu maruto devā jihvāyāṃ tu sarasvatī || khuramadhye tu gandharvāḥ khurāgreṣu tu pannagāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वसन्धिषु साध्याश्च चन्द्रादित्यौ तु लोचने ।। ककुदे सर्वक्षत्राणि लांगूले धर्म आश्रितः

sarvasandhiṣu sādhyāśca candrādityau tu locane || kakude sarvakṣatrāṇi lāṃgūle dharma āśritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपाने सर्वतीर्थानि प्रस्रावे जाह्नवी नदी ।। नानाद्वीपसमाकीर्णाश्चत्वारः सागरास्तथा

apāne sarvatīrthāni prasrāve jāhnavī nadī || nānādvīpasamākīrṇāścatvāraḥ sāgarāstathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋषयो रोमकूपेषु गोमये पद्मधारिणी ।। रोमे वसन्ति विद्याश्च त्वक्केशेष्वयनद्वयम्

ṛṣayo romakūpeṣu gomaye padmadhāriṇī || rome vasanti vidyāśca tvakkeśeṣvayanadvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धैर्यं धृतिश्च शान्तिश्च पुष्टिर्वृद्धिस्तथैव च ।। स्मृतिर्मेधा तथा लज्जा वपुः कीर्त्तिस्तथैव च

dhairyaṃ dhṛtiśca śāntiśca puṣṭirvṛddhistathaiva ca || smṛtirmedhā tathā lajjā vapuḥ kīrttistathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्या शान्तिर्मतिश्चैव सन्ततिः परमा तथा ।। गच्छन्तमनुगच्छन्ति ह्येता गावो न संशयः

vidyā śāntirmatiścaiva santatiḥ paramā tathā || gacchantamanugacchanti hyetā gāvo na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र गावो जगत्तत्र देवदेवपुरोगमाः ।। यत्र गावस्तत्र लक्ष्मीः सांख्यधर्मश्च शाश्वतः

yatra gāvo jagattatra devadevapurogamāḥ || yatra gāvastatra lakṣmīḥ sāṃkhyadharmaśca śāśvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वरूपेषु ता गावस्तिष्ठन्त्यभिमतास्तथा ।। भवनेषु विशालेषु सर्वप्रासादपङ्क्तिषु

sarvarūpeṣu tā gāvastiṣṭhantyabhimatāstathā || bhavaneṣu viśāleṣu sarvaprāsādapaṅktiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रियश्च पुरुषाश्चैव रक्षन्तश्च सुयन्त्रिताः ।। शयनासनपानेषु ह्युपविष्टाः सहस्रशः

striyaśca puruṣāścaiva rakṣantaśca suyantritāḥ || śayanāsanapāneṣu hyupaviṣṭāḥ sahasraśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रीडन्ति विविधैर्भोगैर्भोगेषु च सहस्रशः ।। तत्र पानगृहेष्वन्ये पुष्पमालाविभूषिताः

krīḍanti vividhairbhogairbhogeṣu ca sahasraśaḥ || tatra pānagṛheṣvanye puṣpamālāvibhūṣitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भक्ष्याणां विविधानां च भोजनानां च संचयात् ।। शयनासनपानानि वाजिनो वारणांस्तथा

bhakṣyāṇāṃ vividhānāṃ ca bhojanānāṃ ca saṃcayāt || śayanāsanapānāni vājino vāraṇāṃstathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपश्यन्विविधास्तत्र स्त्रियश्च शुभलोचना ।। शोभयन्ति स्त्रियः काश्चिज्जलक्रीडा गतास्तथा

apaśyanvividhāstatra striyaśca śubhalocanā || śobhayanti striyaḥ kāścijjalakrīḍā gatāstathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्यानेषु तथा चान्या भवनेषु च पुण्यतः ।। अनेन सदृशं नास्ति ह्यस्मादन्यन्न विद्यते

udyāneṣu tathā cānyā bhavaneṣu ca puṇyataḥ || anena sadṛśaṃ nāsti hyasmādanyanna vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो सूत्रकृतं शिल्पमहोरत्नैरलंकृतम् ।। एवं गृहाद्गृहं गच्छन्नहं तत्र ततस्तमः

aho sūtrakṛtaṃ śilpamahoratnairalaṃkṛtam || evaṃ gṛhādgṛhaṃ gacchannahaṃ tatra tatastamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तु निखिलं सम्यग्दृष्ट्वा कर्म महोदयम् ।। पुनरेवागतः पार्श्वं यमस्य द्विजसत्तमाः

tatastu nikhilaṃ samyagdṛṣṭvā karma mahodayam || punarevāgataḥ pārśvaṃ yamasya dvijasattamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति श्रीवराहपुराणे संसारचक्रे शुभकर्मफलोदयो नाम षडधिकद्विशततमोऽध्यायः

iti śrīvarāhapurāṇe saṃsāracakre śubhakarmaphalodayo nāma ṣaḍadhikadviśatatamo'dhyāyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.