Varāha Purāṇa 212

अथ संसारचक्रोपाख्याने प्रबोधनीयवर्णनम् ।। नारद उवाच ।। साधु साधु महाराज सर्वधर्मविदां वर ।। त्वया तु कथिता दिव्या कथेयं धर्मसंहिता

atha saṃsāracakropākhyāne prabodhanīyavarṇanam || nārada uvāca || sādhu sādhu mahārāja sarvadharmavidāṃ vara || tvayā tu kathitā divyā katheyaṃ dharmasaṃhitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतोऽहमपि सुप्रीतस्तव धर्मपथे स्थितः ।। तव वाक्यान्निस्सृतानि प्रोक्तानि च श्रुतानि च

ato'hamapi suprītastava dharmapathe sthitaḥ || tava vākyānnissṛtāni proktāni ca śrutāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वयाहं चैव राजेन्द्र पूजितश्च विशेषतः ।। गच्छामि त्वरितो लोकान्यत्र मे रमते मनः

tvayāhaṃ caiva rājendra pūjitaśca viśeṣataḥ || gacchāmi tvarito lokānyatra me ramate manaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वस्ति तेऽस्तु महाराज त्वकम्पो भव सुव्रत ।। एवमुक्त्वा ततो यातो नारदो मुनिसत्तमः

svasti te'stu mahārāja tvakampo bhava suvrata || evamuktvā tato yāto nārado munisattamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेजसा द्योतयन्सर्वं गगनं भास्करो यथा ।। विचचार दिवं रम्यां कामचारो महामुनिः

tejasā dyotayansarvaṃ gaganaṃ bhāskaro yathā || vicacāra divaṃ ramyāṃ kāmacāro mahāmuniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गते तस्मिंस्तु सुचिरं स राजा धर्मवत्सलः ।। मां दृष्ट्वा सुमना विप्रा वाक्यैश्चित्रैरवन्दयन्

gate tasmiṃstu suciraṃ sa rājā dharmavatsalaḥ || māṃ dṛṣṭvā sumanā viprā vākyaiścitrairavandayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वा पूजां च मे युक्तां प्रियमुक्त्वा च सुव्रत ।। विसर्जयामास विभुः सुप्रीतेनांतरात्मना

kṛtvā pūjāṃ ca me yuktāṃ priyamuktvā ca suvrata || visarjayāmāsa vibhuḥ suprītenāṃtarātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद्वः कथितं विप्रास्तस्य राज्ञः पुरोत्तमे ।। यथा दृष्टं श्रुतं चैव यथा चेहागतो ह्यहम्

etadvaḥ kathitaṃ viprāstasya rājñaḥ purottame || yathā dṛṣṭaṃ śrutaṃ caiva yathā cehāgato hyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैशंपायन उवाच ।। तस्य तद्वचनं श्रुत्वा हृष्टपुष्टास्तपोधनाः ।। केचिद्वैखानसास्तत्र केचिदासन्निरासनाः

vaiśaṃpāyana uvāca || tasya tadvacanaṃ śrutvā hṛṣṭapuṣṭāstapodhanāḥ || kecidvaikhānasāstatra kecidāsannirāsanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साधु साध्विति चैवोक्त्वा विस्मयोत्फुल्ललोचनाः ।। यायावरास्तथा चान्ये वानप्रस्थास्तथापरे

sādhu sādhviti caivoktvā vismayotphullalocanāḥ || yāyāvarāstathā cānye vānaprasthāstathāpare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शालानीश्च तथा केचित्कापोतीवृत्तिमास्थिताः ।। तथा चान्ये जगुर्वृत्तिं सर्वभूतदयां शुभाम्

śālānīśca tathā kecitkāpotīvṛttimāsthitāḥ || tathā cānye jagurvṛttiṃ sarvabhūtadayāṃ śubhām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिलोंच्छाश्च तथैवान्ये काष्ठान्ताश्च महौजसः ।। अपाकपाचिनः केचित्पाकिनश्च क्वचित्पुनः

śiloṃcchāśca tathaivānye kāṣṭhāntāśca mahaujasaḥ || apākapācinaḥ kecitpākinaśca kvacitpunaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानाविधिधराः केचिज्जितात्मानस्तु केचन ।। स्थानमौनव्रताः केचित्तथान्ये जलशायिनः

nānāvidhidharāḥ kecijjitātmānastu kecana || sthānamaunavratāḥ kecittathānye jalaśāyinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथोर्द्ध्वशायिकाश्चान्ये तथान्ये मृगचारिणः ।। पंचाग्नयस्तथा केचित् केचित्पर्णफलाशिनः

tathorddhvaśāyikāścānye tathānye mṛgacāriṇaḥ || paṃcāgnayastathā kecit kecitparṇaphalāśinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अब्भक्षा वायुभक्षाश्च तथान्ये शाकभक्षिणः ।। अतोऽन्येऽप्यतितीव्रं वै तपश्चैव प्रपेदिरे

abbhakṣā vāyubhakṣāśca tathānye śākabhakṣiṇaḥ || ato'nye'pyatitīvraṃ vai tapaścaiva prapedire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपसोऽन्यन्न चास्तीति चिन्तयित्वा पुनः पुनः ।। जन्मनो मरणाच्चैव केचिद्धीरा महर्षयः

tapaso'nyanna cāstīti cintayitvā punaḥ punaḥ || janmano maraṇāccaiva keciddhīrā maharṣayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्यक्त्वा धर्ममधर्मं च शाश्वतीं धियमास्थिताः ।। श्रुत्वा चैव कथामेतामृषयो दिव्यवर्चसः

tyaktvā dharmamadharmaṃ ca śāśvatīṃ dhiyamāsthitāḥ || śrutvā caiva kathāmetāmṛṣayo divyavarcasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगृहुर्नियमांस्तांस्तान्भयहेतोरनिन्दिताः ।। नाचिकेतोऽपि धमार्त्मा पुत्रो दृष्ट्वा तपोधनम्

jagṛhurniyamāṃstāṃstānbhayahetoraninditāḥ || nāciketo'pi dhamārtmā putro dṛṣṭvā tapodhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रीत्या परमया युक्तो धर्ममेवान्वचिन्तयत् ।। वेदार्थममितं विष्णुं शुद्धं चिन्मयमीश्वरम्

prītyā paramayā yukto dharmamevānvacintayat || vedārthamamitaṃ viṣṇuṃ śuddhaṃ cinmayamīśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिन्तयामास धर्मात्मा तपः परममास्थितः ।। इदं तु परमाख्यानं भगवद्भक्तिकारकम्

cintayāmāsa dharmātmā tapaḥ paramamāsthitaḥ || idaṃ tu paramākhyānaṃ bhagavadbhaktikārakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणुयाच्छ्रावयेद्वापि सर्वकामानवाप्नुयात्

śṛṇuyācchrāvayedvāpi sarvakāmānavāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति श्रीवराहपुराणे प्रागितिहासे संसारचक्रोपाख्याने प्रबोधनीयं नाम द्वादशाधिकद्विशततमोऽध्यायः

iti śrīvarāhapurāṇe prāgitihāse saṃsāracakropākhyāne prabodhanīyaṃ nāma dvādaśādhikadviśatatamo'dhyāyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.